I GSK 660/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 4841/21 w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 sierpnia 2021 r. nr PO.rm.027.14.2021(3) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od M. D. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 4841/21 po rozpoznaniu skargi M. D. (dalej: skarżąca) na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 sierpnia 2021 r., nr PO.rm.027.14.2021(3) w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w pkt 1. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2021 r. znak: PO.rm.027.14.2021(2); w pkt 2. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z dnia 29 czerwca 2020 r. nr 11/DZN/P/2020; w pkt 3. zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Kielcach decyzją z dnia 23 października 2019 r. nr 9013-2019-0028633 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Pińczowie z dnia 11 września 2019 r. nr 0242- 2019-004178 o ustaleniu skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (2014-2020) w łącznej wysokości 7.309,02 zł. W decyzji zawarto informację dotyczącą naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia następującego po upływie 60 dni od daty doręczenia decyzji. Na to rozstrzygnięcie skarżąca złożyła skargę do WSA w Kielcach, która została oddalona wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 166/20 (orzeczenie to jest prawomocne). Dyrektor OR ARiMR w Kielcach wystawił w dniu 3 grudnia 2019 r. upomnienie nr 2141/2019, którym wezwał zobowiązaną do uregulowania należności. W dniu 3 lutego 2020 r. do Dyrektora OR ARiMR wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pińczowie (dalej: Naczelnik US) o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów przez skarżącą z tytułu wykonawczego z dnia 20 grudnia 2019 r. nr [...] oraz postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2020 r., nr 14/OR13/2020 Dyrektor OR ARiMR w Kielcach uznał zgłoszone przez skarżącą zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym z art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) prowadzonym przez Naczelnika US na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] za nieuzasadnione. Następnie, Prezes ARiMR postanowieniem z dnia 29 czerwca 2020 r., nr 11/DZN/P/2020 (w pkt I tego postanowienia) uchylił postanowienie z dnia 7 lutego 2020 r. w części dotyczącej uznania za nieuzasadniony zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., i w tej części orzekł co do istoty sprawy przez uznanie za uzasadniony zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku z innego powodu, i zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zakresie terminu od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, a w pozostałej części (w pkt II tegoż postanowienia) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Naczelnika US postanowieniem z dnia 20 listopada 2020 r., znak: 2609-SEE.711.4-5.2020, uznał słuszność podnoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 i z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. oraz uznał za nieuzasadniony zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., a ponadto umorzył postępowanie egzekucyjne. Postanowienie organu egzekucyjnego jest ostateczne. W związku z wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ke 166/20, Prezes ARiMR zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o rozważenie zasadności stwierdzenia nieważności postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 29 czerwca 2020 r. z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego polegającej na rażącym naruszeniu prawa. Następnie w wyniku postępowania wszczętego z urzędu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia 28 czerwca 2021 r., znak: PO.rm.027.14.2021(2): 1) stwierdził nieważność postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 29 czerwca 2020 r. nr 11/DZN/P/2020 w części, tj. pkt 1 tego postanowienia dotyczący uchylenia postanowienia DyrektoraOR ARiMR z dnia 7 lutego 2020 r. w części dotyczącej uznania za nieuzasadniony zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. i w tej części orzeczenia co do istoty sprawy; 2) odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 29 czerwca 2020 r. w części, tj. pkt II tego postanowienia dotyczący utrzymania w mocy postanowienia Dyrektora OR ARiMR z dnia 7 lutego 2020 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w części, tj. w zakresie pkt 1 postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 29 czerwca 2020 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2021 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie z dnia 28 czerwca 2021 r. w zaskarżonej części stwierdzającej nieważność postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 29 czerwca 2020 r. w części tj. pkt 1 tego postanowienia. Na postanowienie Ministra z dnia 11 sierpnia 2021 r. skarżąca złożyła skargę do WSA w Warszawie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wskazanym na wstępie wyrokiem, WSA w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i orzekł jak w pkt 1 wyroku, uznając że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, a w szczególności art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. W pkt 2 wyroku orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezesa ARiMR z dnia 29 czerwca 2020 r. w myśl art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wszczęte danym tytułem egzekucyjnym postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej zostało umorzone stosownym postanowieniem Naczelnika US i postanowienie to ma walor ostateczności. W ocenie Sądu w przypadku ostatecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe prowadzenie postępowań w trybach nadzwyczajnych w stosunku do postanowień wydanych w tym postępowaniu w tzw. trybie wpadkowym tj. postanowień odnoszących się do kwestii rozpatrzenia zarzutów przez wierzyciela. Zdaniem Sądu skoro postępowanie egzekucyjne, w ramach którego prowadzona jest dana egzekucja, wszczęta na podstawie danego tytułu wykonawczego, zostało umorzone, to postępowanie w przedmiocie zarzutów na ową egzekucję staje się bezprzedmiotowe. Znika bowiem przyczyna, dla której organ egzekucyjny zobowiązany byłby do zbadania, czy prowadzona egzekucja jest niezasadna ze względu na trafność zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w oparciu o art. 33 pkt 1 - 10 u.p.e.a. Wraz z umorzeniem postępowania egzekucyjnego, automatycznie i jednocześnie zostaje umorzona egzekucja prowadzona w ramach tego postępowania, zatem rozpoznanie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, a zmierzających do umorzenia postępowania egzekucyjnego lub zastosowania mniej uciążliwego środka (art. 34 § 4 u.p.e.a.) staje się bezprzedmiotowe i organ administracyjny może umorzyć postępowanie w sprawie tych zarzutów, sięgając po normę zawartą w art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. (zob.: wyrok NSA z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1607/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1056/16). Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec skarżącej, zostało umorzone postanowieniem Naczelnika US z dnia 20 listopada 2020 r. Zakończyło się zatem w ten sposób postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela domagającego się prowadzenia egzekucji, a tym samym przestał istnieć przedmiot, tj. egzekucja prowadzona w ramach umorzonego postępowania, do którego odnosiły się wniesione zarzuty. W sytuacji braku egzekucji, nie można było prowadzić postepowania odnoszącego się do tego postępowania egzekucyjnego. Brak było bowiem przedmiotu, w odniesieniu do którego należałoby badać merytorycznie kwestie objęte zarzutami. Tym samym działania Ministra w toku zaskarżonego postępowania były niedopuszczalne. W tej sytuacji organ nadzoru powinien odmówić wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności na mocy art. 61 a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., ewentualnie w trakcie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie jako organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie z dnia 28 czerwca 2021 r. i umorzyć toczące się postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. Nie uczynił tego, a tym samym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ prowadził bowiem postępowanie odnoszące się do umorzonego postępowania egzekucyjnego, nadto dokonał w postępowaniu nieważnościowym ponownej oceny merytorycznej (pod kątem materialnym) postanowienia wydanego w ostatecznie zakończonym poprzez umorzenie - a więc nieistniejącym już - postępowaniu egzekucyjnym, czym naruszył wskazane powyżej przepisy k.p.a. oraz u.p.e.a. Skargą kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a w związku z art. 17 § 3 u.p.e.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w przypadku ostatecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe prowadzenie postępowań w trybach nadzwyczajnych w stosunku do postanowień wydanych w postępowaniach w przedmiocie zarzutów, co doprowadziło Sąd do nieuwzględnienia przepisu art. 17 § 3 u.p.e.a., i w konsekwencji błędnej konkluzji, że postępowanie nieważnościowe w przedmiocie zarzutów jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało uchyleniem obydwu rozstrzygnięć organu i umorzeniem postępowania administracyjnego; 2) art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak pełnego i dostatecznie wnikliwego odniesienia się do rozpatrywanego stanu faktycznego sprawy oraz skonstruowanie uzasadnienia wyroku w oparciu o wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/GI 568/17 oraz wyrok NSA z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1607/12, co doprowadziło Sąd do pominięcia w uzasadnieniu skarżonego wyroku z dnia 11 stycznia 2023 r. okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj., że w 2017 r. na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.) w art. 17 § 1 u.p.e.a. zdecydowano się na zmianę organu, za którego pośrednictwem wnoszone jest zażalenie z organu egzekucyjnego na organ, który je wydał. Jednocześnie do art. 17 u.p.e.a. dodany został także nowy § 3, stanowiący o organie właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przełożyło się na błędną ocenę działania Ministra i w konsekwencji skutkowało uchyleniem obydwu rozstrzygnięć organu i umorzeniem postępowania administracyjnego: 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 17 §3 u.p.e.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w sytuacji braku egzekucji, do której odnosiły się zgłoszone przez skarżącą zarzuty, nie można było prowadzić postępowania odnoszącego się do tego postępowania egzekucyjnego, podczas gdy tryb nadzwyczajny, w którym orzekał Minister jest trybem postępowania odrębnym i samodzielnym względem postępowania egzekucyjnego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało uchyleniem obydwu rozstrzygnięć organu i umorzeniem postępowania administracyjnego; II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wskazanie, że Minister prowadził postępowanie w zakresie merytorycznego rozpoznania zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w przypadku umorzenia postępowania oraz w postępowaniu nieważnościowym przeszedł do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy przedmiot oceny Ministra nie miał na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego postanowienia - co skutkowało uchyleniem prawidłowych rozstrzygnięć organu obydwu instancji i umorzeniem postępowania administracyjnego. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 3 u.p.e.a. poprzez zarzucenie organowi, że nie zastosował w sprawie regulacji wynikach z przepisów art. 34 § 4 oraz art. 59 § 1 u.p.e.a., które to przepisy odnoszą się do obowiązków organu egzekucyjnego, który prowadzi postępowanie egzekucyjne w trybie zwykłym, w konsekwencji bezzasadnego zarzucenia organowi popełnienia takiego błędu doszło do uchylenia dwóch prawidłowych rozstrzygnięć organu i umorzenia postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe zarzuty Minister wniósł o chylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Na wstępie warto zwrócić uwagę na skomplikowaną strukturę postępowania egzekucyjnego, jakże trafnie scharakteryzowaną w doktrynie. Otóż w postępowaniu skierowanym na stosowanie przewidzianych w ustawie środków przymusu, służących doprowadzeniu do wykonania obowiązków, mogą być też prowadzone przez organ egzekucyjny, jak również przez inne podmioty, w tym przez organy rekwizycyjne, organy nadzoru, a nawet wierzyciela, rozmaite postępowania o charakterze pomocniczym. Niektóre spośród tych pomocniczych postępowań mają charakter postępowań orzekających, w których organy egzekucyjne ale też i wierzyciel, a w drugiej instancji - organy odwoławcze - podejmują - przede wszystkim w drodze postanowienia - rozstrzygnięcia dotyczące rozmaitych spraw wpadkowych. Są to zarówno kwestie procesowe, jak też materialnoprawne, w tym dotyczące nałożenia nowych obowiązków (Zob. M. Masternak, Pojęcie egzekucji administracyjnej oraz administracyjnego postępowania egzekucyjnego (w:) Administracyjne postępowanie egzekucyjne. Na 50-lecie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (red.) S. Fundowicz, P. Możyłowski, Radom 2017, s. 26). W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że niedopuszczalnym jest prowadzenie postępowania w kierunku merytorycznego załatwienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie danego tytułu wykonawczego. Ze stanowiskiem powyższym należy się zgodzić. W sytuacji bowiem, gdy część zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym została uwzględniona, a cześć nie, może dojść do sytuacji, że właśnie z powodu na uwzględnione zarzuty postępowanie egzekucyjne będzie podlegało umorzeniu. W takim zaś przypadku bezprzedmiotowe jest kontynuowanie postępowania celem rozpoznania środka zaskarżenia od postanowienia, w którym nie uwzględniono pozostałych zarzutów. Jednocześnie w ocenie Sądu pierwszej instancji w przypadku ostatecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe prowadzenie postępowań w trybach nadzwyczajnych w stosunku do postanowień wydanych w tym postępowaniu w tzw. trybie wpadkowym tj. postanowień odnoszących się do kwestii rozpatrzenia zarzutów przez wierzyciela. Z przedstawionym stanowiskiem nie sposób sie zgodzić. Dodać również należy, że Sąd pierwszej instancji w zasadzie nie przedstawił argumentacji ww. stanowiska. Rozważania na temat zastosowania trybu stwierdzenia nieważności do postanowienia wierzyciela w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów oraz do postanowienia organu odwoławczego w tej sprawie należy rozpocząć od przywołania art. 18 u.p.e.a. zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W odniesieniu do weryfikacji w trybach nadzwyczajnych postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem dyskusji jest przede wszystkim stosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności postanowienia. Ograniczenie dyskusji do tych dwóch trybów nadzwyczajnych wynika z zestawienia art. 16 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a. Otóż jak wynika z art. 126 in fine k.p.a., do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 k.p.a., czyli ostatecznych postanowień stwierdzających niedopuszczalność zażalenia i uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, stosuje się art. 145–152 oraz art. 156–159 k.p.a. W tym przypadku jednak zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., wydaje się postanowienie. Podkreślenia wymaga, że odesłanie w art. 126 k.p.a. odnosi się do wskazanych konkretnie przepisów prawa regulujących wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji, nie rozciąga się natomiast na przepisy regulujące uchylenie, zmianę lub stwierdzenie wygaśnięcia decyzji (art. 154-155a, art. 161-163a k.p.a.). W postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienia, na które służy zażalenie, wydawane są zarówno przez organy egzekucyjne, jak i - co należy szczególnie podkreślić - przez wierzycieli. Zatem dwa przedstawione powyżej tryby nadzwyczajne weryfikacji ostatecznych postanowień w postępowaniu egzekucyjnym (wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności postanowienia) można zastosować do postanowień organu egzekucyjnego, wierzyciela i organu rozpatrującego zażalenie. Możliwość zastosowania nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, a konkretnie stwierdzenia nieważności, do postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym potwierdza wprost ustawodawca w art. 17 § 3 u.p.e.a., w którym to przepisie kompleksowo wymieniono organy właściwe w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. Postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. podlegają także kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Zatem także sąd administracyjny może dokonać wzruszenia wskazanych wyżej ostatecznych postanowień. W nauce zwraca się uwagę na możliwość pełnego wykorzystania wskazanych wyżej dwóch trybów nadzwyczajnych weryfikacji postanowień ostatecznych wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym (K. Sobieralski, Stosowanie procedury administracyjnej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w orzecznictwie sądów administracyjnych, w: Aktualne problemy postępowania egzekucyjnego w administracji, red. A, Skoczylas,, J. Stankowski, Wrocław 2013 r., s. 48). Z kolei w orzecznictwie zwrócono uwagę, że użyte w art. 18 u.p.e.a. określenie "odpowiednie zastosowanie przepisów" oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej. Bez wątpienia ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie normuje kwestii dotyczących wad kwalifikowanych wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym ostatecznych postanowień i eliminacji z obrotu prawnego postanowień dotkniętych taką wadą. Przy tym nie ma w tej ustawie żadnego przepisu, który wykluczałby eliminację takich postanowień z obrotu prawnego, jeśli są one dotknięte wadą kwalifikowaną (wadą nieważności). Nie ma też żadnych racjonalnych przesłanek, aby twierdzić, że postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, nawet dotknięte wadą nieważności, powinno pozostawać w obrocie prawnym (Zob. wyrok NSA z 4.03.2016 r., II FSK 137/14, LEX nr 2036417). Istota trybu nadzwyczajnego weryfikacji rozstrzygnięć ostatecznych, jakim jest stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego sprowadza się to weryfikacji rozstrzygnięć najczęściej kończących postępowanie lub jego określony etap i już ostatecznych. Ostateczne postanowienie wierzyciela (organu odwoławczego) odnoszące się do kwestii rozpatrzenia zarzutów przez wierzyciela jak najbardziej zaliczyć należy do tej kategorii rozstrzygnięć. Nie ma przy tym żadnego znaczenia okoliczność, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z wymienionych już powyżej powodów i w obrocie prawnym funkcjonuje ostatecznie postanowienie w tej sprawie. W tym miejscu na szczególną uwagę zasługują relacje pomiędzy postanowieniem wierzyciela zawierającym stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów oraz postanowieniem organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Otóż uchylenie przez sąd administracyjny postanowienia wyrażającego stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów jest w świetle art. 34 § 1 u.p.e.a. dla organu egzekucyjnego wiążące i organ ten nie ma uprawnień do jego podważenia. Uchylenie takiego postanowienia stanowi bez wątpienia przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) i tym samym skutkuje koniecznością uchylenia również postanowienia wydanego przez organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie na postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (Zob. wyrok NSA z 30.03.2017 r., II GSK 1953/15, LEX nr 2305568). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którą ostateczne umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania w trybach nadzwyczajnych w stosunku do postanowień wydanych w sprawie rozpatrzenia zarzutów przez wierzyciela. Na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i reprezentował organ na rozprawie oraz uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.