II SA/Wa 1475/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-10
Skład orzekający: Adam Lipiński, Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Celnej, któremu powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, może zostać przeniesiony na inne stanowisko służbowe w innej miejscowości bez swojej zgody, pomimo istnienia przesłanki z art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej?Ratio decidendi
Funkcjonariusza Służby Celnej nie można przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości bez jego zgody, jeśli sprawuje opiekę nad dzieckiem do lat 14. W sytuacji, gdy postanowienie sądu powierza funkcjonariuszowi wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, a okoliczności faktyczne (zameldowanie dziecka, uczęszczanie do przedszkola w miejscu zamieszkania ojca) potwierdzają jego faktyczną opiekę, należy uznać, że spełnione są przesłanki z art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, co uniemożliwia przeniesienie bez zgody funkcjonariusza.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Służby Celnej o przeniesieniu funkcjonariusza A.Z. z Izby Celnej w R. do Izby Celnej w O. z uwagi na reorganizację Służby Celnej po przystąpieniu Polski do UE. Funkcjonariusz wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że postanowieniem sądu powierzono mu wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem, co zgodnie z art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej powinno uniemożliwić przeniesienie bez jego zgody. Szef Służby Celnej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że brak jest podstaw do wzruszenia decyzji. A.Z. złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński Asesorzy WSA - Janusz Walawski - Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant: - Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.Z na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r., 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
II SA/Wa 1475/05
UZASADNIENIE
Szef Służby Celnej działając na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. przeniósł pana A.Z. na stanowisko [...] wraz z etatem od dnia 1 lipca 2005 r. z Izby Celnej w R. do pełnienia służby w Izbie Celnej w O.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało, że część granicy polskiej, tj. granica polsko-niemiecka, polsko-czeska, polsko-słowacka i polsko-litewska, uległa zniesieniu z punktu widzenia kontroli celnej, a obecna wschodnia granica kraju stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z powyższym w izbach celnych usytuowanych na zachodzie i południu kraju zmniejszyła się ilość wykonywanych zadań. Zabezpieczenie realizacji obowiązków nałożonych na Służbę Celną przez Unię Europejską, polegających m.in. na zwiększeniu ilości kontroli celnych towarów na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej z Ukrainą, Białorusią i Rosją, stworzyło konieczność zwiększenia obsady kadrowej w izbach celnych położonych na wschodzie kraju. Po dokonaniu analizy aktualnych zadań Służby Celnej opracowana została docelowa obsada etatowa izb celnych, którą w dniu 28 października 2004 r. zatwierdził Szef Służby Celnej. W oparciu o ten dokument wystąpiła konieczność zwiększenia obsady etatowej Izby Celnej w O., przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady etatowej Izby Celnej w R. Organ przywołał treść art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Zdaniem Szefa Służby Celnej wskazane powyżej względy służbowe spowodowały potrzebę przeniesienia skarżącego z Izby Celnej w R. do Izby Celnej w O. na stanowisko [...]. Organ podejmując decyzję wskazał, iż wzięto pod uwagę posiadane przez celnika kwalifikacje, przygotowanie zawodowe a także kryterium określone w pkt 5 części III Kryteriów i kolejności wyłaniania osób do procesu alokacji kadr zawartych w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej" z dnia 30 września 2003 r., tj. kryterium osoby posiadającej szczególne umiejętności lub wiedzę przydatną do służby w innej Izbie Celnej posiadającej braki kadrowe - o ile wystarczająca ilość takich osób pozostanie w macierzystej Izbie. Mając powyższe na względzie organ uznał, iż potrzeby Służby Celnej uzasadniają przeniesienie funkcjonariusza.
W dniu 2 maja 2005r. pan A.Z. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku celnik podniósł, że postanowieniem Sądu rejonowego w S. powierzono mu wyłączne wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem, który stale z nim przebywa. W tej sytuacji zgodnie z art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej nie powinien być przeniesiony.
Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 127 § 3 oraz 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż z orzeczenia Sądu Rejonowego w S. wynika, że władza rodzicielską nad małoletnim pełnią oboje rodzice, a brak jest informacji o niewykonywaniu władzy rodzicielskiej przez matkę dziecka. Nadto syn pana A.Z. jest zameldowany u niego tylko na pobyt czasowy, co nie wskazuje na to, że pełni on stałą opiekę nad dzieckiem. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
W dniu 28 czerwca 2005 r. pan A.Z. złożył skargę na powyższą decyzję. W skardze podniósł, iż samodzielnie sprawuje władzę rodzicielską nad małoletnim synem, co oznacza, że posiada pełnię praw rodzicielskich, opiekuje się nim i pokrywa całość kosztów związanych z utrzymaniem syna. Syn jest od dnia 8 maja 2001 r. pod opieką NZOZ, w S., a od 1 września 2004 r. uczęszcza do przedszkola w S. W tej sytuacji występuje przesłanka z art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, która uniemożliwia przeniesienia celnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy stwierdzić, iż podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Przepis ten statuuje zasadę, wedle której funkcjonariusza Służby Celnej nie można przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości bez jego zgody, jeśli sprawuje opiekę nad dzieckiem do lat 14. W rozpatrywanej sprawie pan A.Z. przedstawił wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2005 r. sygn. akt [...], w którym powierzono mu wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem K.Z, urodzonym w dniu [...] kwietnia 2001 r., z pozostawieniem władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Treść tego postanowienia wskazuje, iż tylko skarżący wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnim synem. Zauważyć należy, że zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie prawa uznaje się, że treść władzy rodzicielskiej jest różna od jej wykonywania, a samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej wykonywania (por. J. Ignatowicz, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, J. Winiarz "Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem" Warszawa 1990 s. 413-412). Wykonywanie władzy rodzicielskiej oznacza, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami dziecka. Chodzi tu o wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Władzę rodzicielską powinni wykonywać oboje rodzice, jednak może się zdarzyć, że na skutek różnych okoliczności wykonywanie władzy rodzicielskiej będzie powierzone jednemu z nich bez pozbawiania praw rodzicielskich drugiego rodzica. Z wymienionego wyżej postanowienia wynika wprost, że panu A.Z. powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem K. O tym, że skarżący faktycznie ją wykonuje, świadczą załączone do wniosku dokumenty wskazujące, że syn jest wraz z nim zameldowany oraz że od 1 września 2004 r. uczęszcza do przedszkola w miejscu zamieszkania ojca. Te okoliczności wskazują, ze pan A.Z. wypełnia przesłanki z art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i bez jego zgody nie powinno być dokonane przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło