I SA/Rz 369/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2025 r. nr 9009-2025-000579 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącego T. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi T. D.(dalej: skarżący) jest postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: Dyrektor ARiMR) z 9 czerwca 2025 r. nr 9009-2025-000579, w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania złożonego przez skarżącego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Kierownik ARiMR) z [...] lutego 2025 r. nr 0170-2025-003942, w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor ARiMR wskazał, że decyzja Kierownika ARiMR z [...] lutego 2025 r. została doręczona stronie za pomocą platformy usług elektronicznych (PUE) w dniu [...] lutego 2025 r., co stwierdzono na podstawie potwierdzenia doręczenia dokumentu. Organ II instancji stwierdził, że odwołanie od w/w decyzji organu I instancji wpłynęło do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] za pomocą usługi e-Doręczenia w dniu 2 kwietnia 2025 r. Wyjaśnił, że termin do wniesienia odwołania zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: k.p.a., wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie i stwierdził, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął 13 marca 2025 r. Zdaniem organu odwoławczego bezsprzecznie termin do wniesienia odwołania nie został zachowany, gdyż odwołanie zostało wniesione 20 dni po upływie 14 - dniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ zaznaczył, że pismo zostało sporządzone skarżącego 13 marca 2025 r. jednak wysłane za pomocą usługi e-Doręczenia dopiero 2 kwietnia 2025 r., na okoliczność czego organ posiada stosowne dokumenty. Podkreślono również, że strona nie wniosła prośby o przywrócenie terminu zgodnie z art. 58 k.p.a. oraz nie przedstawiła żadnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wobec powyższego, na podstawie art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie Dyrektora ARiMR skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów: z pisma z 13 marca 2025 r. zat. odwołanie od decyzji – z adnotacją: data wysłania 13 marca 2025 r. oraz powiedzenia wysłania – wydruk z systemu usługi e-Doręczenia, celem wykazania braku uchybienia terminu we wniesieniu przez skarżącego odwołania od decyzji Kierownika ARiMR z [...] lutego 2025 r. nr 0170-2025-003942, w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 w zw. z art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, złożonego przez skarżącego od decyzji z [...] lutego 2025 r. nr 0170-2025-003942, w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) wydanej przez Kierownika ARiMR, gdzie z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, w tym jego subsumpcji, w świetle reguł wyrażonych w art. 134 w zw. z art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. i art. 129 § 2 k.p.a. prowadzi do zgoła odmiennego stanowiska – braku uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Kierownika ARiMR – wniesienia odwołania w terminie, co powinno skutkować jego przyjęciem i merytorycznym rozpatrzeniem. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący wniósł odwołanie w ustawowym terminie w dniu 13 marca 2025 r., a nie jak twierdzi organ 2 kwietnia 2025 r., na co wskazuje dowód w postaci potwierdzenia wysłania. W dokumencie tym znajduje się informacja dotycząca daty wysłania, wskazująca, że data nadania korespondencji przez nadawcę to 13 marca 2025 r., a data akceptacji nadania korespondencji przez dostawcę usługi e-Doręczenia to 2 kwietnia 2025 r. Również na wniesionym przez skarżącego odwołaniu znajduje się informacja o dacie wysłania dokumentu w dniu 13 marca 2025 r. Zdaniem skarżącego zachowanie terminu stwierdza się na podstawie daty nadania korespondencji przez nadawcę w systemie usługi e-Doręczenia, a nie daty akceptacji nadania korespondencji przez dostawcę tej usługi. W jego ocenie data akceptacji nadania korespondencji nie stanowi podstawy do określenia terminu. W związku z tym uzyskanie "potwierdzenia otrzymania" pisma wysłanego na adres do doręczeń elektronicznych organu nawet z kilkudniowym opóźnieniem, w szczególności po upływie terminu, nie będzie wywoływać dla składającego negatywnych konsekwencji, o ile nadawca posiada dowód otrzymania od dostawcy usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (np. Poczty Polskiej) wskazujący na datę nadania korespondencji w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w systemie e-doręczeń kluczowe znaczenie ma nie tyle moment samej czynności wysłania przez nadawcę, co moment wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu publicznego, co potwierdza dowód otrzymania generowany przez system. Na potwierdzeniu otrzymania znajduje się data nadania korespondencji przez nadawcę, data akceptacji nadania korespondencji przez dostawce usługi e-Doręczenia, data wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń, datka podebrania korespondencji przez adresata. Zdaniem organu warunkiem koniecznym uznania terminu za zachowany jest posiadanie dowodu otrzymania od dostawcę usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, który potwierdza nadanie korespondencji w ustawowym terminie. Organ podkreślił, że skarżący dołączył do skargi potwierdzenie wysłania, nie dołączył natomiast dowodu otrzymania (potwierdzenia otrzymania). Datą doręczenia odwoływania była bezspornie data 2 kwietnia 2025 r., co znajduje odzwierciedlenie w odebranej przez organ korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: p.p.s.a., lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, naruszenie naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy daty wniesienia przez skarżącego odwoływania od decyzji organu I instancji. Według skarżącego wniósł on odwołanie w ustawowym terminie w dniu 13 marca 2025 r., co potwierdza załączony do skargi dowód wysłania korespondencji w systemie e-Doręczenia. Natomiast zdaniem organu odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, tj. wysłane za pomocą usługi e-Doręczenia dopiero w dniu 2 kwietnia 2025 r., na okoliczność czego organ posiada stosowne dokumenty. Należy wskazać, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1045), dalej: ustawa o doręczeniach elektronicznych, dowód otrzymania jest wystawiany po: 1) odebraniu korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego; 2) wpłynięciu korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu publicznego; 3) upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu. Przez odebranie dokumentu elektronicznego rozumie się każde działanie adresata posiadającego adres do doręczeń elektronicznych, powodujące, że adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres, i może zapoznać się z treścią odebranego dokumentu (ust.2). Przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu (ust.3). W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili: 1) odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1; 2) wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2. W przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego (ust.2). W kontrolowanej sprawie skarżący nadał korespondencję (odwołanie) za pomocą e-Doręczeń do podmiotu publicznego, stosownie zatem do art. 41 ust. pkt 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych po dokonaniu tej czynności powinien zostać wystawiony dowód otrzymania. Zastosowanie znajdzie regulacja art. 42 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, stosownie do której, w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2. W świetle w/w przepisów, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie niniejszego sporu wymaga analizy informacji zamieszczonych na dowodzie otrzymania, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 41 ustawy o doręczeniach elektronicznych. Jak słusznie zauważa w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, warunkiem koniecznym uznania terminu za zachowany jest posiadanie dowodu otrzymania od dostawcy usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, który potwierdza nadanie korespondencji w ustawowym terminie. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący przedłożył wraz ze skargą dowód wysłania (wydruk z systemu e-Doręczenia), na którym widnieje data nadania przez niego odwołania w dniu 13 marca 2025 r. Natomiast w aktach administracyjnych sprawy zalega wydruk odwołania z systemu teleinformatycznego na którym widnieje informacja o dacie jego wysłania w dniu 2 kwietnia 2025 r. Rozbieżność miedzy wskazanymi przez strony datami wynosi zatem aż 20 dni. Okoliczności tej nie można ustalić na etapie postępowania wywołanego skargą skierowaną do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że czynności postępowania wyjaśniającego muszą się w zasadzie zakończyć przed wydaniem zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny może bowiem jedynie przeprowadzić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Jednakże wynikające z art. 106 § 3 p.p.s.a. uprawnienie do przeprowadzenia dowodów uzupełniających ma charakter odstępstwa od wspomnianych zasad. W trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które prowadziłyby do nowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy (por. wyrok NSA z 29 lipca 2025 r. akt II OSK 367/23). Stad też konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przeprowadzenia czynności dowodowych przez organ. Podsumowując, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, organ winien podjąć próbę wyjaśnienia rozbieżności dotyczącej daty nadania przez skarżącego odwołania od decyzji Kierownika ARiMR z [...] lutego 2025 r., kierując do skarżącego stosowne wezwanie do przedłożenia dowodu otrzymania z systemu e-Doręczenia, o którym mowa w art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 41 ustawy o doręczeniach elektronicznych. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący powinien aktywnie uczestniczyć w dostarczeniu organowi dowodu, który może zaważyć na uznaniu, że odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Obowiązek współdziałania w ustaleniu tej okoliczności ciąży na nim z mocy art. 7 k.p.a. Z przedstawionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania stanowiących wpis od skargi (100 zł).