IV SAB/Wr 921/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi U. M. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego; II. stwierdza bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala dalej idącą skargę. Po rozpatrzeniu wniosku U. M. z dnia 29 marca 2022 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na synów S. M. i S. M., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w Białymstoku poinformował w dniu 11 maja 2022 r. o przyznaniu wnioskodawczyni prawa do tego świadczenia na synów S. M. i S. M. na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. w kwocie po 500 zł miesięcznie. W dniu 23 lutego 2023 r. wnioskodawczyni poinformowała ZUS o wyjeździe syna S. z Polski w dniu 24 lutego 2023 r. Decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. ZUS uchylił przyznane wnioskodawczyni prawo do świadczenia wychowawczego na syna S. od dnia 25 lutego 2023 r. z uwagi na wyjazd dziecka z Polski. W dniu 16 maja 2023 r. wnioskodawczyni wniosła o wyrównanie wypłaty świadczenia na syna S., ponieważ dziecko nadal przebywa z nią w Polsce. W dniu 4 sierpnia 2023 r. ZUS wezwał stronę do wyjaśnienia rozbieżności, bowiem z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej wynika, że synowie S. i S. utracili legalny pobyt w Polsce w związku z wyjazdem w dniu 4 stycznia 2023 r., a ponowny przyjazd do Polski nie został odnotowany. Decyzją z dnia 24 października 2023 r. ZUS uchylił przyznane wnioskodawczyni prawo do świadczenia wychowawczego na syna S. od dnia 1 lutego 2023 r. do 31 maja 2023 r. z uwagi na wyjazd dziecka z Polski na U. w dniu 4 stycznia 2023 r., a wnioskodawczyni nie wyjaśniła rozbieżności, pomimo wezwania z dnia 4 sierpnia 2023 r. Również decyzją z dnia 24 października 2023 r. ZUS uchylił przyznane wnioskodawczyni prawo do świadczenia wychowawczego na syna S. od dnia 1 lutego 2023 r. do 31 maja 2023 r. z uwagi na wyjazd dziecka z Polski na U. w dniu 4 stycznia 2023 r. W odwołaniu z dnia 17 czerwca 2024 r. (wpływ do ZUS Oddział w Wałbrzychu w dniu 18 czerwca 2023 r.) wnioskodawczyni w imieniu syna S. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 24 października 2023 r., rozpatrzenie odwołania oraz wznowienie postępowania w sprawie przyznania na syna S. świadczenia wychowawczego z uwagi na nowe dowody i nowe okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji. Strona wyjaśniła, że syn S. wyjechał z Polski w dniu 4 stycznia 2023 r. (jego dane wpisane do paszportu matki), a następnie w dniu 23 stycznia 2023 r. wrócił do Polski na podstawie własnego pasportu, wydanego na terenie U. Do odwołania strona załączyła pismo z Placówki Straży Granicznej w D. z dnia 11 czerwca 2024 r. informujące, że przekroczenie granicy zostało prawidłowo zaewidencjonowane w systemie informacyjnym Straży Granicznej jako osoby ewakuowanej w związku z działaniami wojennymi i status U. jest ważny od 25 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 24 października 2023 r. oraz postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 24 października 2023 r. Pismem z dnia 13 lutego 2025 r. strona wniosła ponaglenie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin przez nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego na syna S. Pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. strona ponownie wniosła ponaglenie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w udzieleniu odpowiedzi na wniosek o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia 2 lipca 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin uchylił decyzję z dnia 24 października 2023 r. i przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na syna S. na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Organ wyjaśnił, że po ponownym odczycie rejestru Straży Granicznej ustalono, iż wnioskodawczyni wraz z dzieckiem posiadają legalny pobyt w Polsce i uprawnienia do świadczenia wychowawczego. Po rozpatrzeniu skargi strony z dnia 8 lutego 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 listopada 2025 r. sygn. akt 360/25 oddalił skargę strony na postanowienie Prezesa ZUS z dnia 9 stycznia 2025 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 24 października 2023 r. oraz w wyroku z dnia 20 listopada 2025 r. sygn. akt 359/25 oddalił skargę strony na postanowienie Prezesa ZUS z dnia 9 stycznia 2025 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 24 października 2023 r. W skardze z dnia 17 czerwca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wpływ do WSA – 20 czerwca 2025 r.) na bezczynność w prowadzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego na syna S. strona zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 2 k.p.a. i wniosła o stwierdzenie bezczynności organu w przyznaniu świadczenia wychowawczego, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do skargi oraz zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości 35.702,60 zł. Skarżąca wyjaśniła, że pobyt syna poza granicami Polski był krótszy niż 30 dni, co potwierdza odpowiedź Placówki Straży Granicznej w D. z dnia 11 czerwca 2024 r. Skarżąca wraz z synem wyjechała z Polski w dniu 4 stycznia 2023 r. i wróciła do Polski w dniu 23 stycznia 2023 r. Przyczyna odmowy wypłaty świadczenia ustała więc w dniu 11 czerwca 2024 r., kiedy to skarżąca otrzymała odpowiedź Placówki Straży Granicznej w D. Skarżąca zaznaczyła, ze do dnia złożenia skargi nie otrzymała odpowiedzi na złożony wniosek o wznowienie postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego, pomimo że ZUS dysponował wszystkimi niezbędnymi informacjami, umożliwiającymi podjęcie pozytywnego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku wniósł o oddalenie skargi lub umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Organ wyjaśnił, że z uwagi na odnotowany w rejestrach Straży Granicznej wyjazd z Polski w dniu 4 stycznia 2023 r. wypłata świadczenia na syna S. została wstrzymana w postępowaniu automatycznym. W dniu 4 sierpnia 2023 r. dokonano weryfikacji danych z rejestru Straży Granicznej, z których wynikało, że dziecko posiadało legalny pobyt w Polsce od 25 lutego 2022 r. do 4 stycznia 2023 r. W dniu 24 października 2023 r. dokonano ponownego odczytu danych z rejestru Straży Granicznej i stwierdzono, że dane te nie uległy zmianie. Po wpływie ponaglenia z dnia 9 czerwca 2025 r. podjęte zostały czynności sprawdzające, dokonano ponownych odczytów danych i w dniu 2 lipca 2025 r. rozpoznano wniosek o wznowienie postępowania. Roszczenie skarżącej zostało w pełni zaspokojone przez wydanie decyzji w dniu 2 lipca 2025 r. Wobec braku przedłożenia przez skarżącą innych dowodów potwierdzających legalny pobyt dziecka od 1 lutego 2023 r. na terytorium Polski organ przy rozpatrzeniu prawa do świadczenia wychowawczego mógł bazować jedynie na zapisach uwidocznionych w rejestrze Straży Granicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w Białymstoku w przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na syna S. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "bezczynność". Jednakże, zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialno - technicznej. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ponadto, zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zwrócić należy uwagę, że organy administracji publicznej zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. mają wprawdzie obowiązek działać wnikliwie i szybko, ale są również zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Do stwierdzenia bezczynności nie jest więc wystarczające samo tylko przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. W ocenie Sądu - w realiach rozpoznawanej sprawy - mamy do czynienia z tak rozumianą bezczynnością organu, ponieważ organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a. ani też nie powiadomił strony o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca do odwołania z dnia 17 czerwca 2024 r. (wpływ do ZUS Oddział w Wałbrzychu – 18 czerwca 2024 r.) od decyzji z dnia 24 października 2023 r. uchylającej prawo do świadczenia wychowawczego załączyła pismo z Placówki Straży Granicznej w D. z dnia 11 czerwca 2024 r. informujące, że przekroczenie granicy zostało prawidłowo zaewidencjonowane w systemie informacyjnym Straży Granicznej jako osoby ewakuowanej w związku z działaniami wojennymi i status U. jest ważny od 25 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. Jednocześnie w odwołaniu tym skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 24 października 2023 r., jak również o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji w dniu 24 października 2023 r. Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Tak więc do rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania właściwy był Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Natomiast zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Wobec powyższego organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w sprawie wznowienia właściwy był Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w Białymstoku jako organ, który wydał decyzję z dnia 24 października 2023 r. Należy też wyjaśnić, że w przypadku jednoczesnego złożenia przez stronę odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz wniosku o wznowienie postępowania pierwszeństwo ma możliwość przeprowadzenia zwyczajnej kontroli instancyjnej decyzji administracyjnej w trybie odwoławczym, a dopiero w następnej kolejności możliwe jest stosowanie trybów nadzwyczajnych, w tym wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jest to konsekwencją zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Uruchomienie postępowania instancyjnego - odwoławczego związane jest z ustanowionymi na minimalnym poziomie wymogami (art. 128 k.p.a.) oraz zachowaniem terminu, który podlegać może przywróceniu (art. 129 § 2 k.p.a.). Natomiast tryby nadzwyczajne, w tym wznowienie postępowania, mogą zostać skutecznie otwarte dopiero po spełnieniu określonych warunków, w tym uzyskaniu przez decyzję wieńczącą postępowanie zwyczajne atrybutu ostateczności (art. 145 § 1 k.p.a.). Jeżeli zatem strona w jednym piśmie zgłasza szereg żądań, w tym obok wznowienia postępowania domaga się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i składa to odwołanie, to organ administracji powinien rozpoznać w pierwszym rzędzie zagadnienie uruchomienia postępowania odwoławczego. Wznowienie postępowania znajduje zastosowanie jedynie do decyzji ostatecznych, dając tym samym pierwszeństwo weryfikacji prawidłowości aktów administracyjnych w trybie kontroli instancyjnej (postępowania odwoławczego). W rozpatrywanej sprawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w Białymstoku nie mógł więc przystąpić do rozpoznania wniosku strony o wznowienie postępowania w sprawie świadczenia wychowawczego przed rozpoznaniem przez Prezesa ZUS wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w przypadku przywrócenia tego terminu również przed rozpoznaniem odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowienia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostały wydane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 9 stycznia 2025 r. Wobec powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w Białymstoku nie był uprawniony do podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia postępowania do 9 stycznia 2025 r. Wniosek strony o wznowienie postępowania w przedmiocie świadczenia wychowawczego powinien zostać załatwiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin w Białymstoku po ostatecznym zakończeniu postępowania odwoławczego przez Prezesa ZUS. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać rozpoznany do dnia 10 lutego 2025 r. Jednakże w tym terminie organ nie rozpoznał wniosku strony i nie powiadomił strony o nowym terminie załatwienia sprawy. Decyzja o przyznaniu świadczenia wychowawczego została wydana i doręczona stronie w dniu 2 lipca 2025 r., po sprawdzeniu statusu skarżącej i jej syna na terenie RP (co potwierdzają wydruki z elektronicznego rejestru straży Granicznej). Decyzja została wydana po wpłynięciu do WSA w dniu 20 czerwca 2025 r. skargi strony na bezczynność organu. Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącej o wznowienie postępowania wynosiło zatem prawie 5 miesięcy i w tym czasie organ nie podejmował żadnych czynności w celu rozpoznania sprawy. W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji rozpoznaje wniosek strony o wznowienie postępowania po upływie prawie 5 miesięcy od zakończenia postępowania odwoławczego i w tym czasie nie informuje strony o przyczynach opóźnienia oraz nie podaje nowego terminu załatwienia sprawy. Należy zauważyć, że strona dwukrotnie składała ponaglenie na bezczynność ZUS, tj. w dniu 13 lutego 2025 r. i 9 czerwca 2025 r. Powyższe dowodzi, że skarga na bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania okazała się uzasadniona. Zdaniem Sądu - opisany w skardze i wynikający z akt administracyjnych sprawy - sposób postępowania organu w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej jest nie do zaakceptowania. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której organ administracji nie zawiadamia strony o przyczynach opóźnienia i nie podaje nowego terminu załatwienia sprawy przez okres prawie 5 miesięcy i dopiero po tym terminie wydaje decyzję. Powyższe stanowi, że wystąpiła oczywista bezczynność organu, stanowiąca naruszenie zasad i terminów określonych w art. 8, art. 12, art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania rozpoznania wniosku, nie zawiadomienie strony o przyczynach opóźnienia i nowym terminie załatwienia sprawy oraz niepodejmowanie przez organ w tym okresie czynności mających na celu rozpoznanie wniosku - weryfikacji statusu skarżącej i jej syna w rejestrach Straży Granicznej, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z uwagi na fakt, że organ wydał decyzję w dniu 2 lipca 2025 r., Sąd nie zobowiązywał organu do załatwienia wniosku skarżącej i umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku (pkt I sentencji wyroku). Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że fakt bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Bez wątpienia przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. II SAB/Wr 40/17). W orzecznictwie sformułowano pogląd, że przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki WSA - w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. IV SAB/Wa 294/16 oraz w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 72/19). W skardze, na poparcie żądania przyznania jej sumy pieniężnej w wysokości 35.702,60 zł, skarżąca nie wskazała żadnych szczególnych okoliczności, oprócz wskazania, że naruszono prawo do poszanowania jej mienia. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie nie jest już konieczne dyscyplinowanie organu, ponieważ stosowna decyzja została już wydana. Świadczenie wychowawcze zostało skarżącej przyznane i jak wskazał organ wypłacone skarżącej. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należy uznać za bezpodstawne żądanie przyznania skarżącej przez Sąd sumy pieniężnej. Skargę w tym zakresie Sąd oddalił (pkt III sentencji wyroku). Nie zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, bowiem skarżąca nie poniosła żadnych kosztów sądowych ani też nie wykazała poniesienia innych kosztów postępowania. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I - III sentencji wyroku.