III SA/Wa 2430/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z. W. oraz B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia ... lipca 2005 r. nr ... w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2005 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia ... kwietnia 2005r. nr ..., 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia ... lipca 2005 r. nr..., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 2 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84, ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia ... lutego 2005 r. nr ... wydaną przez Prezydenta W. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia ... lutego 2005 r. nr..., Prezydent W. ustalił dla skarżących podatek od nieruchomości dotyczący nieruchomości położonej w W. przy ul..., zobowiązanie podatkowe za 2005 r. w wysokości 494,70 zł. Wymiar podatku został sporządzony w oparciu o informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożoną przez podatnika w Wydziale Budżetowo – Księgowym W. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca B. W. podniosła, iż w sprawie istnieje spór graniczny pomiędzy właścicielami działek oznaczonych numerami ... oraz ... przy ... Skarżąca podniosła również, iż przed wydaniem powyższej decyzji żaden z urzędników nie wykonał obmiaru gruntu i zabudowań celem usunięcia nieprawidłowości występujących w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do tego co ujawnione jest w Księdze Wieczystej. Decyzją z dnia ... lipca 2005 r. nr... Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, odwołując się do przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.), oraz złożonej w trybie art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych informacji, że podstawą decyzji są wskazane w ewidencji gruntów wymiary nieruchomości i tylko zmiana dokonana w ewidencji powoduje inne naliczenie podatku. W skardze na powyższą decyzję i dołączonych do niej dokumentach skarżące nie zgadzają się z wydaną decyzją i twierdzą, że w sprawie spór graniczny wynika z dokumentacji wytworzonej w latach siedemdziesiątych przez urzędników z korzyścią dla działki nr..., a pokrzywdzeniem działki nr... W ocenie skarżących, gdy jest spór graniczny, trudno jest ustalić powierzchnię zabudowań. Podnoszą, że chcą zajmować grunt zgodnie ze stanem ujawnionym w Księdze Wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, a nie jak wynika to , w ich ocenie błędnie, z ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. W dniu ... listopada 2005 r. wpłynęło do Sądu pismo wraz z załącznikami, w którym skarżące wniosły o zwrot kosztów postępowania oraz dowodziły zasadności wniesionej skargi. Skarżące podniosły, iż nieruchomość będąca przedmiotem niniejszej sprawy jest ich własnością hipoteczną, zakupioną notarialnie, o określonej powierzchni gruntu stwierdzonej w Księdze Wieczystej, na której znajdują się obiekty budowlane. Zdaniem skarżących obiekty te nie mają ustalonej powierzchni z powodu rozbieżnej dokumentacji. Również grunt, jak to określiły skarżące przestał mieć swoją powierzchnię z tego powodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną, jednakże w myśl § 2 tegoż artykułu Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia przyjęcia danych z ewidencji gruntów i budynków jako podstawy faktycznej do ustalenia podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy stan ten nie jest zgodny, wedle strony skarżącej, ze stanem ujawnionym w Księdze Wieczystej. Należy stwierdzić, iż organy podatkowe w zakresie ustaleń co do powierzchni nieruchomości są związane danymi wynikającymi z wypisu z rejestru gruntów. Stanowi o tym art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.). W orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1994 r., III SA 1685/93, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1999, nr 2, poz. 67, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995, nr 42, poz. 24, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2003 r. III RN 22/02, OSNP 2004, nr 6, poz. 92). Dane wynikające z ewidencji gruntów lub budynków mogą być oczywiście zakwestionowane, a wynikające z nich domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy może być obalone. Jednakże weryfikacja tych danych nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie posiadają one takich kompetencji. Organy właściwe do prowadzenia ewidencji i sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jeżeli więc skarżące kwestionują zgodność danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, to powinny najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym, a następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w oparciu o ewidencję gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. III SA 911/94, OSS 1994, nr 4 – 5, poz. 164). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podzielił, wskazując, iż strona chcąc zmienić podstawę faktyczną ustalania zobowiązania podatkowego musi doprowadzić do zmian w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero dokonanie tych zmian będzie skutkowało zmianami w przyjętym przez organy podatkowe stanie faktycznym i – w konsekwencji - w wysokości ustalonego stronie zobowiązania podatkowego. Skarga zasługuje jednak na uwzględnienie, aczkolwiek z powodów innych niż w niej podniesione. Należy bowiem stwierdzić, iż w rozstrzygnięciu wydanym przez organ I instancji występują nieprawidłowości, które choć nie zostały podniesione w skardze, lecz w ocenie Sądu mają istotny wpływ na wynik postępowania. Co prawda Prezydent W. prawidłowo ustalił, iż z tytułu nieruchomości i obiektów budowlanych, których właścicielami są skarżące, ciąży na nich obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości powinno nastąpić w oparciu o podstawę opodatkowania ustaloną na podstawie art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) i stawki określone przez Radę. W. w uchwale nr... z dnia ... listopada 2004r., co też organ I instancji uczynił prawidłowo. Wyjaśnienia wymaga jednakże, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiące współwłasność, są odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy od takiej nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Jednakże zgodnie z ust. 5 tegoż artykułu jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości, od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż podatnikiem podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących, traktowanej jako odrębny przedmiot opodatkowania, są obie skarżące. Powyższe wynika z postanowień art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) zgodnie, z którym podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu, na gruncie podatku od nieruchomości skonkretyzowanych w treści art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok, wydana na podstawie art. 6 ust. 7 cytowanej ustawy, powinna być adresowana do obu współwłaścicielek – jako podatników, na których solidarnie ciąży obowiązek podatkowy. Każda ze współwłaścicielek, jako podatnik - zgodnie z art. 133 Ordynacji podatkowej, jest stroną prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, a wydana decyzja zgodnie z art. 210 § 1 pkt 3 tej ustawy powinna zawierać oznaczenie strony postępowania. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w orzeczeniach NSA i piśmiennictwie przedmiotu (por. wyrok NSA z 18 maja 2001r. I SA/Kr 1487/00, wyrok NSA z 25 lutego 2003r. I SA/Łd 1086/01, a także komentarz do art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych E. Kornberger-Sokołowska [w] Biblioteka podatkowa, Tom III, Warszawa 1996-2004). Należy zauważyć, iż organ podatkowy wymierzając zobowiązanie podatkowe w treści decyzji nie dokonuje jego podziału, bowiem zgodnie z solidarnym charakterem obowiązku - do zapłacenia podatku zobowiązani są wszyscy współwłaściciele, a uiszczenie zobowiązania przez któregokolwiek z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania w stosunku do wszystkich. Wydana w ten sposób decyzja podlega doręczeniu wszystkim współwłaścicielom. Wynika to z dyspozycji art. 145 § 1Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym pisma w postępowaniu podatkowym doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Odnosząc powyższe do ustaleń rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, wydana przez organ I instancji, skierowana została jedynie do skarżącej Z. W. i jedynie jej została doręczona. Stało się tak pomimo, iż organ miał wiedzę o tym, iż opodatkowane nieruchomości stanowią współwłasność skarżących. W treści decyzji wskazał jako współwłaściciela skarżącą B. W., nie czyniąc jej jednakże adresatem tejże decyzji. Z tych właśnie względów wydana decyzja nie może być uznana za odpowiadającą prawu, a co za tym idzie powoduje także wadliwość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującego ją w mocy. Należy również zwrócić uwagę na fakt, iż w aktach administracyjnych sprawy znajdują się oświadczenia podatkowe Z. i B. W. wskazujące różne powierzchnie tej samej nieruchomości. Przy ponownym załatwianiu sprawy organ administracyjny powinien zwrócić uwagę na ten fakt i wyjaśnić przyczynę tej rozbieżności. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1370 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane w całości. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej od organu Sąd orzekł, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.