II SA/Gl 825/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 maja 2025 r. nr SKO.OS/41.9/372/2025/6842/KS w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 23 maja stycznia 2025 r. nr SKO.OS/41.9/372/2025/6842/KS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej "k.p.a.", po rozpoznaniu odwołania spółki F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. (dalej – "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia 21 marca 2025 r. nr [...] nakładającą na Spółkę karę pieniężną w wysokości 19.551,00 zł za nieosiągnięcie w 2021 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w wysokości co najmniej 20 % wagowo. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 22 września 2023 r., nr [...] Prezydent nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 19.551,00 zł za nieosiągnięcie w 2021 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w wysokości co najmniej 20 % wagowo. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Kolegium uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji ustalił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.) – dalej "u.c.p.g." oraz przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111) – dalej "O.p.". W uzasadnieniu decyzji ponownie nakładającej na Spółkę obowiązek zapłaty kary w wysokości 19.551,00 zł podkreślono, że złożone przez Spółkę sprawozdanie za rok 2021 wykazało, że Spółka nie zrealizowała obowiązku z art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 733 – dalej u.c.p.g.). Zdaniem organu I instancji, w tej sytuacji zobligowany był on do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. organ I instancji Przedstawił metodologię wyliczenia wysokości kary pieniężnej. Jednocześnie wyjaśnił, że nie zasiniały podstawy do zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Strona nie zaprzestała naruszenia prawa, gdyż naruszenie prawa dotyczy całego roku 2021 i jest ono nieusuwalne. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie wagi naruszenia prawa nie można uznać za znikomą, ponieważ przy wymaganym 20% poziomie przekazania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych podmiot uzyskał 9,4981%. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, że nie ponosi winy za taki stan rzeczy. Organ I instancji zwrócił uwagę na fakt, że zarówno w roku 2020, jak również w roku 2022 F. Sp. z o.o. nie osiągnęła wymaganych prawem poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co wynika z sprawozdań złożonych Prezydentowi. W ocenie Prezydenta brak osiągnięcia wymaganych celów określonych w u.c.p.g. oznacza, że Spółka popełniła delikt administracyjny. W rozpatrywanej sprawie obie wskazane w art. 189f § 1 k.p.a. przesłanki nie zostały spełnione. Prezydent wyraził pogląd, że do odstąpienia w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu może dojść tylko w sytuacji, gdy obie przesłanki zostaną spełnione łącznie co w sprawie nie miało miejsca. Odnosząc się do przesłanek art. 189d k.p.a. Prezydent wskazał, że wydając decyzję kieruje się ważnym interesem publicznym, gdyż odstąpienie od nałożenia kary może wywołać negatywne skutki. Nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych przez podmiot odbierający odpady na podstawie umów z właścicielami nieruchomości przekłada się bezpośrednio na poziom, który osiąga gmina. Brak spełnienia wymagań u.c.p.g. przez gminę również zagrożone jest sankcją. Wiąże się to z koniecznością uregulowania kar pieniężnych, co w konsekwencji może mieć wpływ na koszty gospodarowania odpadami komunalnymi, które ponosi gmina. W odwołaniu z dnia 11 kwietnia 2025 r. profesjonalny pełnomocnik Spółki zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie: naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszego odwołania; art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych; art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 26 pkt 2 lit k) ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz.1045 ze zm.) – dalej "u.o.d.e.", poprzez przesłanie przez organ I instancji decyzji na adres do doręczeń elektronicznych przedsiębiorcy - spółki A. sp.k. zamiast na adres do doręczeń elektronicznych pełnomocnika Strony - adwokata D. M., a w konsekwencji brak doręczenia (w rozumieniu k.p.a.) decyzji; art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez: zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie staniu faktycznego w sprawie oraz wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (czyli zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji); uznanie, że stan zagrożenia epidemiologicznego i stan epidemii COVID - 19 nie miał wpływu na obiektywną możliwość wywiązania się przez Skarżącą z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznanie, że Strona nie wykazała konkretnych okoliczności, które przyczyniły się do nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy Skarżąca wykazywała, że pomimo podjętych działań, w tym przeprowadzenia kampanii edukacyjnej mającej na celu nakłonienie mieszkańców miasta Zabrze do selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z uwagi na wystąpienie okoliczności obiektywnie niezależnych od Strony, nie osiągnęła ona wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., art. 189d k.p.a. i art. 9x ust. 3 u.c.p.g., poprzez odniesienie się przez organ I instancji w ramach uzasadnienia prawnego decyzji do art. 189d k.p.a., który dotyczy przesłanek nakładania administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania - wysokość administracyjnej kary pieniężnej oblicza się na podstawie art. 9x ust. 3 u.c.p.g.; art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w decyzji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec strony administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszania prawa, w następstwie którego została nałożona kara; art. 189e k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że działanie siły wyższej, tj. stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 nie miało wpływu na nieosiągnięcie przez Skarżącą w roku 2021 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a w konsekwencji nałożenia na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej pomimo faktu, iż w niniejszej sprawie do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, tym samym Skarżąca nie powinna podlegać ukaraniu (postępowanie winno zostać umorzone przez organ I instancji jako bezprzedmiotowe); 8) art. 189f pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez dokonanie przez Organ I instancji nieprawidłowej oceny w decyzji (uzasadnieniu decyzji), możliwości zastosowania w niniejszej sprawie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, która to nieprawidłowa ocena wynika z m.in. z uznania, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu; które to naruszenia przepisów mogły mieć (i miały) wpływ na treść decyzji - doprowadziły bowiem, po raz kolejny, do orzeczenia wobec Skarżącej obowiązku zapłaty kary pieniężnej w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym; naruszenie prawa materialnego, a to: art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zf u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w szczególności w sytuacji, gdy Skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021; art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.) - dalej "P.prz.", poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od Skarżącej, podczas gdy nieosiągnięcie tych poziomów wynika z przyczyn od Skarżącej niezależnych; uznaniu przez organ I instancji, że w przedmiotowej sprawie wystąpienie siły wyższej nie miało wpływu na brak osiągnięcia przez Skarżącą w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; uznania, że na gruncie niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki warunkujące możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy w niniejszej sprawie przesłanki te zaistniały; art. 8 P.prz. poprzez obciążenie Skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Skarżąca nie miała wpływu. W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o: uchylenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w całości, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w roku 2021; ewentualnie: uchylenie na podstawie 138 § 2 k.p.a. zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; ewentualnie: uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości i odstąpienie od nałożenia na Stronę administracyjnej kary pieniężnej. Kolegium nie przychylając się do zarzutów odwołania, decyzją z dnia 23 maja stycznia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 21 marca 2025 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i zacytował przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie (przy uwzględnieniu ich brzmienia obowiązującego w 2021 r.). Odnosząc się do zarzutu błędnego doręczenia decyzji Kolegium stwierdziło, iż pełnomocnik strony w licznych pismach procesowych, podawał jako adres do doręczeń: A. sp. k. ul.[...] ,[...]. Doręczenia dokonywane przez organ I instancji na podany adres były akceptowane przez pełnomocnika strony i nigdy nie były kwestionowane. Problem zaistniał wraz z wdrożeniem doręczeń elektronicznych. Przywołując treść art. 391 k.p.a. Kolegium wskazało, że w podaniu a także w i innych pismach pełnomocnik strony nie podał adresu do doręczeń elektronicznych, uczynił to dopiero w odwołaniu z dnia 11 kwietnia 2025 r. Z treści odwołania wynika, że pełnomocnik zapoznał się z zaskarżoną decyzją i wniósł odwołanie z zachowaniem terminu. Zdaniem organu odwoławczego Skarżąca nie poniosła negatywnych skutków błędnego doręczenia. Z tych względów Kolegium uznało odwołanie za dopuszczalne. Dokonując oceny materiału dowodowego sprawy Kolegium stwierdziło, że Skarżąca - będąc do tego ustawowo zobowiązana (art. 9g u.c.p.g.) - nie osiągnęła w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych i recyklingu. Jak bowiem wskazano, Spółka osiągnęła w 2021 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 9,4981%, podczas gdy wymagany poziom wynosił 20%. Z tego też względu, zdaniem Kolegium, prawidłowo przyjęto, że w sprawie zaistniał delikt administracyjny określony w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., który podlega karze obliczanej zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Kolegium podzieliło także pogląd organu I instancji, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, tym samym nie można zastosować art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Wywiedziono to z faktu, że osiągnięty poziom wyniósł 9,4981 %, zamiast prawem określonych 20%. Kolegium poparło swoje stanowisko licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych oraz stanowiskiem doktryny prawa. Organ odwoławczy nie zgodził się także ze Skarżącą, że brak realizacji obowiązku ustawowego po jej stronie wynikał z siły wyżej (art. 189e k.p.a.). W skardze z dnia 30 maja 2025 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Skarżącej zarzucił decyzji Kolegium: I. naruszenie przepisów postępowania, a to: 1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach skargi; 2) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez: a) akceptację działania organu I instancji polegającego na oparciu uzasadnienia decyzji organu I instancji na nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych; b) oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania; 3) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez: a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b) uznanie, że organ I instancji wydając decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne tej decyzji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a.; c) uznanie, że pandemia COVID - 19 w 2021 r. nie stanowiła działania siły wyższej i tym samym nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID - 19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez Skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 roku; 4) art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez akceptację działania organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji organu I instancji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara. 5) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 189e k.p.a., poprzez uznanie przez organ odwoławczy, że pandemia COVID-19 w 2021 r. nie stanowiła działania siły wyższej i nie miała wpływu na dopełnienie przez Skarżącą obowiązku osiągnięcia w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych przez Skarżącą odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii COVID -19 w 2021 r. stanowiły działanie siły wyższej i jako siła wyższa obiektywie niezależna od Skarżącej miały wpływ na brak osiągnięcia przez Skarżącą w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; 6) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez Skarżącą w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez Skarżącą w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych i poprzestanie na pouczeniu; 7) art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 26 pkt 2 lit k) u.o.d.e., poprzez akceptację działania Organu I instancji polegającego na przesłaniu decyzji Organu I instancji na adres do doręczeń elektronicznych przedsiębiorcy - spółki A. sp. k., zamiast na adres do doręczeń elektronicznych pełnomocnika Skarżącej - adwokata D. M., co skutkowało brakiem doręczenia (w rozumieniu k.p.a.) decyzji organu I instancji, wskutek czego nie otworzył się termin do wniesienia odwołania, a pomimo tego Kolegium rozpoznało wniesione odwołanie; które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez Skarżącą w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym; II. naruszenie prawa materialnego, a to: 1) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy Skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021; 2) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 P.prz., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: - niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od Skarżącej; - uznania, że w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca działanie siły wyższej; - uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły; 3) art. 8 P.prz., poprzez obciążenie Skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Skarżąca nie miała wpływu. W oparciu o przedstawione zarzuty Skarżąca wniosła o: 1) uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; 2) zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wniosła o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W obszernym uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium w przedmiocie nałożenia na Spółkę pieniężnej kary administracyjnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w związku z nieosiągnięciem w 2021 r. - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zarysowany powyżej spór był już rozstrzygany przez sądy administracyjne, w tym również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyrokach: z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1649/24, z dnia 28 marca 2025 r. o sygn. akt II SA/Gl 1482/24, z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 369/24, z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 28/25 czy z dnia 14 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/419/25 (dostępne w CBOSA). Skład orzekający podziela zawartą tam argumentację. Podnieść należy, że w sprawie uwzględniono przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w 2021 r. Przystępując do rozważań podnieść należy, że zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1. Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Metoda ustalania wysokości tej kary określona została w art. 9x ust. 3 i 4 omawianej ustawy. Jak wynika z powyższego, kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt III OSK 2849/21, Lex nr 3631558). Skarżąca Spółka w roku 2021 była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie gminy Z. Złożyła również stosowne sprawozdanie za ten rok. Nie budzi zatem wątpliwości, iż w kontrolowanej sprawie na Spółce ciążył obowiązek, o którym mowa w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. Wobec nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, Skarżąca podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. obliczonej zgodnie z jego ust. 3 ustawy. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 369/24 (Lex nr 3750491), w którym podkreślono, że przesłanką wymierzenia przedmiotowej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej (zob. także wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt III OSK 2849/21, Lex nr 3631558). Wobec tego niezasadne są w tym zakresie wszelkie zarzuty skargi oraz argumentacja na ich poparcie, tj. dotyczące braku winy Spółki odnośnie do nieosiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zauważenia również wymaga, że Skarżąca jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Odnosząc się do zarzutu braku właściwego doręczenia Skarżącej decyzji organu I instancji Sąd podziela w tym przypadku stanowisko organu odwoławczego. Znajduje ono swoje potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 136/06 (dostępny w CBOSA). "Sam fakt doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi w sytuacji, gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo to wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 ust. 2 K.p.a., to nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. mającym wpływ na wynik sprawy." Tym samym podniesiony zarzut w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie może zostać uznany za uzasadniony. Rozpatrując zarzuty naruszenia przepisów Rozdziału 14, Działu IVa k.p.a., Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1) lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2). W świetle tego przepisu stwierdzić należy, iż instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020). Podkreślić należy, że przesłanka określona w pkt 2 przywołanego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, do jej zastosowania konieczne jest bowiem spełnienie przesłanki tożsamości (identyczności) zachowania będącego przedmiotem odrębnych postępowań. W rozpoznawanej sprawie organy dokonały analizy możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary. Wyniki tych rozważań doprowadziły do stwierdzenia, że brak było podstaw na gruncie rozpoznawanej sprawy do zastosowania tej instytucji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Odnotować również trzeba, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie. Dodać wypadnie, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu odzysku przez Skarżącą nie jest zdarzeniem wyjątkowym i jednorazowym. Waga naruszenia też jest znaczna, gdyż poziom odzysku i recyklingu w objętym decyzją okresie wyniósł 9,4981%, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym w 2021 r. (20%), a osiągniętym wyniosła 10,5019% punktu procentowego. Jednocześnie brak dowodów, ażeby Skarżąca w tym okresie podejmowała szczególne działania mające poprawić jej sytuację. W kwestii niezastosowania przez organy art. 189f § 2 - 3 k.p.a. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem, w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (§ 2). Z kolei § 3 tego przepisu stanowi, że organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. Z przepisu tego wynika więc, że organ może uznać, że cele kary zostaną spełnione przez to, że strona usunie naruszenie prawa, a organ pouczy ją o konieczności przestrzegania prawa i wykonywaniu obowiązków nałożonych przez ustawodawcę. Wtedy to organ nie musi nakładać kary, lecz może od niej odstąpić. Zastosowanie tego przepisu następuje w oparciu o uznanie administracyjne. Pierwszym warunkiem jest, by strona usunęła naruszenie prawa, o co trudno w przypadku nieosiągnięcia określonego poziomu recyklingu za miniony już okres. Drugim warunkiem pozostawionym ocenie organu, jest to, by samo pouczenie strony o konieczności przestrzegania obowiązków było wystarczające dla realizacji (spełnienia) celów kary pieniężnej. W tym miejscu należy podnieść, że celem kary nakładanej na podmioty odbierające odpady za nieosiągające wymaganych poziomów recyklingu jest zmotywowanie ich do dokonywania recyklingu. Kara pełni więc głównie funkcję prewencyjną, ma zapobiegać naruszeniom w przyszłości, ma mobilizować podmiot odbierający odpady do podejmowania wszelkich możliwych czynności faktycznych i prawnych, które pozwolą jej osiągać jak najwyższe poziomy recyklingu. W tym kontekście zarzut nieodstąpienia od nałożenia kary mógłby być uzasadniony wówczas, gdyby Skarżąca wykazała, że w całym okresie swojej działalności, a więc także w poprzednich latach osiągała co najmniej minimalne poziomy recyklingu. Świadczyłoby to bowiem o tym, że jest ona dostatecznie zmotywowana do wywiązywania się z obowiązku recyklingu, natomiast tylko w tym konkretnym przypadku pojawiły się jakieś przeszkody, trudności, które jej to uniemożliwiły. Skarżąca nie wykazała natomiast takich okoliczności, a jej argumentacja w istocie potwierdza, że nie radzi sobie ona z obowiązkiem recyklingu. W związku z tym, nie ma podstaw do uznania zarzutu niezastosowania art. 189f § 2 i 3 k.p.a. W sprawie brak było również podstaw do miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie, przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., przepisy działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Zasady wymiaru będącej przedmiotem postępowania kary wynikają z ustępu trzeciego art. 9x u.c.p.g. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisu art. 189d k.p.a. Przyjąć należy, że nie doszło też do naruszenia art. 189e k.p.a., który przewiduje, że w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Przepis ten wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Siła wyższa nie uchyla zatem bezprawności czynu, lecz wyłącza odpowiedzialność za działanie niezgodne z prawem (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 721/18, Lex nr 2585407). Skarżąca jako siłę wyższą wskazuje stan pandemii COVID-19. Nie jest to jednak okoliczność, która może być kwalifikowana jako siła wyższa. "Za siłę wyższą jest uznawane wyłącznie zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom. Siła wyższa wyznacza granicę odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Dominuje koncepcja obiektywna siły wyższej rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do ruchu przedsiębiorstwa, o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego opanowania i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwoju wiedzy i techniki. Zwykle przejawem tak rozumianej vis maior są katastrofy żywiołowe - trzęsienia ziemi, powodzie lub huragany. Za siłę wyższą mogą być także uznane zdarzenia wywołane przez człowieka, jak działania wojenne lub gwałtowne rozruchy, a także akty władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2576/21, Lex nr 3625994). Stan pandemii COVID-19 występował na terenie Polski już od wiosny 2020 r., a więc oczywiście nie był on zjawiskiem nagłym i nieprzewidywalnym w 2021 r. Poza tym zarówno podmioty państwowe, organy władzy, urzędy, jak i przedsiębiorcy prywatni funkcjonowali, choć niewątpliwie było to połączone z różnymi ograniczeniami i trudnościami. Spółka nie wskazała, w jaki konkretnie sposób pandemia uniemożliwiła jej dokonywanie recyklingu. Na koniec odnieść należy się do zarzutu błędnego obliczenia wysokości kary pieniężnej. Wskazać przy tym należy, że nie uargumentowano jego zasadności. Podnieść należy, że zasada wyliczenia kary uregulowana została w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Zgodnie z nim karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W ocenie Sądu wysokość kary została prawidłowo wyliczona przy uwzględnieniu regulacji art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Ponadto organ I instancji przedstawił metodologię i działanie matematyczne uzyskania tej kwoty, tj. 19.551,24864 zł (zgodził się z wyliczeniem dokonanym wcześniej przez Kolegium). Wartość ta zgodnie z art. 9zf u.c.p.g. w związku z art. 63 Ordynacji podatkowej, została zaokrąglona w górę do pełnych złotych określając wysokość kary pieniężnej na kwotę 19.551 zł. W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. W sprawie podjęto czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który nie wymagał uzupełnienia, a jego ocena nie naruszyła zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę. Poczynione ustalenia znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organy administracji publicznej orzekające w sprawie zastosowały przepisy prawa materialnego. Podobnie uzasadnienia decyzji z pogłębioną argumentacją czynią zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny pozostaje zatem zarzut naruszenia tego przepisu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Sprawa została natomiast rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., a to wobec wniosku Skarżącej i braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ odwoławczy.