II SA/Ke 568/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 5 września 2023 r. znak: SPN.I.7536.36.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z 5 września 2023 r. znak: SPN.I.7536.36.2023 Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 sierpnia 2023 r. złożonego przez B. M. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty Buskiego z dnia 19 maja 2023 r. znak: GKN.6853.3.2023, odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że Starosta Buski decyzją z dnia 19 maja 2023 r. orzekł m.in. o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5083 ha, poprzez udzielenie A S.A., zezwolenia na budowę linii elektroenergetycznej ziemno-kablowej średniego napięcia wraz z kanalizacją światłowodową o długości 114 m oraz budowę 1 szt. zasobnika kablowego. Decyzja ta, skierowana m.in. do B. M., zastała jej doręczona za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 27 maja 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 21 czerwca 2023 r. (data stempla pocztowego), adresowanym bezpośrednio do Wojewody Świętokrzyskiego, B. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Starosty Buskiego. Ponadto odwołanie z dnia 21 czerwca 2023 r. przesłała za pośrednictwem skrzynki ePUAP (dokument nie zawierał podpisu). Przy piśmie z dnia 26 czerwca 2023r. Starosta przesłał całość akt sprawy do organu II instancji - wraz z odwołaniem z dnia 21 czerwca 2023 r., które zostało wysłane za pośrednictwem skrzynki ePUAP. Z kolei przy piśmie z dnia 7 czerwca 2023 r., w ślad za przesłanym odwołaniem od zaskarżonej decyzji, Starosta Buski dosłał korespondencję wysyłaną przez B. M.. Rozpoznając ww. odwołanie Wojewoda Świętokrzyski postanowieniem z dnia 18 lipca 2023r., znak: SPN.1.7536.36.2023, stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Wnioskiem z dnia 15 sierpnia 2023 r., skierowanym do Wojewody Świętokrzyskiego za pośrednictwem skrzynki ePUAP, B. M. wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji organu I instancji z dnia 19 maja 2023 r. Uzasadniając wniosek wskazała, że z uwagi na nieobecność w miejscu zamieszkania (spowodowaną wyjazdami związanymi z wykonywaniem pracy zarobkowej), decyzję odebrał dorosły domownik (ojciec), który zapomniał ją przekazać. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Wojewoda Świętokrzyski, odwołując się do przepisów art. 58 § 1-3 K.p.a., stwierdził że B. M. nie uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu braku swojej winy w uchybieniu terminu. Wskazywane przez wnioskodawczynię kwestie takie jak podeszły wiek rodziców, intensywny czas pracy na działce czy trudny okres w życiu, nie świadczą o okolicznościach wskazujących na brak po stronie wnioskodawczyni winy w uchybieniu terminu. Powyższe ustalenia dowodzą, iż B. M., dopuściła się zaniedbania (z własnej winy) w dochowaniu terminu do złożenia tego odwołania. Ponadto skarżąca nie dochowała terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. We wniosku o przywrócenie terminu nie wykazała co prawda, kiedy dowiedziała się o wydaniu przez organ I instancji decyzji, nawet jednak gdyby przyjąć dzień 21 czerwca 2023 r. (data wniesienia odwołania) to wniosek o przywrócenie terminu wpłynął w dniu 15 sierpnia 2023r., a zatem nie został zachowany 7-dniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu (nieprzywracalny). Z uwagi zatem na fakt, że przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie została spełniona, jak również nie dochowany został termin, o którym stanowi art. 58 § 2 K.p.a., bez znaczenia są pozostałe przesłanki (spełnione), tj. złożenie odwołania oraz prośby o przywrócenie terminu. Odnosząc się do argumentu wnioskodawcy, iż osoba, która odebrała przesyłkę zapomniała przekazać ją adresatowi, Wojewoda wskazał, że jest on bez znaczenia. W momencie doręczenia przesyłki, dorosły domownik sam decyduje, czy przyjmie przesyłkę celem jej oddania adresatowi, czy też odmawia podjęcia się pośrednictwa. Przyjęcie przesyłki przez domownika świadczy w sposób dorozumiany, że przyjął ją celem przekazania adresatowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. M. wniosła o "przywrócenie sprawie toku" podnosząc, że nader okrutnym jest pozbawienie prawa odwołania w tak ważnej dla niej sprawie przez zawirowania rodzinne. Zareagowała najszybciej jak to tylko było możliwe, tj. w tym samym dniu kiedy została poinformowana telefonicznie o liście od Starosty. Nie wyraża i nigdy nie wyrażała zgody na prace na jej działce bo ma co do niej plany. Nie było absolutnie jej intencją zgodzenie się z decyzją Starosty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1364 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty Buskiego z dnia 19 maja 2023 r. znak: GKN.6853.3.2023. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 58 K.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 K.p.a.). Przede wszystkim należy podnieść, że przywrócenie terminu możliwe jest tylko w razie uchybienia terminu. Tym samym rolą organu w pierwszej kolejności jest należyte zweryfikowanie czy i w jakiej dacie ów termin na wniesienie odwołania upłynął. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe także tylko wtedy, gdy organ ustali, że doszło do prawidłowego doręczenia, czyli wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego, a mimo to strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W rozpatrywanym przypadku decyzja Starosty Buskiego z dnia 19 maja 2023 r. została doręczona skarżącej za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 27 maja 2023r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że w dniu 5 października 2021 r. na mocy art. 61 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 285 ze zm.), zwanej dalej "u.d.e.", weszła w życie nowelizacja obejmująca m.in. dostosowanie procedury doręczeń elektronicznych w Kodeksie postępowania administracyjnego do ram prawnych wyznaczonych ustawą o doręczeniach elektronicznych. Uwzględniając szeroki zakres zmian nie tylko w aspekcie proceduralnym, lecz przede wszystkim technicznym, przewidziany został okres przejściowy, w trakcie którego na mocy przepisów intertemporalnych do doręczania dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej stosuje się art. 39, 391, 40 § 4 oraz art. 46 § 4-9 K.p.a., w brzmieniu dotychczasowym, tj. w brzmieniu sprzed 5 października 2021 r. (por. H. Knysiak-Sudyka, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. III, opubl. WKP 2023, t. 3 do art. 39 K.p.a. i przywołana tam literatura). Wynika to z art. 158 ust. 1 u.d.e., zgodnie z którym w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155, do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 105 do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4-9 ustawy zmienianej w art. 61 w brzmieniu dotychczasowym oraz art. 144a i art. 152a ustawy zmienianej w art. 84 w brzmieniu dotychczasowym. Art. 39 K.p.a. w brzmieniu sprzed ww. zmiany stanowił, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Z art. 39¹ ust. 1 K.p.a. w tej samej wersji wynikało natomiast, że doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków: 1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej; 2) wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny; 3) wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny. Należy odnotować, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca pierwsze swoje pismo do organu skierowała w dniu 12 marca 2023 r. i uczyniła to w formie elektronicznej – za pośrednictwem ePUAP. W tej sytuacji – zgodnie z ww. art. 39¹ ust. 1 pkt 1 K.p.a., obowiązkiem organu było dokonywanie doręczeń skarżącej także za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Tymczasem, jak wspomniano, decyzja z dnia 19 maja 2023 r. została doręczona w tradycyjnej formie – za pośrednictwem operatora pocztowego. Na kwestię tę zwraca zresztą uwagę skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że korzysta z ePUAP bo "często wyjeżdża pod różne adresy". Gdyby zaś udzielono jej odpowiedzi w formie elektronicznej, "zareagowałaby natychmiast". W ocenie Sądu jednak powyższe uchybienie nie pozwala na uznanie, że nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji z dnia 19 maja 2023 r. Sąd podziela bowiem pogląd, zgodnie z którym doręczenie decyzji w tradycyjny sposób (zamiast we wnioskowanej przez stronę formie określonej w art. 39¹ ust. 1 K.p.a.) nie oznacza, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego (por. m.in. H. Knysiak-Sudyka, j.w., t. 3.4 do art. 39¹ K.p.a. i przywołane tam orzecznictwo). Skarżąca w niniejszej sprawie przyznała, że decyzja została jej doręczona, co potwierdza także zwrotne potwierdzenie odbioru (zgodnie z którym nota bene przesyłkę doręczono samemu adresatowi, a więc B. M.). Należało zatem uznać, że do uchybienia terminu rzeczywiście doszło – odwołanie zostało bowiem złożone w dniu 21 czerwca 2023 r. (nadane w placówce pocztowej, jak i za pośrednictwem ePUAP), a zatem z uchybieniem 14-dniowego terminu. Kwestia braku doręczenia decyzji w odpowiedni sposób mogłaby stanowić potencjalny powód do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszym przypadku istotne jest jednak to, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co samo w sobie powoduje zasadność zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z cyt. wyżej art. 58 § 2 zd. 1 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W analizowanej sprawie należy przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej w dniu doręczenia skarżącej postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania (ostatecznego), co nastąpiło w dniu 24 lipca 2023 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła w dniu 15 sierpnia 2023 r., a więc z uchybieniem ww. terminu. Co więcej, zgodnie z art. 58 § 3 K.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1476/17). Z tych powodów nie mogły być brane pod uwagę jakiekolwiek przyczyny mające usprawiedliwiać uchybienie terminu – czy to te wskazywane przez stronę, czy te dostrzeżone przez Sąd, a związane z doręczeniem decyzji z dnia 19 maja 2023 r. W tej sytuacji, wobec niezasadności zarzutów skargi i jednoczesnego braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.