III SA/Łd 498/25
WyrokWSA w Łodzi2025-11-13
Skład orzekający: Joanna Wyporska-Frankiewicz, Ewa Alberciak, Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudności związane z obco brzmiącym nazwiskiem, takie jak rasistowskie uwagi, żarty, komentarze, dyskryminacja oraz mylenie i przekręcanie nazwiska, stanowią "ważny powód" uzasadniający jego zmianę na nazwisko "K.", zwłaszcza w kontekście wcześniejszej zmiany nazwiska na wniosek matki i popełnienia przestępstwa przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudności związane z obco brzmiącym nazwiskiem, takie jak rasistowskie uwagi, żarty, komentarze, dyskryminacja oraz mylenie i przekręcanie nazwiska, nie stanowią "ważnego powodu" uzasadniającego jego zmianę w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Nazwisko skarżącego nie jest ośmieszające ani nielicujące z godnością człowieka, a jego zmiana nie znajduje dostatecznie umotywowanych podstaw prawnych. Sąd podkreślił, że zasada stabilizacji imion i nazwisk jest istotna dla pewności i stabilności danych identyfikacyjnych, a subiektywne odczucia wnioskodawcy nie mogą zastąpić obiektywnej potrzeby zmiany.Stan faktyczny
Skarżący R. N. wnioskował o zmianę nazwiska z N. na K., uzasadniając to obco brzmiącym, arabskim charakterem nazwiska, które powoduje rasistowskie uwagi, żarty, komentarze, dyskryminację oraz mylenie i przekręcanie nazwiska. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi oraz Wojewoda Łódzki odmówili zmiany, uznając, że wskazane powody nie są "ważne". Wojewoda wskazał m.in. na wcześniejszą zmianę nazwiska na wniosek matki, gdy skarżący był nieletni, oraz na fakt popełnienia przez niego przestępstwa i skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności, po którym trudności z nazwiskiem miały się nasilić. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 roku sprawy ze skargi R. N. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 7 maja 2025 roku nr SO-II.6233.7.2024 w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska oddala skargę.
Decyzją z dnia 7 maja 2025 r. nr SO-II.6233.7.2024, wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1988) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - po rozpatrzeniu odwołania R. N. od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi z dnia 6 września 2024 r. nr DOM-USC-II.5355.164.2024 o odmowie zmiany nazwiska - Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z 26 marca 2024 r. R. N. wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi o zmianę nazwiska z N. na nazwisko K.. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że nosi obco brzmiące, arabskie nazwisko. Jest Polakiem, urodził się i wychował w Polsce. Mimo tego od wielu lat zmaga się z rasistowskimi uwagami i żartami dotyczącymi nazwiska, a także komentarzami oraz dyskryminacją ze względu na nazwisko. Ludzie notorycznie mylą i przekręcają jego nazwisko, co jest przedmiotem wielu sporów i nieporozumień.
Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi decyzją z dnia 6 września 2024 r. odmówił wnioskodawcy zmiany nazwiska. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi uznał, że powody do zmiany nazwiska wskazane przez wnioskodawcę nie stanowią przesłanki do wydania decyzji uwzględniającej jego żądanie. Przedstawione przez stronę argumenty, tj. rasistowskie uwagi i żarty, przekręcanie i mylenie nazwiska nie dają podstaw do stwierdzenia, że zachodzą ważne powody uzasadniające zmianę nazwiska. Ponadto imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisanymi - zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk. Organ I instancji odniósł się również do wyboru przez wnioskodawcę nazwiska, na które ma nastąpić zmiana i wskazał, że nazwisko K. może być traktowane jako nazwisko neutralne, ale może też być traktowane jako nazwisko ośmieszające. Wybór nazwiska, na które ma nastąpić zmiana należy traktować jako obciążone wadą. Nazwisko K. można uznać za ośmieszające, a zatem zmiana nazwiska wnioskodawcy nie likwidowałaby stanu dysfunkcjonalności cechującej dotychczasowe nazwisko, a jedynie spowodowała zmianę nazwiska obcobrzmiącego na nazwisko potencjalnie ośmieszające.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, powtarzając argumentację zaprezentowaną we wniosku o zmianę nazwiska.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do treści art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska.
Organ zaznaczył, że imię i nazwisko danej osoby są jej trwałymi atrybutami, przypisanymi prawnie w aktach stanu cywilnego, a ich zmiana może nastąpić tylko z ważnych powodów. Wskazana regulacja nie wyłącza dopuszczalności zmiany imienia lub nazwiska na imię lub nazwisko używane od wielu lat, jeśli wniosek o zmianę jest uzasadniony ważnymi względami, innymi niż tylko sam fakt długotrwałego używania imienia lub nazwiska, którego wniosek dotyczy. Imię i nazwisko spełnia w zorganizowanym społeczeństwie istotną funkcję identyfikacyjną i porządkującą. Realizacja takiej funkcji jest możliwa, gdy dane te cechuje pewność i stabilność. Posługiwanie się w sprawach urzędowych, bankowych i przy prowadzeniu działalności gospodarczej określonymi danymi osobowymi (imieniem i nazwiskiem) przypisanymi urzędowo, powoduje, że zmiana tych danych może następować w zupełnie wyjątkowych sytuacjach.
Organ wyjaśnił, że wobec R. N. zasada stabilizacji imion i nazwisk została już naruszona w 2009 r., na wniosek jego matki, która wystąpiła o zmianę swojego nazwiska z S. na N., a zmiana ta rozciągnęła się na małoletnie dzieci. Wystąpiono również z wnioskiem o zmianę imienia małoletniego. Wnioskodawca był wtedy osobą małoletnią, noszącą imię S. i nazwisko S.. W czasie złożenia przez matkę wniosku o zmianę imienia i nazwiska, obowiązująca wówczas ustawa z dnia 17 października 2008 r. (Dz.U. Nr 220 poz. 1414) o zmianie imienia i nazwiska wymagała, zgodnie z art. 8 ust. 2 wyrażenia przez drugiego rodzica zgody na zmianę imienia i nazwiska oraz wyrażenia zgody przez dziecko, jeżeli w chwili zmiany imienia i nazwiska dziecko ukończyło 13 lat (wnioskodawca miał wtedy lat 15). Z treści uzasadnienia wniosku z 15 lipca 2009 r. nie wynika, aby powodem zmiany imienia i nazwiska osób objętych tym wnioskiem były uwagi na tle rasistowskim, komentarze czy żarty dotyczące noszonego nazwiska, czy dyskryminacja ze względu na nazwisko. Powodem zmiany było ujednolicenie nazwisk wszystkich członków rodziny. Pod uzasadnieniem wniosku małoletni wówczas S. S. (obecnie R. N.) pisemnie wyraził zgodę na zmianę imienia i nazwiska, którą podpisał własnoręcznie w dniu 15 lipca 2009 r.
Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że nie można przyjąć twierdzenia wnioskodawcy, że nie miał on wyboru, czy jak to ujął "był wtedy jeszcze nastolatkiem, nie miał nic do gadania" (fragment pisemnych wyjaśnień strony z 29 maja 2024 r.), Wskazał, że gdyby mógł samodzielnie decydować, nigdy nie zgodziłby się na nazwisko N..
Wojewoda Łódzki wyjaśnił, że ustawa o zmianie imienia i nazwiska z dnia 17 października 2008 r. (Dz.U. Nr 220 poz. 1414), która obowiązywała w dniu złożenia przez matkę wnioskodawcy wniosku o zmianę imienia i nazwiska oraz obecnie obowiązująca ustawa o zmianie imienia i nazwiska z dnia 14 października 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1988), pozwalają na decydowanie przez małoletniego, który ukończył lat 13 o zmianie imienia czy nazwiska, poprzez pisemne wyrażenie zgody przez dziecko (zgodnie z art. 8 ust. 2 oraz art. 8 ust. 4 w/w ustawy). Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją strony, że nie miał on w tej kwestii wyboru, czy nie mógł samodzielnie decydować - zgodę na zmianę imienia i nazwiska małoletni S. S. (obecnie R. N.) wyraził w dniu 15 lipca 2009 r.
Organ wskazał, że trudności związane z obcojęzycznym brzmieniem nazwiska wnioskodawcy rozpoczęły się w trakcie umieszczenia go w zakładzie karnym, w związku z popełnieniem przez niego przestępstwa, do którego doszło w 2013 r. i za które został on skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności. W tym czasie R. N. był już osobą pełnoletnią i mógł samodzielnie decydować o sobie, także w kwestii zmiany nazwiska. Z wyjaśnień złożonych przez stronę (pisemne wyjaśnienia z 12 kwietnia 2024 r.) wynika, że nie składał on wcześniej samodzielnie wniosku o zmianę nazwiska. Z akt sprawy nie wynika także, aby uwagi na tle rasistowskim, komentarze czy żarty dotyczące noszonego nazwiska, czy dyskryminacja ze względu na nazwisko miały miejsce przed osadzeniem go w zakładzie karnym. Odnosząc się do argumentu strony, że jedynym jego problemem jest egzotyczne nazwisko, które nastręcza mu kłopotów, skupia na nim uwagę oraz wzbudza podejrzenia i niechęć ludzi, organ stwierdził, że noszone przez wnioskodawcę nazwisko nie może być uznane za ośmieszające albo nielicujące z godnością człowieka. Organ odniósł się do przykładu funkcjonowania w Polsce obcokrajowców o często egzotycznych, trudnych do wymówienia oraz zapisania imionach i nazwiskach, którzy uzyskali obywatelstwo polskie. Większość takich osób może mieć oczywiście pewne trudności w życiu codziennym posiadając obcojęzyczne imiona i nazwiska, jednakże uznawanie tej kwestii za ważny powód stałoby się zasadą do zmiany ich danych osobowych przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Taka zasada spowodowałaby naruszenie pewności i stabilności tych danych.
Organ odniósł się także do niewłaściwego odczytywania nazwiska strony przez osoby trzecie, poprzez przekręcanie, czy mylenie. Poparł powyższe przykładami oraz przedstawił dowody w postaci dwóch listów współosadzonych. Po dokonanej analizie powyższego, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zmiana nazwiska spowodowana trudnościami związanymi z obcojęzycznym brzmieniem tego nazwiska nie stanowi ważnego powodu uzasadniającego wnioskowaną zmianę.
Ponadto organ odwołał się do odpowiedzi Zakładu Karnego nr 1 w S. . z 5 czerwca 2024 r., że w przypadku R. N. nie dochodziło do sytuacji, w których skazany musiałby się tłumaczyć z pochodzenia swojego nazwiska funkcjonariuszom. Nie wystąpiła również sytuacja, w której osadzony zmagać się musiał z uwagami i żartami dotyczącymi nazwiska, komentarzami oraz dyskryminacją ze względu na nazwisko, a także pomyłkami i przekręceniem nazwiska.
Wojewoda wyjaśnił również, że wnioskodawca przebywał w celi objętej całodobowym monitoringiem jedynie 12 dni. Okoliczności, jakie spowodowały umieszczenie R. N. w celi objętej całodobowym monitoringiem nie były związane z jego nazwiskiem. Służba więzienna nie przekazała żadnych materiałów, z których wynikałoby złe traktowanie strony przez innych osadzonych jak i funkcjonariuszy służby więziennej ze względu na noszone nazwisko. Ponadto wskazano, że wnioskodawca nie posiada statusu więźnia chronionego, co potwierdza odpowiedź Zakładu Karnego nr 1 w S. ., jak i sam osadzony. Zdaniem organu odwoławczego te fakty potwierdzają wprost, że nie można przyjąć, że obecnie zachodzą ważne powody do żądania zmiany nazwiska przez wnioskodawcę.
Strona w swoich pisemnych wypowiedziach odnosiła się również do pogarszającego się stanu zdrowia w związku z noszonym nazwiskiem. Organ odwoławczy jak i organ I instancji nie odniósł się do powyższego argumentu, gdyż wnioskodawca nie przedstawił żadnego dokumentu dotyczącego jego stanu zdrowia.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji w kwestii wyboru nazwiska, na które ma nastąpić zmiana. Stwierdzenie, że nazwisko K. można uznać za nazwisko ośmieszające lub potencjalnie ośmieszające jest zbyt daleko idące.
W skardze R. N. podniósł, że w odwołaniu powołał się na szereg okoliczności i nieścisłości, które nie zostały przez organ uwzględnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zakres kontroli sądowej wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiąc, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia 7 maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi z 6 września 2024 r. o odmowie zmiany skarżącemu nazwiska z N. na K..
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1988, dalej u.z.i.n.). Ustawa ta określa zasady zmiany imienia lub nazwiska na inne imię lub nazwisko oraz właściwość organów administracji publicznej i tryb postępowania w sprawach zmiany imienia lub nazwiska (art. 1). W myśl art. 12 ust. 1 u.z.i.n. decyzję o zmianie imienia lub nazwiska bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.z.i.n. zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; 2) na imię lub nazwisko używane; 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.
Powyższe przesłanki nie stanowią katalogu zamkniętego, co oznacza, że zmiany imienia lub nazwiska można dokonać także z innego ważnego powodu, który nie mieści się w katalogu przykładowych przesłanek uznanych ex lege za ważne. Użyte w art. 4 ust. 1 u.z.i.n. określenie "ważny powód" należy do tzw. pojęć niedookreślonych, zaś wydanie decyzji o zmianie imienia lub nazwiska następuje w ramach uznania administracyjnego. Ważny powód zmiany nazwiska powinien być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie. Pojęcie "ważne powody", jako określenie prawnie niezdefiniowane, jest tzw. pojęciem nieostrym. Wobec tego w ramach kontroli działania organu chodzi o rozważenie, czy organ administracji nie przekroczył granicy swobodnej interpretacji pojęć nieostrych na podstawie konkretnego stanu faktycznego oraz czy ocena organu administracji nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA z 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 974/81). Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2940/18 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA.
Granicą rozważań organów administracji państwowej powinno być ustalenie istnienia (lub braku) elementów oczywistej bezzasadności w motywach strony, na przykład cech kaprysu lub przekory (por. wyrok NSA z 21 czerwca 1982 r., sygn. akt II SA 699/82, ONSA 1982, Nr 1, poz. 57). Sąd zwraca przy tym uwagę, że wnioskodawca powinien przekonać organ administracyjny, iż wskazany subiektywnie przez niego powód zmiany jest na tyle istotny, by władza dokonała tej zmiany, uznając taki powód za obiektywnie istotny. Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska, nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2017 r. sygn. akt II OSK 69/16 i zawarte tam odwołania do doktryny i orzecznictwa).
W ocenie Sądu, nazwisko, o którego zmianę wnosi skarżący nie jest ośmieszające ani nielicujące z godnością człowieka, nie zostało ono bezprawnie zmienione, a także zgodne jest z przepisami państwa polskiego. Za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że nie występuje też inna ważna przyczyna uzasadniająca uwzględnienie zgłoszonego wniosku. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Dokonanie zmiany nazwiska w zakresie żądanym we wniosku skarżącego nie znajduje dostatecznie umotywowanych podstaw.
Jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji nazwisko jest elementem tożsamości osoby w rozumieniu prawa cywilnego, spełnia funkcję indywidualizującą i identyfikującą na wszelkich płaszczyznach życia społecznego i posiada również znaczenie publicznoprawne. Służy bowiem do dokonywania identyfikacji osób przez władze państwowe, m.in. dla celów ewidencyjnych i celów związanych z bezpieczeństwem publicznym (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2940/18). Posługiwanie się określonym, urzędowo stwierdzonym imieniem i nazwiskiem, pełni funkcję identyfikatora publicznego. Imię i nazwisko spełnia także w zorganizowanym społeczeństwie istotną funkcję identyfikacyjną i porządkującą. Dlatego też musi cechować się pewnością i stabilnością. W orzecznictwie sądów administracyjnych został też powszechnie przyjęty pogląd, że obowiązuje zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk. Oznacza to, że imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisywanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego. Są to dwa elementy identyfikujące osobę oraz składające się na jej stan cywilny. W związku z czym powinny one być stabilne, a ich zmiana jest dopuszczalna tylko z ważnych powodów. Dlatego też rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku wymagało wyważenia z jednej strony interesu społecznego i celów, jakie ma realizować zawarta w art. 4 ust. 1 u.z.in. zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk, a z drugiej indywidualnego interesu wnioskodawcy.
Podstawą wniesienia przez skarżącego wniosku o zmianę nazwiska było to, że nosi obco brzmiące, arabskie nazwisko. Jest Polakiem, urodził się i wychował w Polsce. Mimo tego od wielu lat zmaga się z rasistowskimi uwagami i żartami dotyczącymi nazwiska, a także komentarzami oraz dyskryminacją ze względu na nazwisko. Ludzie notorycznie mylą i przekręcają jego nazwisko, co jest przedmiotem wielu sporów i nieporozumień.
Przesłanki wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia nie stanowią katalogu zamkniętego, o czym już była mowa powyżej. Oznacza, że zmiany imienia lub nazwiska można dokonać także z innego ważnego powodu, który nie mieści się w katalogu przesłanek ex lege uznanych za ważne. Jednak to do organu rozpoznającego sprawę należy ocena, czy żądanie zmiany nazwiska mieści się w zakresie przesłanki "ważnych powodów". "Ważne powody", o czym była już mowa powyżej kwalifikowane jest w orzecznictwie sądowym do pojęć nieoznaczonych, a nawet do przyjęcia konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że w przepisie prawa nie został jednoznacznie zapisany hipotetyczny stan faktyczny i wynikające z tego zapisu konsekwencje prawne. Organ rozpoznający sprawę ma zatem pozostawioną ocenę, czy żądanie zmiany nazwiska mieści się w zakresie przesłanki "ważnych powodów". Taka konstrukcja przesłanki zmiany imienia poddana wartościowaniu przez organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wyłącza przyjęcie, że wydanie decyzji o odmowie zmiany nazwiska jest rozstrzygnięciem rażąco naruszającym prawo.
Subiektywne przekonanie skarżącego, że dochodziło, czy dochodzi do określonych zdarzeń, a związanych z używanym przez niego nazwiskiem, nie zostało w rozstrzyganej sprawie wykazane. Natomiast, jak to zostało podkreślone na wstępie rozważań, same tylko wyobrażenia, odczucia, przekonania, czy stany emocjonalne osoby żądającej zmiany nazwiska nie mogą stanowić ważnego powodu, uzasadniającego taką zmianę. Niezbędność dokonania takiej zmiany powinna wynikać z obiektywnej potrzeby, czy nawet konieczności.
W ocenie Sądu, sama więc tylko subiektywna ocena zdarzeń, które miałyby w ocenie skarżącego świadczyć o tym, że jest szykanowany, nie mająca odzwierciedlenia w rzeczywistości i nie stanowią wykazania zaistnienia ważnego powodu dla dokonania wnioskowanej zmiany.
Strona w swoich pisemnych wypowiedziach odnosił się również do pogarszającego się stanu zdrowia w związku z noszonym nazwiskiem. Wobec nieprzedstawienia przez skarżącego jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że nazwisko wywołuje u niego pogorszenie stanu zdrowia, sam fakt złożenia wniosku o zmianę nazwiska, złożone pisma w tej sprawie, nie mogą świadczyć o spełnieniu ustawowej przesłanki w postaci "ważnego powodu". Nawet bowiem gdyby przyjąć, że u skarżącego występuje trwały stan psychiczny wyrażający się w subiektywnym negatywnym nastawieniu do noszonego nazwiska, to brak podstaw do uznania, że istnieją racjonalne, obiektywne powody, które taki stan uzasadniają.
Zdaniem Sądu, za prawidłową należy uznać ocenę organ, że trudności związane z obcojęzycznym brzmieniem nazwiska wnioskodawcy rozpoczęły się w trakcie umieszczenia go w zakładzie karnym, w związku z popełnieniem przez niego przestępstwa, do którego doszło w 2013 r. i za które został on skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności. W tym czasie R. N. był już osobą pełnoletnią i mógł samodzielnie decydować o sobie, także w kwestii zmiany nazwiska. Z wyjaśnień złożonych przez stronę (pisemne wyjaśnienia z 12 kwietnia 2024 r.) wynika, że nie składał on wcześniej samodzielnie wniosku o zmianę nazwiska. Z akt sprawy nie wynika także, aby uwagi na tle rasistowskim, komentarze czy żarty dotyczące noszonego nazwiska, czy dyskryminacja ze względu na nazwisko miały miejsce przed osadzeniem go z zakładzie karnym.
Sąd zauważa także, że organ dokonał istotnych ustaleń i wyjaśnił, że wobec R. N. zasada stabilizacji imion i nazwisk została naruszona w 2009 r., na wniosek jego matki, która wystąpiła o zmianę swojego nazwiska z S. na N., a zmiana ta rozciągnęła się na małoletnie dzieci. Wystąpiono również z wnioskiem o zmianę imienia małoletniego. Wnioskodawca był wtedy osobą małoletnią, noszącą imię S. i nazwisko S.. W czasie złożenia przez matkę wniosku o zmianę imienia i nazwiska, obowiązująca wówczas ustawa z dnia 17 października 2008 r. (Dz.U. Nr 220 poz. 1414) o zmianie imienia i nazwiska wymagała, zgodnie z art. 8 ust. 2 wyrażenia przez drugiego rodzica zgody na zmianę imienia i nazwiska oraz wyrażenia zgody przez dziecko, jeżeli w chwili zmiany imienia i nazwiska dziecko ukończyło 13 lat (wnioskodawca miał wtedy lat 15). Z treści uzasadnienia wniosku z 15 lipca 2009 r. nie wynika, aby powodem zmiany imienia i nazwiska osób objętych tym wnioskiem były uwagi na tle rasistowskim, komentarze czy żarty dotyczące noszonego nazwiska, czy dyskryminacja ze względu na nazwisko. Powodem zmiany było ujednolicenie nazwisk wszystkich członków rodziny. Pod uzasadnieniem wniosku małoletni wówczas S. S. (obecnie R. N.) pisemnie wyraził zgodę na zmianę imienia i nazwiska.
W konsekwencji powyższych rozważań wskazać należy, że skoro skarżący nie wykazał spełnienia ustawowej przesłanki "ważnych powodów" w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.in., to brak jest podstaw do uznania, że zachodzi podstawa do żądanej zmiany imienia i nazwiska. Zdaniem Sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający wymogom określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności z zachowaniem zasad, o których mowa w art. 6-11 k.p.a., oraz art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wydanie kontrolowanej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zostało poprzedzone wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym. Organy poddały analizie przedstawione przez stronę okoliczności i dokonały ich trafnej oceny. Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji nie ujawniła, aby organy administracji przekroczyły w tym wypadku dopuszczalną granicę swobodnej oceny i interpretacji pojęcia "ważne powody".
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło