VIII SAB/Wa 81/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Prezesa Zarządu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 13 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Zarządu [...] do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 13 maja 2025 r.; 2. stwierdza, że Prezes Zarządu [...]dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Zarządu [...]na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca, Stowarzyszenie) poprzez platformę e-PUAP wystąpiło 13 maja 2025 r. godzina 16:39 do Prezesa Federacji [...] (dalej: Prezes Federacji, organ) z wnioskiem o udostępnienie następujących informacji publicznych: "1) Ile środków publicznych otrzymali Państwo od roku 2018 do chwili obecnej? Proszę o podanie danych z rozbiciem na poszczególne lata. 2) Ile środków publicznych przeznaczają Państwo od roku 2018 corocznie na wynagrodzenia pracowników? Proszę o podanie danych z rozbiciem na poszczególne lata. 3) Ile osób zatrudniają Państwo w swym Stowarzyszeniu, na podstawie jakich umów i czy ich wynagrodzenia są finansowane ze środków publicznych? 4) Jakie uposażenie wraz z dodatkami otrzymał Prezes Zarządu Państwa Stowarzyszenia od roku 2018 do chwili obecnej? Proszę o podanie danych z rozbiciem na poszczególne lata." Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wnioskodawca podał adres e-mail: stowarzyszenie_[...].pl. Organ w tym samym dniu o godzinie 16:55 poinformował stronę, że odpowiedzi na pytania zawarte w ww. wniosku w punktach od 1 do 3 znajdzie w sprawozdaniach finansowych i merytorycznych Federacji, zamieszczonych na stronie internetowej www.federacja[...].org.pl. Na pytanie 4 organ odpowiedział w ten sposób, że Prezes zarządu nie otrzymuje uposażenia za pełnioną funkcję, w związku z tym nie jest ono wypłacane ze środków publicznych. W odpowiedzi na powyższe skarżący 13 maja 2025 r. o godzinie 19:10 drogą elektroniczną wskazał organowi, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez odesłanie do strony internetowej jest nieprawidłowe, gdy do uzyskania żądanej informacji konieczne jest zapoznanie się przez wnioskodawcę z licznymi udostępnionymi na stronie dokumentami źródłowymi, a następnie dokonanie selekcji zawartych w nich danych. Nieprawidłowa jest również sytuacja, gdy uzyskanie informacji polegać ma na interpretacji obszernych danych dostępnych na stronie internetowej, a następnie samodzielnym jej "wytworzeniu" na ich podstawie. Uznając zatem, że ogólne odesłanie do strony internetowej, na której zamieszczane są wszystkie informacje, nie stanowi załatwienia wniosku, Stowarzyszenie w dalszym ciągu oczekiwało na udzielenie informacji publicznej w zakresie pytań wskazanych w punktach 1-3 wniosku. W kolejnej odpowiedzi wysłanej stronie 13 maja 2025 r. o godzinie 20.01 organ powtórzył, że wnioskowane informacje znajdują się w dostępnych na stronie internetowej sprawozdaniach merytorycznych i finansowych, które są udostępniane jako informacja publiczna. Pismem z 28 maja 2025 r. godzina 00:03:02 za pośrednictwem platformy e-PUAP skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, w treści której zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 u.d.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że Prezes Federacji udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi tylko na czwarte pytanie zawarte we wniosku z 13 maja 2025 r. W odniesieniu do pierwszych trzech pytań Stowarzyszenie wskazało, że jeszcze tego samego dnia dokonano analizy wskazanej strony internetowej i stwierdzono, że brak tam jest sprawozdań za rok 2024, o które również wnioskowało. Ponadto w sprawozdaniu merytorycznym za rok 2023 w ogóle nie wpisano kwot przychodów ani kosztów. Nadto analiza całości dokumentów nie pozwala na skonstruowanie odpowiedzi na zadane pytania, gdyż kwoty tam gdzie są podane, są podane ogólnikowo, a nie w kwestiach interesujących wnioskodawcę. Doszło więc do udostępnienia informacji innej niż objętej zakresem przedmiotowym wniosku złożonego 13 maja 2025 r. godzina 16:39. Nadto organ wdał się w zbędną polemikę przy konstruowaniu odpowiedzi, zamiast odpowiedzieć na zadane pytania. Zdaniem skarżącego ogólnikowe odwołanie się do strony internetowej Federacji [...] w żadnym wypadku nie może świadczyć o udzieleniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co wskazano w odpowiedzi do organu, a co organ zbagatelizował. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął 27 maja 2025 r., tj. po 14 dniach od złożenia wniosku, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie przekazał żądanej informacji. W związku z tym organ nie zrealizował w sposób prawidłowy przedmiotowego wniosku, co sprawia, że pozostaje on w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji zawartych w punktach 1-3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 13 maja 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że już 13 maja 2025 r. stronie udzielona została odpowiedź na pytania zawarte w punktach 1-3 przedmiotowego wniosku poprzez odesłanie wnioskodawcy do adresu strony internetowej, gdzie żądane informacje były publicznie dostępne w formie plików do pobrania. Federacja [...], działając w dobrej wierze, uznała, że było to najszybszym i najbardziej efektywnym sposobem udostępnienia informacji, a jednocześnie zgodnym z obowiązującymi przepisami, albowiem informacja publiczna może zostać udostępniona "poprzez jej wyłożenie lub jej wywieszenie w miejscach ogólnodostępnych", o czym stanowią art. 11 i art. 12 u.d.i.p. Mimo to wnioskodawca uznał takie działanie za nieprawidłowe, w dalszym ciągu oczekiwał odpowiedzi na zadane pytania, a następnie stwierdził, że Prezes Federacji dopuścił się bezczynności i złożył skargę do sądu. Z uwagi na okoliczność, że pierwotne odesłanie do strony internetowej było dla wnioskodawcy niewystarczające i mogło zostać odebrane jako bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, Prezes Federacji 13 sierpnia 2025 r. w korespondencji mailowej udzielił wyjaśnień na zadane pytania, które spotkały się z akceptacją wnioskodawcy. W ocenie organu przyjęte działanie było zgodne z zasadą szybkości i efektywności, albowiem udostępniono informację w sposób najbardziej racjonalny, nie generując przy tym dodatkowych kosztów administracyjnych. Nie doszło do celowego zaniechania ani ignorowania wniosku strony. Wobec błędnego przekonania, że dostęp do dokumentów na stronie internetowej będzie wystarczający w celu załatwienia wniosku oraz w związku z tym, że wyjaśnienia zostały skarżącemu przesłane częściowo 13 maja 2025 r., a następnie uzupełnione 13 sierpnia 2025 r., organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezzasadnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do Prezesa Federacji wniosku skarżącego z 13 maja 2025 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie gospodarowania środkami publicznymi w okresie od 2018 r. do daty złożenia wniosku oraz zasad funkcjonowania organu (sposób zatrudniania i wynagradzania pracowników). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. W rozpoznawanej sprawie organ, jako organizacja pożytku publicznego, działająca na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. z 2025 r. poz. 1338, dalej: u.d.p.p.w.), jest podmiotem odpowiedzialnym za udostępnienie informacji publicznej, bowiem zarówno wykonuje zadania publiczne, jak i dysponuje majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4a i art. 4b u.d.p.p.w. organizacje pozarządowe udostępniają informację publiczną poprzez ogłaszanie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), albo na stronie internetowej, albo na wniosek na zasadach, o których mowa w u.d.i.p. Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o majątku, którym dysponują oraz o zasadach ich funkcjonowania. Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Wobec powyższych wskazań Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyjął, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 13 maja 2025 r. w zakresie odpowiedzi na pytania zawarte w punktach 1-3 tego wniosku, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. Prezes Federacji udzielił bowiem żądanej informacji publicznej po upływie terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ winien udzielić odpowiedzi na przedmiotowy wniosek w terminie 14 dni od daty jego wpływu, tj. do 27 maja 2025 r., natomiast od 28 maja 2025 r. należy uznać stan zwłoki w tym zakresie. Organ wprawdzie odpowiedział na pytania zawarte we wniosku z 13 maja 2025 r. poprzez odesłanie skarżącego do sprawozdań finansowych organu zamieszczonych na wskazanej stronie internetowej, jednak informacje tam zamieszczone nie odpowiadały w pełni na zadane pytania, czego nie można uznać za wykonanie obowiązku wynikającego z u.d.i.p. Organ, jeśli zdecydował się na udzielenie odpowiedzi na wniosek z 13 maja 2025 r. poprzez zawiadomienie strony o braku zastosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP, powinien jednocześnie podać precyzyjnie adres internetowy, pod którym informacja się znajduje, a także ścieżkę dostępu do określonej, wnioskowanej informacji zawartej w BIP. Ponadto dostęp do opublikowanych informacji powinien być realny, a więc musi istnieć możliwość odnalezienia tych informacji pod wskazanym przez organ adresem internetowym w dacie udzielenia przez organ informacji (por. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 833/23, publ. Lex nr 3790882). Z uzasadnienia skargi wynika, że Stowarzyszenie nie odnalazło na wskazanej przez organ stronie internetowej odpowiedzi na zadane we wniosku z 13 maja 2025 r. pod pozycjami 1-3 pytania. Ostatecznie Prezes Federacji udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek 13 sierpnia 2025 r., tj. po wpływie do organu skargi na bezczynność, co nastąpiło 28 maja 2025 r. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi powoduje, że Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ale ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 384/22, publ. Lex nr 3515552, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 maja 2017 r., sygn. akt IV SAB/Wr 37/17, publ. Lex nr 2294740). W związku z powyższym Sąd w punkcie 3 wyroku stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Z uwagi na okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd odpadła podstawa do zobowiązania Prezesa Federacji do rozpoznania wniosku skarżącego z 13 maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktów 1-3, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzyć postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe (punkt 1 wyroku). O kosztach postępowania (100 zł wpisu) orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. (punkt 4 wyroku).