II SAB/Ol 148/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność S. Sp. z o.o. w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od S. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 18 czerwca 2025 r., przesłanym drogą mailową, P. K. (dalej jako: strona lub skarżący), na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), zwrócił się do Szpitala Powiatowego w N. Sp. z o.o. (dalej jako: Szpital lub organ) o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na podany adres mailowy: 1. skanów sprawozdań finansowych Szpitala za rok 2022, 2023, 2024; 2. skanu umowy zawartej z Dyrektorem zarządu wraz z wszystkimi aneksami; 3. kto poza dyrektorem wchodzi w skład zarządu. Proszę o przesłanie umów zawartych z wszystkimi członkami zarządu wraz z wszelkimi aneksami; 4. wysokości wynagrodzenia, jakie otrzymali członkowie Rady Nadzorczej Spółki w 2024, 2023 i 2022 roku w ujęciu miesięcznym i rocznym; 5. wykazu stanowisk kierowniczych w Szpitalu. W dniu 12 lipca 2025 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., domagając się stwierdzenia bezczynności organu i zobowiązania Szpitala do rozpoznania jego wniosku z 18 czerwca 2025 r., w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenia kosztów postępowania, w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do dnia wniesienia skargi organ nie zareagował na wniosek skarżącego. Podano, że wniosek został skierowany do właściwego podmiotu - Szpitala, którego właścicielem jest Powiat N. i który wykonuje zadania publiczne oraz wydatkuje na ten cel środki publiczne. Z tym związany był wniosek, a zatem w ocenie skarżącego dotyczył informacji publicznej. Skarżący wskazał, że składane przez niego wnioski do szpitali funkcjonujących w regionie mają na celu porównanie sytuacji ekonomicznej, znalezienie przyczyn zapaści finansowej ostródzkiego szpitala, wskazanie błędów w prowadzeniu placówki celem ich usunięcia, jak również wskazanie przykładów dobrych praktyk do ewentualnego zastosowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej umorzenie, ewentualnie odrzucenie lub w przypadku merytorycznego rozpoznania skargi – o oddalenie skargi w całości i niewymierzanie grzywny z uwagi na brak rażącego naruszenia prawa oraz niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności. Organ wskazał, że skarga na bezczynność Spółki, dotycząca wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 18 czerwca 2025 r. wpłynęła do organu 15 lipca 2025 r. Wyjaśniono, że opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej nie wynikało z zaniedbania obowiązków po stronie Szpitala, lecz było konsekwencją obiektywnych okoliczności związanych z zakresem i charakterem żądanego wnioskiem materiału. Realizacja żądania wymagała bowiem opracowania i przygotowania informacji o charakterze złożonym, w tym dokonania analizy licznych dokumentów źródłowych, które w Szpitalu dostępne są wyłącznie w formie papierowej. Przed udostępnieniem informacji niezbędne było każdorazowe zweryfikowanie, czy dokumenty te nie zawierają treści objętych ochroną prawną, w szczególności tajemnicy przedsiębiorstwa, danych osobowych, danych medycznych, informacji niejawnych lub danych dotyczących toczących się postępowań sądowych i przygotowawczych. Proces ten wymagał szczegółowej analizy merytorycznej oraz konsultacji z radcą prawnym Szpitala dla zapewnienia zgodności z przepisami o ochronie danych osobowych i informacji niejawnych. Wyjaśniono, że w strukturze organizacyjnej Szpitala nie funkcjonuje odrębne stanowisko pracy dedykowane wyłącznie udostępnianiu informacji publicznej, a zadania z tego zakresu realizowane są przez pracownika sekretariatu, który równocześnie wykonuje szereg innych obowiązków administracyjno-kancelaryjnych. Dodatkowo wskazano, że wnioski zostały złożone w okresie sprawozdawczym, w którym pracownicy oraz organy Spółki, w tym Zarząd, osoby odpowiedzialne za kwestie księgowo-finansowe i radca prawny, byli w pełni zaangażowani w przygotowanie dokumentacji sprawozdawczo-finansowej oraz projektów uchwał organów spółki, co istotnie ograniczyło możliwości szybszego opracowania odpowiedzi na złożony wniosek. Organ wskazał, że wnioskowana informacja publiczna została udostępniona w pełnym zakresie 14 października 2025 r., co potwierdza, że organ dopełnił obowiązku udostępnienia informacji, a opóźnienie w udostępnieniu miało charakter nieumyślny i wynikało z okoliczności niezależnych od organu, a jego skutki zostały w pełni zniwelowane przez późniejsze udostępnienie informacji. Do odpowiedzi na skargę zostało dołączone pismo Dyrektora Szpitala z 8 października 2025 r. wraz z potwierdzeniem jego przesłania skarżącemu drogą mejlową w dniu 14 października 2025 r. W piśmie tym podano, że w zakresie pkt 1 i 2 wniosku z 18 czerwca 2025 r. dane zostały przekazane w odpowiedzi na wniosek z 21 maja 2025 r. W odpowiedzi na pkt 3 wniosku podano, że zarząd Spółki jest jednoosobowy, w odniesieniu do pkt 4 poinformowano w o wysokości wynagrodzenia przewodniczącego rady nadzorczej oraz członka rady nadzorczej od stycznia 2022 r. do chwili obecnej. W odpowiedzi na pkt 5 wniosku przedłożono wykaz stanowisk kierowniczych Szpitala. W odpowiedzi na wezwanie Sądu organ przesłał także udzieloną skarżącemu odpowiedź na wniosek z 21 maja 2025 r., która zawierała sprawozdania finansowe Szpitala z lata 2022, 2023 oraz 2024 oraz umowę Szpitala z Dyrektorem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w CBOSA). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku, którym jest Szpital, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest to bowiem podmiot leczniczy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), który udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Zatem Szpital dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne, a w związku z tym jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Stwierdzić także należy, że żądana informacja stanowi informację publiczną. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlegają między innymi informacje dotyczące działalności organów władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym. Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega zaś na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W niniejszej sprawie organ udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej, aczkolwiek po upływie ustawowego terminu. Wniosek do organu został bowiem wniesiony w dniu 18 czerwca 2025 r., a zatem odpowiedź winna być udzielona w terminie do 2 lipca 2025 r., zaś w przypadku przedłużenia tego terminu - najpóźniej do 18 sierpnia 2025 r. Organ odpowiedział na wniosek skarżącego dopiero w dniu 14 października 2025 r. Zatem skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez sąd. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ. Skoro zaś przed rozpoznaniem skargi organ załatwił wniosek strony w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, czyli udostępnił wnioskowaną informację, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie bowiem do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08, dostępne w CBOSA), przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 czerwca 2025 r. (pkt I wyroku). Jednocześnie należy wskazać, że podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, dostępny w CBOSA). Przy czym oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie wskazują na naruszenie prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji, gdyż nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu. Organ udzielił pozytywnej odpowiedzi na wniosek skarżącego po wniesieniu skargi jednocześnie wyjaśniając przyczyny braku odpowiedzi w terminie. Należy przy tym podkreślić, że Szpital nie jest organem administracji publicznej w sensie ustrojowym, a jedynie podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a więc organem jedynie w sensie funkcjonalnym, z uwagi na to, że wykonuje zadania publiczne. W związku z tym, w ocenie Sądu, okoliczności przytoczone przez organ nie wskazują, aby opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nosiło cechy lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na podmiot mocą przepisów u.d.i.p. (pkt II wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt III wyroku), uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi, wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).