I SA/Wr 546/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Asesor WSA Tomasz Trybuszewski, , Protokolant: starszy specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 3 lutego 2026 r. sprawy ze skargi E.B. i W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr SKO 4121/83/2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu solidarnie na rzecz skarżących kwotę 1092,00 zł (jeden tysiąc dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi E. B. i W. B. (dalej: strona, skarżący, podatnicy) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr SKO 4121/83/2025 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Stronia Śląskiego (dalej organ I instancji, Burmistrz) z dnia 14 marca 2025 r. nr F.3120.271.2023.MR ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2023 r. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 14 marca 2025 r. nr F.3120.271. 2023.MR Burmistrz ustalił E. B. i W. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2023 r. w kwocie 4.364,00 zł, wskazując m.in. na zajęcie części nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, co nie było wykazane w informacji podatkowej. E. B. złożyła odwołanie pismem z dnia 1 kwietnia 2025 r., które zostało przekazane przez organ I instancji, pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. do SKO. Natomiast W. B. złożył odwołanie od tej decyzji pismem z dnia 22 kwietnia 2025 r., które zostało przekazane przez organ I instancji do SKO pismem z dnia 9 maja 2025 r., tj. jest już po rozpoznaniu odwołania E. B. przez SKO, które wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzje Burmistrza już w dniu 29 kwietnia 2025 r. Kolejną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, w rozpoznaniu odwołania W. B., SKO wydało w dniu 11 lipca 2025 r. Zarówno w jednej jak i w drugiej decyzji SKO podtrzymało stanowisko organu I instancji co do zasadności opodatkowania części nieruchomości najwyższą stawka, jako związaną z działalnością gospodarczą. Od decyzji odwołanie wnieśli zarówno E. B. jak i W. B. E. B. w skardze do Wojewódzkie Sadu Administracyjnego we Wrocławiu zarzuciła, naruszenie przez SKO, następujących przepisów: - art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej O.p.) poprzez subiektywną ocenę materiału dowodowego, - art. 121 § 1 O.p. poprzez uporczywe próby wymierzenia podatku w wysokości wyższej niż należna, - art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 170mze zm., dalej u.p.o.l.) - poprzez zastosowanie regulacji do obiektów, które nie służyły działalności gospodarczej, - art. 2 ust. 2a u.p.o.l. - poprzez nie uwzględnienie zawartego w nim wyłączenia, - art. 1 a ust. 2 pkt 2 u.p.o.l.- poprzez odmowę jego zastosowania, - art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.) - poprzez jego nieuprawnione zastosowanie do osoby, która nie jest przedsiębiorcą, - art. 5a ust. 6 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2128 ze zm.) - poprzez nieuwzględnienie wyłączenia z działalności gospodarczej osób fizycznych najmu. Pismem z dnia 14 sierpnia 2025 r. skargę na ww. decyzję organu II instancji złożył także W. B. Zaskarżonej decyzji zarzucił wydanie jej z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., w związku z art. 227 O.p., poprzez przedwczesne wydanie decyzji ostatecznej w sprawie na skutek rozpoznania odwołania wniesionego przez niego odwołania. Sprawy te Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia 30 września 2025 r. SKO w odpowiedzi na skargi podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 3 lutego 2026 r. Sąd, w oparciu o art. 106 p.p.s.a. dopuścił dowody z odwołania złożonego przez W. B., pisma organu I instancji przekazującego te odwołanie do SKO oraz decyzji SKO wydanej po rozpoznaniu odwołania złożonego przez W. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie z powodu podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 133 § 1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Zgodnie z art. 7 O.p. podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. W myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6. Mając na uwadze stan faktyczny i prawny stronami postępowania podatkowego w sprawie, jako współwłaściciele nieruchomości, byli E. B. i W. B. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 78 Konstytucji RP, każda strona ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Ta konstytucyjna zasada znajduje realizację w ogólnej zasadzie dwuinstancyjności postepowania wyrażonej w art. 127 O.p. Legitymację do wniesienia odwołania ma strona postępowania i jej odwołanie uruchamia postępowanie przed organem II instancji, a więc ponowne merytoryczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. W postępowaniu podatkowym będącym przedmiotem kontroli Sądu odwołanie od decyzji Burmistrza wnieśli E. B. i W. B. Tymczasem, jak wynika z akt postępowania i zaskarżonej decyzji SKO rozpoznało jedynie odwołanie E. B. Odwołanie wniesione przez W. B. nie podlegało żadnej weryfikacji organu w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Tym samym naruszona została podstawowa zasada postępowania tj. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wynikająca z art. 123 § 1 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przez brak rozpatrzenia przez SKO odwołania W. B., naruszona została też norma z art. 124 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Takie działanie naruszyło też zasadę, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań wniesionych od decyzji I instancji powoduje, że decyzja SKO jest wadliwa. Rozpoznanie odwołania w później wydanej decyzji, nie może konwalidować tego uchybienia, a prawidłowość kolejnej decyzji zostanie oceniona przez Sąd w odrębnym postepowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO powinno uwzględnić okoliczność, że w sprawie zostały wniesione odwołania przez wszystkie Strony postępowania i ustosunkować się do wskazanych tam zarzutów i argumentów. W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z uwagi na procesowe wady decyzji, przedwczesnym było odniesienie się do zarzutów merytorycznych. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.