II SA/Po 199/05
PostanowienieWSA w Poznaniu2005-04-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym dotycząca umów cywilnoprawnych na wykonanie przyłącza wodociągowego jest dopuszczalna przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarga wniesiona na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym dotycząca umów cywilnoprawnych na wykonanie przyłącza wodociągowego jest niedopuszczalna przed sądem administracyjnym, ponieważ nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej. Charakter prawny umów cywilnych, nawet jeśli dotyczą inwestycji gminnej, wyłącza ich rozpoznanie przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargi na czynności Wójta Gminy M. związane z budową sieci wodociągowej, domagając się unieważnienia decyzji Wójta wymuszających zawarcie umów na dokonanie wpłat z tytułu wykonania przyłącza wodociągowego i udziału w budowie sieci. Skarżący podnieśli, że Wójt obciążył ich kosztami budowy bez upoważnienia ustawowego i uchwały Rady Gminy. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na cywilnoprawny charakter zawartych umów.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg 1)K. K., 2)M. C., 3)A. S., 4)A. K., 5)R.W., 6)M. W., 7)C. O., 8)Z. S., 9)D. K., 10)G. P., 11)W. P., 12)H. W., 13)J. O., 14)S. G., 15)E. L., 16)M. T., 17)C. F., 18)W. L., 19)M. C., 20)T.B., 21)A. K., 22)H. B.23)H. J., 24)B. R., 25)S. M., 26)W.L., 27)Z. N., 28)J. S., 29)A.J., 30)T. S., 31)Z. B., 32)J. F., 33)P. J ., 34)E. K., 35)Z. O., 36)A.L., 37)M. M., 38)K. P., 39)J. M., 40)P. S., 41)J. M., 42)G. B., 43)H.R., 44)Z.G., 45)E. S., 46)J. P., 47)J. K., 48)M. B., 49)M. M., 50)S. M., 51)Z.J., 52)C. L. przeciwko Wójtowi Gminy M. w przedmiocie udziału w kosztach budowy sieci wodociągowej postanawia odrzucić skargi /-/St. Małek
Skarżący wnieśli na podstawie przepisu art. 101a ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) skargi na podjęte przez Wójta Gminy M. czynności, związane z budową sieci wodociągowej. Podali, iż w 2004r. na terenie miejscowości M. i R. wybudowana została sieć wodociągowa. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ramach programu Sapard przekazała na ten cel mieszkańcom miejscowości M. [...] zł, a R. i M. kwotę [...]zł. Wójt Gminy w latach 2003-2004 bez upoważnienia ustawowego i upoważnienia Rady Gminy obciążył skarżących kosztami budowy sieci wodociągu gminnego wraz z przyłączami. W związku z tym domagają się "unieważnienia decyzji Wójta Gminy wymuszającej zawarcie umów na dokonanie wpłat z tytułu wykonania przyłącza wodociągowego i udziału finansowego w budowie sieci wodociągu gminnego".
Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie.
Wskazano, iż skarżący nie partycypowali w kosztach budowy sieci wodociągowej. Rada Gminy jak również Wójt nie mogli bez ustawowego upoważnienia zobowiązać mieszkańców do opłacenia części inwestycji. Bezzasadny jest zatem przedstawiony w skardze zarzut - nie wykonania czynności nakazanych prawem, określony w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym.
Odnosząc się do problemu budowy przyłączy wodociągowych Wójt Gminy stwierdził, iż w tym zakresie zawarte zostały ze skarżącymi umowy cywilno - prawne, które znajdują oparcie w przepisach prawa cywilnego (umowa na roboty budowlane) oraz w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 07 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.). Podkreślono, iż każdy ze skarżących podejmował indywidualną decyzję wyrażenia zgody na zawarcie umowy. Zarówno bowiem Wójt jak i Rada Gminy nie mogli na mocy zarządzenia lub uchwały zmusić poszczególnych skarżących do jej zawarcia.
Wyjaśniono, iż wyrokiem z dnia 16 lutego 2005r. Sąd Rejonowy w Krośnie Odrzańskim oddalił powództwo wniesione przez skarżących B. u J. C. o unieważnienie umowy dotyczącej budowy przyłącza wodociągowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) - każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z kolei przepis art. 101a stanowi, iż przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.
Podstawową przesłanką dopuszczalności skargi w świetle powołanych przepisów jest zatem to, aby przedmiot dotyczył sprawy z "zakresu administracji publicznej".
W piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że sprawą z zakresu administracji publicznej jest akt administracyjny skierowany do mieszkańców gminy zawierający przepisy powszechnie obowiązujące. Nie mieszczą się w tym pojęciu sprawy indywidualne rozstrzygane w konkretnych sprawach w drodze decyzji administracyjnej, dotyczące imiennie oznaczonego adresata i wywołujące dla niego skutki w sferze cywilnoprawnej (ustawa o samorządzie terytorialnym, Komentarz z roku 1997 str. 450). W postanowieniu z dnia 26 września 1996r. Sąd Najwyższy stwierdził, iż sprawa z zakresu administracji publicznej ma charakter materialnoprawny i obejmuje sprawy należące do właściwości organów gminy (OSNAPUS 1997 Nr 8, poz. 125).
Skarżący, jak wynika z treści ich skarg, domagają się unieważnienia zawartych umów na wykonanie przyłącza wodociągowego.
Powyższe żądania nie są jednak sprawami z zakresu administracji publicznej. Są to bowiem umowy cywilne, których przedmiotem jest wykonanie przyłączy wodociągowych do poszczególnych nieruchomości. Cywilnoprawny charakter tych umów potwierdza przepis art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2001r. Nr 72, poz. 747 ze zm.), który stanowi, iż realizacje budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Również z treści umów wynika, iż w sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.
Powołany przepis art. 101a ustawy o samorządzie gminnym przewiduje odpowiednie stosowanie art. 101 wtedy, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Żaden jednak przepis prawa nie nakazuje gminie wykonywanie czynności obejmujących podejmowanie uchwał w zakresie budowy sieci wodociągowych.
Uznając zatem, iż żądania skarżących nie dotyczą spraw z zakresu administracji publicznej należało uznać, iż wniesione skargi są niedopuszczalne i nie należą do właściwości sądu administracyjnego.
Z tych powodów na podstawie powołanych przepisów oraz przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153l, poz. 1270) postanowiono jak w sentencji.
/-/St. Małek
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło