I GSK 223/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant straszy asystent sędziego Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 1065/21 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 września 2021 r. nr 2201-IOC.4322.73.2021.MS w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 27 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1065/21 oddalił skargę M. Spółki z o.o. z siedzibą w Przasnyszu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 30 września 2021 r. w przedmiocie cła antydumpingowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W 2016 r. I. Spółka z o.o. z siedzibą w P. (obecnie M. Sp. z o.o.) sprowadziła na terytorium Unii Europejskiej rowery i części rowerowe, które objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie wpisu do rejestru procedury uproszczonej. Sprowadzone towary zostały opisane w polach 31 dokumentów SAD jako rowery dwukołowe bez łożysk toczonych, rowery elektryczne oraz części zamienne do rowerów (dźwignie hamulca oraz flagi z tworzywa sztucznego). Dla towarów zadeklarowano kraj pochodzenia - Indie. Eksporterem towarów był indyjski podmiot - U.. Należności celne określono stosując stawki celne erga omnes w wysokości 15% (rowery dwukołowe), 6% (rowery elektryczne), 4,7% (dźwignie hamulca) i 6,5% (flagi z tworzyw sztucznych). Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno–Skarbowego w Gdyni decyzją z 12 lutego 2021 r. określił dla towarów objętych zgłoszeniami celnymi uzupełniającymi kraj pochodzenia - Chiny, określił kod dodatkowy Taric B999 oraz stawkę cła antydumpingowego w wysokości 48,5%, dla towarów z pozycji 1 zgłoszeń celnych, określił kod dodatkowy Taric 8900 oraz stawkę cła antydumpingowego w wysokości 48,50% dla towarów z pozycji 2 zgłoszenia celnego, orzekł także o zaksięgowaniu wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 24 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L nr 302 z 1992 r. ze zm. – dalej: WKC) towar, w produkcję którego zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, jest uznawany za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Prosty przeładunek lub wwóz i następnie reeksport rowerów lub części rowerowych w określonym kraju nie może powodować przyznania pochodzenia takiego kraju. Z materiału dowodowego zebranego podczas prowadzonej w spółce kontroli wynikało, że nabywała ona rowery z Indii, korzystając z usług pośrednika, firmy U.. Płatności dokonywano na konto tajwańskiej firmy. W trakcie trwających czynności kontrolnych uzyskano dodatkowe dowody otrzymane od indyjskiej administracji celnej. Przesłane dokumenty związane były z dokonanymi w Indiach czynnościami sprawdzającymi względem podmiotu U. i odnosiły się do importów oraz eksportów realizowanych przez wymieniony podmiot w latach 2015-2016. Wśród przesłanych dokumentów znalazły się faktury zakupu rowerów i części rowerowych od podmiotów chińskich, dokumenty packing list, dokumenty transportowe związane z przeprowadzonymi transakcjami, indyjskie dokumenty importowe, dokumenty wywozowe, faktury wystawione dla polskiego podmiotu. Dokumenty jednoznacznie potwierdzały, że indyjski podmiot importował rowery i ich części z Chin, a następnie eksportował je do podmiotów unijnych. Następnie organ w odniesieniu do każdego z wymienionych zgłoszeń celnych przypisał odpowiednie dokumenty wykazując, że towary zostały objęte dokumentacją wystawioną przez chińskie firmy i po przypłynięciu z Chin do Indii znajdowały się w indyjskiej strefie ekonomicznej, gdzie doszło do przepakowania towaru. Dodatkowo powiązanie między indyjskimi dokumentami importowymi i eksportowymi potwierdzają zapisy na dokumentach S., gdzie wskazano także chińskie pochodzenie przeładowywanych towarów. W związku z powyższym wskazany towar podlegał środkom taryfowym obowiązującym dla towarów przywożonych z Chin, a co za tym idzie w sprawie miały zastosowanie środki antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 990/2011 z dnia 3 października 2011 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 (Dz. Urz. UE L nr 261/2 z 6.10.2011 r.), zmienionym rozporządzeniem Rady (UE) nr 502/2013 z dnia 29 maja 2013 r. zmieniającym rozporządzenie Rady (UE) nr 990/2011 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 (Dz. Urz. UE L nr 153/17 z 5.06.2013 r.). Przedsiębiorstwom innym niż wymienione w rozporządzeniu 502/2013 przyporządkowano kod dodatkowy Taric B999 i ustalono dla nich stawkę cła antydumpingowego w wysokości 48,5%. Rozporządzeniem 502/2013 utrzymano także ostateczne cło antydumpingowe nałożone na części rowerowe rozporządzeniem Rady (WE) nr 71/97 z dnia 14 stycznia 1997 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (EWG) nr 2474/93 na rowery pochodzące z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz niektórych części rowerowych z Chińskiej Republiki Ludowej oraz stanowiące o poborze rozszerzonego cła w przypadku takiego przywozu zarejestrowanego na mocy rozporządzenia (WE) nr 703/96 (Dz.U. UE L 16 z 18.01.1997 r.). Ostatecznym cłem antydumpingowym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 rozporządzenia 71/97, jest cło antydumpingowe mające zastosowanie do "wszystkich innych przedsiębiorstw" nałożone na mocy art. 1 ust. 2 rozporządzenia 502/2013, tj. cło określone z zastosowaniem stawki w wysokości 48,5% (kod dodatkowy 8900). Organ dokonał stosownych zmian w zgłoszeniach celnych zaznaczając, że mają one wpływ na wysokość podstawy opodatkowania oraz podatku VAT z tytułu importu. Zdaniem organu, analiza i ocena materiału dowodowego uzasadnia twierdzenie, że w sprawie doszło do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona występku z art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1958 ze zm., dalej: kks). W związku z tym termin na powiadomienie dłużnika o zaksięgowaniu uszczuplonych kwot należności celnych ulega przedłużeniu zgodnie z art. 103 ust. 2 UKC. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę na wskazaną decyzję uznał za całkowicie nietrafne zarzuty dotyczące nieprawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy celne, a co za tym idzie wadliwości dokonanych przez te organy ustaleń dotyczących faktycznego pochodzenia importowanych towarów z Chin. Organy administracji celno-skarbowej obu instancji nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów uznając, że dokumenty zgromadzone przy współudziale administracji celnej indyjskiej wskazują jednoznacznie na to, że zbieżność szczegółowych danych ilościowych i rodzajowych pomiędzy towarami sprowadzonymi z Chin do Indii przez U. i towarami wyeksportowanymi przez ten podmiot do Polski wyklucza jakąkolwiek przypadkowość. Zbieżność ta pozwoliła organom administracji na słuszne przyjęcie, że towary wyprodukowane w Chinach zostały w Indiach jedynie przepakowane, przez co nie uzyskały niewątpliwie pochodzenia indyjskiego. Przedłożenie przez indyjskiego eksportera nieprawdziwych danych tamtejszym organom właściwym do wydania świadectw pochodzenia spowodowało wydanie takich świadectw, potwierdzających nieprawdę co do pochodzenia importowanych do Polski towarów. Zatem ustalony prawidłowo przez organy administracji celnej stan faktyczny sprawy organ uznał za dający w pełni podstawę dla rozważań dotyczących zastosowania przepisów prawa materialnego. Skarżąca spółka, oprócz nietrafnego kwestionowania samych ustaleń dotyczących pochodzenia towarów z Chin starała się przekonywać, że nawet, gdyby istotnie importowane towary miały pochodzenie chińskie, to nie miała i nie mogła mieć świadomości i wiedzy, że towar jest innego pochodzenia niż deklarował dostawca. Spółka podnosiła, że nie uchybiła wymogowi należytej staranności co do ustalenia pochodzenia importowanych towarów, spotykając się z przedstawicielami indyjskiego sprzedawcy na różnego rodzaju targach i opierając się na zaufaniu związanym z uprzednią wieloletnią współpracą i dorobkiem kontrahenta. Strona skarżąca kwestionowała w tym kontekście zasadność retrospektywnego księgowania kwoty niedoboru cła antydumpingowego, przy czym bezsporne było to, że towary pochodzenia chińskiego, tego rodzaju jak te, które sprowadziła z Indii skarżąca spółka obciążało cło antydumpingowe na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (UE) nr 502/2013 z dnia 29 maja 2013 r. WSA wskazał, że zgłoszenia celne, będące przedmiotem weryfikacji w niniejszej sprawie dokonane zostały pod rządami poprzednio (do 30 kwietnia 2016 r.) obowiązującego Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Dopiero bowiem z dniem 1 maja 2016 r. wszedł w życie Unijny Kodeks Celny (UKC) - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny (Dz.U.UE L 269 z dnia 10 października 2013 r.dalej: UKC). Z mocy art. 286 ust. 2 UKC – WKC został uchylony a UKC nie zawiera przepisów przejściowych. Zagadnienie, które przepisy należy stosować w tej sytuacji wobec zgłoszeń celnych dokonanych przed wejściem w życie UKC budziło wątpliwości, choć brzmienie odpowiednich przepisów tych aktów prawnych czyni te wątpliwości pozbawionymi znaczenia, bowiem są one w istocie w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zbieżne. Na marginesie Sąd stwierdził, że TSUE wyrokiem z dnia 3 czerwca 2021 r. sygn. akt C-39/20 opowiedział się za stosowaniem przepisów UKC także w stosunku do długu celnego powstałego przed ich wejściem w życie. Następnie WSA uznał, że skoro rowery i ich części zakupione przez skarżącą spółkę zostały w rzeczywistości wyeksportowane z Chin, a w Indiach poddano je jedynie przepakowaniu, to niewątpliwie zachowały swoje chińskie pochodzenie. Posiadane i przedłożone wraz ze zgłoszeniami celnym przez importera świadectwa pochodzenia towaru okazały się zatem nieprawdziwe. Przedłożenie przez indyjskiego eksportera oświadczeń i dokumentów poświadczających nieprawdę w celu uzyskania indyjskiego świadectwa pochodzenia dla towarów mających w istocie pochodzenie chińskie, w celu uniknięcia obciążenia tych towarów cłem antydumpingowym stanowi niewątpliwie czyn określony w art. 87 § 1 kks - spełniający znamiona oszustwa celnego, czyli wprowadzenia w błąd organów celnych i narażenia należności celnych na uszczuplenie przez uniknięcie płacenia należnego cła antydumpingowego. Działanie indyjskiego eksportera było oczywiście umyślne, skoro towary sprowadzone przez siebie z Chin przedstawił właściwym władzom jako indyjskie, po to by uzyskać świadectwo pochodzenia z tego kraju. Oczywistym celem i skutkiem tego działania było uniknięcie zastosowania wobec eksportowanych z Indii do Polski towarów cła antydumpingowego w wysokości 48,5 % wartości celnej towaru, a zatem znacznie przewyższającej cło na zasadach ogólnych ze stawką erga omnes w wysokości 14 % wartości celnej towaru. Z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego, czy tyko mogło do tego dojść. Organ celny ocenia określony czyn jako zdarzenie kwalifikowane w świetle regulacji prawnokarnych jako takie, które może powodować wszczęcie postępowania. Organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu przestępstwa. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej). Zatem organy celne mogą skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był dłużnik celny zgłaszający towar. Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego pochodzenia towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych samo w sobie, gdyby czyn ten był popełniony na terenie Polski przez obywateli polskich – spełniałoby znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 k.k.s., tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd. W konsekwencji, Sąd I instancji zgodził się z organami, że termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją wynosił 5 lat. Decyzja organu I instancji stanowiąca akt powiadomienia skarżącego o długu celnym doręczona została stronom przed upływem tego terminu. Podstawową przesłanką odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania długu celnego na podstawie obowiązującego w dacie zgłoszenia celnego art. 220 ust. 2 lit. b WKC oraz umorzenia należności celnych na podstawie art. 119 UKC jest błąd organu celnego. W niniejszej sprawie polskiemu organowi celnemu nie sposób przypisać błędu. Organy celne zobligowane były w świetle przepisów obowiązujących w dacie zgłoszeń celnych jedynie do formalnej ich weryfikacji wraz z dołączanymi do niego dokumentami, nie zaś do dokonywania bieżącej kontroli merytorycznej (por. art. 63 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). W niniejszej sprawie, zarówno samo zgłoszenie celne, jak i świadectwo pochodzenia spełniało wymogi formalne. Zgodnie z art. 199 rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny obowiązującego w dacie dokonania zgłoszeń celnych), złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni zgłaszającego lub jego przedstawiciela odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu oraz autentyczność załączonych dokumentów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenie w całości i rozpoznania skargi lub jego uchylenia w całości przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku, a także o zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła – na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 67 w zw. z art. 221 ust. 3 WKC poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy dług celny powstał kolejno w dniu 7 marca 2016 r., 18 marca 2016 r., 3 kwietnia 2016 r., 20 kwietnia 2016 r., wobec czego 3-letni termin do którego należało powiadomić Skarżącą o długu celnym upłynął najpóźniej w kwietniu 2019 r., co doprowadziło do zaksięgowania przez Organ wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego pomimo przedawnienia długu celnego; - art. 221 ust. 4 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż okres przedawnienia długu celnego przedłuża się w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał ściganiu w postępowaniu karnym, a mianowicie czynu o jakim mowa w treści art. 87 § 1 kks, tj. narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd, a w konsekwencji przyjęcie, iż zastosowanie tego przepisu nie wymaga udowodnienia winy umyślnej dłużnika, w sytuacji gdy delikt karnoskarbowy oszustwa celnego, o którym mowa w art. 87 § 1 kks, a umożliwiający zastosowanie art. 221 ust. 4 WKC, jest karalny jedynie w razie jego umyślnego popełnienia, co doprowadziło do wadliwego uznania przez Sąd, iż organ prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do powiadomienia Skarżącego o kwocie długu celnego po upływie terminu trzech lat, z uwagi właśnie na powstanie długu celnego na skutek czynu o jakim mowa w treści art. 87 § 1 kks. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Postawione zarzuty uznać należało za nieusprawiedliwione. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazał, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołał się na wyrok TSUE o sygn. akt C-39/20, w którym Trybunał stwierdził, że: :Artykuł 103 ust. 3 lit. b) oraz art. 124 ust. 1 lit. a) UKC w świetle zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań należy interpretować w ten sposób, że mają one zastosowanie do długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2016 r., który nie uległ jeszcze przedawnieniu w tym dniu." Zatem w skardze kasacyjnej należało powołać jako naruszone przepisy UKC, nie zaś przepisy WKC jak uczyniła to skarżąca. Niemniej jednak organ I instancji w wydanej w sprawie decyzji przywołał przepisy WKC (m.in. art. 221 ust. 4 WKC), dlatego też pomimo tej wady postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podlegają one rozpoznaniu. W dalszej kolejności zauważyć należy, że ustalenie przez organy celne przestępstwa w rozumieniu art. 103 ust. 2 UKC należy do sfery faktów i aby je podważyć należy postawić zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podjęła próby ich wykreowania. Brak takich zarzutów skutkuje, że stan ten (tj. popełnienie przestępstwa oszustwa) jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący podczas oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Przechodząc do oceny pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej w wskazać należy, że dotyczy on niezastosowania art. 67 w zw. z art. 221 ust. 3 WKC do długów celnych skarżącej, które powstały podczas obowiązywania WKC. Skarżąca wskazała, że upłynął 3-letni termin wynikający z art. 221 ust. 3 WKC zatem organ celny mógł powiadomić Skarżącą o długu celnym najpóźniej w kwietniu 2019 r. Należy w tym miejscu uwzględnić wskazany wyżej brak w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych, a tym samym brak podważenia ustaleń co do popełnionego przestępstwa, którego popełnienie przedłuża termin przedawnienia długu celnego do 5 lub 10 lat. W związku z powyższym zarzut ten uznać należało za nieusprawiedliwiony. Przechodząc do oceny drugiego zarzutu skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że w zarzucie tym skarżąca zarzuciła naruszenie art. 221 ust. 4 WKC w zw. z art. 87 § 1 kks, zarzucając błąd w wykładni art. 221 ust. 4 WKC. W rozwinięciu zarzutu podważa pogląd, iż zastosowanie tego przepisu nie wymaga udowodnienia winy umyślnej dłużnika, w sytuacji gdy delikt karnoskarbowy oszustwa celnego, o którym mowa w art. 87 § 1 kks, umożliwiający zastosowanie art. 221 ust. 4 WKC, jest karalny jedynie w razie jego umyślnego popełnienia. Art. 103 ust. 2 UKC (i odpowiednio art. 221 ust. 4 WKC) wskazuje jedynie na czyn podlegający postepowaniu karnemu. W ramach postepowania przygotowawczego (dochodzenia – stosowanego w sprawach o lżejszy ciężar gatunkowy i śledztwa – prowadzonego w sprawach poważniejszych) wyróżnić można dwie fazy: postępowanie w sprawie o czyn (in rem) oraz postepowanie przeciwko podejrzanemu (in personam). Dopiero po przedstawieniu zarzutów podejrzanemu sprawa zmienia się ze sprawy prowadzonej o czyn (in rem) na sprawę prowadzonej przeciwko podejrzanemu, przeciwko osobie ("in personam"). Zatem postępowanie w sprawie o czyn toczy się wówczas, gdy w momencie jego wszczęcia brak jest podejrzanego, któremu można by przedstawić zarzuty. Niemniej jednak zauważyć należy, że formalne wszczęcie postepowania przygotowawczego nie stanowi przesłanki warunkującej zastosowanie art. 103 ust. 2 UKC. W ocenie NSA, czyn który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postepowaniu karnemu w rozumieniu art. 103 ust. 2 UKC, którego ustalenie przez organy skutkuje przedłużeniem terminu przedawnienia, zgodnie z prawem krajowym, to czyn – przestępstwo w znaczeniu przedmiotowym. Wystarczy, że organy dla potrzeb postepowania celnego ustalą, że zachodzą wszelkie znamiona czynu zabronionego co do jego strony przedmiotowej. Na tym etapie nie bada się winy sprawcy. Wina może być ustalona w postepowaniu karnym, przez sąd karny. Organy celne nie mają kompetencji do ustalania kto popełnił przestępstwo. Ustalenie winy związane jest z prowadzeniem wnikliwego, czasochłonnego postepowania dowodowego, czego nie może czynić organ w toku postępowania celnego. Organy celnej nie mają bowiem uprawnień do podejmowania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Argumentację tę wzmacnia orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. TSUE w wyroku o sygn. C-62/06 wskazał, że kwalifikacja czynu, jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Zdaniem Trybunału, dokonana przez organy celne kwalifikacja danego czynu, jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" nie stanowi stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo, lecz jest dokonywana jedynie w ramach i dla celów postępowania o charakterze administracyjnym, mającego na celu wyłącznie umożliwienie organom celnym skorygowania błędnego lub niewystarczającego poboru należności celnych przywozowych lub wywozowych. Kwalifikacja taka nie zagraża skutkom orzeczeń krajowych w sprawach karnych, łącznie ze zwrotem kwot nienależnie żądanych, w szczególności z orzeczeń umarzających postępowanie lub uniewinniających oskarżonych. Przepis art. 103 ust. 2 UKC nie odnosi się ani do wyroku skazującego, ani nawet do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania karnego, lecz do popełnionego czynu, który podlega postępowaniu sądowemu w postępowaniach karnych. Powyższe stanowisko zaprezentowane zostało także w wyrokach TSUE z 16 lipca 2010 r. C-124/08 i C-125/08 oraz w wyrokach NSA z 16 marca 2011 r. I GSK 102/10, z 27 lipca 2011 r. I GSK 190/10, z 17 marca 2011 r. I GSK 189/10 oraz z 21 stycznia 2014 r. I GSK 1244/12. (za wyrokiem NSA z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 2057/19). Z tych względów drugi zarzut skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).