I KK 110/26

I KK 110/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Artymiuk SSN Barbara Skoczkowska w sprawie szer. rez. N.N. skazanego za przestępstwo z art. 357 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na niekorzyść skazanego od prawomocnego wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt Sg 18/25, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i sprawę w tym zakresie przekazuje Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie, wyrokiem z dna 29 kwietnia 2025 r., sygn. Sg 18/25, uznał szer. rez. N.N. za winnego popełnienia przestępstwa z at. 357 § 1 k.k., za które skazał go – przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. – na karę 200 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda, a na podstawie art. 43b k.k. orzekł podanie I KK 110/26 2 wyroku do publicznej wiadomości przez odczytanie go na apelu żołnierzy […] w P. oraz zasądził od oskarżonego stosowne koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa. Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Kasację od tego wyroku na niekorzyść skazanego, w części dotyczącej kary grzywny wniósł Prokurator Generalny. Skarżący zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego – art. 37a § 1 k.k. polegające na orzeczeniu kary grzywny za popełnienie przestępstwa określonego w art. 357 § 1 k.k., podczas gdy przepis ten pozwala na takie rozstrzygnięcie tylko w sytuacji zagrożenia wyłącznie karą pozbawienia wolności. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie w punkcie 1 (obejmującym wyłączne rodzaj i wymiar orzeczonej kary – uwaga SN) i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniesiono, że zgodnie z treścią art. 37a § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2023 r., jego zastosowanie i wymierzenie na tej podstawie kary grzywny jest możliwe w sytuacji skazania za przestępstwo zagrożone tylko karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat. Tymczasem przestępstwo z art. 357 § 1 k.k. zagrożone jest karami alternatywnymi: ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia wolności do lat 2. Z tego względu nie było możliwe wymierzenie oskarżonemu kary grzywny przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. I KK 110/26 3 W końcu rozważań, podejmując próbę wytłumaczenia materialnego uchybienia popełnionego przez Sąd pierwszej instancji, stwierdzić należało, że możliwość zastosowania art. 37 a k.k., w sytuacji gdy przepis przewidywał sankcję złożoną, czyli taką jak w przypadku przestępstwa z art. 357 § 1 k.k., była uznawana w doktrynie za dopuszczalną, jednak na gruncie poprzedniego stanu prawnego (zob. J. Majewski, Kodeks karny. Komentarz do zmian 2015, s. 89; M. Małecki, Stosowanie art. 37a k.k., Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 31 marca 2016 r., II KK 361/15, PS 2017, Nr 3, s. 121). Prezentowane były również poglądy przeciwne, wskazujące, że chodzi wyłącznie o zagrożenie karą pozbawienia wolności rozumianą jako sankcja jednorodzajowa (zob. m. in. M. Mozgawa, w: Mozgawa, Kodeks karny, 2015, s. 122; R. Zawłocki, Reforma prawa karnego, s. 569 i n.). Obecnie spór ten, wobec zmiany treści art. 37a k.k., ma jednak wyłącznie znaczenie historyczne. Z tych względów należało uchylić zaskarżony wyrok – w części dotyczącej orzeczonej kary grzywny – i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie. Tomasz Artymiuk Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska [WB] [a.ł]