III SA/Kr 428/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2025 r., nr UP-86/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Przedmiotem skargi M. N. (dalej: "skarżący") była decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr UP–786/2025 z 4 lutego 2025 r. (znak 180000/71/831475/2024) utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 3 grudnia 2024 r. nr 2394/2024 o odmowie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: 1. W dniu 5 września 2024 r. skarżący złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej "ZUS" lub "organ") wniosek o ratalną spłatę zadłużenia oraz umorzenie odsetek od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację materialną. 2. Z poczynionych przez organ ustaleń wynikało, że skarżący, do 28 lutego 2012 r. prowadził działalność gospodarczą; od 7 lutego 2023 r. nie posiada tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz nie jest zarejestrowany jako bezrobotny w Urzędzie Pracy. Z kolei żona skarżącego (55 lat) od 1 października 2016 r. także nie posiada tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz nie jest zarejestrowana jako bezrobotna w Urzędzie Pracy. Syn skarżącego (18 lat) od 1 września 2023 r. jest zatrudniony jako pracownik młodociany, gdzie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za ostatnie 3 miesiące (X-XII.2024 r.) wyniosły 568,00 zł netto. Organ ustalił, że skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 1,7500 ha, położonej w miejscowości W., gmina S., dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr [...], na której ZUS dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu do hipoteki na kwotę 100.016,02 zł, jak też posiada przyczepkę lekką z 2007 r. o niskiej wartości rynkowej. Z przedłożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej wynika, że: nie pracuje zarobkowo; uzyskuje dochód z pracy dorywczej w kwocie 400,00 zł netto miesięcznie; nie pobiera zasiłków/świadczeń z Urzędu Pracy; nie korzysta z pomocy społecznej oraz innych form pomocy; stałe wydatki związane z utrzymaniem oszacował na łączną kwotę 1.220,00 zł w tym: 560,00 zł czynsz, 660,00 zł opłaty eksploatacyjne; wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, która osiąga dochód w kwocie 500,00 zł netto miesięcznie oraz synem (dochód j.w.). Skarżący posiada inne zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w kwocie 839,00 zł; w instytucjach (Urząd Miasta Krakowa) w kwocie 2.000,00 zł - spłacane w formie układu ratalnego po 250,00 zł miesięcznie. Skarżący, poza wskazaną wyżej nieruchomością nie dysponuje innym mieniem lub prawami majątkowymi, a jego sytuacja zdrowotna jest "w normie". Skarżący podał, że "przez nieudolność prokuratorsko - sądowniczą jest na dnie społeczeństwa, a jego dłużnicy mają się dobrze. 3. W dniu 15 stycznia 2025 r. ZUS poinformował skarżącego o wyrażeniu zgody na złożenie na raty należności z tytułu składek. 4. ZUS decyzją z 3 grudnia 2024 r. (nr 2394/2024) odmówił skarżącemu umorzenia odsetek liczonych na 5 września 2024 r. przypadających od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych – w łącznej kwocie 14 274 zł (w tym 9 939 zł na ubezpieczenia społeczne i 4 335 zł na ubezpieczenia zdrowotne). Organ wskazał m.in., że należności skarżącego nie uległy przedawnieniu. Zwrócił uwagę, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Po ustaniu okoliczności zawieszających bieg przedawnienia, termin biegnie dalej. Wskazał na wszczęcie postępowania egzekucyjnego w dniu 27 lipca 2010 r. i na sukcesywne kierowanie należności do egzekucji – co spowodowało, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. do 5 sierpnia 2020 r. Okresu trwania tego postępowania nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu przedawnienia. Nadto wskazał, że z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. wynika, że nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki (zastawu) do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. ZUS podał, że okolicznością wskazującą na możliwość egzekwowania należności z nieruchomości jest fakt, że ZUS 13 czerwca 2014 r. zabezpieczył ich spłatę poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości skarżącego. W ocenie organu I instancji nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie ich za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s."). Organ zwrócił przy tym m.in. uwagę, że postanowieniem z 5 sierpnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone względem skarżącego stwierdzając wówczas brak majątku z którego można prowadzić egzekucję. W ocenie ZUS, spełnienie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. w 2020 r. nie oznacza, że w kolejnych latach będzie ona ciągle spełniona. Organ zwrócił uwagę, że w księdze wieczystej prowadzonej dla działki stanowiącej własność skarżącego (nr [...]) w dziale IV wpisane są dwie hipoteki, w tym na rzecz ZUS na kwotę 100 016,02 zł. Podkreślił, że Gmina Miejska Kraków wszczęła w 2024 r. egzekucję z tej nieruchomości (wycenionej na 50 500 zł) do której ZUS zgłosił udział, zgłaszając wierzytelności w łącznej kwocie 24 159,44 zł. Tym samym, dokonane na majątku zabezpieczenie umożliwia częściową spłatę zaległości skarżącego. Organ nadmienił, że decyzją z 10 czerwca 2020 r. umorzył skarżącemu należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą oraz za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. Podał, że na jego koncie pozostało zadłużenie dotyczące składek w części finansowanej przez zatrudnionych pracowników. Wskazał, że 5 września skarżący złożył wniosek o ratalną spłatę zadłużenia, a w ocenie organu, spłata ta powinna być realizowana łącznie z odsetkami. 5. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, że został oszukany przez kontrahentów, a walka z oszustami okazała się dla niego klęską. Szczegółowo przedstawił przebieg postępowań egzekucyjnych prowadzonych z jego powództwa przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie l Wydział Cywilny przeciwko dłużnikowi M. K. Nadmienił także, że wniósł o umorzenie samych odsetek, gdyż rodzina zadeklarowała pomoc w spłacie należności głównej. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący dołączył szereg dokumentów obejmujących dochodzenie należności od dłużnika 6. Prezes ZUS decyzją z 4 lutego 2025 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podał, że niezbędnym warunkiem wydania przez ZUS prawidłowej decyzji w sprawie umorzenia (odmowy umorzenia) jest jednoznaczne stwierdzenie, że należności objęte wnioskiem są zgodnie z przepisami prawa wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Podkreślił, że w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że należności z tytułu składek są nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu. ZUS jako wierzyciel w przedmiotowej sprawie ma obowiązek egzekwować powstałe zadłużenie zgodnie z przepisami u.s.u.s. Organ wskazał, że z uwagi na specyfikę zadłużenia, które dotyczy odsetek od składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych, wniosek skarżącego mógł zostać rozpoznany tylko w oparciu o wystąpienie elementu całkowitej nieściągalności długu. Następnie organ przywołał, określone art. 28 ust. 3 u.s.u.s., przypadki całkowitej nieściągalności długu. Podał w szczególności, że nie zachodzi przesłanka z pkt 3 w.w. przepisu – skarżący choć zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, to jednak jest właścicielem nieruchomości gruntowej, na której ZUS dokonał zabezpieczenia przedmiotowych należności w postaci wpisu do hipoteki na kwotę 100.016,02 zł; nadto, skarżący posiada następców prawnych (żonę oraz syna). Organ akcentował, że zgodnie z wykładnią językową w.w. przepisu, wszystkie wymienione okoliczności, tj.: zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; w rozumieniu Ordynacji podatkowej muszą wystąpić łącznie - wystąpienie którejkolwiek z ww. okoliczności wyklucza stwierdzenie zajścia przedmiotowej przesłanki. Według organu przesłanka określona z pkt 4a również nie zachodzi, ponieważ wysokość odsetek od nieopłaconych składek, o których umorzenie wniósł skarżący przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 5 tycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., póz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16 zł; Także przesłanka z pkt 5 nie ma zastosowania. W tym względzie organ wskazał, że postanowieniem z 5 sierpnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków - Prądnik umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że egzekucja prowadzona wobec skarżącego okazała się bezskuteczna, jednak niniejsze postanowienia nie może stanowić przesłanki do umorzenia przedmiotowych należności. Przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie można identyfikować jedynie z samym faktem umorzenia postępowania egzekucyjnego, zachodzi ona wówczas, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, jednak do wypełnienia hipotezy powyższej normy dochodzi jedynie wtedy, gdy podjęta przez organ egzekucyjny czynność (wydane orzeczenie) stwierdza brak majątku, z którego można prowadzić, egzekucję; w przypadku czynności w postaci postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane w tym przedmiocie orzeczenie musi być orzeczeniem, które oprócz formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego stwierdza równocześnie brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Istotne znaczenie ma to, że ZUS jako wierzyciel zobowiązany jest na bieżąco badać sytuację finansową dłużnika i jeśli ta uległaby zmianie i jeśli pojawiłyby się składniki majątku, bądź też źródło dochodu mogące stanowić przedmiot egzekucji, zgodnie z art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma nie tylko prawo, ale obowiązek zastosowania środków egzekucyjnych. Prezes ZUS podał w tym względzie, że skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 1,7500 ha, położonej w miejscowości W., gmina S., dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr [...] na której ZUS dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu do hipoteki; w dziale III księgi wieczystej – w dniu 1 lutego 2024 r. została wpisana wzmianka o wszczęciu egzekucji z nieruchomości przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. M. P. ZUS w trybie art. 954 pkt 2 k.p.c. zgłosił do egzekucji wierzytelności w łącznej kwocie 24.159,44 zł, wnosząc tym samym o uwzględnienie zgłoszonych należności w podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. W ocenie organu, również przesłanka z pkt 6 nie zachodzi w przypadku skarżącego. Nie jest bowiem oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, w stosunku do zadłużenia na Pana koncie Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie nie prowadzi obecnie postępowania egzekucyjnego; jednak wskazać należy, że jest skarżący właścicielem nieruchomości gruntowej, na której ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego, a nadto skarżący posiada następców prawnych (żonę oraz syna). Zdaniem organu, możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem przez organ rentowy wyczerpane, a dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Organ podkreślił, że dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania. Organ podkreślił, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Podał, że istotny jest fakt, że 5 września 2024 r. do ZUS wpłynął wniosek skarżącego o rozłożenie zaległości na raty. Deklaracja spłaty należności w układzie ratalnym nie może być podstawą do umorzenia odsetek, ponieważ dotychczas skarżący prezentował bierną postawę w przedmiocie uregulowania zaległości wobec ZUS, czego oczywistym skutkiem są narastające odsetki za zwłokę. W dniu 15 stycznia 2025 r. ZUS wyraził zgodę na rozłożenie należności z tytułu składek na raty i przesłał umowę do podpisania. Atutem spłaty zadłużenia w systemie ratalnym jest nie tylko nienaliczanie odsetek za zwłokę od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie ulgi, ale również ograniczenie negatywnych konsekwencji wynikających z przymusowego dochodzenia zadłużenia w trybie egzekucji. Organ wskazał, że skarżący ma 52 lata i do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało jeszcze 13 lat, w ciągu których może uzyskiwać dochody zarówno na utrzymanie jak spłatę zaległości składkowych, szczególnie że brak jest udokumentowanych przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia przez Palia aktywności zarobkowej. Od wielu lat nie wykazuje on zaangażowania w poprawę swojej sytuacji życiowej i finansowej. ZUS ponownie pokreślił, że skarżący dysponuje majątkiem nieruchomym, obciążonym hipotecznie na rzecz ZUS. Dlatego natychmiastowe umorzenie odsetek naruszałaby interes publiczny oraz konstytucyjną zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Zaznaczył, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. M. P. na wniosek wierzyciela Gmina Miejska Kraków, ponownie wszczął egzekucję z nieruchomości skarżącego (działka 1,7500 ha, położonej w miejscowości W., gmina S., dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr [...]). W dziale IV księgi wieczystej widnieją następujące wpisy hipotek: 1. hipoteka przymusowa Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Stare Miasto na kwotę 1.280,00 zł, 2. hipoteka przymusowa na rzecz ZUS na kwotę 100.016,02 zł. Posiadana przez skarżącego nieruchomość została przez rzeczoznawcę majątkowego oszacowana na kwotę 50.500 zł. ZUS w trybie art. 954 pkt 2 k.p.c. zgłosił do egzekucji wierzytelności w łącznej kwocie 24.159,44 zł, wnosząc tym samym o uwzględnienie zgłoszonych należności przy podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Tym samym dokonane na majątku zabezpieczenie w momencie ewentualnej licytacji nieruchomości, umożliwi Zakładowi częściowe wyegzekwowanie należności, bowiem będą one korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami wierzyciela wnioskującego o egzekucję. 7. W skardze n opisaną wyżej decyzją skarżący kwestionował jej zasadność. 8. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia. 9. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 r. wyznaczony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu akcentował m.in. fakt umorzenia w 2020 r. egzekucji administracyjnej skierowanej do majątku skarżącego, a okoliczność ta winna zostać uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego o umorzenie odsetek. Z kolei skarżący podał, że prowadzone przez komornika sądowego w S. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, albowiem skarżący spłacił wszystkie należności dochodzone przez Gminę Miejską Kraków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 10. Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem zaskarżonej decyzji. 11. Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Prezesa ZUS o odmowie umorzenia skarżącemu odsetek od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Stosownie do art. 30 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (aktualny publikator Dz. U. z 2024 r., poz. 497; dalej u.s.u.s.) do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28, z wyłączeniem ust. 3 pkt 4c. Z kolei przepis art. 28 ustawy określa sytuacje, w których należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części. Określone cytowanym wyżej art. 30 u.s.u.s. odesłanie nakazuje zatem przyjmować, że należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek zasadniczo nie podlegają umorzeniu. Jak jednak wyjaśnił NSA w wyroku z 12 grudnia 2019 r. (sygn. akt I GSK 715/19) odsetki od składek finansowanych przez płatnika (pracodawcę), jak i przez pracownika, nie mieszczą się w dyspozycji art. 30 u.s.u.s. Z uwagi na powyższe, brak było więc przeszkód prawnych do rozpatrzenia wniosku skarżącego o umorzenie odsetek od składek finansowanych przez pracowników. 12. Kluczowym dla przyjętego przez Sąd rozstrzygnięcia uchylającego zaskarżoną decyzję było stwierdzenie nienależytego zbadania i braku poprawnego wyjaśnienia przez orzekający organ administracji tego, czy obciążające skarżącego sporne odsetki od należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami, nie uległy przedawnieniu. Podkreślić bowiem należy, iż zagadnienie przedawnienia należności z ubezpieczeń społecznych ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia ustalenia dopuszczalności prowadzenia i zakresu postępowania w przedmiocie umorzenia zaległych składek oraz stosowania przepisów określających warunki tego umorzenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że umorzeniu może podlegać jedynie zobowiązanie istniejące, do którego uiszczenia płatnik jest nadal zobowiązany. Stwierdzenie przedawnienia należności skutkowałoby bowiem uznaniem postępowania za bezprzedmiotowe i koniecznością jego umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2017 r., II GSK 1492/17). 13.1. Z wypowiedzi organu I instancji, podzielonej w całości przez Prezes ZUS w zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą przyjęcia braku przedawnienia należności objętych złożonym w sprawie wnioskiem skarżącego było to, iż bieg terminu przedawnienia tych należności uległ zawieszeniu z momentem wszczęcie postępowania egzekucyjnego, co nastąpiło w dniu 27 lipca 2010 r., a następnie sukcesywnie te należności były kierowania do egzekucji (s. 3 decyzji). Nadto, organ powołał przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s., z którego wynika zasada nieprzedawnianie się należności składkowych zabezpieczonych hipoteką oraz podał, że 13 czerwca 2014 r. należności składkowe obciążające skarżącego zostały zabezpieczone w sposób wskazany w powołanym przepisie. 13.2. Jeżeli chodzi o pierwszą z przywołanych przez organ okoliczności mających skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnia wskazać trzeba, że przedłożone Sądowi akta nie dokumentują zdarzeń mających świadczyć o wystąpieniu powyższego skutku względem należności objętych ocenianym w tej sprawie wnioskiem skarżącego. W aktach nie ma żadnych dokumentów potwierdzających stanowisko organu, iż w dniu 27 lipca 2010 r. podjął on względem skarżącego skuteczną czynność skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia spornych w tej sprawie należności. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.) sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu jest więc przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, a rolą Sądu nie jest poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Niedopuszczalne jest, aby Sąd orzekał nie dysponując zebranymi i powoływanymi przez organy dokumentami, a w konsekwencji nie zapoznawszy się z nimi. Tylko pełne akta administracyjne dają Sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia (por wyrok WSA w Krakowie z 27 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1122/24). Tymczasem, jak wyżej już wskazano, analiza przekazanych przez organ akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że akta te nie zawierają wskazanych już wyżej dokumentów źródłowych stanowiących podstawę dokonanych przez organy ustaleń odnośnie braku przedawnienia należności, o umorzenie których wystąpił skarżący w tej sprawie. 13.3. W kwestii natomiast stanowiska organu o braku przedawnienia spornych w sprawie należności z uwagi na dokonane ich hipoteczne zabezpieczenie wskazać należy, iż w aktach sprawy brak także odpisu z księgi wieczystej, w której ZUS dokonać miał wpisu hipoteki celem zabezpieczenia spornych należności. ZUS prowadząc postępowanie i opierając zasadniczą część argumentacji mającej przemawiać przeciwko umorzeniu należności skarżącego z tytułu odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne zaniechał włączenia do akt sprawy odpisu księgi wieczystej obrazującej istnienie zabezpieczenia, na które się powołał. Co jednak szczególnie w sprawie istotne, z akt wynika, że w.w. zabezpieczenie hipoteczne ustanowione miało zostać w oparciu o decyzję ZUS z 2014 r. W aktach sprawy brak także powyższej decyzji, co powoduje, że nie jest znany jej przedmiot. Wyklucza to w konsekwencji możliwość kategorycznego ustalenia, czy powyższa decyzja w ogóle dotyczyła składek na ubezpieczenia społeczne (i odsetek od nich ) w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. Ustalenia w tym względzie były natomiast nieodzowne dla możliwości stwierdzenia zakresu istniejącego zabezpieczenia hipotecznego. Inaczej mówiąc, z akt nie wynika to, czy hipoteka przymusowa ujawniona w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącego zabezpiecza także przedmiot objęty złożonym sprawie wnioskiem, tj. odsetki przypadające od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Ani z akt sprawy, ani z zaskarżonych decyzji nie sposób więc ustalić jaki jest zakres zabezpieczenia hipotecznego istniejącego w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości skarżącego. Gdyby bowiem powyższa decyzja (będąca podstawą wpisu hipoteki przymusowej) obejmowała jedynie składki (odsetki od ich nieuiszczania) finansowane przez płatnika, to siłą rzeczy nieobjęte zabezpieczeniem hipotecznym byłyby składki za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Te zaś, z uwagi na okres, którego dotyczą (2009 r. i następne) mogłyby ulec przedawnieniu, co odnosić by się mogło także do odsetek, a wniosek ten jawi się jako zasadny wobec niewykazania przez ZUS okoliczności przedstawionych już w punkcie 13.2 uzasadnienia. Inaczej jeszcze mówiąc, wobec braku wykazania w aktach sprawy faktu zawieszenia biegu terminu przedawnia, jak też zakresu istniejącego zabezpieczenia hipotecznego – nie sposób było zasadnie uznać, że sporne w tej sprawie należności nie są przedawnione. Nieudokumentowanie przez organ okoliczności wpływających na bieg terminu przedawnienia należności składkowych stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści tych przepisów wynika, że organ administracyjny wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność. 14.1. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. 14.2. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien zbadać i wykazać (udokumentować) w aktach sprawy, iż doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności których przedmiotem jest wniosek skarżącego złożony w dniu 5 września 2024 r. W tym celu organ powinien włączyć do akt wszelkie dokumenty, w których upatruje wyżej wskazane faktu. Winien także ustalić i wykazać, że zakres zabezpieczenia hipotecznego ujawnionego w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącego – obejmuje należności (odsetki) objęte kontrolowanym obecnie postępowaniem. Nadto, wobec oświadczeń skarżącego złożonych na rozprawie, a wskazujących na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego S.R. w S., organ winien zweryfikować tę informację, a w przypadku jej potwierdzenia rozważyć, czy i ewentualnie jak okoliczność ta wpływa na ocenę przesłanek całkowitej nieściągalności. W dotychczasowym bowiem postepowaniu organ upatrywał możliwości zaspokojenia się w fakcie zaawansowanego stadium postępowania egzekucyjnego z nieruchomości należącej do skarżącego. 14.3. O wynagrodzeniu zawodowego pełnomocnika skarżącego wyznaczonego z urzędu (pkt 2 sentencji) orzeczono na zasadzie par. 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763) w zw. z art. 250 par. 1 p.p.s.a.