II OZ 61/26

Dnia 18 lutego 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2688/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółka z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2025 r., nr 941/25, znak: WOP.7721.504.2025.MN w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2688/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także: "Sąd I instancji"), po rozpoznaniu wniosku A. Spółka z o. o. z siedzibą w W. (dalej także: "strona skarżąca"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2025 r., nr 941/2025, znak: WOP.7721.504.2025.MN, w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że warunkiem niezbędnym wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił, że twierdzenia wnioskodawcy powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację, natomiast w niniejszej sprawie strona skarżąca przywołała podstawę prawną, art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej także: ".P.p.s.a.") i przytoczyła sformułowania zaczerpnięte z orzecznictwa. W ocenie Sądu I instancji, przytaczanie orzecznictwa w odseparowaniu od uzasadnienia popartego materiałem dowodowym i wskazującego na zaistnienie w konkretnej sprawie przesłanek dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jest niewystarczające. Wskazał, że utrata nakładów finansowych, na które powołuje się strona skarżąca, powinna zostać wykazana przez stronę skarżącą poprzez przedstawienie stosownych dokumentów, obrazujących jej bieżącą sytuację finansową - na którą wykonanie zaskarżonej decyzji potencjalnie rzutuje. Stwierdził, iż brak materiału dowodowego uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę złożonego wniosku, a co za tym idzie brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Uwypuklił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczaniu przed jakimikolwiek jej skutkami - także finansowymi - lecz takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zwrócił ponadto uwagę, że ponowny montaż urządzenia wiąże się z odwracalnością skutków, a koszty demontażu i montażu ponoszone przez stronę skarżącą są związane z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej, w związku z czym powinna się z nimi liczyć. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów: 1) art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez: - niezasadne uznanie, iż demontaż urządzenia reklamowego nie powoduje niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków, - niezasadne przyjęcie, że koszty rozbiórki urządzenia reklamowego nie mogą stanowić znacznej szkody dla strony skarżącej, - niezasadne uznanie, iż podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i w konsekwencji niezasadne wydanie postanowienia o odmowie wykonania zaskarżonej decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z przepisem art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z przepisem art. 6 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) poprzez oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo iż strona skarżąca uprawdopodobniła przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 194 § 3 P.p.s.a., strona skarżąca wniosła o: a) uchylenie w całości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2025 r. i przekazanie sprawy ww. Sądowi do ponownego rozpoznania, b) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia strona skarżąca wskazała, iż jej zdaniem w złożonym wniosku zostały przestawione okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a zatem istniały podstawy do jego uwzględnienia. W ocenie strony skarżącej bowiem, uzasadnienie wniosku odnosiło się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Nadto wedle strony skarżącej, Sąd I instancji, winien był wezwać stronę skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień, informacji, czy do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skoro powziął wątpliwości co do sytuacji finansowej spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia co do podnoszonych przez stronę skarżącą kwestii związanych z potencjalnym wystąpieniem dodatkowych nakładów finansowych wynikających z rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego, a co za tym idzie negatywnego wpływu tego typu działań na jej sytuację materialną. Wskazać bowiem należy, że o ile rozbiórka nośnika może mieć wpływ na pomniejszenie dochodu strony skarżącej, o tyle bez odniesienia tej okoliczności do konkretnej sytuacji finansowej strony skarżącej, nie jest możliwa ocena, czy na skutek rozbiórki przedmiotowego obiektu może zajść niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawie niniejszej natomiast strona skarżąca nie odniosła tej okoliczności do swojej sytuacji finansowej, wskazując jedynie ogólnie na potencjalne koszty związane z demontażem nośnika i negatywny wpływ rozbiórki na jej sytuację materialną. Niewątpliwie to od woli strony zależy, czy i jakie dowody zostaną przez nią złożone w celu uprawdopodobnienia przywołanych we wniosku okoliczności, niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie zasadniczo obciąża stronę. Należy w tym miejscu również podkreślić, iż możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. – co po raz kolejny należy wyraźnie podkreślić - ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać Sąd (tak też: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, LEX nr 1479276). Rzeczą sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w związku z czym na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.