III SA/Gl 1788/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-09-08
Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Orzepowska-Kyć, Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja udzielona niepublicznemu przedszkolu na prowadzenie działalności oświatowej może być wykorzystana na pokrycie kosztów zajęć dodatkowych (język angielski, robotyka) dla dzieci pełnosprawnych, jeśli umowy z rodzicami przewidują, że te zajęcia są finansowane z czesnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dotacja udzielona przedszkolu może być wykorzystana wyłącznie na cele określone w umowie lub przepisach prawa. Jeśli umowy z rodzicami dzieci pełnosprawnych wskazują, że koszty zajęć dodatkowych są pokrywane z czesnego, to te same koszty nie mogą być jednocześnie finansowane z dotacji. W związku z tym, dotacja wykorzystana na te cele podlega zwrotowi jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.Stan faktyczny
Fundacja E. otrzymała dotację z budżetu miasta na prowadzenie przedszkola. Po kontroli Izby Administracji Skarbowej ustalono, że środki z dotacji zostały przeznaczone na zajęcia z języka angielskiego i robotyki, które według organów były już pokrywane z czesnego płaconego przez rodziców dzieci pełnosprawnych. Fundacja twierdziła, że zajęcia te były bezpłatne i finansowane z dotacji. Organy uznały dotację za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i nakazały jej zwrot wraz z odsetkami. Fundacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ciężaru dowodu i oceny materiału dowodowego oraz błędną interpretację umów z rodzicami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji E. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 października 2021 r. nr SKO.FD/41.4/94/2021/12393 w przedmiocie określenia i zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją znak SKO.FD/41.4/94/2021/12393 z 6 października 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako organ) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta w R. (dalej jako organ I instancji) w sprawie określenia Fundacji E z siedzibą w K. (dalej jako strona, skarżąca) wysokości dotacji udzielonej z budżetu miasta R. w okresie od stycznia do grudnia 2017 r. na prowadzenie E. jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł wraz z odsetkami szczegółowo wyliczonymi w decyzji organu I instancji.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako kpa) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jen. Dz. U. z 2018 r., poz. 570).
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca otrzymała z budżetu Miasta R. dotację podmiotową na prowadzenie przedszkola, na podstawie złożonego wniosku o udzielenie dotacji. W dniu 4 listopada 2020 r. wpłynęły do Urzędu Miasta R. dokumenty z kontroli przeprowadzonej u skarżącej w zakresie prawidłowości i rzetelności wykazywania przez nią liczby dzieci, co miało wpływ na wysokość otrzymanej dotacji od jednostki samorządu terytorialnego oraz prawidłowości dokonywania wydatków pokrytych ze środków pochodzących z dotacji i ich zgodność z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa w 2017 roku.
Na podstawie przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej w Katowicach audytu ustalono, że niepubliczne przedszkole przeznaczało otrzymane środki z dotacji na dodatkowe zajęcia, które wcześniej pokryte były przez rodziców dzieci w łącznej kwocie [...] zł.
Omawiając obowiązki strony w zakresie otrzymywania i rozliczania dotacji organ I instancji wskazał przede wszystkim na uchwałę Rady Miasta R. z dnia 30 stycznia 2017 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkół, prowadzonych na terenie miasta R. przez osoby prawne i fizyczne niezaliczane do sektora finansów publicznych, zasad kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczania dotacji. Zgodnie z Uchwałą dotację z budżetu Miasta R. otrzymały niepubliczne placówki oświatowe, które uzyskały wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Prezydenta Miasta R., na podstawie wniosku organu prowadzącego niepubliczną placówkę oświatową. Wniosek składany był w Urzędzie Miasta R. w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji w formie papierowej oraz w systemie elektronicznym, służącym do obsługi dotacji, wskazanym przez organ dotujący.
Dotacja przekazywana była w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym, że część za miesiąc grudzień wypłacana była do 15 grudnia na rachunek bankowy niepublicznej placówki oświatowej, który został wskazany we wniosku o udzielenie dotacji, po złożeniu w Urzędzie Miasta R..
Strona zobowiązana była do składania do Urzędu Miasta R. miesięcznych informacji o liczbie uczniów w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, w której określała liczbę dzieci przedszkola z podziałem na dzieci pełnosprawne, dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego oraz liczbę dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, a kwoty dotacji wypłacone zostały na podstawie ww. miesięcznych informacji.
Nadto strona składała rozliczenie wykorzystanej dotacji za pierwsze półrocze do 15 lipca, a za drugie półrocze do 15 stycznia następnego roku. Rozliczenie dotacji zawierało informację o kwocie wykorzystanej dotacji, z wyszczególnieniem kwot na poszczególne rodzaje wydatków oraz wykaz dokumentów wraz z podaniem numeru dowodu źródłowego oraz daty zapłaty, na podstawie których rozliczenie zostało sporządzone. Wykorzystanie dotacji następowało poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona.
Analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie, przyjętej jako ustalenia własne wykazała, że strona sfinansowała z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta R. w całości zajęcia z języka angielskiego oraz robotyki. Zajęcia te były prowadzone przez podmioty zewnętrzne – Międzynarodowe Centrum Edukacyjne I sp. z o.o. jeśli chodzi o język angielski. Przedmiotem umowy zawartej między skarżącą a tą spółką było prowadzenie zajęć w grupach przedszkolnych w wymiarze 4 godzin dziennie w każdej grupie, oraz przeprowadzania zajęć językowych według ustalonych parametrów, pełnej opieki lektorskiej i metodycznej. Spółka miała przygotować również materiały niezbędne do nauczania.
Oceniając prawidłowość poniesionych wydatków najpierw pracownicy Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w toku audytu, a następnie organ w niniejszym postępowaniu poddał analizie umowy zawierane między stroną niniejszego postępowania a rodzicami dzieci uczęszczających do przedszkola. Zgodnie z postanowieniami tych umów w ramach czesnego dzieci uczestniczyć miały w codziennych zajęciach dodatkowych z języka angielskiego, przedszkolnych zajęciach dodatkowych oraz wewnętrznych atrakcjach przygotowanych przez przedszkole (§ 4 pkt 6 umowy). Natomiast zgodnie z § 4 pkt 7, dzieci objęte kształceniem specjalnym zwolnione są z opłaty wpisowej i opłaty stałej - korzystają z usług wychowawczo - opiekuńczo - edukacyjnych świadczonych przez stronę bezpłatnie. Koszt ich całodziennego pobytu, wyżywienia w czasie pobytu w przedszkolu, uczestnictwa w zaplanowanych w harmonogramie zajęciach terapeutycznych, indywidualnych i grupowych, uczestnictwa w zajęciach dodatkowych oraz dowóz spoza terenu gminy R. pokrywany Jest ze środków dotacji oświatowej na realizację zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy oraz ze środków strony jako koszt własny.
Zajęcia z legorobotyki również były prowadzone przez podmiot zewnętrzny – R. Organ I instancji powołał te same przepisy umów i na ich podstawie również wywiódł, że zajęcia z legorobotyki i języka angielskiego finansowane były z czesnego w przypadku dzieci pełnosprawnych. Tym samym z dotacji przekazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego powinny być finansowane tylko zajęcia dla dzieci posiadających orzeczenia o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Zdaniem organu I instancji ustawodawca dopuszcza możliwość finansowania z dotacji wydatków bieżących placówki, ale tylko w sytuacji gdy te wydatki nie były już wcześniej finansowane z innych źródeł.
W dniu 29 września 2020 r. Pełnomocnik Fundacji Pani M. K. oświadczyła, że zajęcia dodatkowe w 2017 roku prowadzone w przedszkolu były bezpłatne i całkowicie finansowane z dotacji oświatowej, do tych zajęć zaliczono również zajęcia z języka angielskiego.
Organ tego oświadczenia nie uznał i w oparciu poczynione ustalenia wyliczył kwotę dotacji, która winna być przeznaczona na pokrycie zajęć z języka angielskiego i legorobotyki dla dzieci, które zgodnie z zapisami umowy uprawnione były do nieodpłatnego uczestnictwa w zajęciach w przedszkolu. Tej kwoty nie kwestionował. Podważył natomiast finansowanie opisanych zajęć dla dzieci pełnosprawnych skoro ich udział w tych zajęciach finansowany był z czesnego wpłacanego przez rodziców/prawnych opiekunów.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny organ wskazał na przepis art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz na art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i uznał, że wydatki na zapłatę za zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki dla dzieci pełnosprawnych zostały sfinansowane z czesnego wpłacanego przez rodziców. Dotacja przekazana na ten cel podlega zwrotowi jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Wyliczając odsetki organ wziął pod uwagę datę płatności każdej faktury wystawionej dla strony przez jej kontrahentów prowadzących zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki.
Z tą decyzją nie zgodziła się strona wnosząc od niej odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w decyzji zaskarżonej do tutejszego Sądu w całości podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji. Organ zgodził się z Prezydentem Miasta, że analiza umów pozwala jednoznacznie stwierdzić, że w przypadku dzieci pełnosprawnych koszty dodatkowych zajęć, także z języka angielskiego ponoszą rodzice/opiekunowie prawni. Nie sposób doszukać się w treści umowy, by wolą stron było pokrywanie tychże kosztów z innych środków, aniżeli pochodzące od rodziców. Postanowienia umowy wskazują, że pojęcie "opłaty" za pobyt w przedszkolu jest pojęciem szerszym aniżeli "czesne"(nie na odwrót jak twierdzi Skarżąca), skoro w pkt 1 mowa jest o tym, że z opłaty miesięcznej wynoszącej 1250 zł, opłatę w wysokości 350 zł opłacają rodzice. Pojęcie "czesnego" ewidentnie odnosi się do opłaty pobieranej od rodziców, skoro użyto tego zwrotu w postanowieniu dotyczącym możliwości obniżenia odpłatności za pobyt dziecka (pkt 5), czy w postanowieniu o zmianie wysokości odpłatności z zastrzeżeniem obowiązku poinformowania rodziców (pkt 6). Według Kolegium nie ma wątpliwości, że użyte w pkt 7 pojęcie czesnego, jako źródła pokrycia kosztów dodatkowych zajęć, odnosi się li tylko i wyłącznie do środków pochodzących od rodziców. Ponadto Kolegium zauważyło, że gdyby wolą organu prowadzącego było pokrywanie z dotacji kosztów zajęć z języka angielskiego i innych zajęć dodatkowych dla wszystkich dzieci (pełnosprawnych i niepełnosprawnych), to nie byłoby potrzeby wprowadzania zapisu (na zasadzie wyjątku od zasady), że koszt tych zajęć w odniesieniu do dzieci objętych kształceniem specjalnym pokrywany jest ze środków dotacji oświatowej. Względnie wprowadzono by taki zapis (dotyczący pokrywania kosztów z dotacji) również w odniesieniu do dzieci pełnosprawnych.
Zdaniem organu nic nie wskazuje na to, by wolą stron było nadanie słowu "czesne" innego znaczenia, aniżeli przyjęło się uważać w języku potocznym. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego (www.sjp.pwn.pl) czesne to opłata za naukę w szkole prywatnej lub społecznej.
Tym samym Kolegium nie dało wiary wyjaśnieniom strony (oświadczenie z dnia 23 września 2020 r.), że zajęcia z robotyki i języka angielskiego były nieodpłatne. Zasadnie zatem w ocenie Kolegium organ wyliczył dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Kwota wynika z procentowego udziału dzieci pełnosprawnych w liczbie wszystkich dzieci uczestniczących w zajęciach z angielskiego i legorobotyki i kosztów wskazanych jako rozliczone z dotacji (poza fakturą VAT [...]). Kwotę dotacji do zwrotu wyliczono wedle proporcji dzieci pełnosprawnych do wszystkich uczestników zajęć.
W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 7 kpa przez przyjęcie, że w postępowaniach administracyjnych mających za przedmiot rozliczenie dotacji udzielonej beneficjentowi ze środków publicznych ciężar udowodnienia wykorzystania tejże dotacji zgodnie z przeznaczeniem spoczywa wyłącznie na beneficjencie dotacj, nie zaś na beneficjencie oraz organie;
- art. 75 kpa w związku z art. 140 kpa przez przyjęcie, że w postępowaniach administracyjnych mających za przedmiot rozliczenie dotacji udzielonej beneficjentowi ze środków publicznych fakty istotne dla ustalenia prawidłowości przeznaczenia tejże dotacji przez beneficjenta dotacji powinny być stwierdzone dokumentami, nie zaś wszelkimi dowodami mogącymi przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie sprzecznymi z prawem - niezależnie od formy dowodu,
- art. 77 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa w związku z art. 140 kpa przez oparcie ustaleń faktycznych wyłącznie o sprawozdanie z przeprowadzonego audytu sporządzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z pominięciem wszelkich innych źródeł dowodowych,
- art. 80 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (zwanej dalej: kc) w związku z art. 65 § 1 kc w związku z art 6 kpa przez ustalenie, że zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki - w zakresie dzieci nie posiadających ani orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ani opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju - zostały sfinansowane z "czesnego" opłacanego przez rodziców tychże dzieci w oparciu o interpretację § 4 ust. 6 umów zawieranych przez skarżącego oraz rodziców dzieci w przedmiocie świadczenia usług wychowawczo-opiekuńczo- edukacyjnych przez przedmiotowe przedszkole, przyjętą w przedmiotowym sprawozdaniu, bez ustalenia przez organ relacji § 4 ust. 6 przedmiotowych umów z § 4 ust. 1 - 5 i 8 przedmiotowych umów oraz § 5 ust. 1 i 2 przedmiotowych umów, a także bez poczynienia ustaleń w zakresie sposobu realizacji przedmiotowych umów przez strony przedmiotowych umów, to jest skarżącego i rodziców dzieci.
Uzasadniając skargę skarżąca wskazywała przede wszystkim na ciężar dowodzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W jej ocenie to nie tylko strona ma wykazać prawidłowe wykorzystanie dotacji, lecz organ ma w tym zakresie również nieograniczone prawo i jednocześnie obowiązek dowodzenia.
Co więcej – dowodem winno być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie tylko sprawozdanie z przeprowadzonego audytu.
Szerszy wywód strona poświęciła zarzutom opartym na przepisach kodeksu cywilnego. Skarżąca wywiodła, że błędnie organ oparł się na treści przedmiotowych umów pomijając znaczenie, jakie poszczególnym zwrotom w nich zawartym chciały nadać strony. Zdarza się bowiem często, że strony umowy zamierzały poszczególnym jej stwierdzeniom nadać inne znaczenie niż wynikające z literalnego brzmienia umowy. Opłata oraz czesne mają w ocenianych umowach odrębne znaczenie. Rodzic uiszcza opłatę za pobyt, opłatę za wyżywienie, natomiast czesne obejmuje kwotę, którą wpłaca rodzic oraz otrzymywaną dotację. Czesne jest zatem pojęciem szerszym. Potwierdza to również i to postanowienie umowy, w którym przewidziano, że dziecko może być skreślone z listy, w przypadku nieuiszczenia opłaty przez rodziców. Skoro zatem w ramach czesnego dziecko uczestniczy w dodatkowych zajęciach, to nie oznacza to, że to rodzice finansują te zajęcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, Sąd uznaje je za prawidłowe i w pełni podziela.
Odnosząc się na wstępie do zarzutów skargi natury procesowej, w tym również tych dotyczących gromadzenia i oceny zebranego materiału dowodowego należy stwierdzić, że nie mogły one odnieść pożądanych skutków prawnych. Organy działały na podstawie przepisów prawa zgodnie z brzmieniem art. 6 kpa i nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do treści art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów). Organy działały zgodnie z treścią przywołanych przepisów.
Nie można tracić z pola widzenia i tej okoliczności, że organ nie czyni ustaleń faktycznych w próżni, lecz zawsze przez pryzmat normy prawa materialnego. Nie można zatem pomijać charakteru dotacji wynikającego z art. 126 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 305 – dalej jako ufp), dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.
Zgodnie zaś z art. 252 ust. 1 pkt 1 ufp dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Brak jest przy tym definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. Stawiński Michał. Art. 252. w: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019). Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18, Lex nr 2521406).
Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego naliczane są począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Zagadnienia związane z przyznawaniem dotacji uregulowane są w ustawie z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021r. poz. 1930 – dalej jako ufzo). Zgodnie z treścią art. 16 prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne przedszkola niebędące przedszkolami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ufzo w brzmieniu obowiązującym w 2017 roku dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8 oraz art. 28-30, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6, 7 i 8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego.
Istotne znaczenie mają również postanowienia powołanej przez organ uchwały z 30 stycznia 2017 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkół, prowadzonych na terenie miasta R. przez osoby prawne i fizyczne niezaliczane do sektora finansów publicznych, zasad kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczania dotacji. Uchwałą ta została wydana na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 38 ufzo. Przepis ten obligował radę miasta do ustalenia m.in. terminu i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Termin i sposób rozliczania ustalone w uchwale obligowały również stronę do rozliczania dotacji, co oznacza, że to na stronie ciążył obowiązek wykazania, że środki publiczne zostały wydatkowane prawidłowo. Te zaś, zgodnie z art. 35 ust. 1 ufzo, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie(...)
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe;
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach,
c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci i młodzieży,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.(........)
3. Dotacja, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania.
W niniejszej sprawie strona rozliczając dotację wskazała, że środki z niej pochodzące zostały wydane na zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki przedszkolaków. Strona zresztą nie wskazywała innego przeznaczenia tej części dotacji. Wobec takiego stanowiska strony organ, w ślad za Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej poddał analizie treść umów zawartych pomiędzy stroną a rodzicami lub prawnymi opiekunami dzieci uczęszczających do przedszkola. W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że zajęcia te były sfinansowane ze środków wpłacanych przez rodziców.
Zgodnie z umową, opłata stała za pobyt dziecka w przedszkolu wynosi 1.250 zł, z czego 350 zł opłaca rodzic lub prawny opiekun (§ 4 ust. 1 umowy). Wszelkie informacje o zmianie czesnego przekazywane będą przed rozpoczęciem rekrutacji do przedszkoli publicznych (...). Gwarancja ceny do 31.08.2017 r. Przedszkole zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości czesnego o czym pisemnie poinformuje rodziców (§ 4 ust. 5). W ramach czesnego dzieci uczestniczą w zajęciach z języka angielskiego oraz zajęciach dodatkowych.
Informacja o dotacji oświatowej pojawia się wyłącznie w § 4 ust. 7 umowy, który dotyczy dzieci objętych kształceniem specjalnym, a które to korzystają z zajęć, opieki i wyżywienia przedszkola nieodpłatnie. Koszt ich uczestnictwa w zajęciach pokrywany jest właśnie z dotacji oświatowej.
Nie sposób przyjąć, jak tego chce skarżąca, że pojęcie czesnego jest szersze niż pojęcie opłaty i obejmuje środki wpłacone przez rodziców lub prawnych opiekunów oraz kwotę dotacji. Nie jest rolą organu odczytywanie z umowy zawartej pomiędzy stroną a rodzicem dziecka lub jego prawnym opiekunem, sposobu wydatkowania środków pochodzących z dotacji. Umowa kształtuje stosunek wyłącznie między stroną, a rodzicem/opiekunem dziecka, a nie organem. To strona ma przedstawić takie rozliczenie dotacji, z którego jasno wynika, że środki publiczne zostały wydatkowane na cel, na który zostały udzielone.
Jeżeli jednak z tej umowy wynika, że koszt dodatkowych zajęć jest pokrywany przez rodzica, to słuszne jest stanowisko organu, że ten sam koszt nie może być finansowany z dotacji. Z umowy nie wynika, że zajęcia dla dzieci niewymagających kształcenia specjalnego są pokrywane z dotacji. Wynika z umowy, że są one finansowane z czesnego, o którego zmianie rodzice, prawni opiekunowie będą informowani oraz, że przedszkole zastrzega sobie możliwość jego zmiany. Takie sformułowania świadczą o tym, że zajęcia te są finansowane ze środków pochodzących od rodziców. Co więcej znikąd nie wynika, że opłata stała, o której mowa w § 4 ust. 2 umowy zawiera w sobie kwotę dotacji.
Argumentacja skargi oparta na założeniu, że pojęcie czesnego jest szersze niż pojęcie skargi nie może się ostać. Założenie to, co wyżej wskazano, nie znajduje oparcia w umowie. Z umowy tej też nie wynika, jakoby zajęcia dodatkowe były finansowane z dotacji, wyjąwszy te, w których uczestniczą dzieci objęte kształceniem specjalnym.
Zebrany materiał dowodowy w tym ustalenia wynikające z przeprowadzonego audytu pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy wykorzystania dotacji na dofinansowanie realizacji zadań przedszkola prowadzonego przez skarżącą. Sąd w pełni zgadza się z organem, że przyjęta dotacja oznaczała obciążenie skarżącej obowiązkiem należytego dokumentowania jej wykorzystania. Zarzuty skargi, że organ naruszył art. 7, art. 8 i 77 kpa poprzez pominięcie dowodów w sprawie w postaci oświadczenia osoby reprezentującej skarżącą, że zajęcia z robotyki i języka angielskiego były nieodpłatne a nie finansowane ze środków pochodzących z czesnego płaconego przez rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola są bezzasadne.
W konsekwencji powyższego nie można uznać za słuszne twierdzeń skarżącej, iż z dotacji pokrywane mogły być koszty zajęć z języka angielskiego i legorobotyki dla wszystkich dzieci (pełnosprawnych i niepełnosprawnych). Ta okoliczność nie wynika z przedłożonego rozliczenia dotacji.
Odnosząc się wreszcie do stanowiska skarżące, że organ oparł się wyłącznie na sporządzonym audycie podnieść należy, że został on przeprowadzony na podstawie art. 94 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. na dzień wyrokowania 2022 r., poz. 813 – dalej jako ustawa o KAS) i przekazany jednostce samorządu terytorialnego. Organy obu instancji w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć dokonały analizy poszczególnych jego zapisów. Nie jest zatem tak, że organ przyjął jedynie zawarte w audycie sformułowania, lecz podjął działania zmierzające do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie. Skarżąca zaś nie przedstawiła żadnych dowodów, poza oświadczeniem osoby reprezentującej stronę, z których wynikałyby okoliczności podważające zawarte w audycie stanowisko.
Reasumując, ustalenia organów są prawidłowe, wyczerpujące i dające podstawę do zastosowania art. 251 i art. 252 ustawy o finansach publicznych celem nałożenia obowiązku zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z jej przeznaczeniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło