IV SA/Wa 1583/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Z. C. kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Wójt Gminy B. postanowieniem z dnia [...] marca 2005r., na wniosek Z. C. o rozgraniczenie nieruchomości, wszczął postępowanie rozgraniczeniowe mające na celu ustalenie przebiegu granic działek położonych we wsi T., gm. B. o nr [...] i [...], będących własnością wnioskodawcy, z działkami sąsiednimi nr [...] i [...], będących własnością T. P. (pkt 1 postanowienia); do wykonania czynności rozgraniczeniowych upoważnił uprawnionego geodetę (pkt 2 postanowienia); koszty rozgraniczenia pokrywa wnioskodawca (pkt 3 postanowienia). Na powyższe postanowienie w części obciążającej go kosztami postępowania Z. C. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] za pośrednictwem Wójta Gminy B. zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu wskazało, iż stosownie do art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r., nr 100, poz. 1086 ze zm.) na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie, o czym strona została pouczona w zaskarżonym postanowieniu. Oznacza to, iż wniesione zażalenie jest niedopuszczalne i nie może zostać rozpatrzone przez organ merytorycznie. Z. C. złożył na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005r. skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie art. 134 Kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie błędnego założenia, iż od orzeczenia w sprawie kosztów postępowania nie przysługuje zażalenie. W jego ocenie zaskarżone postanowienie jest wadliwe, albowiem organ drugiej instancji w jego uzasadnieniu nie odniósł się merytorycznie do złożonego przez niego zażalenia. Podniósł, iż przedmiotem zażalenia nie było podważenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, ale niegodzenie się z punktem 3 postanowienia mówiącym, iż "koszty rozgraniczenia pokrywa wnioskodawca". Powołał się na wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000r., sygn. akt II SA/Kr 816/00, w którym sąd stanął na stanowisku, iż skoro, zgodnie z art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy wyżej powołanej, organem przeprowadzającym rozgraniczenie jest wójt, a czynności ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta, to nie budzi wątpliwości, że koszty czynności związane z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Jeżeli organ obciąża stronę kosztami to winien to uczynić w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 264 Kpa, na które stosownie do art. 264 § 2 Kpa osobie zobowiązanej do poniesienia kosztów służy zażalenie. Postanowienie to winno zostać wydane jednocześnie z wydaniem decyzji w sprawie. Uważa więc, że złożone zażalenie było zasadne i winno być rozpatrzenie przez organ merytorycznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wskazało, wbrew twierdzeniom skarżącego, że postanowienie organu pierwszej instancji nie jest postanowieniem w rozumieniu art. 264 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę poprzez uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2005r., jako wydanego z naruszeniem prawa. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy organ pierwszej instancji w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, a konkretnie w jego pkt 3 postanowił, iż "koszty postępowania rozgraniczeniowego ponosi wnioskodawca", czyli skarżący. Skarżący, nie zgadzając się z obciążeniem kosztami na tym etapie postępowania, zaskarżył przedmiotowe postanowienie w tej części. Wówczas organ odwoławczy, powołując się na brzmienie art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r., nr 100, poz. 1086 ze zm.) zgodnie z którym na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczeniowe nieruchomości nie służy zażalenie, stwierdził niedopuszczalność zażalenia, pomijając ustosunkowanie się do bezprawnego, przedwczesnego obciążenia strony kosztami postępowania, czyli jedynego zarzutu zażalenia, a zarazem i skargi. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy podkreślić, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, w efekcie wydający akt powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 Kpa), działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 Kpa), jak i dokonać wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy rozpoznawaniu sprawy (art. 11 Kpa). Największe znaczenie dla realizacji zasady przekonania, czyli ostatniej z wymienionych, ma właściwe uzasadnienie postanowienia, które winno być tak zredagowane, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy rozpoznawaniu sprawy, to znaczy winno ono odpowiadać wymogom z art. 124 § 2 Kpa. W ocenie Sądu organ przedstawionym działaniem dopuścił się naruszenia wymienionych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wyjaśnił stronie w sposób przekonywujący przesłanek rozstrzygnięcia, nie odniósł się merytorycznie do zarzutów przez nią podniesionych w zażaleniu. Bezspornym jest fakt, iż na postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego zażalenie nie przysługuje. W odpowiedzi na skargę organ sam podkreślił, iż postanowienie to nie jest postanowieniem wydanym w trybie art. 264 Kpa, czyli wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę (kiedy to w drodze postanowienia organ ustala wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia). W tej sytuacji obowiązkiem organu było rozważenie legalności zamieszczenia w przedmiotowym postanowieniu punktu dotyczącego kosztów postępowania, a niepoprzestanie na zacytowaniu art. 30 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zatem i rozważenie czy środek zaskarżenia wniesiony przez skarżącego nie należałoby potraktować jako zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, zwłaszcza że za takim kierunkiem rozważań niewątpliwie przemawiała jego treść, mając na uwadze że zażalenie na postanowienie w sprawie kosztów postępowania co do zasady służy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji, zasadzając jednocześnie na rzecz skarżącego - zgodnie z art. 200 p.p.s.a. - zwrot kosztów postępowania sądowego.