II SA/Po 1987/03
PostanowienieWSA w Poznaniu2005-11-08
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wypłaty odsetek ustawowych od zasiłku pielęgnacyjnego powinna zostać uwzględniona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania roszczeń o wypłatę odsetek ustawowych od zaległych świadczeń zasiłkowych, gdyż takie roszczenia stanowią żądanie naprawienia szkody i należą do właściwości sądów powszechnych. Wobec tego skarga na decyzję odmawiającą wypłaty odsetek ustawowych powinna zostać odrzucona z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
S. R. ubiegał się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oraz wypłatę odsetek ustawowych od zaległego świadczenia. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły wypłaty odsetek, uznając, że nie mają podstaw prawnych. S. R. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] . z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odsetek od należnego świadczenia odrzucić skargę -/D. Rzyminiak -Owczarczak /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski KP/
U Z A S A D N I E N I E :
Decyzją z dnia [...] .- nr [...] Dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w [...] ., na podstawie art.14 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych ( j.t. Dz.U.102/98/651 ze zm.- dalej ustawa), odmówił przyznania S. R. zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że zgodnie z powołanym jako podstawa prawna przepisem zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie powyżej 16 roku życia, jeśli jest niepełnoprawna w stopniu umiarkowanym a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] wynika, że S. R. zaliczono do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z adnotacją w pkt 4, że umiarkowany stopień niepełnosprawności datował się od[...] r.
W odwołaniu od tej decyzji S. R. podnosił, że jego inwalidztwo powstało przed 16 rokiem życia a nie od [...]. Odwołujący się podniósł, że poważnie zachorował w wieku 14 lat; wówczas nie określano stopnia niepełnosprawności, lecz ojciec niewątpliwie otrzymywał nań zasiłek pielęgnacyjny. Orzeczenie Powiatowego Zespołu wyodrębnia datę określenia umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ([...] r.) i okres powstania tej niepełnosprawności (przed 16 rokiem życia).
Decyzją z dnia[...] .-nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynikało z motywów rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu I instancji.
W toku postępowania skargowego S. R. przedłożył odpisy decyzji Dyrektora [...] z dnia: [...] r.-nr [...],[...] r.- nr [...] i [...] r.- nr [...], przyznające Skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny w okresach- odpowiednio- od stycznia do maja [...] r., czerwca do listopada [...] i grudnia [...] do maja [...] r. Zainteresowany złożył także odpis orzeczenia z dnia [...] r. nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności o ustaleniu stopnia niepełnosprawności, z którego wynika, że S. R. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r., a niepełnosprawność istnieje przed 16 rokiem życia.
W wyniku rozpoznania skargi S. R. Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r.- sygn. [...] na podstawie art. 22 ust.1 i ust. 2 pkt 1 i 3, art.29 i art.55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.74/95/368 ze zm.) uchylił decyzję z dnia [...] . -nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] .- nr [...] Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w [...] oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] na rzecz Skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
W motywach rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w szczególności, że wykładnia językowa art.14 ust.3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, według którego to przepisu zasiłek pielęgnacyjny przysługiwał "osobie w wieku powyżej 16 lat, jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego", nie prowadziła do zadowalającego rezultatu. Literalna treść przepisu mogła być odczytywana i w ten sposób, że użyty przez ustawodawcę zaimek "ta" odnosił się do niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, co wykluczałoby przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobom, które legitymowały się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności stwierdzającym istnienie niepełnosprawności w okresie uprawniającym do zasiłku rodzinnego, przy równoczesnym ustaleniu późniejszego powstania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Przy takim rozumieniu przepisu wyłączone byłoby przyznanie zasiłku osobom, u których stwierdzono powstanie w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego niepełnosprawności o wyższym niż umiarkowany stopniu. Proste kierowanie się zasadami wykładni gramatycznej nie pozwalało na właściwą interpretację przepisu.
Sąd, kierując się zasadą interpretatio cessat in claris ( interpretację należy zakończyć, gdy osiągnięto jej jednoznaczny rezultat- dominującą w orzecznictwie Sądu Najwyższego po roku 1990; A. Municzewski "Reguły wykładni w orzecznictwie Sądu Najwyższego 1990- 2000 Szczecin 2000; M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. 56), sięgnął zatem do wykładni systemowej i celowościowej. Normy konstytucyjne zakładają szczególną ochronę osób dotkniętych niepełnosprawnością. Zgodnie z art.69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. ( Dz.U. 78/97/483, sprost. Dz.U. 28/01/319) osobom niepełnosprawnym władze publiczne, zgodnie z ustawą, udzielają pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Zatem, celem rozwiązań ustawowych dotyczących uprawnień osób niepełnosprawnych, jest udzielanie możliwie szerokiej pomocy we wskazanych dziedzinach. Art.67 ust.1 i 68 ust.3 Konstytucji RP wskazują na szczególne obowiązki władz publicznych wobec osób niepełnosprawnych w zakresie zabezpieczenia społecznego i opieki zdrowotnej. Zasiłki pielęgnacyjne w tym okresie były formą zabezpieczenia społecznego, służącą umożliwieniu zapewnienia opieki osób trzecich, w tym zdrowotnej. Owe przesłanki przeciwiły się zawężonej wykładni art.14 ust.3 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, to jest odnoszeniu zaimka "ta" do niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym a nie każdej niepełnosprawności.
Sąd miał na uwadze, że po wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do nowelizacji omawianego przepisu art.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o funduszu alimentacyjnym, ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych i ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 154/01/1791 ze zm.). Znowelizowany z dniem 1 stycznia 2002r. przepis w sposób nie ulegający wątpliwości zakładał przyznawanie zasiłków pielęgnacyjnych osobom niepełnosprawnym w stopniu umiarkowanym i znacznym, które w wieku uprawniającym do zasiłku były niepełnosprawne bez względu na stopień niepełnosprawności. Wyłączone było stosowanie wprost znowelizowanego przepisu w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną przed nowelizacją. Sąd uznał, że istniały poważne przesłanki przemawiające za przyjęciem, że nowelizacja nie służyła rozszerzeniu kręgu osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego lecz usunięciu wątpliwości interpretacyjnych związanych z odczytywaniem przepisu we wcześniejszym brzmieniu.
Uzasadnienia rządowego projektu ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. i autopoprawki (druki sejmowe: nr 68 z dnia 21 listopada 2001r. i 68A z dnia 30 listopada 2001r.) wskazywały, że w zakresie zasiłków pielęgnacyjnych zakładano racjonalizację ich przyznawania, rozumianą jako zaostrzenie kryteriów uzasadniających uprawnienia do zasiłków. Zakładano też, że wydatki na zasiłki pielęgnacyjne nie wzrosną. Generalnie zakładano, że nowelizacja różnych ustaw dotyczących uprawnień do różnorakich zasiłków służyć będzie istotnym oszczędnościom w zakresie wydatków budżetowych. W tym stanie rzeczy nie można było przyjąć, by zamiarem ustawodawcy było rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego. Uzasadniony był wniosek, że nowelizacja omawianego przepisu służyła jedynie usunięciu wątpliwości interpretacyjnych przy założeniu, że identyczne skutki wywoływało wcześniejsze, niefortunnie sformułowane brzmienie przepisu. Również przesłanki wykładni autentycznej przemawiały za przyjęciem, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji zasiłek pielęgnacyjny przysługiwał i tym osobom, które mogły udokumentować powstanie w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego jedynie niepełnosprawność bez określenia jej stopnia.
Na rozprawie dnia [...] r. pełnomocnik Skarżącego- siostra W. G. wyjaśniła, że Skarżący cierpi na długotrwałą gruźlicę płuc z marskością płuca i ostrą łuszczycę; oba schorzenia powstały w 13 roku życia brata- w każdym razie przed 16 rokiem jego życia.
Sprawa była uprzednio już dwakroć przedmiotem badania w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium- decyzjami z dnia [...] r.- nr [...] i z dnia [...] r.- nr[...]. W uzasadnieniach obu tych decyzji organ odwoławczy wskazał organowi I instancji, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić, czy niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym istniała także przed 16 rokiem życia; organ I instancji miał przeprowadzić postępowanie dopuszczając wszystkie dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, nie poprzestając na wydaniu decyzji w oparciu o kolejne orzeczenie, pozostające w sprzeczności z wcześniejszymi. Przepis art. 138 § 2 zd. 2 kpa nie jest co prawda odpowiednikiem art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. 74/95/368 ze zm.) czy art. 386 § 6 kpc, to jednak wzgląd na zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa) nakazywał ze szczególną starannością uzasadniać odstępstwo od poglądu uprzednio wyrażonego w danej sprawie. Ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Centrum z dnia [...] r., nie spełniały w tej materii wymogów art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności obowiązkiem organów administracji publicznej było ustalić treść dokumentów i dokonać starannej ich wykładni- zwłaszcza, gdy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zachodziły między nimi rozbieżności. Jeśli zatem w orzeczeniu o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z dnia [...] r. Zespół datował umiarkowany stopień niepełnosprawności od [...] r., a w orzeczeniu z dnia [...] r. od [...] r. ( tak jak w orzeczeniu z dnia [...] r.), a we wszystkich orzeczeniach wskazywał, że niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia ( a w orzeczeniu z dnia [...] r., że od [...] r.- co dla urodzonego [...] r. oznaczało-od 13 roku życia) i potwierdzał to odpis orzeczenia [...] z [...] r. uznającej, że inwalidztwo istnieje przed 16 rokiem życia, to dowolnym jawiło się ustalenie, że niepełnosprawność Skarżącego w stopniu umiarkowanym powstała od [...] r.- w wieku [...] lat. Data ta- odpowiadająca dacie wydania orzeczenia [...] z [...] r.- wskazywała jedynie, że w tej dacie stwierdzono inwalidztwo, uprawniające do zaliczenia do II grupy inwalidów ( wg ówczesnych przepisów). Analogicznie z datą badania [...] r. korelowała data ustalenia umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na [...] r. (jak w orzeczeniu z [...] r.). Do odmiennych wniosków nie prowadziły zdawkowe uzasadnienia owych orzeczeń, bowiem sformułowanie "wg załączonej dokumentacji medycznej i oceny specjalistów" wymykało się jakiejkolwiek kontroli merytorycznej (odpowiednio-orzeczenie SN z dnia 3.11.1976- IV CR 481/76- OSNC 5-6/77/102, akceptowane przez E. Wengerka w: "Kpc z komentarzem" W.Pr. 1989 t. 2 s. 461 uw. 12).
W piśmie z dnia [...] r. do [...] Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w [...] S. R. wniósł o: wypłacenie Mu zasiłku pielęgnacyjnego za rok [...] w wysokości obowiązującej w tym roku wraz z ustawowymi odsetkami "na podstawie wyroku NSA z [...]"; wydanie stosownej decyzji za ten okres (k. 18 akt administracyjnych).
Decyzją z dnia[...] .- nr [...] Dyrektor[...] Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w[...] ., na podstawie art.14 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych ( j.t Dz.U. 102/98/651 ze zm.), przyznał S. R. zasiłek pielęgnacyjny za okres [...] o [...] r. w łącznej wysokości 1.554,92 zł.
W uzasadnieniu Dyrektor Centrum przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania; przywołując wyrok NSA z dnia [...] - sygn. [...] podniósł, że Sąd wskazał "zasadność zastosowania rozszerzonej wykładni ówczesnego brzmienia przepisu art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy". Uwzględniając zalecenia wynikające z owego wyroku, organ I instancji orzekł jak w sentencji. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w[...] . z dnia [...] nr [...] wynika, że S. R. jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym do [...] r., ustalony stopień niepełnosprawności tj. umiarkowany, datuje się od [...] r. a niepełnosprawność w ogóle powstała przed 16 rokiem życia.
Decyzją z dnia [...] r. nr[...], po rozpatrzeniu odwołania S. R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych ( j.t Dz.U. 102/98/651 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. W szczególności organ odwoławczy miał na uwadze wyrok NSA "z dnia [...] r. wskazujący na zasadność zastosowania rozszerzonej wykładni ówczesnego brzmienia art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy". Wniosek Skarżącego w części dotyczącej wypłaty odsetek od kwoty przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego nie znajduje oparcia ani w ustawie, ani w orzeczeniu sądu, ani w decyzji innego właściwego organu i nie może być pozytywnie rozpatrzony.
Decyzję tę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył w części dotyczącej odmowy wypłacenia odsetek ustawowych od zaległej należności ( kwoty 1554,92 zł zasiłku pielęgnacyjnego za [...] r.) S. R., wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek ustawowych od kwoty przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący podniósł, że gdy ubiegał się ustnie o wypłatę odsetek ustawowych, był różnie informowany- że odsetki nie przysługują lub że będą wypłacone w późniejszym terminie. Po oczekiwaniu ponad miesiąc złożył wniosek na piśmie ( z dnia [...] r.) o wypłatę odsetek ustawowych od zaległej wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, którego "utrata nastąpiła w [...] r., a wypłata po ponad 2 latach- poprzez NSA". "Odwołania od decyzji [...] z[...]" nie złożył, gdyż uznał ją "za zgodną w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego". Skarżący rozumie, że wniosek w części dotyczącej wypłaty odsetek nie znajduje oparcia w ustawie o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, ani w orzeczeniu sądu, ani w decyzji innego właściwego organu, lecz uważa, że obowiązek zapłaty ustawowych odsetek od zaległych należności wynika z odrębnych przepisów o odsetkach ustawowych. Utrata należnego Mu dochodu w [...] r. w postaci comiesięcznej wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego była dlań znaczna i krzywdząca, a rekompensatą winna być wypłata nie samego świadczenia, lecz również odsetek.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z akt administracyjnych (k. 19, 21-23) i z odpisów dokumentów załączonych do skargi przez S. R. wynika, że zarówno organ I, jak i II instancji, potraktowały pismo Wnioskodawcy z dnia [...] r. jako odwołanie od decyzji Dyrektora Centrum z dnia [...] r. z immanentnie zawartym w piśmie wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania ( art. 58 § 1 i 2 kpa; odpowiednio- uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1997 r.- III CZP 39/97- OSNC 12/97/191 z akceptującą glosą A. Szpunara- PS 6/98/100 i przytoczonym orzecznictwem SN i GKA, i piśmiennictwem). Nadanie biegu odwołaniu na podstawie art. 133 kpa ( mimo braku zwrotnego potwierdzenia doręczenia odpisu decyzji Dyrektora [...] z dnia [...] r.) pismem z dnia [...] r. i merytoryczne rozpatrzenie odwołania decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. wskazuje na dorozumiane przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
W uzasadnieniach decyzji obu instancji wyrażono pogląd, że "wyrok NSA z [...] r. wskazywał na zasadność zastosowania rozszerzonej wykładni ówczesnego brzmienia przepisu art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy". W istocie jednak wyrok ów nie wskazywał na wykładnię rozszerzoną, lecz na operatywną wykładnię właściwą, która nie ogranicza się jedynie do metody językowej, lecz która posługuje się przy dekodowaniu normy prawnej z szeregu przepisów- w tym znajdujących się w aktach prawnych różnej rangi- również innymi metodami wykładni, akceptowanymi przez doktrynę i orzecznictwo ( Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 1998 s. 230; M. Zieliński: "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM Poznań 1972 s. 26 i n.; "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. s. 47, 56, 60 i n.). Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1270 ze zm. - dalej upsa), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Żądanie wypłaty odsetek ustawowych (zgłoszone przez Wnioskodawcę w piśmie z dnia [...] i podtrzymane w odwołaniu z dnia [...] r., a następnie w skardze) od świadczenia, spełnionego z opóźnieniem, jest w istocie żądaniem naprawienia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej ( art. 77 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319).
Zdarzenia, z których Skarżący wywodzi skutki prawne, powstały przed dniem 1 września 2004 r.- przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 162/04/1692- dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 5 ustawy zmieniającej, do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie owej ustawy, stosuje się przepisy art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. W doktrynie trafnie wskazuje się, że od momentu wejścia w życie Konstytucji RP ( 17 października 1997 r.), treść normatywna art. 160 kpa uległa zmianie ( M. Safjan "Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej- po 1 września 2004 r." W.Pr. 2004 s. 91- 93).
Ponieważ w sprawie nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 kpa ani uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 153 kpa. W sprawie nie znajdzie także zastosowania art. 160 kpa, bowiem nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa ani do stwierdzenia nieważności takiej decyzji; w szczególności o odszkodowaniu od organu wymienionego w § 1 nie mógł orzec organ administracji publicznej, bowiem nie stwierdził nieważności decyzji z powodu naruszenia art. 156 § 1 kpa ani nie stwierdził, w myśl art. 158 § 2 kpa, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 ( art. 160 § 4 zd. 1 kpa). W sprawie nie doszło też do wzruszenia decyzji w stanie nagłej konieczności na podstawie art. 161 kpa. W sprawie nie zachodzą także przesłanki zastosowania art. 287 upsa.
Wraz z wejściem w życie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., domniemywa się właściwość sądów powszechnych we wszystkich sprawach, z wyjątkiem ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów ( art. 177 Konstytucji). W doktrynie trafnie wskazuje się, że dla przyjęcia właściwości sądu powszechnego nie jest konieczne pozytywne określenie jego kompetencji, lecz wystarczy brak ustawy zastrzegającej kompetencję do rozpoznania sprawy przez inny sąd ( R. Lewicka "Realizacja prawa do sądu a spory kompetencyjne w świetle nowych regulacji prawnych" PiP 11/04/62; przykładowo uzasadnienia: wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10.7.2000- SK 12/99- OTK 5/00/143; postanowienia SN z 25.1.2001- I CKN 1343/00- OSNC 9/01/133; wyroku SN z 12.12.1997- I CKN 370/97- OSNC 7-8/ 98/116; postanowienia SN z: 6.4.2000- II CKN 285/00- OSNC 10/00/188; 21.5.2002- III CK 53/02- OSNC 2/03/31). Domniemania właściwości sądu powszechnego nie usuwa określenie klauzulą pozytywną zakresu orzekania sądów administracyjnych w art. 184 zd. 1 Konstytucji, który wskazuje, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.
W szeregu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że istnieje możliwość zasądzenia odsetek od opóźnienie wypłaty należności (z różnych tytułów) , lecz jedynie w postępowaniu przed sadem powszechnym ( odpowiednio- uchwała 7 Sędziów NSA z 5.3.2001- OPS 17/00- ONSA 3/01/100; wyrok NSA z: 29.4.1998- I SA 1713/97; wyrok WSA w Poznaniu z 18.X.2005- 4/II SA/Po 1791/03).
Także Sąd Najwyższy i Sądy powszechne w bogatym orzecznictwie wskazywały na drogę sądową przed sądem powszechnym przy powoływaniu się w pozwie na "wadliwość" decyzji organu administracyjnego (odpowiednio - wyrok SN z: 6.2.1002- V CKN 1248/00 z aprobująca glosą R. Mastalskiego- OSP 10/02/128; 19.12.2002- II CKN 167/01; 12.3.2004- II CK 47/03; wyrok SA w Poznaniu z 5.11.2002- I ACa 841/02; postanowienie SA w Białymstoku z 3.9.2002- I Acz 664/02- OSA 3/03/8).
Skoro zatem orzekanie o odszkodowaniu z tytułu wydania ostatecznej decyzji w wysokości odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie zasiłku pielęgnacyjnego za 2001 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przeto na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 upsa w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1271 ze zm.), skargę należało odrzucić.
/-/ M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak
KP/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło