II SA/Kr 1241/25
WyrokWSA w Krakowie2025-12-03
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ma charakter obiektywny, niezależny od winy przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ma charakter obiektywny. Jej wymierzenie zależy od samego faktu nieosiągnięcia wymaganego poziomu, a nie od winy przedsiębiorcy, jego sytuacji rynkowej czy działań podejmowanych przez inne podmioty. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest indywidualna i niezależna od tego, czy wymagany poziom został osiągnięty przez gminę lub innych przedsiębiorców.Stan faktyczny
Wójt Gminy nałożył na S. S. karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Skarżący wykazał poziom recyklingu na poziomie 7,33%, podczas gdy wymagane było 35%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. S. S. wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i brak rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 19 sierpnia 2025 r. znak: SKO-OŚ-4170-103/25 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych skargę oddala.
Wójt Gminy K. decyzją z dnia 27 czerwca 2025 r. nr [...] działając na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 9 g pkt 1, art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 104 i art. 107 K.p.a. nałożył administracyjna karę pieniężną w wysokości 17 967,00 zł na S. S. za nieosiągnięcie w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określonych w art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości z terenu Gminy K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 9n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznego sprawozdania i przekazania go wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), a także obowiązany jest zamieścić w rocznym sprawozdaniu informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania. Według art. 9g pkt 1 oraz art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 ustawy u.c.p.g. tj. w wysokości co najmniej 35% wagowo - za rok 2023. S. S. prowadzący działalność gospodarczą w dniu 29 stycznia 2024 roku złożył sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za 2023 rok w systemie BDO. Wójt Gminy K. w dniu 6 lutego 2024 roku wezwał przedsiębiorcę do uzupełnienia i złożenia wyjaśnień do sprawozdania. W dniu 7 lutego 2024 roku przedsiębiorca skorygował sprawozdanie w systemie BDO. W wyniku analizy sprawozdania organ stwierdził nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Przedsiębiorca w sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za rok 2023 wykazał masę odebranych odpadów komunalnych z wyłączeniem odpadów budowlanych i rozbiórkowych na poziomie 216,3800 Mg. W dziale VI tabeli A "Informacja o masie odpadów przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu" sprawozdania przedsiębiorstwo wykazało, że w 2023 roku z terenu Gminy K. odebrało odpady segregowane o łącznej masie 23,8000 Mg, w tym przekazano do ponownego użycia i recyklingu odpady w ilości 13,4496 Mg. Ponadto z pozostałych zebranych odpadów przekazano do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpady w ilości 2,4263 Mg. W dziale VI tabeli B "Informacja o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu" Przedsiębiorca z łącznie odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w ilości 216,38 Mg przekazał do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu 15,8759 Mg odpadów co daje poziom uzyskanego recyklingu na poziomie 7,33%. Wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za 2023 rok - 35%. Zgodnie z art. 9 zb ust. 1 u.c.p.g. kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości). Mając na uwadze powyższe, naliczono karę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. S. zarzucając naruszenie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9zb ust.1 u.c.p.g. w zw. z art. 189f § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej podczas gdy w sprawie zachodziły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Ponadto, naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy oraz brak wyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, w szczególności bez rozważenia czy w sprawie wystąpiły okoliczności pod kątem, zastosowania art. 189f § 1 i 2 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 19 sierpnia 2025 r. nr SKO-OŚ-4170-103/25 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w art. 9x ust 2 pkt 1 u.c.p.g. stanowi, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest. obowiązany w danym roku kalendarzowym do osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych art. 3 b ust. 1 (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.). Ta ostatnia regulacja nakazuje osiągnąć za rok 2023 poziom przygotowania wagowo do ponownego - użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35 % odpadów odebranych. Wskazaną wyżej karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Upoważnienie z art. 290 ust. 2 p.o.ś. Rada Ministrów zrealizowała w dniu 22 grudnia 2017 r. wydając rozporządzenie w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska. Zgodnie z art. 291 p.o.ś. stawki rzeczonych opłat podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość tak podwyższonych stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek. W złożonym w niniejszej sprawie sprawozdaniu podano łączną masę odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w wymiarze 216,3800 g, a łączna masa tego rodzaju odpadów przekazana do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu to 15,8759 Mg. Osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu to zatem 7,33 %. Dane te są bezsporne, pochodzą od strony, a pełnomocnik przedsiębiorstwa ich nie kwestionuje. W świetle art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w związku z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości był w 2023 r. obowiązany do przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu na poziomie 35% wagowo w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Jeżeli zatem w 2023 r. przedsiębiorstwo strony odebrało na terenie Gminy K. od właścicieli nieruchomości 216,3800 Mg odpadów komunalnych, to winno 75,7330 Mg odpadów komunalnych przygotować do ponownego użycia i recyklingu. Tymczasem ze sprawozdania przedsiębiorstwa wynika, iż było to tylko 15,8759 Mg. Brakująca masa odpadów komunalnych nieprzygotowanych do ponownego użycia i recyklingu to 59,8571 Mg. Wyliczenia organu pierwszej instancji w powyższym zakresie są więc prawidłowe. Zgodzić się należy z organem I instancji, że strona jako podmiot profesjonalny, winna mieć świadomość jakie rygory prawne ciążą na niej przy wykonywaniu działalność regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Z zapisów rejestru działalności, regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy K. udostępnionego w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy K. wynika, iż strona została wpisana do ww. rejestru działalności regulowanej pod numerem [...]. W tym miejscu wskazać należy, że powyższy rejestr jest powszechnie dostępny pod wskazanym adresem strony internetowej, stąd też brak dołączenia do akt sprawy zaświadczenia względnie innego dokumentu potwierdzającego wpis strony do przedmiotowego rejestru, nie stanowi o naruszeniu przez organ jakichkolwiek przepisów postępowania. Co więcej, z treści odwołania nie wynika by strona kwestionowała ten fakt. Mając na uwadze, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności wykonywanej, we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach, to strona jako przedsiębiorca zobowiązany był tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Dyspozycja art. 9g pkt 1 u.c.p.g. jest jednoznaczna podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu [...]". Przepis art. 8 p.p. wskazuje przecież, iż przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania. Strona jak podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła przecież przedmiotowe umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika przedsiębiorstwa prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g,, albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu. W niniejszej sprawie przedsiębiorstwo nie wskazało żadnych okoliczności, które świadczyć mogłyby o braku jej zawinienia przy realizacji obowiązku z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Można sobie przykładowo wyobrazić, iż do naruszenia przewidzianego ustawą poziomu doszło w nieznacznym wymiarze, pod koniec okresu sprawozdawczego, i wówczas przedsiębiorstwo mogło już nie mieć czasu i odpowiednich zasobów organizacyjnych, aby przeciwdziałać takiemu zdarzeniu. W niniejszej sprawie nie sposób jednak mówić o takiej sytuacji, albowiem przygotowanie odpadów do ponownego użycia i recyklingu miało miejsce w zaledwie ok. 1/5 poziomu przewidzianego ustawą. Przedsiębiorstwo w żaden sposób nie wykazało, aby z przyczyn od niej niezależnych nie mało możliwości przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odbieranych przez nią odpadów w większym wymiarze niż miało to miejsce. W sprawie nie sposób doszukać się okoliczności, które wskazywałyby, iż odwołująca się strona nie miała wpływu na naruszenie obowiązku z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. W kwestii zarzutu naruszenia art. 189f k.p.a. organ odwoławczy wskazuje, że jakkolwiek organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie dokonał oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem możliwości zastosowania tej normy wobec strony postępowania, tym niemniej tutejszy organ nie widzi żadnej możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Przypomnieć trzeba, że wyżej wskazany przepis w świetle uchwały NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 stosuje się do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach rozdziale 4d ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że przedmiotowa regulacja formułuje warunki dopuszczalności odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej. Organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. "189 f § 1 pkt 1 k.p.a.). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. W niniejszej sprawie ta druga sytuacja nie może wystąpić, albowiem ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie zna żadnego postępowania, który po zakończeniu okresu sprawozdawczego w gospodarce odpadami komunalnymi prowadziłaby do sanowania niedopełnienia obowiązku przygotowania odpadów na przewidzianym przepisami poziomie do ponownego użycia i recyklingu.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. S. zarzucając naruszenie:
1/ art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało nierozpatrzeniem w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego efektem było przyjęcie przez organ odwoławczy, że okoliczność znikomej wagi deliktu administracyjnego, który zarzucony został skarżącej, nie został udowodniony,
2/ art. 7, art. 73, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a/ niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w kierunku ustalenia, czy przedsiębiorstwo miało jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku o którym mowa wart. 9g ustawy i czy skarżący uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, aby nie doszło do naruszenia art. 9g w związku z art. 9x ust. 2 ustawy;
b/ niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności pominięcie zgłoszonego dowodu w niniejszej sprawie oraz brak podjęcia niezbędnych czynności w postaci weryfikacji złożonego przez skarżącego pisma z dnia 23 listopada 2023 r., a także dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, iż skarżący miał jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od skarżącego, podczas gdy podjął wszelkie dostępne działania w celu zrealizowania w 2023 r. wymagań wynikających z art. 9g ustawy;
c/ niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn zależnych od skarżącego,
d/ przyjęcie niekorzystnej dla skarżącego interpretacji przepisów co doprowadziło do uznania, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189 f ust. 1 pkt 1 k.p.a.;
e/ nieprzeprowadzenie analizy sprawy w świetle wskazanych w art. 189 d pkt 1 k.p.a. przesłanek obligujących organ do odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189 f ust. 1 pkt 1 k.p.a.;
f/ niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy skarżący miał jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy oraz czy podjął działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cyt. przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu;
g) niezebranie w sposób wyczerpujący i w konsekwencji błędne rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący miał jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od przedsiębiorstwa, podczas gdy podjął on wszelkie dostępne działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g ustawy, w tym przekazał wszystkie odebrane 9 odpady komunalne;
h) błędnym przyjęciu, że nie dołożono wszelkiej staranności, żeby osiągnąć poziomy, podczas, gdy skarżący wykonał wszystkie ciążące na nim obowiązki, a także działania możliwe do wykonania;
i/ błędnym przyjęciu, że w przypadku deliktu dotyczącego nieosiągnięcia poziomów możliwość zaprzestania naruszenia prawa zostaje wyłączona, podczas gdy jest to sprzeczne z treścią przepisów prawa, a także z praktyką stosowaną przez organy;
3/ art. 189 f ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej, pomimo ziszczenia wskazanych w tym przepisie przesłanek umożliwiających odstąpienie od wymierzenia kary;
4/ art. 8, art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji i wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy oraz brak odniesienia się przez organ do wszystkich dowodów zebranych w trakcie postępowania wyjaśniającego;
5/ art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębionego zaufania obywateli wobec państwa poprzez nieodstąpienie od nałożenia w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. administracyjnej kary pieniężnej,
6/ art. 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji, o nałożeniu na skarżącego, administracyjnej kary pieniężnej, za nieosiągnięcie przez niego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w roku 2023 r. Jak wskazuje organ, skarżący prowadzący działalność gospodarczą w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, w roku 2023 wykazał poziom odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu na poziomie 1/5 wielości przewidzianej ustawą. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z art 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 (dalej; ustawa) podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Z kolei przepis art 9x ust 2 ustawy stanowi, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zgodnie zaś z art 9 x ust 3b karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g ustawy polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy (por wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2023 r. III OSK 2849/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 listopada 2025 r. II SA/Gl 825/25). Prowadząc postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy organ nie bada takich okoliczności sprawy jak przyczyny z powodu których przedsiębiorca nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 ustawy, stopnia jego zawinienia czy sytuacji rynkowej. Bez znaczenia jest również fakt osiągnięcia poziomu recyklingu przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, czy też adekwatność podejmowanych przez nią działań. Odpowiedzialność przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 ustawy jest jego indywidualną odpowiedzialnością, niezależną od tego, czy wymagany poziom odzysku został osiągnięty przez gminę czy innych przedsiębiorców. Obowiązek osiągnięcia odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu został nałożony na podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości. Jest to obowiązek ściśle zindywidualizowany, którego realizacja jest związana z wynikami osiąganymi w tym zakresie przez dany podmiot (por wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2025 r. II SA/Gl 708/25).
Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, w sprawozdaniu za rok 2023, skarżący jako łączną masę odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wskazał wielkość 216,3800 Mg, natomiast masa odpadów przekazana do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu to wielkość 15,8759 Mg. Osiągnięty przez skarżącego poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przyjętych odpadów to 7,33 %. W sposób oczywisty zaistniały zatem podstawy do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za delikt administracyjny, którego się dopuścił. Jest przy tym obojętnym, z jakich przyczyn delikt ten został popełniony. Jak mowa wyżej, odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, ma charakter obiektywny. Oderwana jest zatem od oceny stopnia zawinienia podmiotu, który deliktu się dopuścił, oraz zachowania się innych podmiotów, w tym właścicieli nieruchomości od których przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej śmieci odbiera oraz gminy, która w oparciu o regulacje ustawowe, ma odrębne obowiązki w zakresie osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oraz która podlega odrębnym sankcjom.
Wskazać też należy, że organ analizował możliwość odstąpienia od nałożonej kary w oparciu o art 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (...). W ocenie sądu organ prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie, z uwagi na skalę w jakiej skarżący dopuścił się deliktu administracyjnego (faktycznie osiągnięty poziom recyklingu w stosunku do poziomu wymaganego) nie można mówić znikomej wadze naruszenia prawa, a ponadto ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie przewiduje, sanowania niedopełnienia obowiązku przygotowania odpadów na przewidzianym przepisami poziomie do ponownego użycia i recyklingu tj. nie można uznać, że strona zaprzestała naruszenia prawa.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło