II SA/Gl 28/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-04-24

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Wojciech Gapiński, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który nie osiągnął wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podlega karze pieniężnej, nawet jeśli twierdzi, że brak osiągnięcia tego poziomu wynika z przyczyn od niego niezależnych?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ma charakter obiektywnej odpowiedzialności administracyjnej. Podstawą jej wymierzenia jest sam fakt niedopełnienia obowiązku określonego w art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a nie stopień winy czy przyczynienie się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia tych poziomów. W związku z tym, argumenty o przyczynach niezależnych od przedsiębiorcy nie stanowią podstawy do uchylenia kary.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza C. nakładającą na spółkę karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia kary, argumentując, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów wynikał z przyczyn od niej niezależnych, a organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego i nie zastosowały przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 24 października 2024 r. nr SKO.V/428/200/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu recyklingu oddala skargę. Decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r. Burmistrz C. nałożył na obecnie skarżącą – R. Sp. z o. o. w W., karę pieniężną w wysokości 33.442,90 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżąca na podstawie art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r., poz. 399), zwanej dalej u.c.p.g., obowiązana była do osiągnięcia w 2023 r. odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Na podstawie złożonego przez skarżącą sprawozdania, organ ustalił, że łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 67,9626 Mg, natomiast łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych wyniosła 512,4800 Mg. W związku z powyższym osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniósł 13,26%. Tymczasem na podstawie art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., wymagany do osiągnięcia za rok 2023 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych został określony na 35 %. Wobec nieosiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, organ I instancji, działając na podstawie art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3, art. 9zb ust. 1 art. 9zf u.c.p.g. obliczył i wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną. Nakładając przedmiotową karę organ rozważył także zastosowanie art. 189f k.p.a., uznając jednak, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do jego zastosowania. Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, podzielając przy tym dokonane przez organ I instancji ustalenia faktyczne oraz uznając je za prawidłowe. Podkreślił, że wynikający z tych ustaleń fakt niezachowania przez stronę poziomu, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. jest bezsprzeczny, co słusznie uznano za delikt administracyjny określony w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., zagrożony karą wymienioną w ust. 3 przywoływanej normy. Organ odwoławczy wskazał dalej, że przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi nie tylko liczyć się z ustawowymi wymaganiami, ale także to do przedsiębiorcy należy zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. W szczególności może on wpływać na odpowiednie kształtowanie postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Ponadto fakt, iż skarżąca nie jest jedynym podmiotem, który odbiera odpady z terenu nieruchomości niezamieszkałych w gminie, nie ma żadnego wpływu na sposób dokonania obliczeń przez organ I instancji. Odnosząc się z kolei do niezastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania uregulowanej w powyższym przepisie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Organ odwoławczy wskazał, że zastosowanie ww. przepisu zależy od kumulatywnego wystąpienia dwóch przesłanek tj.: znikomej wagi naruszenia prawa oraz zaprzestania naruszania prawa. W tym kontekście organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżącej Spółce brakowało 21,14% do osiągnięcia wymaganego 35% poziomu recyklingu. Powyższe wartości świadczą o tym, że naruszenie prawa nie było znikome. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy - Prawo przedsiębiorców, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na: - niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku z art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w ww. przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałoby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy organy obu instancji ograniczyły się wyłącznie do ogólnej konstatacji dotyczącej samego faktu nieosiągnięcia poziomów, podczas gdy w istocie problem jest poważniejszy, bowiem wskazuje na niewystarczające działania podejmowane przez samą Gminę, m.in. w zakresie edukacji ekologicznej, przez co mieszkańcy w sposób nieprawidłowy segregują odpady, a w przypadku nawet odpadów segregowanych – są to odpady wytwarzane z produktów, w przypadku których utrudnione jest lub niemożliwe wręcz przeprowadzenie recyklingu odpadów; - niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od skarżącej, podczas gdy podjęła ona wszelkie dostępne działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji; - niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od skarżącej, w konsekwencji uznaniu, że powinna ona osiągnąć poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia na podstawie art. 9g u.c.p.g., podczas gdy kwestią istotną w sprawie pozostaje to, jaki poziom uzyskuje się z poszczególnych frakcji odpadów oraz w jakich ilościach poszczególne frakcje odpadów były przekazywane przez właścicieli nieruchomości skarżącej, co wprost wpływa na możliwość osiągnięcia tzw. poziomów recyklingu; - niezastosowaniu przez organy obu instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej, zgodnie z art. 7a k.p.a. i art. 10 oraz art. 11 ustawy - Prawo przedsiębiorców; - pominięciu przez organy obu instancji okoliczności, że podstawy do obliczenia kary zostały oparte na przestarzałych badaniach morfologii dla całego kraju, przeprowadzonych jeszcze w roku 2008; - nieprawidłowym ustaleniu, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo faktu, że skarżąca Spółka spełniła wszystkie przesłanki do zastosowania wobec niej instytucji odstąpienia od kary administracyjnej; - błędnym przyjęciu, że prawidłowym sposobem osiągnięcia wymaganych przepisami prawa poziomów recyklingu przez Gminę jest egzekwowanie od przedsiębiorców osiągnięcia przez siebie tychże poziomów, podczas gdy na gminach spoczywa prawny obowiązek prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a zaniechania lub niewystarczające działania podjęte przez gminę w ramach realizacji powyższego obowiązku, ostatecznie odnajdują swoje skutki w postaci wysokiego stopnia zanieczyszczenia strumienia odpadów komunalnych; - błędnym przyjęciu, że naruszenie prawa nie ma charakteru znikomego; - błędnym przyjęciu, że skarżąca jako podmiot profesjonalny ma możliwość skonstruowania umów w sposób zapewniający gwarancję osiągnięcia poziomów recyklingu oraz błędnym przyjęciu, że skarżąca ma możliwość zorganizowania przedsiębiorstwa w sposób umożliwiający osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu; - błędnym przyjęciu, że różnica w wysokości poziomu osiągniętego przez skarżącą determinuje brak możliwości uznania, że naruszenie prawa miało charakter znikomy, podczas gdy nie jest to okoliczność, która powinna być brana pod uwagę przy ocenie możliwości odstąpienia od nałożenia kary; - błędnym przyjęciu, że fakt nieosiągnięcia poziomów w ubiegłych latach determinuje brak spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa, podczas gdy ubiegłe lata nie mogą mieć wpływu na spełnienie tej przesłanki, a tylko potwierdzają problemy, które występują w gminie, za które skarżąca w żadnym wypadku nie może ponosić odpowiedzialności; - błędnym przyjęciu, że skarżąca może tak zorganizować swoją działalność, by móc wywiązać się z ciążących obowiązków, w sposób zapewniający gwarancję osiągnięcia wymaganych poziomów, podczas gdy spółka jako podmiot wyłącznie odbierający odpady nie ma wpływu na jakość odbieranych odpadów; 2. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców, poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy, oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie; 3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców, poprzez dowolne i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji tj. brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organów obu instancji poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w pkt 1; 4. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie; 5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która powinna zostać uchylona, a poprzedzające ją postępowanie umorzone; 6. art. 9g u.c.p.g. w związku z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. poprzez uznanie, że skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy; 7. art. 9x ust. 3 u.c.p.g. w związku z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. poprzez uznanie, że skarżąca nie dopełniła obowiązku z art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów podczas, gdy skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary było bezpodstawne; 8. art. 9x ust. 3 u.c.p.g. poprzez uznanie, że skarżąca Spółka nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i uznaniu za słuszne nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, podczas gdy skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie administracyjnej kary pieniężnej było bezpodstawne; 9. art. 189f § 2 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na skarżącą. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, na potwierdzenie, jakie są przeciętne poziomy recyklingu uzyskiwane z poszczególnych frakcji odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji, mając na uwadze dane sprawozdania złożonego przez skarżącą, czy miała ona możliwość osiągnięcia tych poziomów w roku 2023. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentacje na poparcie sformułowanych zarzutów. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił dodatkowo naruszenie art. 9zf u.c.p.g. w związku z art. 63 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie obowiązku zaokrąglenia kwoty nałożonej kary do pełnego złotego. Podtrzymał też zawarty w skardze wniosek dowodowy. Sąd wniosek ten oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja nakładająca na skarżącą Spółkę pieniężną karę administracyjną określoną w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. w związku z nieosiągnięciem w roku 2023 - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zauważyć przyjdzie na wstępie, że w ostatnim czasie, zarówno przed tut. Sądem, jak i przed innymi sądami administracyjnymi w Polsce, toczyło się, bądź nadal się toczy, wiele spraw w tym samym przedmiocie. Wśród nich są również sprawy ze skarg obecnie skarżącej Spółki. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dominujący w dotychczasowym orzecznictwie kierunek wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów u.c.p.g. oraz Rozdziału 14, Działu IVa k.p.a. (zob. m.in. nieprawomocne wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt 1694/24; z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1483/24; z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1164/24; z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 372/24). W tej sytuacji rozważania w zakresie kontroli legalności obecnie zaskarżonej decyzji będą w znacznej mierze powtórzeniem rozważań już wcześniej poczynionych przez tut. Sąd w podobnych sprawach. W sprawie poza sporem pozostają ustalone okoliczności faktyczne, w szczególności te, z których wynika, że skarżąca nie osiągnęła w roku 2023 - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Bezsporne jest również wyliczenie wysokości wymierzonej kary pieniężnej (z zastrzeżeniem zgłoszonego na rozprawie zarzutu w tej kwestii). Skarżąca kwestionuje natomiast zaistnienie podstaw do wymierzenia przedmiotowej kary, wskazując na braki w analizie przesłanek odpowiedzialności administracyjnej, w tym w szczególności okoliczności, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wynikał z przyczyn od niej niezależnych. Skarżąca w swoim przekonaniu podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania w 2023 r. wymagań wynikających z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Nie miała wpływu na to, jakie frakcje odpadów są jej przekazywane przez właścicieli nieruchomości. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1; 3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a. Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Metoda ustalania wysokości tej kary określona została w art. 9x ust. 3 i 4 omawianej ustawy. Jak wynika z powyższego kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2849/21). Skarżąca Spółka w roku 2023 była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie C. Złożyła również stosowne sprawozdanie za ten rok. Nie budzi zatem wątpliwości, iż w kontrolowanej sprawie na skarżącej Spółce ciążył obowiązek, o którym mowa w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. Wobec nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego, skarżąca Spółka podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 obliczonej zgodnie z jego ust. 3 ustawy, zaś organy orzekające w sprawie dokonały w tej materii stosownych obliczeń. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 369/24, w którym podkreślono, że przesłanką wymierzenia przedmiotowej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g ustawy. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej. Wobec tego niezasadne są w tym zakresie wszelkie zarzuty skargi oraz argumentacja na ich poparcie dotyczące braku winy skarżącej Spółki odnośnie nieosiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zauważenia również wymaga, że skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Rozdziału 14, Działu IVa k.p.a., to przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1) lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2). Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020). Przesłanka określona w pkt 2 przywołanego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, do jej zastosowania konieczne jest bowiem spełnienie przesłanki tożsamości (identyczności) zachowania będącego przedmiotem odrębnych postępowań. W rozpoznawanej sprawie organy dokonały analizy możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. Wyniki tych rozważań doprowadziły do stwierdzenia, że brak było podstaw na gruncie rozpoznawanej sprawy do zastosowania tej instytucji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Odnotować również trzeba, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie. Dodać wypadnie, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu odzysku przez skarżącą nie jest zdarzeniem wyjątkowym i jednorazowym. Waga naruszenia też jest znaczna, gdyż poziom odzysku i recyklingu w objętym decyzją okresie wyniósł 13,26 %, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym w 2023 r. (35%) a osiągniętym wyniosła 21,74 punktu procentowego. Jednocześnie brak dowodów, ażeby skarżąca w tym okresie podejmowała szczególne działania mające poprawić jej sytuację. W sprawie brak było również podstaw do miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., przepisy działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Zasady wymiaru będącej przedmiotem postępowania kary wynikają z ustępu trzeciego art. 9x u.c.p.g. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisów art. 189d k.p.a. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. W sprawie podjęto czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który nie wymagał uzupełnienia, a jego ocena nie naruszyła zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę. Poczynione ustalenia znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, i do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organy administracji publicznej orzekające w sprawie zastosowały przepisy prawa materialnego. Podobnie uzasadnienia decyzji z pogłębioną argumentacją czynią zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny pozostaje zatem zarzut naruszenia tego przepisu. W sprawie brak też było podstaw do zastosowania art. 10 oraz art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 236). Nie powstały bowiem wątpliwości, o których mowa w tych przepisach. Należy pamiętać, że obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wymaganego poziomu recyklingu został wprost przewidziany przez ustawodawcę w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. W sprawie nie naruszono także art. 8 Prawa przedsiębiorców. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie została obciążona "konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów", a kara była konsekwencją niewykonania własnego obowiązku ciążącego na niej. Co do zarzutów naruszenia inkryminowanych przez skarżącą przepisów u.c.p.g. w związku z art. 14 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U.UE.L.2008.312.3), stwierdzić przyjdzie, że zarzuty te nie są zasadne. Powyższy przepis dyrektywy odnosi się do kosztów gospodarowania odpadami, który może zostać nałożony bądź na ich wytwórcę, bądź na posiadacza niebędącego wytwórcą. Kara nałożona na skarżącą jest zaś sankcją za brak realizacji obowiązku nałożonego ustawą. Na koniec, odnosząc się do zarzutu podniesionego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej, stwierdzić należy, że naruszenie art. 9zf u.c.p.g. w związku z art. 63 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie obowiązku zaokrąglenia kwoty nałożonej kary do pełnego złotego, o ile w ogóle można mówić tu o naruszeniu, pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Przyjmując tok rozumowania skarżącej, przy zaokrągleniu kwoty wymierzonej kary różnica wyniosłaby 0,10 zł (nota bene na niekorzyść skarżącej). Sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające – jednakże jedynie z dokumentów. Sąd nie uwzględnił też wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w petitum skargi. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne w sprawie są bezsporne, zaś skarżąca, powołując się na te dokumenty, nie wskazała na jaką inną okoliczność dowód ten miałby zostać przeprowadzony. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Dodać jeszcze wypadnie, że powołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło