III OSK 1714/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-12-03

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Artur Kuś, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku naruszenia przepisów dotyczących międzynarodowego przemieszczania odpadów, gdy waga naruszenia jest znikoma, a skutki naruszenia zostały usunięte, organ administracji powinien odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., odstępując od nałożenia kary pieniężnej. Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że waga naruszenia była znikoma, ilość odpadów niewielka, nie wykazano szkody w środowisku, a możliwość zagrożeń istniała przez krótki czas. Ponadto, skarżący niezwłocznie wykonał postanowienie o zagospodarowaniu odpadów, co należy uznać za usunięcie skutków naruszenia prawa. NSA podkreślił, że "zaprzestanie naruszania prawa" może dotyczyć zarówno naruszeń ciągłych, jak i jednorazowych, a odmienna interpretacja prowadziłaby do nierównego traktowania podmiotów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za nielegalne przemieszczenie odpadów z USA do Polski. Skarżący nabył części samochodowe, które zostały zakwalifikowane jako odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ), uznając, że waga naruszenia była znikoma, a skutki usunięte, co uzasadniało odstąpienie od nałożenia kary. GIOŚ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2188/23 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 13 lipca 2023 r. nr DTPO-ZKP.401.14.2023.3.AS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2188/23 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. (dalej: skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ") z 13 lipca 2023 r. nr DTPO-ZKP.401.14.2023.3.AS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej: w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt II zasądził od GIOŚ na rzecz skarżącego kwotę 3 000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; w pkt III odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w pozostałej części. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Skarżący nabył w Stanach Zjednoczonych Ameryki przedmiot, na fakturze dokumentującej tę transakcję opisany jako "[...] tylny fragment" (kopia faktury z 4 maja 2018 r. wraz z jej tłumaczeniem przysięgłym, "Certificate of title" wydany przez organ stanu [...]; pismo strony z 8 września 2018 r.). W elemencie tym umieszczono przednie drzwi lewe i prawe, fotele kierowcy i pasażera oraz tłumik z fragmentem rury wydechowej i całość wysłano drogą morską do Polski. Przedmioty te 30 lipca 2018 r. zgłosił do odprawy celnej w Pomorskim Urzędzie Celno-Skarbowym w [...], Delegaturze w [...], Oddziale Celnym "Baza Kontenerowa" w [...]. Postanowieniem GIOŚ z 17 stycznia 2019 r. znak: DKGO-420.0.80p/18/js skarżący został wezwany do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów (Dz.U. UE. L.2006.190.1 z 12 lipca 2006 r. ze zm.; dalej: "rozporządzenie") poprzez zagospodarowanie przemieszczonych na terytorium Polski odpadów w postaci: 1) odciętej tylnej części karoserii pojazdu marki [...] [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, 2) uszkodzonych lewych i prawych drzwi przednich drzwi oraz foteli kierowcy i pasażera, przez przedsiębiorcę posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 16 01 22, 3) tłumika z fragmentem rury wydechowej, przez przedsiębiorcę posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie B1010. Decyzją z 23 stycznia 2023 r. (znak: WI.7062.30.2019.BP.AZ) Dolnośląski Wojewódzki Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "DWIOŚ") nałożył na skarżącego, będącego odbiorcą odpadów w postaci uszkodzonych lewych i prawych przednich drzwi pojazdu, foteli kierowcy i pasażera, załadowanych w połówce pojazdu (kod odpadu: 16 01 22), przemieszczonych nielegalnie z terytorium USA na terytorium Polski bez dokonania właściwym zainteresowanym organom zgłoszenia, wymaganego art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia administracyjną karę pieniężną w kwocie 50 000 zł oraz umorzył administracyjne w części dotyczącej odbioru przez skarżącego odpadów w postaci odciętej, tylnej części karoserii pojazdu [...] [...] (kod odpadu: B1250) oraz połówki tłumika z fragmentem rury wydechowej (kod odpadu: B1010), załadowanego w połówce pojazdu. Decyzją z 13 lipca 2023 r., znak: DTPO-ZKP.401.14.2023.3.AS, GIOŚ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 32 ust. 1 i art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1792; dalej: "ustawa") w zw. z art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał w mocy decyzję DWIOŚ z 23 stycznia 2023 r. GIOŚ wskazał, że na obecnym etapie postępowanie dotyczy jedynie odbioru przywiezionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uszkodzonych przednich drzwi lewych i prawych oraz fotelu kierowcy i fotelu pasażera. Organ podkreślił, że podstawowym unijnym aktem prawnym regulującym obecnie kwestie dotyczące odpadów jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy , nazywana również Ramową dyrektywą odpadową. W art. 3 pkt 1 definiuje ona odpady jako każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia został zobowiązany. Powyższą definicję powtarza ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przewidując w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 6, że odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Skarżący zakupił w Stanach Zjednoczonych Ameryki powstałą z przepołowienia tylną część pojazdu powypadkowego (salvage vehicle) marki [...] [...] z wybranymi elementami pochodzącymi z przedniej części tego pojazdu (drzwi, fotele). To, co stanowiło przedmiot transakcji było, w sensie prawnym, odpadem. Sprzedawca nie pozbywał się na rzecz skarżącego samochodu, ale przedmiotów, które nie były samochodem i nie mogły być wykorzystywane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Przedmioty wymienione w punkcie 1.4. uzasadnienia decyzji były przemieszczane na terytorium Polski w odciętej tylnej części nadwozia [...] [...]. Były przemieszczane w sposób nieuporządkowany, nie zabezpieczony przed uszkodzeniem, razem z innymi przedmiotami (w sposób nieposegregowany). Były załadowane w sposób nasypowy. Sprowadzone do Polski przedmioty wymienione w punkcie 1.4. uzasadnienia decyzji, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów zakwalifikowane zostały jako "inne niewymienione elementy" oznaczone kodem 16 01 22. Są to odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia. Transgraniczne przemieszczenie takich odpadów wymaga, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia, zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Zatem przemieszczanie odpadów o kodzie 16 01 22 (odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku 111, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia) z terenu Stanów Zjednoczonych Ameryki na terytorium Polski powinno odbywać się z zachowaniem wyżej wymienionej procedury. Jest niesporne, że skarżący takiej procedury nie zastosował, co oznacza, że dopuścił się nielegalnego przemieszczenia odpadów zdefiniowanego w przepisie art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia, przewidującym, że nielegalne przemieszczanie oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z tym rozporządzeniem. Organ podkreślił, że dla zastosowania odpowiedzialności, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy, zachowanie odbiorcy odpadów naruszającego obowiązek prawny nie musi prowadzić do degradacji środowiska lub wyrządzenia w nim szkody, nie jest też wymagane stwierdzenie winy. Ustalając wysokość kary pieniężnej, GIOŚ wziął pod uwagę, że odebrane przez stronę odpady przywiezione nielegalnie bez dokonania zgłoszenia nie mają charakteru odpadów niebezpiecznych. Wziął też pod uwagę możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska oraz zakres możliwych zagrożeń pochodzących od odpadów opisanych w punkcie 1 uzasadnienia decyzji, uznając że owa "możliwość zagrożeń" nie stanowi czynnika przeważającego o ciężarze gatunkowym ocenianego deliktu. Poza tym "możliwość zagrożeń" istniała w okresie pomiędzy datą przywiezienia odpadów nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, a datą ich zagospodarowania, co nastąpiło przed wydaniem niniejszej decyzji. Ustalając wysokość kary pieniężnej GIOŚ wziął pod uwagę, że odebraniu podlegał nie jeden, ale kilka odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dacie ustalania wysokości kary pieniężnej GIOŚ nie miał informacji o uprzednich naruszeniach przez stronę przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006. Ustalając wysokość kary organ przyjął, że dotyczy ona strony, która pierwszy raz dopuściła się deliktu administracyjnego opisanego w ustawie i rozporządzeniu nr 1013/2006. Wobec powyższego, w ocenie organu II instancji administracyjna kara pieniężna w wysokości 50.000,00 zł jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie: a) przedawnienia nałożenia kary administracyjnej nie później niż w dniu 1 sierpnia 2023 r. na podstawie art. 189g § 1 k.p.a., b) art. 189g § 1 k.p.a. poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej po upływie pięciu lat od dnia naruszenia prawa; c) art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu prawidłowości zaniechania organu I instancji zasięgnięcia z urzędu informacji od Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w [...] oraz od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na temat przekazania odpadu uprawnionemu podmiotowi oraz zniszczenia odpadu; d) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie; e) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez: - błędną wykładnię, prowadzącą do preferencyjnej oceny trwałego i utrzymującego się naruszenia prawa względem dokonania naruszenia jednorazowego, a tym samym dopuszczenie możliwości wymierzenia kary administracyjnej wobec strony dokonującej naruszenia o mniejszej wadze przy zwolnieniu z odpowiedzialności strony dopuszczającej się naruszenia prawa o większej wadze, zastosowanie formalizmu prawnego, który nie był celem ustawodawcy; - niezastosowanie wymogu odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej; - błędną wykładnię znamienia "znikomości" naruszenia prawa. f) art. 189f § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie, polegające na braku uwzględnienia faktu usunięcia naruszenia przez stronę naruszenia prawa; g) art. 189f § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powołanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uwzględnił skargę. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organ powinien był rozważyć zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i odstąpienie od wymierzenia kary. Zdaniem Sądu, w tej sprawie można uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma albowiem ilość nielegalnie przewiezionych odpadów jest niewielka (przednie lewe i prawe drzwi samochodu oraz siedzenia kierowcy i pasażera). Organ nie wykazał, aby te odpady spowodowały szkodę w środowisku. Ponadto sama możliwość spowodowania przez te odpady zagrożeń dla ludzi i środowiska istniała przez niedługi czas w okresie pomiędzy datą przywiezienia odpadów nielegalnie bez dokonania zgłoszenia (30 lipca 2018 r.), a datą ich zagospodarowania w wykonaniu postanowienia GIOŚ z 17 stycznia 2019 r. Organ II instancji nie kwestionuje tego, że skarżący niezwłocznie wykonał to postanowienie i oddał odpady przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu pojazdów, posiadającemu decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami. Zdaniem Sądu, te okoliczności sprawy dawały podstawę do uznania dokonanego przez skarżącego naruszenia prawa za naruszenie znikomej wagi. Ponadto Sąd podzielił zarzut skargi naruszenia przez organ art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że "zaprzestanie naruszania prawa" jest możliwe wyłącznie w przypadku naruszeń o charakterze ciągłym, a nie w przypadku naruszeń jednorazowych. W przypadku takiej interpretacji przepisu, korzystniej w zakresie ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary, byłby traktowany podmiot dokonujący trwałego i utrzymującego się naruszenia prawa, niż podmiot dokonujący naruszenia jednorazowego. Sąd stwierdził, że przez "zaprzestanie naruszenia prawa" można również rozumieć usunięcie skutków naruszenia prawa. W tym przypadku skarżący wskazał, że przywiezione części samochodu zostały zagospodarowane przez stację demontażu pojazdów zgodnie z postanowieniem GIOŚ z 17 stycznia 2019 r., a zagrożenie dla środowiska ustało. W ocenie Sądu – istniały w tej sprawie przesłanki do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i odstąpienia od wymierzania kary, która nawet w najniższym dopuszczalnym wymiarze jawi się w tej sprawie jako kara nieproporcjonalnie wysoka. W związku z powyższym, Sąd uznał zarzut skargi naruszenia tego przepisu za uzasadniony. GIOŚ wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez ich błędne niezastosowanie polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez Sąd kompleksowej procedury naprawczej i wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie wskazania w niej numeru PESEL, co wykluczało nadanie sprawie prawidłowego, dalszego biegu i wydanie orzeczenia co do meritum, 2) art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie przejawiające się zignorowaniem przez uchwały Składu Siedmiu Sędziów NSA stwierdzającej obowiązek obligatoryjnego uzupełnienia braku formalnego skargi w zakresie wskazania w niej numeru PESEL skarżącego w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie organ powinien odstąpić od wymierzenia kary z uwagi na kumulatywne spełnienie przesłanek znikomości wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszania prawa, podczas gdy charakter dokonanego deliktu uniemożliwiał odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 900/20). Skarga kasacyjna jest niezasadna. 2. W pierwszej kolejności wskazać należy, że istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, który uchylił decyzję GIOŚ w przedmiocie nałożenia na skarżącego (odbiorcę opisanych w decyzji odpadów) kary pieniężnej w kwocie 50 000 zł, przemieszczonych nielegalnie z terytorium USA na terytorium Polski bez dokonania właściwym organom zgłoszenia oraz umorzył postępowanie we wskazanej w decyzji części. W ocenie Sądu I instancji, bezsporne w tej sprawie były ustalenia faktyczne organu. Głównym powodem uchylenia decyzji GIOŚ było to, że zdaniem Sądu I instancji, organ powinien był rozważyć w sprawie zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i zasadność odstąpienia od wymierzenia kary, gdyż: - waga naruszenia prawa była "znikoma" (ilość nielegalnie przewiezionych odpadów była niewielka: przednie lewe i prawe drzwi samochodu oraz siedzenia kierowcy i pasażera); - organ nie wykazał, aby te odpady spowodowały szkodę w środowisku; - sama możliwość spowodowania przez odpady zagrożeń dla ludzi i środowiska istniała przez krótki czas w okresie pomiędzy datą przywiezienia odpadów nielegalnie bez dokonania zgłoszenia (30 lipca 2018 r.), a datą ich zagospodarowania w wykonaniu postanowienia GIOŚ z 17 stycznia 2019 r.; - skarżący niezwłocznie wykonał to postanowienie i oddał odpady przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu pojazdów, posiadającemu decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami. Z kolei zarzuty skargi kasacyjnej (wskazujące na naruszenie prawa procesowego) organu sprowadzają się do dwóch zagadnień: a) zaniechania przeprowadzenia przez Sąd wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie wskazania w niej numeru PESEL; b) bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ powinien "odstąpić od wymierzenia kary" z uwagi na kumulatywne spełnienie przesłanek znikomości wagi naruszenia oraz zaprzestania naruszania prawa, w sytuacji gdy charakter dokonanego deliktu uniemożliwiał odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W ocenie NSA, wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego są niezasadne. 3. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu wskazującego, że w pierwotnej skardze do WSA w Warszawie nie podano numeru PESEL skarżącego. Zarzut ten, w ocenie NSA jest niezasadny z kilku podstawowych powodów. Po pierwsze - pismem z 4 października 2023 r. (k. 37) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi (w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a.) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi w zakresie nadesłania oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa, z którego treści wynika uprawnienie pełnomocnika do działania w imieniu A. B. przed sądami administracyjnymi bądź przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Wezwanie nie obejmowało wskazania numeru PESEL. Realizując zobowiązanie, pełnomocnik skarżącego przekazał Sądowi potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię pełnomocnictwa z 12 lipca 2023 r. (k. 40-41). Umknęło jednak organowi, że we wskazanym pełnomocnictwie został podany numer PESEL A. B.. Po drugie – zgodnie z uchwałą NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Wskazanie numeru PESEL jest obowiązkiem strony wnoszącej pierwsze pismo w sprawie (skargi). W niniejszej sprawie numer PESEL został podany w trybie uzupełnienia (art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przy pełnomocnictwie skarżącego. Zatem skoro numer PESEL skarżącego nie został podany w skardze do Sądu I instancji a uzupełniony w treści pełnomocnictwa – nie można twierdzić, że z tych względów wyrok Sądu I instancji powinien być uchylony, a sprawa przekazana WSA w Warszawie do ponownego rozpatrzenia. 4. Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej również nie jest zasadny. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, Sąd powinien zastosować w sprawie art. 151 p.p.s.a., i oddalić skargę. Skarżący kasacyjnie wskazał na brzmienie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i błędną wykładnię przesłanki "zaprzestania naruszania prawa" przez stronę a także na przesłanki możliwość "odstąpienia" od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Stwierdzono, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy obu instancji obszernie i kompleksowo rozważyły oraz wyjaśniły stronie brak możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. a przesłanki "znikomości wagi naruszenia" i "zaprzestania naruszania prawa" zostały błędnie wyłożone przez WSA w Warszawie i wadliwie ocenione. W ocenie NSA, argumentacja skarżącego kasacyjnie nie zasługuje na uznanie. Kluczowy problem w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wyroku Sądu I instancji, który ocenił samodzielnie stan faktyczny sprawy i doszedł do przekonania, że w sprawie powinien być zastosowany art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przypomnieć trzeba, że z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest "znikoma", a strona "zaprzestała naruszania prawa". W świetle art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. kontrola zaistnienia przesłanki "znikomej" wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Istotne znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., mają chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń), jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 8 października 2025 r., sygn. akt II SA/Go 343/25). Oczywistym przy tym pozostaje to, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być jednak stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie. NSA w składzie orzekającym zgadza się z Sądem I instancji, że zaprzestanie "naruszania prawa" jest możliwe do oceny zarówno w przypadku naruszeń o charakterze "ciągłym", jak i w przypadku naruszeń "jednorazowych". NSA nie podziela przy tym tez zawartych w niektórych orzeczeniach, że zaprzestanie naruszenia prawa odnosi się wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych o charakterze ciągłym, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania, co siłą rzeczy prowadzi do wniosku, że ocena jej zaistnienia nie może odnosić się do tzw. deliktów jednoczynowych zwykłych lub skutkowych (por. np. wyrok NSA z 20 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1160/23). Takie rozumienie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. może bowiem prowadzić do korzystnego (w zakresie ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary) traktowania podmiotu dokonującego trwałego i utrzymującego się naruszenia prawa, niż podmiot dokonujący naruszenia jednorazowego. A to z kolei może budzić uzasadnione wątpliwości odnośnie do konstytucyjności takiej regulacji w kontekście art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z dotychczasowym dorobkiem Trybunału Konstytucyjnego, zasada równości wobec prawa polega na tym, aby wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu były traktowane równo, bez dyskryminowania i faworyzowania (por. np. orzeczenie z 9 marca 1988 r., sygn. akt U 7/87, OTK w 1988 r., poz. 1, wyroki z: 21 czerwca 2001 r., sygn. akt SK 6/01, OTK ZU nr 5/2001, poz. 121; 24 października 2005 r., sygn. akt P 13/04, OTK ZU nr 9/A/2005, poz. 102 i 11 grudnia 2006 r., sygn. akt SK 15/06, OTK ZU nr 11/A/2006, poz. 170). Zasada równości zakłada jednocześnie różne traktowanie podmiotów różnych, tj. podmiotów, które nie posiadają wspólnej cechy istotnej. Warunkiem koniecznym wprowadzenia wyjątków jest jasno sformułowane kryterium, na podstawie którego dokonywane jest zróżnicowanie. Równocześnie kryterium to można w świetle zasad i wartości konstytucyjnych uzasadnić odpowiednio przekonującymi argumentami (zob. wyroki z: 16 grudnia 1997 r., sygn. akt K 8/97; 24 lutego 1999 r., sygn. akt SK 4/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 24). W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z podmiotami naruszającymi zasady związane z "przemieszczaniem odpadów" bez względu na to, czy dokonały takiego czynu "jednorazowo" czy też systematycznie. Zatem samo różnicowanie takich podmiotów w kontekście możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie znajduje konstytucyjnego uzasadnienia. Przez "zaprzestanie naruszenia prawa" można również rozumieć usunięcie skutków naruszenia prawa. W tym przypadku skarżący wskazał, że przywiezione części samochodu zostały zagospodarowane przez stację demontażu pojazdów zgodnie z postanowieniem GIOŚ z 17 stycznia 2019 r., a zagrożenie dla środowiska ustało. Zatem, zasadnie uznał Sąd I instancji, że istniały w tej sprawie przesłanki do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i odstąpienia od wymierzania kary, która nawet w najniższym dopuszczalnym wymiarze jawi się w tej sprawie jako kara nieproporcjonalnie wysoka. 5. Skarga kasacyjna odnosiła się również do pkt II wyroku Sądu I instancji. Sąd wskazał prawidłową podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania. Jednocześnie, wskazując na art. 206 p.p.s.a. uznał, że odstąpił od zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa prawnego w części z uwagi na niezbyt duży stopień skomplikowania sprawy, nakład pracy pełnomocnika przy sporządzeniu skargi i uwzględnienie jedynie części zarzutów skargi. Zamieszczona w art. 206 p.p.s.a. regulacja prawna wyraża zasadę miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, która umożliwia sądowi w uzasadnionych przypadkach odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Brzmienie art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. W razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 1183/22). NSA w pełni akceptuje takie postępowanie i uzasadnienie "miarkowania kosztów" przez Sąd I instancji. 6. Kierując się powyższymi względami, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło