II SA/Rz 386/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-05-28

Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa, Stanisław Śliwa, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacja Prezesa Sądu Rejonowego o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego może być zaskarżona do sądu administracyjnego oraz czy skarżąca miała interes prawny do wniesienia skargi na tę czynność?
Ratio decidendi
Informacja Prezesa Sądu Rejonowego o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego, jednak skarżąca nie wykazała istnienia własnego, aktualnego interesu prawnego w zaskarżeniu tej czynności. Ponadto zarzuty dotyczące naruszeń procedury konkursowej nie miały wpływu na wynik konkursu, a zatem skarga została oddalona jako niezasadna.
Stan faktyczny
Skarżąca D.D. wzięła udział w konkursie na stanowisko referendarza sądowego ogłoszonym przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...]. Konkurs został przesunięty z 16 grudnia 2024 r. na 30 stycznia 2025 r. Po zakończeniu konkursu Prezes Sądu opublikował informację o wynikach, w której skarżąca uzyskała mniej punktów niż zwycięzca. Skarżąca zarzuciła naruszenia przepisów rozporządzenia dotyczące organizacji konkursu i oceny prac, domagając się stwierdzenia bezskuteczności czynności Prezesa Sądu i powtórzenia konkursu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi D. D. na czynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie informacji o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego – skargę oddala – Przedmiotem skargi D.D. (dalej: "skarżąca") jest czynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] (dalej: "Prezes Sądu" lub "organ") z dnia 12 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie informacji o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. W dniu 7 listopada 2024 r., pod sygn. [...], Prezes Sądu ogłosił konkurs na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...], na podstawie art. 149a § 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 334 z późn. zm.; dalej: "p.u.s.p." oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2546 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie"). W ogłoszeniu o konkursie wskazano, że konkurs zostanie przeprowadzony w dniu 16 grudnia 2024 r., godz. 10:00, w siedzibie Sądu Okręgowego w [...]. Do konkursu zostało dopuszczonych 28 kandydatów, w tym skarżąca. Następnie w ogłoszeniu z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. [...], Prezes Sądu poinformował o odwołaniu terminu konkursu wyznaczonego na dzień 16 grudnia 2024 r., w związku z oświadczeniami sędziów powołanych do komicji konkursowej, dotyczącymi wyłączenia ich ze składu komisji konkursowej. W ogłoszeniu wskazano jednocześnie, że nowy termin i miejsce przeprowadzenia konkursu zostanie ogłoszony na Tablicy Ogłoszeń w budynku Sądu Rejonowego w [...] oraz opublikowany na stronie BIP Sądu Rejonowego w [...] [...] w zakładce "oferty pracy". Po wyznaczeniu członków komisji konkursowej, na stronie internetowej Sądu zamieszczono informację Prezesa Sądu z dnia 20 stycznia 2025 r. o nowym terminie i miejscu przeprowadzenia konkursu na stanowisko referendarza sądowego, wskazując, że konkurs odbędzie się w dniu 30 stycznia 2025 r., godz. 09:30 w budynku Sądu Rejonowego w [...] w sali konferencyjnej. W dniu 12 lutego 2025 r. na stronie internetowej Sądu opublikowana została informacja o wynikach ww. konkursu, z której wynikało, że na stanowisko referendarza sądowego została wybrana E.M., uzyskując wynik 74 punktów. Skarżąca uzyskała 52 punkty z części testowej oraz 4 punkty z części pisemnej. Z informacji tej wynikało również, że do konkursu w dniu 30 stycznia 2025 r. nie przystąpiło 16 osób. Na powyższą informację o wynikach konkursu skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie: 1. § 2 ust. 1 i 2 pkt 4 rozporządzenia, poprzez błędne udzielenie informacji o konkursie oraz naruszenie 30-dniowego terminu do poinformowania o terminie i miejscu przeprowadzenia konkursu; 2. § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez niezgodne z treścią rozporządzenia określenie zadania kazusowego z zakresu prawa karnego, sprowadzające się do dokonania kwalifikacji prawnej opisanego czynu i przytoczenia jej argumentacji, w sytuacji gdy rozwiązanie kazusu polegać winno na opracowaniu projektu postanowienia wraz z uzasadnieniem; 3. § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z §7 ust. 5 rozporządzenia, poprzez błędne umożliwienie nanoszenia poprawek w zakresie udzielonych odpowiedzi na pytania testowe, co zostało wprost uwidocznione w pouczeniu, w sytuacji kiedy z przepisów regulujących przeprowadzenie konkursu jednoznacznie wynika, że w przypadku dokonania przez kandydata zmian zakreślonych odpowiedzi za dane zadanie testowe komisja przyznaje "0" punktów; 4. § 7 ust. 5 rozporządzenia, poprzez nieprzyznanie skarżącej 1 punktu za prawidłowo udzielenie odpowiedzi na pytanie testowe nr 28; 5. § 7 ust. 5 rozporządzenia, poprzez niczym nieuzasadnione przyznanie skarżącej "0" punktów z kazusu z zakresu ksiąg wieczystych, w sytuacji prawidłowego rozstrzygnięcia w opracowanym projekcie postanowienia z uzasadnieniem. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nowy termin i miejsce przeprowadzenia konkursu został opublikowany na stronie internetowej Sądu w zakładce "aktualności", a nie jak podano w ogłoszeniu z dnia 11 grudnia 2024 r. – w zakładce "oferty pracy". Na skutek powyższego, na wyznaczony następnie termin stawiło się 12 osób z 28, które złożyły swoją aplikację. Ponadto, ogłaszając w dniu 20 stycznia 2025 r. o nowym terminie i miejscu przeprowadzenia konkursu naruszono zapis rozporządzenia o wyznaczeniu terminu i miejsca konkursu na 30 dni przed jego rozpoczęciem. Skarżąca w dalszej kolejności wskazała, że zadanie kazusowe z prawa karnego zostało wyznaczone w sposób niezgodny z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie, z którym część druga konkursu składa się z trzech kazusów, których rozwiązanie polegać ma na opracowaniu projektu postanowienia wraz z uzasadnieniem. Zdaniem skarżącej zadanie polegające na przedstawieniu argumentacji prawnej wraz z uzasadnieniem do zaprezentowanego stanu faktycznego nie odpowiada wymogom określonym powołanej regulacji aktu prawnego. Skarżąca zwróciła również uwagę, że w pkt 3 pouczenia do konkursu z dnia 30 stycznia 2025 r. dopuszczono możliwość poprawienia błędnej odpowiedzi, poprzez przekreślenie dotychczasowej odpowiedzi, a następnie wskazanie poprawnej odpowiedzi poprzez obwiedzenie kółkiem punktura odpowiedzi i jej parafowanie. Zdaniem skarżącej, powyższe narusza wprost uregulowanie zawarte w § 7 ust. 5 rozporządzenia zgodnie z którym (...) w przypadku dokonania przez kandydata zmian zakreślonych odpowiedzi za dane zadanie testowe komisja przyznać ma "0" punktów. Kolejno skarżąca wskazała, że nie otrzymała punktu za pytanie nr 28, pomimo wskazania prawidłowej odpowiedzi. W jej ocenie podobna sytuacja wystąpiła w odniesieniu do kazusu z zakresu prawa wieczystoksięgowego, który pomimo prawidłowego rozstrzygnięcia został oceniony przez Komisję Konkursową w na "0" punktów. W ocenie Skarżącej w związku z wymienionymi naruszeniami przepisów rozporządzenia, postępowanie konkursowe na stanowisko referendarza w Sądzie Rejonowym w [...] winno zostać powtórzone i ponownie przeprowadzone zgodnie z regułami wyznaczonymi tym rozporządzeniem. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącej. Organ w pierwszej kolejności wskazał, że 30-dniowy termin pomiędzy informacją o konkursie, a terminem jego rozpoczęcia został zachowany, co wynika wprost z daty ogłoszenia o konkursie na stronie internetowej sądu z dnia 7 listopada 2024 r., ze wskazaniem terminu konkursu na dzień 16 grudnia 2024 r. Dopiero, gdy na wniosek Komisji Konkursowej termin ten został przesunięty, wówczas - między datą ogłoszenia o nowym terminie konkursu, termin ten nie został zachowany, co w ocenie organu nie stanowi naruszenia prawa. Odnosząc się do dalszych zarzutów, wskazanych w pkt od 2 do 5 skargi, organ uznał je za niezasadne. Zdaniem organu wynika to jednoznacznie z pisma przewodniczącego Komisji Konkursowej z dnia 11 marca 2025 r. W jego treści wskazano bowiem, że nawet w sytuacji, gdyby uwzględnić ww. zarzuty skargi w całości i tak nie wpłynęłoby to na wynik konkursu, ponieważ skarżąca i tak otrzymałaby mniejszą ilość punktów, niż osoba wygrywająca konkurs. Z uwagi na to, w ocenie organu, po stronie skarżącej brak jest interesu prawnego do złożenia skargi. Zdaniem organu skarżąca nie wykazała, że pomiędzy dostrzeżonymi przez nią "naruszeniami" w przeprowadzeniu konkursu, a wynikami konkursu nastąpił związek przyczynowo-skutkowy powodujący niewłaściwe wyłonienie zwycięzcy konkursu, co w efekcie uniemożliwiło jej wygranie przedmiotowego konkursu. Tym samym informacja Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 lutego 2025 r. w żaden sposób nie wkraczała w sferę interesu prawnego skarżącej, która co prawda w przedmiotowym konkursie uczestniczyła, jednakże nie spełniła wymagań, o których mowa w § 8 rozporządzenia. W tym kontekście organ zaznaczył również, że w trakcie konkursu, jak i po jego zakończeniu żaden z uczestników biorących udział nie zgłaszał zastrzeżeń co do organizacji konkursu, ani pouczeń zawartych w treści pracy konkursowej i ogłoszonych ustnie przez Komisję Konkursową. Zdaniem organu możliwość wniesienia skargi na informację o wynikach konkursu nie oznacza, że w ramach tej skargi skarżąca może kwestionować prawidłowość czy też legalność całej procedury konkursowej, bowiem obowiązujące przepisy nie przewidują takiej możliwości. Ponadto skarżona czynność nie rozstrzyga konkursu, a ma jedynie charakter informacyjny. Organ podniósł, że skuteczne kwestionowanie wyników konkursu wymaga wskazania konkretnych naruszeń i ich wpływu na wynik, a nie jedynie teoretycznych możliwości, że jakieś nieprawidłowości mogły mieć wpływ na jego wynik. W ocenie Prezesa Sądu umożliwienie uczestnikom konkursu dokonywania poprawek oraz nieco odmienna forma zadania pisemnego nie miały jakiegokolwiek wpływu na ocenę pracy skarżącej uczestniczki, ani też nie wpływały na ocenę pracy, która zwyciężyła. Poza tym nawet gdyby przyjąć, że skarżąca zdobyłaby maksymalną ilość punktów z kazusu z zakresu prawa karnego, tj. 6 pkt, to i tak nie kwalifikowałaby skarżącej do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego, wobec nieuzyskania minimalnej liczby punktów z części kazusowej konkursu, o której mowa w § 8 rozporządzenia. Tym samym żadne z podnoszonych przez skarżącą zarzutów nie doprowadziłyby do zmian w zakresie listy osób zakwalifikowanych do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego. Organ zaznaczył również, że prawodawca nie przewidział w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych i w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu w sprawie przeprowadzania konkursu na stanowisko referendarza sądowego, możliwości i przesłanek unieważnienia konkursu ani uprawnienia prezesa sądu rejonowego do kwestionowania wyniku konkursu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest czynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie informacji o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego. Dopuszczalność zaskarżenia powyższej czynności do sądu administracyjnego nie budzi wątpliwości ani żadnej ze stron niniejszego postępowania, ani też Sądu, wobec tego - poza porządkującym wskazaniem, że jest to czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. - nie będzie ona przedmiotem dalszych uwag (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 5033/21 oraz wyroki WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2023 r.; sygn. akt VIII SA/Wa 445/23; WSA w Białymstoku z 12 października 2023 r.; sygn. akt II SA/Bk 593/23 i WSA w Lublinie z 22 grudnia 2014 r.; sygn. akt III SA/Lu 617/14 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Szerszych rozważań wymaga natomiast kwestia istnienia interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu tej czynności. Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą tego interesu jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Innymi słowy, interes prawny będzie posiadał taki podmiot, któremu obowiązujące przepisy przyznają określone uprawnienia lub nakładają na podmiot wymierne obowiązki. Obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, a także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, spoczywa na stronie skarżącej. Szczególną cechą interesu prawnego w prawie administracyjnym jest bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Jednocześnie interes prawny musi być "własny", to jest nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami były związkami o charakterze prawnym (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 1503/18, LEX nr 3026862 i powołane tam orzecznictwo). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Interes faktyczny nie stwarza legitymacji do wniesienia skargi. Jak już wyjaśniono, legitymacja procesowa wymaga nie tylko wskazania przez wnoszącego skargę normy prawa materialnego, kształtującej jego sytuację prawną, ale nadto wykazania, że zaskarżony akt oddziałuje na przysługujący skarżącemu interes prawny, który w ten sposób zostaje naruszony. Skarga stanowi środek ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ wydający akt z zakresu administracji publicznej. Skarga wnoszona na tej podstawie nie ma charakteru actio popularis - nie jest skargą wnoszoną w interesie publicznym. Jest dopuszczalna wyłącznie w przypadku naruszenia indywidualnego chronionego prawem interesu. Dopiero wykazanie naruszenia takiego interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na akt organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to powinno być realne i aktualne (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2904/20, LEX nr 3095372). Dla wykazania naruszenia interesu prawnego koniecznym jest wskazanie naruszenia, przez dany akt lub czynność, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. W realiach przedmiotowej sprawy, skarżąca nie wykazała związku pomiędzy zaskarżonym aktem a naruszeniem jej aktualnej, indywidualnej sytuacji prawnej. Naruszenie interesu prawnego następuje, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. I OSK 1919/18, LEX nr 3038209). W tym miejscu przytoczyć pozostaje ugruntowane już stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 617/14, wyrok WSA w Białymstoku z dn. 12 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 593/23, wyrok NSA z dn. 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 288/24, wyrok WSA w Warszawie z 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 445/23, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym postępowanie konkursowe zmierzające do wyłonienia kandydata na wolne stanowisko referendarza sądowego w sądzie powszechnym jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, a czynności podejmowane w toku konkursu przez prezesa sądu są czynnościami z zakresu administracji publicznej. Podkreśla się, że "powstały w związku z prowadzeniem konkursu stosunek między jego uczestnikami a organem administracji publicznej (prezesem sądu), nie jest oparty na zasadzie równorzędności podmiotów. Poprzez określone w trakcie postępowania konkursowego czynności, jak np. dopuszczenie i niedopuszczenie kandydata do konkursu, ustalenie i ogłoszenie listy kandydatów dopuszczonych do konkursu, zakwalifikowanie kandydata do zatrudnienia na podstawie wyników konkursu, organ administracji dokonuje władczych rozstrzygnięć (czynności). Są one aktami stosowania prawa i kształtują sytuację prawną uczestników konkursu. Akty te są skierowane do zindywidualizowanego podmiotu i wyznaczają określoną sytuację prawną tego podmiotu w zakresie uprawnień wynikających z przepisów prawa (...)." Dlatego też postępowanie konkursowe zakończone ustaleniem jego wyników w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuację prawną osób uczestniczących w konkursie. Wywołuje ono skutek, jaki wiąże się z wynikami konkursu i jest to możliwość objęcia określonego stanowiska w sądzie powszechnym, przy czym rekrutacja na te stanowisko odbywa się w sposób sformalizowany. Możliwe jest zatem zaskarżenie do sądu administracyjnego czynności dokonywanych w toku konkursu na wolne stanowisko referendarza sądowego, zaś uprawnionym do wniesienia takiej skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Wskazywane przez skarżącą uchybienia w procedurze konkursowej, naruszające – jej zdaniem – obowiązujące przepisy, w efekcie powodowały konieczność powtórzenia konkursu. Skarżąca nie wykazała, że pomiędzy dostrzeżonymi przez nią "naruszeniami" w przeprowadzeniu konkursu, a wynikami konkursu nastąpił związek przyczynowo – skutkowy powodujący niewłaściwe wyłonienie zwycięzcy konkursu, co w efekcie uniemożliwiło jej wygranie przedmiotowego konkursu. Tym samym informacja Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 12 lutego 2025 r. w żaden sposób nie wkraczała w sferę interesu prawnego skarżącej, która co prawda w przedmiotowym konkursie uczestniczyła, jednakże nie spełniła wymagań, o których mowa w § 8 rozporządzenia. Żadne z podnoszonych przez skarżącą zarzutów nie doprowadziłyby do zmian w zakresie listy osób zakwalifikowanych do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego. W szczególności nie spowodowałoby zakwalifikowania skarżącej chociażby na listę rezerwową kandydatów do zatrudnienia na stanowisko referendarza sądowego. Wyjaśnić pozostaje, że fakt uprawnienia do wniesienia skargi na informację o wynikach konkursu nie oznacza jednak, że w ramach tej skargi skarżąca może kwestionować prawidłowość czy też legalność całej procedury konkursowej, bowiem słusznie w tym zakresie argumentuje organ, że obowiązujące przepisy nie przewidują takiej możliwości. Skardze podlegają ściśle określone czynności prezesa sądu podejmowane w ramach procedury konkursowej i od treści obowiązujących przepisów, w szczególności Rozporządzenia MS, uzależniona jest ocena legalności tychże czynności. Przechodząc do istoty zarzutów podniesionych w skardze, w ocenie sądu, czynność Prezesa Sądu w postaci informacji o wynikach konkursu na stanowisko referendarza sądowego była prawidłowa i zgodna z prawem. Dla powyższej oceny istotna była kontrola legalności działania organu przez pryzmat przepisów Rozporządzenia MS, a także podnoszonych w skardze przepisów art. 149a § 1 p.u.s.p. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP. Wskazać przede wszystkim należy, że przeprowadzanie konkursu na stanowisko referendarza sądowego uregulowane zostało w przepisach p.u.s.p. i wydanym na podstawie art. 149a § 2 tej ustawy, Rozporządzeniu MS. Stosownie do art. 149a § 1 p.u.s.p., nabór kandydatów na referendarzy sądowych organizuje się w drodze konkursu, który ma na celu wyłonienie kandydata o największej wiedzy i najwyższych umiejętnościach, predyspozycjach i zdolnościach ogólnych, niezbędnych do wykonywania obowiązków referendarza. Przepisy art. 155a § 2, 3 i 5 stosuje się odpowiednio. W myśl natomiast § 2 tego przepisu, Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania konkursu, o którym mowa w § 1, w szczególności skład komisji konkursowych oraz sposób i tryb ich działania, etapy i przebieg konkursu, a także zakres i sposób udostępniania informacji kandydatowi, mając na uwadze właściwy dobór kadry referendarzy w sądach. Mając na uwadze przedmiot zaskarżenia w sprawie kluczowe znaczenie ma treść § 12 ust. 1 i 2 Rozporządzenia MS. Stosownie do tegoż przepisu, informację o wynikach konkursu prezes sądu umieszcza w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie sądu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Informacja o wynikach konkursu jest dostępna przez okres 3 miesięcy od dnia umieszczenia. Informacja o wynikach konkursu zawiera w szczególności: 1) imiona i nazwiska kandydatów biorących udział w konkursie; 2) imiona i nazwiska kandydatów wybranych lub imię i nazwisko kandydata wybranego na stanowisko, na które przeprowadzany był konkurs, albo informację, że żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej liczby punktów; 3) wyniki poszczególnych kandydatów; 4) rezerwową listę kandydatów albo informację, że taka lista nie została sporządzona. Nie budzi wątpliwości sądu, że zaskarżona czynność Prezesa Sądu z dnia 12 lutego 2025 r. spełnia wskazane ww. wymagania, w szczególności zawiera wszystkie elementy wymienione w § 12 ust. 2 Rozporządzenia MS. Treść udzielonej informacji jest zgodna z treścią protokołu komisji konkursowej z dnia 30 stycznia 2025 r. oraz znajduje odzwierciedlenie w pozostałych dokumentach wytworzonych i zgromadzonych w trakcie procedury konkursowej. Powyższe okoliczności nie były kwestionowane przez skarżącą, a zatem pod względem formalnym, zaskarżona czynność Prezesa Sądu była zgodna z obowiązującymi przepisami, bowiem w pełni odzwierciedlała wyniki konkursu przeprowadzonego przez powołaną komisję konkursową. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia § 2 ust. 1 i 2 pkt 4 Rozporządzenia MS poprzez błędne udzielenie informacji o konkursie oraz naruszenie 30 – dniowego terminu do poinformowania o terminie i miejscu przeprowadzenia konkursu, Sąd uznał go za niezasadny. Po pierwsze, pod względem formalnym, zasady wynikające z § 2 ust. 1 i 2 pkt 4 Rozporządzenia MS niespornie zostały zachowane podczas ogłoszenia konkursu w dniu 7 listopada 2024 r. i wyznaczeniu miejsca i terminu konkursu na 16 grudnia 2024 r., godzina 10:00, sala nr [...] w Sądzie Okręgowym w [...], [...]. Zdaniem organów, niespornie – w okolicznościach sprawy – niezachowanie powyższych zasad, z uwagi na przesunięcie terminu konkursu – na wniosek Komisji Konkursowej na dzień 30.01.2025 r. – nie stanowi już naruszenia prawa, a to wobec prawidłowego wcześniejszego jego ogłoszenia. Sąd stanął na stanowisku, że nawet, gdyby nie podzielić ww stanowiska organu i uznać za zasadne naruszenie § 2 ust. 1 i 2 pkt 4 Rozporządzenia MS przy wyznaczeniu terminu i miejsca konkursu na dzień 30 stycznia 2025 r. w Sądzie Rejonowym w [...], to naruszenie to nie miało wpływu na sytuację prawną skarżącej, która udział w konkursie w tym terminie i miejscu wzięła. Zarzut skargi naruszenie § 7 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS także okazał się niezasadny. Niespornie, zgodnie z treścią § 7 Rozporządzenia MS: 1. Konkurs jest przeprowadzany w formie pisemnej. Praca konkursowa składa się z dwóch części: 1) testu jednokrotnego wyboru, obejmującego 60 pytań z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego, prawa handlowego, prawa karnego, postępowania karnego, prawa karnego wykonawczego, prawa wykroczeń, postępowania w sprawach o wykroczenia, prawa karnego skarbowego oraz postępowania karnego skarbowego; 2) trzech kazusów, których rozwiązanie polega na opracowaniu projektu postanowienia wraz z uzasadnieniem - po jednym z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego lub prawa handlowego, z zakresu postępowania wieczystoksięgowego oraz z zakresu prawa karnego, postępowania karnego lub prawa karnego wykonawczego. 2. Komisja przygotowuje zadania testowe i kazusy, o których mowa w ust. 1, mając na względzie konieczność oceny: 1) wiedzy kandydatów w dziedzinach prawa wskazanych w ust. 1 pkt 1; 2) umiejętności stosowania przepisów prawa oraz formułowania wypowiedzi, z uwzględnieniem wymogów poprawności językowej, logiki wywodu i argumentacji prawniczej. 3. Konkurs trwa 150 minut i odbywa się w wydzielonej sali, w warunkach zapewniających kandydatom samodzielną pracę, w obecności wszystkich członków komisji. W trakcie części konkursowej polegającej na rozwiązaniu kazusów kandydat może posługiwać się tekstami aktów prawnych udostępnionymi przez komisję. 4. Opuszczenie sali w trakcie konkursu jest dopuszczalne w wyjątkowych wypadkach, pod nadzorem członka komisji wskazanego przez przewodniczącego komisji. 5. Każda praca konkursowa podlega sprawdzeniu przez dwóch członków komisji. Za każde prawidłowe rozwiązanie zadania testowego komisja przyznaje 1 punkt; w przypadku dokonania przez kandydata zmian zakreślonych odpowiedzi za dane zadanie testowe komisja przyznaje 0 punktów. Każdy z kazusów komisja ocenia w skali od 0 do 6 punktów. W realiach niniejszej sprawy poza sporem był fakt, że rozwiązanie konkursu z prawa karnego, postępowania karnego lub prawa karnego wykonawczego zgodnie z pouczeniem nie miało polegać na opracowaniu projektu postanowienia z uzasadnieniem (jak wynika to wprost z § 7 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia), ale na wskazaniu kwalifikacji prawnej czynu, minimalnego wymiaru środka karnego, minimalnej wysokości świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i pomocy Postpenitencjarnej oraz przedstawieniu argumentacji prawnej co do wskazanej przez zdającego kwalifikacji prawnej czynu. Reguły rozwiązania konkursu z prawa karnego były jednolite dla wszystkich zdających i nie uległy one zmianie w trakcie procedury konkursowej. "Zwolnienie" zdających z obowiązku zachowania formy postanowienia i zobligowania ich do wyjaśnienia kluczowych, precyzyjnie określonych kwestii z kazusu nie doprowadziło, zdaniem Sądu, do takiego naruszenia zasad przeprowadzenia konkursu (w szczególności § 7 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS), które mogły skutkować koniecznością jego powtórzenia. Zarówno przedmiot kazusu – dotyczył prawa karnego – jak i wskazane reguły jego rozwiązania (musiałyby znaleźć się w treści postanowienia), odpowiadały de facto regułom z § 7 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS, poza brakiem konieczności zachowania formy postanowienia. Zdaniem Sądu wskazane naruszenie nie było na tyle istotne, aby mogło doprowadzić do konieczności powtórzenia konkursu. To samo dotyczy zarzutu naruszenia § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 5 Rozporządzenia MS poprzez błędne umożliwienie nanoszenia poprawek w zakresie udzielonych odpowiedzi na pytania testowe co zostało wprost uwidocznione w pouczeniu, w sytuacji kiedy z przepisów regulujących przeprowadzenie konkursu jednoznacznie wynika, iż w przypadku dokonania przez kandydata zmian zakreślonych odpowiedzi za dane zadanie testowe komisja przyznaje 0 punktów. Faktycznie w pkt 3 pouczenia do konkursu z dnia 30 stycznia 2025 r. podano: "Wybrane odpowiedzi proszę wskazać poprzez obwiedzenie kółkiem punktowa (a, b lub c). W przypadku zmiany wskazanej uprzednio odpowiedzi, odpowiedź błędną proszę przekreślić i ponownie wskazać odpowiedź poprawną przez obwiedzenie kółkiem punktora odpowiedzi. Ponownie wskazaną odpowiedź proszę parafować". Niniejsze wskazane wprost narusza zatem uregulowanie zawarte w § 7 ust. 5 ww rozporządzenia, zgodnie z którym (...) w przypadku dokonania przez kandydata zmian zakreślonych odpowiedzi za dane zadanie testowe komisja przyznać ma 0 punktów. Organ słusznie wyjaśnił, że naruszenie to nie wpłynęło na ocenę pracy skarżącej. Nie wpłynęło też na ocenę pracy, która zwyciężyła. Należy nadmienić, że mimo błędnego pouczenia praca uczestniczki wygrywającej konkurs nie zawierała żadnych skreśleń w części testowej. Poza tym ewentualne uwzględnienie skreślenia błędnej odpowiedzi i możliwości wskazania innej prawidłowej odpowiedzi, działało na korzyść skarżącej, bowiem nie była ona pozbawiona możliwości "uzdrowienia" swojej pierwotnej decyzji w razie ewentualnej pomyłki popełnionej pod wpływem stresu i upływającego czasu konkursu. Dokonana przez Sąd lektura prac testowych osób, które zajęły 4 pierwsze miejsca (w kolejności) w konkursie i pracy skarżącej prowadzi do konstatacji, że nie zawierały one żadnych poprawek i skreśleń w części testowej. Wskazane naruszenie nie miało więc wpływu na wynik konkursu. Formułowane w skardze zarzuty dotyczące wadliwego rozwiązania – przyjętego w kluczu – na pytanie testowe nr 37, czy tez naruszenie § 7 ust. 5 rozporządzenia MS poprzez niczym nie uzasadnione przyznanie skarżącej 0 punktów z kazusu z zakresu prawa ksiąg wieczystych w sytuacji prawidłowego rozstrzygnięcia w opracowanym projekcie postanowienia z uzasadnieniem, wykraczają poza zakres kontroli Sądu w tej sprawie. Prawidłowość merytoryczna rozwiązań zadań testowych czy kazusów dokonana w toku konkursu przez Komisję Konkursową nie podlega badaniu w postępowaniu ze skargi na informację Prezesa Sądu o wynikach konkursu na stanowisko referendarza. Podnoszony w skardze słuszny zarzut naruszenia § 7 ust. 5 Rozporządzenia MS poprzez nieprzyznanie skarżącej 1 punktu za prawidłowe udzielenie odpowiedzi na pytanie testowe nr 28 nie miał wpływu na rozstrzygnięcie konkursu. W piśmie z dnia 11 marca 2025 r. przyznał to Przewodniczący Komisji Konkursowej. Zgodnie z § 8 Rozporządzenia MS do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego mogą być zakwalifikowani kandydaci, którzy uzyskali co najmniej 46 punktów z części testowej oraz co najmniej 12 punktów za rozwiązania zadania. Tak więc, mimo omyłki w liczeniu punktów zgodnie z kluczem, oceniono jej pracę z części kazusowej. Z części kazusowej nie uzyskała ona wymaganego limitu 12 punktów. Odnosząc się jeszcze raz w tym miejscu do argumentacji skargi, Sąd podziela stanowisko organu, iż "kwestia zastosowania nieco innej formy rozwiązania kazusu z zakresu prawa karnego, postępowania karnego lub prawa karnego wykonawczego, która miała na celu wyłącznie wyłonienie kandydata o największej wiedzy i najwyższych umiejętnościach, predyspozycjach i zdolnościach ogólnych, niezbędnych do wykonywania obowiązków referendarza, również nie miała wpływu na ostateczny wynik skarżącej uzyskany z części kazusowej. Powyższe wynika też jednoznacznie z pisma Przewodniczącego Komisji Konkursowej z dnia 11.03.2025 r. Zastosowana forma rozwiązania kazusu z prawa karnego podczas konkursu na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...] jest formą dopuszczalną i stosowną również przez wiele innych sądów powszechnych w Polsce. M.in. podobną konstrukcję posiadał kazus z prawa karnego podczas konkursu na stanowisko referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w [...] - znak [....] (praca konkursowa udostępniona została na stronie Internetowej sądu), Sądzie Rejonowym [...] - znak [...] (w zakresie kazusu z ksiąg wieczystych), [...] (w zakresie kazusu z prawa karnego), Sądzie Rejonowym [...] z 7.11.2024 r. (w zakresie kazusu z ksiąg wieczystych), czy konkursu w Sądzie Rejonowym w [...] - znak [...] w którym również brała udział skarżąca uczestniczka, w zakresie kazusu z prawa cywilnego. Należy nadmienić, iż skarżąca pomimo analogicznej formuły kazusu, nie zdecydowała się zaskarżać informacji o wynikach konkursu przeprowadzonego w Sądzie Rejonowym w [...], w którym również uczestniczyła. Poza tym nawet gdyby przyjąć, iż skarżąca uczestniczka zdobyłaby maksymalną ilość punktów z kazusu z zakresu prawa karnego, postępowania karnego lub prawa karnego wykonawczego tj. 6 pkt, to i tak łączna suma punktów z części kazusowej wynosiłaby co najwyżej 10 pkt (uwzględniając 4 pkt uzyskane z pozostałych kazusów), a więc i tak nie kwalifikowałaby skarżącej do zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego, wobec nieuzyskania minimalnej liczby punktów z części kazusowej konkursu, o której mowa w § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości". Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadna.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło