I SA/Ke 381/25
WyrokWSA w Kielcach2025-11-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, opierając się na fakcie wycofania wniosku przez stronę, mimo jej zaprzeczeń i braku jednoznacznych dowodów na takie wycofanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że materiał dowodowy nie potwierdza stanowiska organu o skutecznym wycofaniu wniosku przez stronę. Organ nie wykazał w sposób jednoznaczny i niewątpliwy, że wolą wnioskodawcy było wycofanie wniosku, co narusza zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę praworządności i pogłębiania zaufania do władzy publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2024. Strona złożyła wniosek, a następnie organ uznał, że wniosek został wycofany przez stronę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Strona konsekwentnie zaprzeczała, jakoby wycofała wniosek, twierdząc, że nie miała takiej intencji i że mogło dojść do błędu systemu. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o umorzeniu, uznając, że strona nie udowodniła braku wycofania wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz strony zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. M. Ł. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. S. kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z 8 lipca 2025 r. nr 9013- [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. nr [...] z 2 czerwca 2025 r. w sprawie umorzenia w całości postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024.
1.1 W uzasadnieniu organ wskazał, że 18 kwietnia 2024 r. do Biura Powiatowego AR i MR w S. wpłynął złożony w formie elektronicznej za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, w aplikacji eWniosekPIus, wniosek A. S. o przyznanie płatności na rok 2024, w oparciu o który strona zgłosiła do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 5,22 ha. Wraz z wnioskiem strona złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowała położenie działek rolnych.
Następnie w dniu 5 maja 2024 r. (o godz. 21:29) strona wycofała swój wniosek, wobec czego organ I instancji decyzją z 16 września 2024 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2024. W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z 6 grudnia 2024 r. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
1.2 W dniu 17 grudnia 2024 r. skarżący złożył pismo, w którym wniósł o wycofanie wniosku z 5 maja 2024 r. dotyczącego cyt. "rzekomego wycofania podania o przyznanie środków, o które ubiegał się wnioskodawca" i wydanie decyzji przyznającej płatności na rok 2024 zgodnie z wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2024 r. Oświadczył, że nigdy nie wycofał swojej deklaracji z 18 kwietnia 2024 r., gdyż byłoby to nieracjonalne i nielogiczne, a ponadto takiego faktu sobie nie przypomina. Ponadto wniósł o:
1) wycofanie wniosku z 5 maja 2024 r. dotyczącego "rzekomego wycofania podania o przyznanie środków o które ubiegał się wnioskodawca lub umorzenie postępowania z wniosku z dnia 05-05-2024 r. dotyczącego rzekomego wycofania podania o przyznanie środków o które ubiegał się wnioskodawca" i
2) wydanie decyzji przyznającej płatność za 2024 r. zgodnie z wnioskiem z 18 kwietnia 2024 r., tj. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2024 (PWD, RED).
Organ I instancji decyzją z 7 stycznia 2025 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności. Organ odwoławczy uznał złożone w tej sprawie odwołanie za zasadne i decyzją z 8 kwietnia 2025 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji zobowiązany był do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ustalenia (wskutek złożonego przez stronę wniosku z 18 grudnia 2024 r.), czy prowadzone postępowanie w sprawie przyznania płatności za rok 2024 stało się bezprzedmiotowe, a następnie wydania stosownego rozstrzygnięcia.
1.3 W piśmie z 25 kwietnia 2025 r. skarżący wskazał, że nigdy nie było jego wolą wycofanie wniosku o dopłaty bezpośrednie na 2024 r., nie wie jak do tego doszło i nie miał takiej intencji. Podkreślił, że nie byłoby takich dywagacji gdyby wycofanie wniosku odbywało się w trybie złożenia podania w formie papierowej. Zwrócił także uwagę na działanie organu po wycofaniu wniosku, wskazując, że klika miesięcy na reakcję to zdecydowanie nie dający się zaakceptować czas pracy organów administracji publicznej. Gdyby organ zareagował wcześniej, to strona mogłaby ponownie złożyć wniosek, gdyż "termin jeszcze by nie przepadł". W ocenie strony wielomiesięczna bezczynność organu spowodowała ujemne dla niej konsekwencje. W piśmie podniesiono także, że strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania.
W wyniku ponownie prowadzonego postępowania, organ I instancji podjął czynności zmierzające do ustalenia okoliczności związanych z wycofaniem 5 maja 2024 r. uprzednio złożonego wniosku i zakończył prowadzone postępowanie wydaniem decyzji z 2 czerwca 2025 r.
1.4 Rozpatrując wniesione odwołanie organ wskazał na art. 5, art. 66 ust. 1 i 2, art. 16 ustawy z 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 r. poz. 1741), zwanej dalej ustawą, oraz art. 105 § 1 k.p.a. i podniósł, że w jego ocenie skarżący nie przedstawił żadnych przekonujących dowodów czy argumentów przemawiających za słusznością uznania, że wycofanie nie było intencją wnioskodawcy. Samo twierdzenie nie stanowi żadnego przeciwdowodu w kontekście zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. Skarżący w swoich pismach nie wskazuje np. na błędy systemu, brak umiejętności posługiwania się systemem, ale jedynie ogólnikowo utrzymuje, że nie wycofał wniosku.
Organ wyjaśnił, że za podpisanie wniosku złożonego poprzez PUE za pomocą aplikacji eWniosekPIus wraz z załącznikami niewymagającymi podpisu osoby trzeciej, dołączonymi do wniosku w postaci elektronicznej, za pomocą formularzy opracowanych przez ARiMR zawartych w aplikacji eWniosekPIus, uważa się zalogowanie rolnika do Platformy Usług Elektronicznych na swoje konto z użyciem unikalnego loginu i hasła dostępu oraz zatwierdzenie wniosku i przesłanie go przez aplikację eWniosekPIus do AR i MR. Z analizy tzw. logów operacyjnych zapisanych na koncie skarżącego dla daty 5 maja 2025 r. wynika, że tego dnia miało miejsce kilka operacji i odnosiły się one do wyszukiwania roboczych wniosków o płatności, wyszukiwania wniosków o płatności. Kolejne zapisane zdarzenia to pobranie danych producenta i złożenie wniosku o płatności. Ostatnia zapisana operacja na koncie wnioskodawcy w dniu 5 maja 2025 r. to zapis roboczego wniosku o płatności. Skuteczne wysłanie wycofania wniosku miało miejsce w dniu 5 maja 2025 r. o godzinie 21:29.
Złożenie wniosku o przyznanie płatności, jak i jego wycofanie, stanowią przejaw swobodnego wyrażenia woli przez stronę postępowania. Z powyższego, w tym w szczególności z zestawienia logowań, można jednoznacznie wywieść, że ostatnią czynnością skarżącego było wycofanie żądania przyznania płatności bezpośrednich. Pismem z 17 grudnia 2024 r. próbował on cofnąć czynność polegającą na wycofaniu wniosku, jednak było to już po maksymalnym terminie do składania wniosków. Dla braku skuteczności pisma skarżącego z 17 grudnia 2024 r. zasadnicze znaczenie ma brzmienie art. 16 ustawy (w myśl którego, pomoc jest przyznawana na wniosek o jej przyznanie) w korelacji z przepisami wyznaczające ostateczny termin na złożenie tego wniosku/zmiany do wniosku, art. 60 ust. 4 ustawy, który stanowi, że termin na złożenie wniosku nie podlega przywróceniu. Istotna jest również sama forma złożona deklaracji - na podstawie art. 17 ustawy wniosek o przyznanie płatności, zmianę wniosku lub jego wycofanie składa się za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji udostępnionego na stronie internetowej ARiMR - aplikacja eWniosekPIus dostępna poprzez Platformę Usług Elektronicznych (PUE), co oznacza brak możliwości składania żądania na piśmie.
1.5 Z pisma Departamentu Płatności Bezpośrednich z 9 maja 2025 r. wynika, że w aplikacji eWniosekPIus nie ma możliwości "samoczynnego" wygenerowania dokumentu wycofania wniosku. Rolnik musi użyć przycisku "Wycofaj" i wtedy aplikacja zaprezentuje komunikat potwierdzający chęć wycofania wniosku. Dopiero użycie przycisku "Wycofaj" w okienku tego komunikatu spowoduje wycofanie całego wniosku i wszystkich złożonych do niego zmian. Dwustopniowy proces nie pozwala na przypadkowość wycofania wniosku o przyznanie pomocy. Sama aplikacja działa intuicyjnie, nie stwarzając problemów do samodzielnego jej obsługiwania. Wycofanie stawia beneficjenta w sytuacji, w jakiej znajdował się przed złożeniem wniosku (tu brak deklaracji na 2024 rok). To na wnioskodawcy ciąży odpowiedzialność za prawidłowość złożonego wniosku, a więc również konsekwencje samodzielnych działań dokonywanych w aplikacji eWniosekPIus. Strona nie przedstawiała żadnych dowodów potwierdzających zaistnienie faktu niepoprawnego działania aplikacji w dniu wycofania wniosku (5 maja 2024 r.) i podważających dowody przedstawione przez Departament Płatności Bezpośrednich Centrali ARiMR.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, a to:
a) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące i niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj.:
• brak podjęcia czynności zmierzających do ustalenia, czy doszło do cofnięcia wniosku o przyznanie płatności na rok 2024 przez skarżącego;
• nieustalenie w sprawie w sposób wyczerpujący, jak doszło do wycofania wniosku o przyznanie płatności na rok 2024, gdy z twierdzeń skarżącego wynika jednoznacznie, że nie składał takiego wniosku;
• nieuwzględnienie stanowiska skarżącego, który wielokrotnie wskazuje, że cofnięcie wniosku o przyznanie płatności na rok 2024 stanowi czynność niekorzystną, rodzącą negatywne skutki dla skarżącego oraz jego rodziny, tym samym, świadome wycofanie ww. wniosku nie było możliwe;
• nieuwzględnienie okoliczności, że nigdy nie doszło do cofnięcia wniosku o przyznanie płatności na rok 2024 przez skarżącego, który korzysta z przysługującego prawa regularnie, a zdarzenie miało miejsce w przypadku złożenia wniosku w formie elektronicznej;
b) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia 2 czerwca 2025 r. nie uwzględniając przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy, że w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania, skarżący nie miał zapewnionego czynnego udziału w sprawie, nie został poinformowany o prowadzonym postępowaniu, nie miał możliwości wyjaśnienia okoliczności sprawy, a nadto nie zapewniono stronie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału i dowodów, co miało bezpośredni wpływ na treść wydanej decyzji, uniemożliwienie ponownego wnioskowania o przyznanie płatności i utratę przysługującego skarżącemu prawa;
c) art. 8 k.p.a. - poprzez analizę sprawy dokonaną bez należytej staranności oraz w sposób sprzeczny z istniejącym stanem faktycznym i prawnym, co w konsekwencji skutkuje brakiem pogłębienia zaufania do organów administracji publicznej;
d) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z 105 § 1 k.p.a. - poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z 2 czerwca 2025 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024 w sytuacji, gdy prawidłowym rozstrzygnięciem było uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o przyznaniu płatności na 2024 roku zgodnie ze złożonym wnioskiem z 18 kwietnia 2024 r.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 16 ustawy poprzez nieprzyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024 wobec utrzymania w mocy decyzji z 2 czerwca 2025 r., pomimo, że wniosek o przyznanie pomocy został złożony przez skarżącego i nigdy nie został przez stronę wycofany;
b) art. 66 ust. 1 ustawy poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak również brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie przed wydaniem decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji dla skarżącego niekorzystnej i pozbawiło stronę przysługującego mu prawa.
2.1 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty poprzez wydanie decyzji przyznającej płatność na rok 2024 na podstawie wniosku z 18 kwietnia 2024 r. ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.
2.2 W uzasadnieniu podniósł, że w rzeczywistości nigdy nie dokonał wycofania całego wniosku o przyznanie płatności na platformie internetowej przeznaczonej do składania wniosków w sprawie przyznania płatności bezpośrednich. Okoliczność wystąpienia tej sytuacji jest niezrozumiała i nielogiczna. W dniu 18 kwietnia 2024 r. złożył wniosek o przyznanie płatności i od tego czasu na stronie internetowej nie były dokonywane żadne czynności, które miałby na celu wycofanie wniosku. Zarzucił, że organ nie podjął żadnych czynności, które pozwoliłyby na ustalenie, czy rzeczywiście doszło do cofnięcia wniosku i jak do tego doszło, gdy z twierdzeń skarżącego wynika jednoznacznie, że nie składał takiego wniosku, a nadto mógł wystąpić błąd systemu, który spowodował samoczynne usunięcie danych, co nie zostało uwzględnione oraz zweryfikowane przez organ.
Okoliczność cofnięcia wniosku jest dla skarżącego niezrozumiała, nieracjonalna i sprzeczna z jego interesem. Nie podejmował on żadnych czynności, które miałyby to na celu. Nawet jeśliby przyjąć, że złożył wniosek o cofnięcie omyłkowo, lecz byłby świadom popełnionego błędu, od razu podjąłby stosowne czynności zmierzające do jego usunięcia oraz wyjaśnienia sprawy. Wręcz przeciwnie – działa to na jego szkodę, tym samym nigdy dobrowolnie nie podjąłby takiej czynności. Wygenerowanie wniosku o cofnięcie nastąpiło bez wiedzy skarżącego w sposób zupełnie niezrozumiały i sprzeczny z jego wolą, co w konsekwencji powoduje uszczerbek dla utrzymania skarżącego i jego rodziny.
2.3 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2 Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ proces decyzyjny zakończony zaskarżoną decyzją narusza przepisy postępowania w stopniu kwalifikowanym.
3.3 Spór w sprawie dotyczył istnienia podstaw formalnych dla prowadzenia postępowania dotyczącego przyznania płatności (pkt 1.1.). Zdaniem organu wnioskodawca skutecznie cofnął wniosek i nie dowiódł (pkt 1.4.), że do tego wycofania nie doszło. Z kolei wnioskodawca – skarżący konsekwentnie i stanowczo twierdzi, że nie podejmował działań w celu wycofania wniosku i domaga się wydania merytorycznej decyzji.
3.4 W ocenie sądu, mimo trzykrotnego podejmowania w tej kwestii rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym (zaskarżona decyzja stanowi trzecią z kolei decyzję organu odwoławczego) materiał dowodowy objęty aktami administracyjnymi nie potwierdza stanowiska organu, że złożony 18 kwietnia 2024 r. wniosek został cofnięty. Tym samym postępowanie organu w tym zakresie jest niezupełne, a materiał dowodowy niekompletny. Niejako usprawiedliwienia dla takiego działania organu nie może zaś stanowić wnioskowy charakter postępowania o przyznanie płatności i jego szczególność (na co powołuje się organ) wynikająca z treści przepisu art. 66 ust. 1 ustawy, że w postępowaniu tym organ: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Sąd nie kwestionuje przyjętej przez ustawodawcę zasady, że w postępowaniu o przyznanie płatności m. in. ciężar dowodu, co do okoliczności mających znaczenie dla przyznania płatności ciąży na stronie składającej wniosek. Ten mechanizm wpisuje się też w ogólną zasadę postępowania dowodowego, że ciężar dowodzenia spoczywa na tym, kto wywodzi określone skutki prawne, a tym samym w postępowaniach wszczynanych na wniosek ciężar ten (inicjatywa dowodowa) zdecydowanie przesuwa się na wnioskodawcę. W jego interesie bowiem leży wskazanie wszystkich istotnych okoliczności, służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy w zakresie przesłanek, które warunkują pozytywne załatwienie sprawy. Taki model postępowania jest jednak właściwy dla sytuacji, gdy postępowanie to się toczy, gdy trwa i nakierowane jest na rozstrzygnięcie merytoryczne. Z inną sytuacją procesową mamy natomiast do czynienia, gdy organ podważa skuteczność inicjatywy procesowej, a tym samym byt postępowania. To do niego, jak w niniejszej sprawie, należy ocena czy wniosek zainicjował dane postępowanie i nie został wycofany, tj. czy nie odpadła podstawa do jego prowadzenia, co implikuje umorzenie tegoż postępowania. Organ nie może prowadzić postępowania wbrew woli wnioskodawcy (volenti non fit iniuria). Co ważkie jednak, wycofania wniosku, niejako porzucenia inicjatywy procesowej przez wnioskodawcę nie można domniemywać, a musi to zostać potwierdzone jednoznacznie i to w sposób niewątpliwy. Ciężar dowodzenia przesuwa się w tej sytuacji na organ jako wykazujący przesłanki bezprzedmiotowości postępowania. Inaczej rzecz ujmując taka sytuacja procesowa, oceniana również w kontekście przepisów szczególnych, nie zwalnia organów od przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady praworządności - art. 6 k.p.a., oraz zasady pogłębiania zaufania – art. 8 k.p.a. zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Przy czym zasada zaufania, również w aspekcie procesowym, jest zasadniczym elementem wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. Tym samym bezwzględnym i oczywistym obowiązkiem organów jest zgromadzić dowody (art.77 § 1 k.p.a.) jednoznacznie potwierdzające, że wolą wnioskodawcy było wycofanie wniosku inicjującego postępowanie w sprawie przyznania mu uprawnienia (tu: płatności). Jest to tym bardziej oczywiste, gdy wnioskodawca zaprzecza jakoby wycofał swoją inicjatywę (wniosek).
3.5 W realiach niniejszej sprawy nie zasługuje na akceptację stanowisko organu co do zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania, odwołujące się do tego jakoby wnioskodawca miał udowadniać, że nie cofnął wniosku, czy też ogólnych domniemań związanych z działaniem aplikacji obsługującej wnioski. Fakt wycofania wniosku musi znaleźć jednoznaczne potwierdzenie w dowodach, przy wykluczeniu również mogących dotyczyć takiej sytuacji wad oświadczenia woli (błąd, groźba, przymus). W materiale dowodowym kontrolowanego postępowania, prowadzonego w długiej i nieadekwatnej do złożoności sprawy perspektywie czasowej, brak jednoznacznych dowodów, że 5 maja 2024 r. wnioskodawca wycofał wniosek, a tym samym jego wolą było umorzenie postępowania, czyli nieuzyskanie płatności. Brak dowodów obalających twierdzenia wnioskodawcy wyrażone już w odwołaniu z 1 października 2024 r., że nigdy nie wycofywał wniosku ani on, ani reprezentujący go pełnomocnik, przy czym skarżący nie wie jakim sposobem system dokonał zarejestrowania wniosku o wycofanie podania i przyznanie środków. Od tego momentu organowi I instancji znane było stanowisko skarżącego, co do braku woli wycofania wniosku. Stanowisko to zostało powtórzone w piśmie z 17 grudnia 2024 r. W żadnej mierze nie może niejako stanowić kontrdowodu wobec tego stanowiska skarżącego i możliwości przyjęcia danych z "potwierdzenia przyjęcia wniosku" (na którym figuruje informacja o wycofaniu dokumentu), stanowisko Departamentu Płatności Bezpośrednich ARiMR z 9 maja 2025 r. uzupełnione o zestawienie logowań skarżącego do aplikacji eWniosekPlus. Z zestawienia tego wynika wyłącznie to, że doszło 5 maja 2024 r. do wielu czynności na koncie wnioskodawcy, natomiast o godzinie 21.29, to jest powołanej przez organy orzekające w sprawie, dokonano trzech czynności – dwóch oznaczonych jako "wyszukanie wniosków o płatność" oraz jednej oznaczonej jako "złożenie wniosku o płatności". Sąd, w kontekście braku innych danych i informacji w tym zakresie, nie dostrzega podstaw, aby tak opisaną czynność ("złożenie wniosku o płatności") potraktować jako cofnięcie wniosku. Tym bardziej, co znamienne, w tym samym zestawieniu ujęty został złożony w sprawie wniosek o płatność (co niesporne 18 kwietnia 2024 r.) i został tak samo opisany ("złożenie wniosku o płatności"). Niewątpliwie więc te kwestie powinny zostać wyjaśnione, a przy braku możliwości technicznych ku temu, niedopuszczalne w ocenie sądu jest przyjęcie, że do danej czynności procesowej (tu: wycofanie wniosku) doszło. Z punktu widzenia zupełności postępowania wymagane jest dokładne ustalenie aktywności i jej rodzaju na koncie skarżącego, czemu może posłużyć też jego przesłuchanie.
3.6 Uzupełnienie postępowania dowodowego m.in. w zakresie przesłuchania strony postępowania, jak również analizy systemu informatycznego pozwoli organowi na prawidłową ocenę zachowania strony skarżącej i jej świadomości działań w aplikacji i ich konsekwencji procesowych.
3.7 Sąd potwierdza trafność przywołanych przez organ w uzasadnieniu decyzji judykatów i podkreśla, że skoro aplikacja eWniosekPlus ma służyć beneficjentom, aby usprawnić proces ubiegania się o płatności, to skorzystanie z niej nie może być "pułapką" dla tych rolników, którzy nie poruszają się w niej właściwie i popełniają błędy prowadzące do wyboru opcji niezamierzonych i o tak definitywnie niekorzystnych skutkach, co, jak pokazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, nie jest sytuacją rzadką. Nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego i zasadą zaufania do organów publicznych jest sytuacja, w której wnioskodawca nie ma możliwości skorygowania nieprawidłowego wyboru w aplikacji służącej do składania wniosku. Niezależnie od tego, czy beneficjent w sposób prawidłowy zastosował się do instrukcji, aplikacja ta nie może stwarzać dla beneficjenta, który składa wniosek przez internet, gorszej sytuacji od beneficjenta, składającego wniosek w formie "papierowej" (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 333/21). Treść instrukcji obsługi aplikacji eWniosekPlus, na którą powołuje się organ, nie może stanowić źródła dla ustalenia rzeczywistej treści oświadczeń woli składanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego jak również eliminować przepisy kodeksu cywilnego dotyczące oświadczeń woli (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 333/21). W realiach sprawy, w tym zakreślonych terminach materialnych dla ubiegania się o pomoc, nie buduje zaufania do działania organów również fakt, że organ umorzył postępowanie po 4 miesiącach od przyjętej podstawy takiego działania, zamykając stronie drogę (w związku z upływem terminów) do ewentualnego ponowienia inicjatywy procesowej.
3.8 Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje naruszają przepisy art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art.7, 8 i 77 § 1 k.p.a., wobec braku wykazania podstaw do uznania bezprzedmiotowości postępowania, i z tego powodu - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis sądowy w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło