II OZ 1761/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. oraz R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1529/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D.K. oraz K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2025 r., nr 403/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenie R.P. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi D.K. oraz K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 kwietnia 2025 r., nr 403/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki, zarządzeniem z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1529/25, wezwał skarżącą K.P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (k. 10 a.s.) w kwocie 500 (pięćset) złotych, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021, poz. 535, dalej: "rozporządzenie RM"). Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli K.P. oraz R.P. W uzasadnieniu podniesiono argumentację odnoszącą się do postępowania w przedmiocie "udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych", jak również kwestionującą czynności organu, wskazując na nieprawidłowości w ustaleniach organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie R.P. podlega odrzuceniu. Po wpłynięciu środka odwoławczego do zadań sądu I instancji należy zbadanie, czy środek odwoławczy odpowiada wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis. W razie potrzeby sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm, dalej: "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według zaś art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. W myśl § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia RM, wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 złotych. Natomiast zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Uwzględniając przytoczone przepisy należy stwierdzić, że skarżąca K.P. została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu zaskarżonym zarządzeniem oraz pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Również wysokość należnego wpisu została określona prawidłowo. Należy przy tym wyjaśnić, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ewentualne zakończenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób korzystny dla skarżącej. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony, tym samym będzie podlegał procedowaniu w odrębnym postępowaniu, natomiast okoliczność ta nie ma na obecnym etapie wpływu na prawidłowość zaskarżonego zarządzenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Natomiast na zasadzie art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Za koniecznością odrzucenia zażalenia R.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Natomiast przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą również wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej) dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie K.P. Z tych przyczyn zażalenie złożone przez R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII wzywające K.P. do uiszczenia wpisu od skargi jest niedopuszczalne, ponieważ osoba ta nie była adresatem tego zarządzenia. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.