III FSK 967/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Konrad Halota, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 600/22 w sprawie ze skargi W.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2022 r., nr 0201-IEW1.4121.4.2022.MW w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną w zakresie punktu 1 zaskarżonego wyroku, 2) uchyla punkt 2 zaskarżonego wyroku, 3) przyznaje i nakazuje wypłacić ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata A.W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powiększoną o należny podatek od towarów i usług w kwocie 110,40 zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy), łącznie: 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), 4) zasądza od W.D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 600/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi W.D. (dalej jako "Strona", "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej organ drugiej instancji) z 14 czerwca 2022 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe spółki "G." S.A. (dalej jako "Spółka") z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od lutego do grudnia 2016 r. oraz styczeń i luty 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, oddalił skargę w całości. Jak wynika z zaskarżonego wyroku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. decyzją z 22 czerwca 2021 r. określił Spółce zobowiązanie z tytułu pobranego a nie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych, z tytułu wypłat wynagrodzeń i orzekł o odpowiedzialności płatnika za te zobowiązania. Następnie ten sam organ decyzją z 17 grudnia 2021 r. stwierdził odpowiedzialność Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "G." S.A., z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2016 r. oraz styczeń i luty 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z 14 czerwca 2022 r., utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki "G." S.A., z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od lutego do grudnia 2016 r. oraz styczeń i luty 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej odpowiedzialności za koszty postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wskazał, że uchwałą rady nadzorczej Spółki z 27 lipca 2015 r. Skarżący został powołany do pełnienia funkcji wiceprezesa zarządu; z tym samym dniem został zgłoszony do Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: "KRS") jako członek zarządu. Sąd Rejonowy dla W. [...] 18 lutego 2016 r. wpisał Skarżącego w skład zarządu Spółki w charakterze wiceprezesa zarządu. W rejestrze handlowym nie ujawniono innych członków zarządu. Powołany do funkcji prezesa zarządu Spółki R.S. (dalej prokurent), z uwagi na przeszkody formalne, nie został ujawniony w KRS. Mimo tego został przez Stronę ustanowiony prokurentem Spółki. Z tego względu, zdaniem organu drugiej instancji, jedynie Skarżący mógł odpowiadać za zobowiązania podatkowe Spółki wymagane w okresie od 25 kwietnia 2016 r. do 25 kwietnia 2017 r. Zaznaczył, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z 22 stycznia 2016 r,. sygn. akt [...] Skarżący został skazany za przestępstwo określone w przepisach rozdziałów XXXIIIXXXVII Kodeksu karnego i w konsekwencji Sąd Rejonowy dla W. [...], postanowieniem z 15 maja 2017 r. wykreślił Skarżącego z funkcji wiceprezesa zarządu Spółki. Organ drugiej instancji wskazał, że postanowieniem z 4 stycznia 2018 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne. Bezskuteczność egzekucji potwierdziło również postanowienie Sądu Rejonowego w J. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, bowiem jej majątek nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Zdaniem organu drugiej instancji, pierwsze zaległości płatnicze Spółka wygenerowała w 2012 r. i były to zaległości w podatku od nieruchomości. Począwszy od 2013 r. ujawniano kolejne zaległości wobec: Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej, Miasta J., Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Naczelnika Urzędu Skarbowego, Państwowej Inspekcji Pracy. W tych okolicznościach, w ocenie organu, już od kwietnia 2013 r. pojawiły się zaległości wobec kolejnego wierzyciela i należało rozważyć złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, ze względu na trwałe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań. Według organu drugiej instancji, ponieważ Skarżący objął funkcję członka zarządu 27 lipca 2015 r., to od daty tej należało liczyć czternastodniowy termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Termin ten przypadał zatem na 10 sierpnia 2015 r. Organ drugiej instancji wskazał, że Skarżący obejmując funkcję wiceprezesa zarządu Spółki miał świadomość problemów finansowych Spółki, jednak liczył, że kwestie te rozwiąże proces scalenia z grupą kapitałową. Chociaż mimo upływu czasu do tego nie doszło, Skarżący pozostawał jedynym członkiem zarządu ujawnionym w KRS i rolę wiceprezesa pełnił aż do chwili wykreślenia z KRS-u, to jest przez blisko 2 lata. W okresie tym nie kontrolował realizacji obowiązków podatkowych, w tym nie odprowadzał pobranych od wynagrodzeń zaliczek na podatek dochodowy. Uchylając decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. w części dotyczącej odpowiedzialności Skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego organ drugiej instancji wskazał, że z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie wynika, jakie elementy składają się na koszty egzekucyjne, którymi obciążono osobę trzecią. Nakazał w ponownym postępowaniu przeliczenie kosztów egzekucyjnych, z uwzględnieniem zmian przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym i przepisów przejściowych, oraz dokonanie analizy i oceny jakie elementy składają się na koszty postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżący wskazał, że jego działania w zarządzie miały charakter informacyjny i zmierzały do połączenia wielu podmiotów w grupę kapitałową o jednolitym systemie zarządzania finansami. Skarżący nie podpisywał żadnych dokumentów finansowych i podatkowych, a wszelkie czynności w tym zakresie należały do obowiązków osób zatrudnionych w Spółce. Podejmując funkcję w zarządzie, otrzymał zapewnienia od udziałowców Spółki o szybkiej ścieżce stworzenia grupy kapitałowej (w ciągu 6 miesięcy), o pokryciu zaległości pracowniczych i podatkowych ze środków udziałowców. Podniósł, że udziałowcy okazali się oszustami i malwersantami finansowymi, a Skarżący pozostał bez wsparcia rady nadzorczej, zarządzania i bez możliwości bieżącego finansowania działalności Spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że w sprawie zostały spełnione pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu z art. 116 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej "O.p."). Zaległości Spółki stały się wymagalne w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, egzekucja okazała się bezskuteczna, gdyż postępowanie egzekucyjne umorzono, a wniosek o ogłoszenie upadłości oddalono z uwagi na brak majątku. Organ drugiej instancji uchylił jedynie część decyzji dotyczącą kosztów egzekucyjnych, nakazując ich ponowne precyzyjne wyliczenie. Sąd nie podzielił poglądu o uwolnieniu Skarżącego od odpowiedzialności, z uwagi na spełnienie przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 O.p. Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Organy ustaliły, że Spółka była trwale niewypłacalna już od 2013 r., co skutkowało tym, że właściwy czas z art. 21 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 233 ze zm., dalej "P.u.") na złożenie wniosku upłynął 10 sierpnia 2015 r., czyli 14 dni po objęciu funkcji przez Skarżącego 27 lipca 2015 r. Sąd uznał, że argumenty Skarżącego o formalnym pełnieniu funkcji, braku wynagrodzenia, niepodpisywaniu dokumentów finansowych i poleganiu na obietnicach udziałowców nie stanowią obiektywnego braku winy, który mógłby zwolnić go z odpowiedzialności. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zakwestionował w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. 1) Naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 116 § 2 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki mimo, że piastowanie przez Skarzącego funkcji członka zarządu było bierne, a rzeczywiste działania w zakresie spraw spółki były podejmowane przez prokurenta, co powinno wyłączać odpowiedzialność Skarżącego, b) art. 116 § 1 O.p., poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że Skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek egzoneracyjnych zwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, podczas gdy Skarżący faktycznie wykazał jedną z przesłanek określonych w tym artykule (domyślnie: brak winy w niezgłoszeniu upadłości). 2) Naruszenie przepisów postępowania: a) art. 141 ust. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej "p.p.s.a."), poprzez brak sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie przyznanych pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, b) § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów w zaniżonej wysokości, mimo, że niniejsza sprawa obejmuje także wskazanie wysokości zaległości podatkowych Spółki, c) § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w związku z § 4 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 2631 ze zm.), poprzez zaniżenie wysokości przyznanej opłaty (wynagrodzenia pełnomocnika) o należny podatek od towarów i usług. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J., przyznanie ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 6.642,00 zł brutto, zasądzenie kosztów postępowania w obydwu instancjach oraz przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ drugiej instancji, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, tym samym zaistniały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Według art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie zawiera właściwego przytoczenia podstaw kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego w ogóle nie wymienił przepisów p.p.s.a., jakich naruszenia dopuścił się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydając zaskarżony wyrok, poprzestając jedynie na zarzutach naruszenia art. 116 § 1 i 2 O.p. Skarżący kasacyjnie nie zauważył istotnej okoliczności, a mianowicie tego, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów tej ustawy, a jedynie kontroluje, czy organ przepisy te prawidłowo stosował. Tym niemniej niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Takie stanowisko jest zgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, w której wyjaśniono, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Spór w rozpoznawanej sprawie na obecnym etapie postępowania ogniskuje się na prawidłowej wykładni i zastosowaniu unormowania z art. 116 § 1 i 2 O.p., w zakresie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki akcyjnej członka jej zarządu, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu. Rozstrzygnięcia wymaga, kiedy można mówić o pełnieniu przez daną osobę funkcji w zarządzie i przeszkodach w jej sprawowaniu. W szczególności zaś, jak należy rozumieć i interpretować zwrot legislacyjny mówiący o "pełnieniu obowiązków członka zarządu" przez daną osobę fizyczną. Skarżący zarzucił naruszenie art. 116 § 2 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe "G." S.A., mimo biernego piastowania funkcji i roli prokurenta oraz naruszenie art. 116 § 1 O.p., poprzez nieuwzględnienie przesłanki egzoneracyjnej, tj. braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Należy zatem nadmienić, że konstrukcja odpowiedzialności osób trzecich będących członkami zarządu spółek określonych w art. 116 § 1 O.p. opiera się na zaistnieniu przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, a zatem pełnieniu obowiązków członka zarządu, jak również stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Ponadto w ramach przywołanej regulacji normodawca wprowadził przesłanki negatywne odpowiedzialności, tj. wyłączające zastosowanie tej instytucji. Chodzi zatem o sytuację, gdy członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r., poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a), albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b). Do przesłanek negatywnych objętych regulacją art. 116 § 1 O.p. ustawodawca zalicza również sytuację, gdy członek zarządu nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W przywołanym, w zarzucie naruszenia prawa materialnego, art. 116 § 2 O.p. ustawodawca wskazuje, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Regulacja ta stanowi zatem doprecyzowanie pozytywnej przesłanki odpowiedzialności, tj. pełnienia obowiązków członka zarządu. Chodzi bowiem o pełnienie obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań, których to zaległości dotyczy odpowiedzialność. Ustawowe sformułowanie tej przesłanki odnosi się więc do pełnienia obowiązków, czyli ich wykonywania w wymienionym normatywnie okresie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że użyte w art. 116 § 2 O.p. określenie "pełnienie obowiązków członka zarządu" było przedmiotem licznych wypowiedzi orzeczniczych sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się sposób rozumienia tej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni akceptuje stanowisko tego Sądu wyrażone w wyroku z 27 marca 2025 r., sygn. akt. III FSK 1498/23, gdzie przyjęto, że przepis art. 116 § 2 O.p odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu. W ramach tej przesłanki chodzi zatem o akcentowanie posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy dany członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu. Z zasady powołanie w skład zarządu ma określony cel, a mianowicie kierowanie działaniami osoby prawnej. Pełnienie funkcji członka zarządu spółki kapitałowej jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko, przy czym członek zarządu może w każdym czasie zrezygnować ze swojej funkcji. W tym zakresie nie ma znaczenia ani kwestia faktycznego podziału zadań między członkami zarządu, ani też niezajmowanie się przez jednego członka zarządu sprawami spółki. Osoba podejmująca się piastowania funkcji członka zarządu powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale także odpowiedzialność za sprawy spółki (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1162/23, z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III FSK 28823). Wbrew więc twierdzeniu Skarżącego kasacyjnie, z treści art. 116 § 2 O.p. nie wynika, że przepis ten należy interpretować wąsko, przyjmując odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jedynie w takich przypadkach, gdy członek zarządu faktycznie kierował spółką. W tym stanie rzeczy nie jest trafny zarzut naruszenia art. 116 § 2 O.p., ponieważ odpowiedzialność członka zarządu oparta jest na zasadzie formalnego pełnienia funkcji. Wewnętrzny podział obowiązków, twierdzenia Skarżącego, jakoby jego rola jako członka zarządu ograniczała się wyłącznie do podejmowania starań o połączenie wielu podmiotów w grupę kapitałową oraz utrzymania wysoko wykwalifikowanych pracowników z branży biotechnologicznej, nie mogły zatem odnieść pożądanego przez Skarżącego skutku, jakim miało być uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Konsekwentnie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać także zasadności zarzutu naruszenia art. 116 § 1 O.p., w którym Skarżący podnosi, że wykazał przesłankę egzoneracyjną, w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. W ocenie Naczelnego Administracyjnego o zaistnieniu przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Dla wykazania tej przesłanki egzoneracyjnej uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych, np. wskutek obłożonej choroby. Tymczasem okoliczności takich Strona nie wykazała w postępowaniu przed organami i nie wskazała na nie również w skardze na decyzję. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej w zakresie pkt I wyroku Sądu pierwszej instancji. Skarżący w skardze kasacyjnej zakwestionował także rozstrzygniecie Sądu pierwszej instancji odnośnie do przyznanych pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w pkt 2 wyroku kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tym zakresie, mimo, że jak trafnie punktował Skarżący kasacyjnie, w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji brak jest wskazania podstawy faktycznej i prawnej dla przyznanego przez ten Sąd wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dla adwokata ustanowionego z urzędu, uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie regulacjami znajdującymi zastosowanie w kontekście wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu były właściwe przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a także przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Należy bowiem przypomnieć, że w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wyroku z 20 kwietnia 2023 r., o sygn. SK 53/22, orzekając o wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi wyznaczonemu do zastępstwa procesowego z urzędu, winno się stosować stawki nie niższe, niż przewidziane w rozporządzeniach regulujących stawki dla adwokatów i radców prawnych z wyboru. Analiza statusu adwokatów i radców prawnych oraz ich roli w postępowaniu, w którym występują jako podmioty powołane z urzędu i zobowiązane do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie ich wynagrodzenia poprzez obniżenie, w stosunku do wynagrodzenia, jakie otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia, na co wskazywał Trybunał już w wyroku z 23 kwietnia 2020 r,. o sygn. SK 66/19. Należy uznać, że rozwiązanie to Sąd pierwszej instancji zastosował, trafnie przyznając wynagrodzenie w kwocie 480 zł - pomijając regulacje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w tej części, która odnosi się do ustalenia stawek wynagrodzenia adwokata za świadczoną pomoc prawną z urzędu i zastępując przewidziane jego treścią stawki stawkami wynagrodzenia, jakie prawodawca przewidział za takiego samego rodzaju pracę (pomoc prawną) świadczoną przez adwokata ustanowionego z wyboru. Wbrew jednak zapatrywaniu Skarżącego kasacyjnie rozpoznawana sprawa nie dotyczy należności pieniężnej, a orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki kapitałowej. W tego typu sprawach pobierany jest wpis stały – stosownie do § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Konsekwentnie - w tego typu sprawach - podstawą ustalenia wynagrodzenia dla pełnomocnika będącego adwokatem (działającego także z urzędu) był § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, który stanowi, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł. Wobec powyższego jako niezasadny należy ocenić zarzut naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, poprzez jego niezastosowanie. Trafny natomiast okazał się zarzut naruszenia § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w związku z § 4 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, poprzez zaniżenie wysokości przyznanej opłaty (wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu) o należny podatek od towarów i usług. W ramach wykładni prokonstytucyjnej zasadnym było jedynie pominięcie przepisów tego rozporządzenia w tej części, która odnosi się do ustalenia stawek wynagrodzenia adwokata za świadczoną pomoc prawną z urzędu, tj. § 4 ust. 1, z pozostawieniem możliwości sięgnięcia przez sąd administracyjny do ust. 3 tego przepisu. Z powyższych względów należy zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że należna pełnomocnikowi Skarżącego stawka w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu powinna być powiększona o podatek od towarów i usług. Winna być to zatem kwota 480 zł plus podatek od towarów i usług. Jest to kwota w wysokości 590,40 zł, a nie jak przyjęto w pkt 2 wyroku sądu pierwszej instancji kwota 480 zł, w tym podatek od towarów i usług. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym (nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu) należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów art. 258 - art. 261 p.p.s.a. Z tego też względu, wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej w zakresie punktu 1 zaskarżonego wyroku, o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). s. del. M. Waksmundzka-Karasińska s. B. Woźniak s. S. Presnarowicz