IV SA/Wr 916/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sędzia WSA Sędzia WSA del.do WSA Protokolant: Tadeusz Kuczński Lidia Serwiniowska Grażyna Staniszewska (sprawozdawca) Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi Uzdrowiskowej Gminy Miejskiej Szczawno Zdrój na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 21 października 2004r. NR PN 11-0911-22/150/04 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały NR XXVI/36/04 w sprawie zasad ustalenia opłat partycypacyjnych za korzystanie z Przedszkola Miejskiego oraz stosowanie ulg w pobieraniu tej odpłatności oddala skargę. Uzasadnienie. W dniu 27 września 2004r. Rada Miejska w Szczawnie Zdroju podjęła uchwałę NR XXVI/36/04 w sprawie zmiany uchwały Nr XXVI/28/04 dotyczącej zasad ustalania opłat partycypacyjnych za korzystanie z Przedszkola Miejskiego oraz stosowania ulg w pobieraniu tej odpłatności. W wyniku wprowadzonej zmiany, przyjęto następujące brzmienie par. 2 ust.2 uchwały Nr XXVI/28/04: "miesięczną opłatę partycypacyjną pobiera się w całości niezależnie od ilości dni nieobecności dziecka w przedszkolu. W wypadku wypisania dziecka z przedszkola dyrektor umarza część miesięcznej opłaty partycypacyjnej proporcjonalnie do ilości dni nieobecności dziecka w przedszkolu. Przy obliczaniu wysokości kwoty umorzenia miesięcznej opłaty partycypacyjnej bierze się pod uwagę ilość dni pracy przedszkola w danym miesiącu." Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 21 października 2004r. Nr PN II - 0911-22/150/04 Wojewoda Dolnośląski na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 200Ir. Nr 142 poz. 159 ze zm.) stwierdził nieważność par. 1 uchwały Nr XXVI/36/04 z dnia 27 września 2004r. W uzasadnieniu wskazano, że uchwała Nr XXVI/36/04 jest sprzeczna z treścią art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 199Ir. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996r. Nr 51 poz. 329 ze zm.). Umorzenie należności może mieć zastosowanie do świadczeń należnych podmiotowi, dlatego przewidziane w zmienionym przepisie umorzenie części miesięcznej opłaty partycypacyjnej proporcjonalnie do ilości dni nieobecności dziecka w przedszkolu stanowi istotne naruszenie prawa, bowiem ta część opłaty partycypacyjnej powinna być zwrócona jako nienależna, a nie umorzona. Rozstrzygnięcie to Rada Miejska Szczawno Zdrój postanowiła zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (uchwała z dnia 16 listopada 2004r.). W skardze Burmistrz Miasta Szczawna Zdroju wniósł o jego uchylenie. Skarżący wyjaśniał, iż Rada Miejska w Szczawnie Zdroju na podstawie art. 14 ust. 5 w.wym. ustawy o systemie oświaty, była upoważniona do podjęcia uchwały w sprawie ustalenia odpłatności za korzystanie z przedszkola. Skarżący zarzuca, że Wojewoda stwierdzając nieważność par. 1 uchwały nie wykazał na czym polega jej niezgodność z prawem i który przepis prawa ona narusza. Zdaniem skarżącego w uchwale zastosowano wadliwą Sygn. akt IV S.A./Wr 916/04 "nomenklaturę", skarżący nie zgadza się jednak ze stwierdzeniem, że uchybienie to stanowi istotne naruszenie prawa. Zapis dotyczący częściowego umarzania opłaty partycypacyjnej jest zdaniem skarżącego prawidłowy, bowiem dopiero w wyniku umorzenia opłaty, może nastąpić jej zwrot. Skarżący wyraża stanowisko, że zaistniałe w uchwale uchybienie powinno skutkować jedynie sygnalizacją ze strony Wojewody, a nie stwierdzeniem nieważności uchwały. Skarżący ponadto podnosi, że w przeszłości uchwały o identycznej treści były opiniowane przez Wojewodę pozytywnie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie oraz podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto Wojewoda stwierdził, że wprowadzając zasadę częściowego umarzania opłaty partycypacyjnej z uwzględnieniem ilości dni nieobecności dziecka w przedszkolu, ale jedynie w stosunku do dzieci wypisywanych z przedszkola, z pominięciem dzieci które np. z powodu choroby nie korzystały z przedszkola, Rada Miejska dopuściła się naruszenia przepisu art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl którego wszyscy są wobec prawa równi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 5 cytowanej ustawy o systemie oświaty, opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy, a w przypadku innych przedszkoli publicznych - organy prowadzące te przedszkola, z uwzględnieniem art. 6 pkt 1. W oparciu o cytowany przepis Rada Miejska w Szczawnie Zdroju, w dniu 27 września 2004r. podjęła uchwałę Nr XXVI/36/04 w sprawie opłaty partycypacyjnej za korzystanie z Przedszkola Miejskiego oraz stosowania ulg w pobieraniu tej odpłatności. W par. 1 uchwały zmieniono treść par. 2 ust. 2 uchwały Nr XXVI/28/04 z dnia 28 czerwca 2004r., wprowadzając zapis zgodnie z którym miesięczną opłatę partycypacyjną pobiera się w całości niezależnie od ilości dni nieobecności dziecka w przedszkolu. W przypadku wypisania dziecka z przedszkola dyrektor umarza część miesięcznej opłaty partycypacyjnej proporcjonalnie do ilości dni nieobecności dziecka w przedszkolu. Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność tego przepisu uchwały, dopatrując się w jego treści niezgodności z art. 14 ust. 5 w.w. ustawy o systemie oświaty. Sygn. akt IV SA/Wr 916/04 Przede wszystkim należy stwierdzić, że Rada Miejska w Szczawnie Zdroju, działając na podstawie art. 14 ust. 5 w.w. ustawy o systemie oświaty, była upoważniona do ustalenia opłaty za świadczenia Przedszkola Miejskiego. W zakresie podmiotu ustalającego opłatę jak również przedmiotu regulacji nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia norm prawnych. Odrębnym natomiast zagadnieniem jest sprawa sposobu ustalenia odpłatności oraz zasad zwrotu wnoszonej opłaty partycypacyjnej. Zapis uchwały wprowadzający zasadę zwrotu części opłaty partycypacyjnej jedynie w przypadku wypisania dziecka z przedszkola (proporcjonalnie do ilości dni nieobecności dziecka w przedszkolu), z pominięciem przypadków nieobecności dziecka w przedszkolu z innych powodów (np. choroba), narusza konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Przepis bowiem art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązujący również organy samorządu terytorialnego stanowi, że wszyscy wobec prawa są równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust.l). Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). Od zasady równości konstytucja nie zna żadnych odstępstw i wyjątków (W. Skrzydło: Konstytucja RP, Zakamycze 2000, str. 45). Przy czym należy ją tu rozumieć jako wymóg, by prawo w swej treści nie zawierało żadnych rozróżnień dyskryminacyjnych, ani faworyzujących ( bliżej o tym w: Wojciech Sadurski: Równość wobec prawa, P i P 1978/8-9, str. 55 i n.). Analiza przedmiotowego przepisu uchwały prowadzi wprost do wniosku, iż w jej treści kryją się elementy dyskryminacji poszczególnych grup podmiotów. Na jakiej podstawie bowiem przyjęto, że dopiero okoliczność wypisania dziecka z przedszkola upoważnia do zwrotu odpowiedniej części opłaty oraz -dlaczego z uprawnienia tego nie można skorzystać w innych przypadkach nieobecności dziecka w przedszkolu ? Przecież nie można wykluczyć sytuacji życiowej, w której dziecko nie będzie korzystało przez dłuższy okres czasu z przedszkola, jednakże - w myśl zapisu uchwały - ponieważ, nie zostanie z przedszkola wypisane, zwrot opłaty nie nastąpi. W świetle zakwestionowanych postanowień uchwały fakt niekorzystania dziecka z przedszkola nie ma dla kwestii ponoszonych opłat znaczenia. Jedynie poprzez wypisanie dziecka z przedszkola, może nastąpić zwrot poniesionej opłaty partycypacyjnej. Zróżnicowanie opłaty ze względu na wskazaną arbitralnie przez radę przyczynę nieobecności, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Rada naruszyła tym samym zasadę równego traktowania podmiotów prawa posiadających wspólną cechę, istotną dla regulacji. Sygn. akt IVSA/Wr 916/04 Ustanowiona w art. 14 ust. 5 podstawa prawna do ustalania zasad wnoszenia opłat za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych, pozwala przyjąć regulację prawną która będzie dostosowana do miejscowych warunków. Uprawnienie to nie oznacza, jednak dowolności w ustalaniu obowiązujących obywateli zasad. Należy zwrócić uwagę, że odrębnym zagadnieniem jest kwestia zastosowanego w uchwale pojęcia prawnego ( tj. "umorzenie") która, aczkolwiek istotna, ale ze względu na zaistnienie w sprawie bardziej istotnych uchybień - ma drugorzędne znaczenie. Również zarzut skarżącego, iż w przeszłości uchwały o takiej samej treści opiniowane były przez Wojewodę pozytywnie, z przyczyn oczywistych nie może mieć w sprawie znaczenia. Z powyższych względów, skargę jako niezasadną należało oddalić, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 53 poz. 1271 ze zm.).