III FSK 1277/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-11-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości posiadane przez Agencję Mienia Wojskowego mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli Agencja jest podmiotem sektora finansów publicznych, ale jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Nieruchomości posiadane przez Agencję Mienia Wojskowego mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, jeśli związek nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej jest oparty nie tylko na samym posiadaniu, ale także na faktycznym lub potencjalnym wykorzystaniu nieruchomości w tej działalności, co może być potwierdzone m.in. przez ujęcie nieruchomości w ewidencji środków trwałych, zaliczenie kosztów utrzymania do kosztów działalności gospodarczej, czy charakter rzeczy wskazujący na gospodarcze przeznaczenie. Sam fakt, że Agencja jest elementem sektora finansów publicznych, nie wyklucza możliwości prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i opodatkowania nieruchomości według wyższych stawek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą Agencji Mienia Wojskowego (dalej: Agencja) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. Organy podatkowe uznały Agencję za przedsiębiorcę i zastosowały wyższe stawki podatkowe od nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Agencji, akceptując stanowisko organów. Agencja wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując status przedsiębiorcy i związek nieruchomości z działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od A. we W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze kwotę 8100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, Protokolant Luiza Wyszomierska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 75/24 w sprawie ze skargi A. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2023 r., nr SKO.P/41/104/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. we W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze kwotę 8100 (słownie: osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 29 maja 2024 r., I SA/Wr 75/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. (dalej: ,,Agencja") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 30 listopada 2023 r., nr SKO.P/41/104/23, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 26 czerwca 2023 r., określającą Agencji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie 293.355 zł. Organy podatkowe uznały, że Agencja jest podatnikiem podatku od nieruchomości i posiada status przedsiębiorcy, co wiąże się z zastosowaniem wyższych stawek podatkowych od przedmiotów opodatkowania, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaakceptował stanowisko organów podatkowych. Sąd stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej jest jednym z zadań Agencji, a przychody z działalności gospodarczej są wymienione obok innych źródeł przychodów Agencji. Sam fakt wykonywania przez Agencje również zadań publicznych, nie ma w tym zakresie znaczenia. Z faktu, że Agencja pozostaje elementem sektora finansów publicznych nie można wyprowadzić wniosku, że nie może ona prowadzić działalności gospodarczej. Zdaniem sądu, organy dokonując wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm.; dalej: ,,u.p.o.l."), uwzględniły wnioski wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, rozgraniczając grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą od innych przedmiotów opodatkowania jako pozostałe, albo od niepodlegających opodatkowaniu w ogóle podatkiem od nieruchomości. Z treści decyzji organów obu instancji nie wynika, by organy uzależniały uznanie przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości za związane z działalnością gospodarczą, jedynie od kryterium ich posiadania przez podmiot mogący prowadzić działalność gospodarczą. Przeciwnie, organy te wskazywały na wypełnienie kryteriów decydujących o takiej klasyfikacji wypracowanych po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Spółki.
Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 7 oraz ust. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2061 z późn. zm.; dalej: "u.a.m.w.") w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 z poźn. zm.; dalej: "u.g.n."), przez jego błędną wykładnię, wyrażającą się przyjęciem za trafne zapatrywania organów podatkowych, jakoby Agencja pozostawała przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą z wykorzystaniem nieruchomości, podczas gdy w świetle powołanych regulacji prowadzenie działalności gospodarczej przez Agencję ograniczono do potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa, w czym nie mieści się ewentualny najem nieruchomości użytkowej Agencji jako przejaw gospodarowania powierzonym jej mieniem Skarbu Państwa;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 i z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b u.p.o.l., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu za prawidłowe opodatkowanie przez organy obu instancji należącej do Agencji nieruchomości wraz z posadowionym na niej obiektem stawkami podatku właściwymi dla gruntów oraz budynków przeznaczonych do działalności gospodarczej w sytuacji niewykazania przez WSA we Wrocławiu, a także organy obu instancji, żeby nieruchomość spełniały przesłanki do uznania ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Agencję;
3) art. 7 ust. 1 i art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz art. 55 u.a.m.w. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 5 ust. 3 u.p.o.l., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Agencja była w 2018 r. w zakresie utrzymania i ewidencji mienia przedsiębiorcą zobowiązanym opłacać podatek od nieruchomości w stawkach jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz, że Agencja posiada status podatnika podatku od nieruchomości;
4) art. 23 ust. 4 ustawy z 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa w zw. z art 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 4 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Agencja jest w rozumieniu tych przepisów przedsiębiorcą wykonującym we własnym imieniu działalność gospodarczą, a wskazany przepis statuuje prowadzenie działalności gospodarczej przez Agencję, a nie stanowi jedynie potencjalnego uprawnienia do podjęcia przez Agencję działalności gospodarczej;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; dalej: "o.p."), polegającej na obowiązku ustalenia przez organ podatkowy stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w sytuacji gdy w sprawie nie dokonano wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w związku z tym brak podstaw do stwierdzenia, czy okoliczność uznania, iż Agencja winna zapłacić podatek od nieruchomości w stawkach jak dla nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, została udowodniona;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nie uwzględnienie przy wydawaniu orzeczenia, że w toku postępowania podatkowego naruszone zostały przepisy art. 155 w zw. z art. 122 o.p. polegające na błędnym zastosowaniu, skierowaniu wezwań w trybie w/w przepisu przed wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r., jak również nieprawidłowym doręczaniu wezwań stronie postępowania, albowiem wezwania mają charakter pomocniczy i nie zastępują czynności dowodowych, a także mogą być kierowane wyłącznie do osób fizycznych, nigdy zaś do osób prawnych bądź jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, tym samym uznać należy, iż błędnie wystosowane wezwania w tym zakresie są prawnie bezskuteczne, a ustalenia poczynione na ich podstawie nie mają mocy dowodowej.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik Agencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W piśmie procesowym z 13 listopada 2025 r. pełnomocnik Agencji odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które nakłada na organy podatkowe obowiązek zindywidualizowania ustaleń faktycznych w odniesieniu do każdej nieruchomości, przypisania jej do określonej sfery aktywności Agencji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu od Agencji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty kasacyjne są niezasadne.
Powstały w tej sprawie spór dotyczy tego, czy nieruchomości posiadane przez Agencję mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zagadnienie to było już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych między innymi w wyrokach: z 28 czerwca 2023 r., III FSK 76/23; z 8 kwietnia 2025 r., III FSK 861/23; z 8 maja 2025 r., III FSK 1409/23; z 21 sierpnia 2025 r., III FSK 581/24; z 15 października 2025 r., III FSK 961/24. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podtrzymuje stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zawarta w tym przepisie definicja gruntu, budynku i budowli, "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", musi być oczywiście odczytywana w zgodzie z tezą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2021 r., SK 39/19, w którym stwierdzono, że przywołany przepis, rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po wydaniu przywołanego wyroku TK jasne stało się, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, bez względu na jego status i formę organizacyjnoprawną (osoba fizyczna, prawna), nie jest wystarczający do uznania związku tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pojawił się natomiast problem doprecyzowania "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowany został pogląd, że związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane za związane z tą działalnością. W ustaleniu istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą przydatne mogą być na przykład takie okoliczności jak: wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych, ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej. O istnieniu takiego związku może też świadczyć charakter rzeczy (np. budowli), wskazujący na jej gospodarcze przeznaczenie (zob. wyroki NSA z 4 marca 2021 r., III FSK 895-898/21). Za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: (1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub (2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub (3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej (wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21).
W tej sprawie organy podatkowe, dokonując wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uwzględniły wnioski wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19. W sprawie dostrzeżono, że Agencja jest podmiotem, którego działalność nie ma jednolitego charakteru. Organy podatkowe wykazały jednak, że sporne nieruchomości związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą, a związek ten nie jest oparty na samym posiadaniu tych nieruchomości przez Agencję. Jak wskazał sąd pierwszej instancji, jako podstawę do twierdzenia o istnieniu związku z działalnością gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami organy przyjęły: podejmowane wobec gruntów i budynków czynności przygotowawcze do sprzedaży jak: wycena, ogłoszenia o sprzedaży; organizowanie samej sprzedaży w drodze przetargu, wprowadzenie gruntów i budynków do ewidencji środków trwałych oraz rozliczanie przychodów oraz kosztów ich uzyskania z prowadzonej sprzedaży. Ocena ta ma charakter zindywidualizowany. Organy przeanalizowały nie tylko obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne, ale także sposób działania Agencji, w tym zawierane przez nią umowy najmu lokali użytkowych, wskazujące na związek nieruchomości z działalnością gospodarczą podatnika. Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował te ustalenia. Z oceną tą zgadza się również Naczelny Sąd Administracyjny.
W konsekwencji za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.
Niezasadne w szczególności są zarzuty dotyczące prawidłowości ustaleń stanu faktycznego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 o.p.), zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.) i na podstawie tego materiału dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.).
W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 155 § 1 o.p. Przepis ten pozwala organowi podatkowemu wezwać "stronę lub inne osoby" do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Skoro "stroną" postępowania podatkowego może być osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej (art. 133 § 1 i 2 o.p.), to podmioty te mogą być również adresatami wezwania, o którym mowa w art. 155 § 1 o.p. Oczywiście osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej nie można wezwać do złożenia zeznań, bowiem tego rodzaju czynność ma charakter "osobisty". Nie ma jednak przeszkód, aby w trybie art. 155 § 1 o.p. wezwać osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej do złożenia "na piśmie" wyjaśnień, przedłożenia dokumentów lub dokonania innej czynności przez swego przedstawiciela. Organ podatkowy nie ma przy tym obowiązku wskazywania w wezwaniu osoby fizycznej, która w imieniu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej dokona wzywanej czynności. Wystarczy, że wskaże adekwatne do okoliczności sprawy formy wykonania wezwania. W takim przypadku elementy wezwania, o których mowa w art. 159 o.p., powinny być odpowiednio dostosowane do rodzaju strony postępowania i charakteru czynności, do której jest ona wzywana. Podobny pogląd prezentowany jest na gruncie art. 50 k.p.a. W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że w przepisach dotyczących wezwań nie chodzi o podmioty dysponujące zdolnością administracyjnoprawną, ale o takie podmioty, których udział - bez względu na ich status prawny - w podejmowanych czynnościach, złożenie zeznań lub wyjaśnień jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Wezwanie może być zatem skierowane do każdej osoby, która spełnia podane warunki. Może to być osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak również organ administracji, organ sądowy czy organ jednostki pomocniczej. Oczywiście w imieniu tych podmiotów czynności wynikające z wezwania będą podejmować osoby fizyczne (A. Matan [w:] G. Łaszczyca i in., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, wyd. III, LEX 2010; zob. także: J. Wegner [w:] W. Chróścielewski [red.], Zb. Kmieciak [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2019; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska i in., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025; J. Sułkowski [w:] W. Chróścielewski [red.], A. Krawczyk [red.], Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2025). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska, że wezwanie, o którym mowa w art. 155 o.p., może być kierowane wyłącznie do osób fizycznych (tak: NSA z 25 czerwca 2015 r., II FSK 1250/13, a także P. Pietrasz [w:] L. Etel [red.], Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025). Nawet, gdyby przyjąć słuszność tego poglądu, to – jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji - ewentualne naruszenie art. 155 § 1 o.p. wymagałoby wykazania wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Takiego wpływu Agencja nie wykazała.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie stanowi również naruszenia art. 155 § 1 o.p. doręczenie stronie wezwania do złożenia wyjaśnień wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania podatkowego. O takim naruszeniu można byłoby mówić, gdyby doręczenie wezwania nastąpiło przed wszczęciem postępowania podatkowego lub innego postępowania, w którym ta regulacja znajduje zastosowanie (np. czynności sprawdzające – art. 280 o.p.). W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organy podatkowe zastosowały właściwie przepisy prawa materialnego, w tym wymienione w skardze kasacyjnej art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b i ust. 3 u.p.o.l.
W konsekwencji niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. Są to tzw. "przepisy wynikowe", które wskazują na to jaki powinien być wynik sądowej kontroli zaskarżonego aktu w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). W tej sprawie, wobec niestwierdzenia naruszenia przez organy podatkowe prawa procesowego oraz materialnego, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
SWSA (del.) Anna Sokołowska SNSA Paweł Borszowski SNSA Wojciech Stachurski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło