II SA/Bk 765/05
WyrokWSA w Białymstoku2005-11-22
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Urszula Barbara Rymarska, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez inny podmiot, dokonane przez następcę prawnego podmiotu odpowiedzialnego za zanieczyszczenie, może zostać odrzucone wyłącznie z powodu następstwa prawnego, bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrzucenie zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez inny podmiot, wyłącznie z powodu następstwa prawnego zgłaszającego podmiotu po podmiocie odpowiedzialnym za zanieczyszczenie, jest nieprawidłowe. Zastosowanie art. 12 ustawy wprowadzającej Prawo ochrony środowiska nie jest wyłączone w przypadku sukcesji prawnej, a organy miały obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego, czego zaniechały.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. zgłosiła Staroście Ł. zanieczyszczenie powierzchni ziemi na terenie stacji paliw, wskazując jako sprawcę nieistniejącą już spółkę C. Spółka przedstawiła oceny zanieczyszczenia gruntu, ale organy uznały, że zgłoszenie nie spełnia wymogów formalnych i zostało złożone po terminie, a przedstawione dowody są niewystarczające. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty o odrzuceniu zgłoszenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ł. w części odrzucającej zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi na działkach położonych w obrębie miasta J. - stacja paliw nr [...]. W pozostałej części skargę oddalono. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w części uchylonej. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi [...] O. S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Ł. w części odrzucającej zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi na działkach położonych w obrębie Miasta J. - Stacja Paliw Nr [...], a w pozostałej części oddala skargę, 2. stwierdza, że wskazane w punkcie 1 decyzje nie mogą być wykonane w części uchylonej, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz [...] O. S.A. w P. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] O. S.A, zgłosił Staroście Ł. w dniu 30 czerwca 2004 roku fakt zanieczyszczenia powierzchni ziemi, na terenie stacji paliw w P. P. i J. przez nieistniejącą już C. [...] ([...]).
W ocenie Starosty Ł. złożony przez [...] O. S.A. wniosek nie spełniał ustawowych wymogów, dlatego pismem z 16 września 2004 r. wezwał skarżącą Spółkę do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku. W dniu 17 listopada 2004 r. przedłożono oceny zanieczyszczenia gruntu, sporządzone
na podstawie badań przeprowadzonych u dniu 22 września 2004 r. tj. po dacie wzywającej do uzupełnienia wniosku. Wnioskodawca w piśmie z dnia 11 stycznia 2005 r. uzupełniającym zgłoszenie, opisał okoliczności wskazujące, iż sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot.
Decyzją z dniu [...] kwietnia 2005 r. Nr [...], Starosta Ł. odrzucił zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi na:
• działce położonej w obrębie m. P. P. Stacja paliw nr [...] oznaczonej nr geodezyjnym [...], oraz
• działkach położonych w obrębie m. J. Stacja paliw nr [...] oznaczonych nr geodezyjnymi [...].
Starosta Ł. oceniając, że zgłoszenie zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez inny podmiot na terenie Stacji paliw nr [...] i Stacji paliw nr [...] nastąpiło dopiero w styczniu 2005 r. tj. po upływie ustawowego terminu oraz bazując na stanowiskach Ministerstwa Skarbu Państwa i Ministerstwa Środowiska wskazujących, że w wyniku połączenia spółek (w tym C. SA i P. P.) powstały [...] O. S. A. jest następcą prawnym C. S.A. uznał, że złożony wniosek nie kwalifikuje się do przyjęcia zgłoszenia, na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.).
Z decyzją Starosty Ł., w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia powierzchni ziemi, na działkach, położonych w obrębie miasta J. Stacja paliw nr [...], nie zgodził się skarżąca Spółka i w odwołaniu złożonym w dniu 9 maja 2005 r. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcie sprawy i uwzględnienia zgłoszenia w rejestrze określonym w art. 110 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62. poz. 627).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując odwołanie podniosło, że, skarżąca Spółka, jako władająca powierzchnią ziemi obowiązana była nie tylko do zgłoszenia faktu zanieczyszczenia ziemi lub gleby spowodowanego przez inny podmiot, ale i jego udokumentowania oraz stosownie do przepisów
art. 12 ust 2 tej ustawy do załączenia do zgłoszenia (w dniu złożenie zgłoszenia) wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia gleby lub ziemi oraz opisu okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. Wskazano,
że wyniki badań przeprowadzonych w listopadzie 2004 r. na terenie Stacji Paliw
nr [...] w J. nie wskazują, że sprawcą zanieczyszczenia powierzchni ziemi był inny podmiot, a także nie wskazują, iż zanieczyszczenie gleby lub ziemi nastąpiło przed wejściem w życie ustawy. Kolegium uznało w związku z powyższym, że Starosta Ł. słusznie uznał, że złożone przez Spółkę dokumenty uzupełniające nie są wystarczające - nie wskazują, że zanieczyszczenie powstało przed przyjęciem nieruchomości od C. SA oraz, że sprawcą zanieczyszczenia nie jest skarżąca Spółka. Ponadto w uzasadnieniu decyzji podniesiono, że przedłożona "Ocena zanieczyszczenia gruntu" na terenie Stacji Paliw SP nr [...] w P. P. nie wykazała zawartości substancji, wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby i standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165. poz. 1359) w ilościach przekraczających standardy. Powyższe zdaniem Kolegium wskazywało na brak nawet najmniejszego rozpoznania wnioskodawcy w dniu składania wniosku o istniejącym zanieczyszczeniu gleby lub ziemi na omawianej stacji paliw.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że w świetle określonych wymogów określonych w art. 12 ww. ustawy, zgłoszenie Spółki
nie czyni zadość wymaganiom ustawowym, co oznacza, iż Starosta Ł. nie mógł uwzględnić zgłoszenia w rejestrze, określonym w art. 110 Prawa ochrony środowiska, zawierającym informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi.
Na powyższą decyzję w części dotyczącej nieruchomości w J. została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z wnioskiem o uchylenie skarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzję Starosty Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W skardze zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego - art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, poprzez przyjęcie, że:
• zgłoszenie wniesione 30 czerwca 2004 r. na podstawie art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej nie spełnia wymogów ustawy wprowadzającej w związku z brakiem jego udokumentowania w dniu zgłoszenia,
• wyniki badań, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy wprowadzającej mogą być wyłącznie wynikami analitycznych badań laboratoryjnych, co nie wynika z przepisu ustawy i jest sprzeczne z praktyką oceny zanieczyszczeń glebowo-gruntowych przyjętą w sektorze paliwowym,
• badania laboratoryjne wykonane po dacie złożenia zgłoszenia,
o którym mowa w art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej, nie mogą stano wić materiału dowodowego w sprawie,
2. przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a., poprzez powołanie pisma Ministra Środowiska jako podstawy rozstrzygnięcia i zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z brzmienia art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej wynika, że władający powierzchnią ziemi, zgłaszający zanieczyszczenie dokonane przez inny podmiot, miał obowiązek zgłosić taki fakt organowi do dnia 30 czerwca 2004 r. Do zgłoszenia należało załączyć badania, jednak ustawodawca nie określił, jakiego rodzaju badania powinny być załączone
do zgłoszenia. Wskazano, że z przeprowadzonych przez skarżącą Spółkę badań naocznych wynikało jednoznacznie, że teren jest zanieczyszczony, a wynik tych badań został zawarty w treści zgłoszenia. Podniesiono, że w art. 105 ust. 3 ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) zawarta jest fakultatywna delegacja dla Ministra Środowiska do wydania rozporządzenia określającego referencyjne metodyki badania jakości gleby lub ziemi, która dotąd nie została wykonana. Zdaniem skarżącej Spółki w świetle niewykonania przez Ministra Środowiska delegacji brak jest metodyki referencyjnej badań tego rodzaju, a zatem mogą być one wykonane w sposób dowolny, w tym, co jest powszechnie przyjęte w sektorze paliwowym, mogą być badaniami naocznymi. Wskazano, że przykładem metodyki szacowania zanieczyszczeń w sektorze paliwowym metodą badań naocznych mogą być badania na podstawie, których Państwowy Instytut Geologiczny, Zakład Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej sporządził raport "Ocena stanu zanieczyszczenia i zagrożenia wód podziemnych produktami naftowymi na obszarze Polski" (Warszawa, grudzień 1988r.),
z wykorzystaniem wizji lokalnych dla oszacowania wielkości powierzchni skażonej.
Podniesiono też, że ustawa Prawo ochrony środowiska nie zawiera ani nie definiuje terminu "badania" w kontekście odpowiedzialności za zanieczyszczenie gleby i ziemi w związku z powyższym należy uznać, że standardy jakości gleby, zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U. z 2002 r., Nr 165, poz. 1359) z pewnością zostały przekroczone, jeżeli na powierzchni ziemi widoczne są gołym okiem zanieczyszczenia (plamy z produktów ropopochodnych). Podkreślono, że na żądanie organu skarżąca Spółka, jako zgłaszający usunęła wątpliwości, co do faktu zanieczyszczenia składając wyniki analitycznych badań laboratoryjnych.
Odnosząc się do stwierdzenia organów obu instancji, że zgłoszenie nie czyniło zadość wymaganiom ustawowym z powodu niedostatecznego udokumentowania w dniu 30 czerwca 2004 r. wskazano, w związku z tym, że wyniki badań naocznych zawarto w treści zgłoszenia "byłoby zbędnym formalizmem wymaganie od strony, aby wyłączyła oświadczenie w tym zakresie do osobnego dokumentu (...)". Podniesiono, że jeżeli w przekonaniu organu okoliczności sprawy nie zostały jednoznacznie wyjaśnione, to zadaniem organu było wszechstronne wyjaśnienie sprawy poprzez dopuszczenie innych dowodów. Uznano, że w tym zakresie doszło do naruszenia art. 7 i 8 kpa., co miało wpływ na wynik postępowania.
Podkreślono, że ustawa wprowadza obowiązek zgłoszenia zanieczyszczenia dokonanego przed dniem l października 2001 r. potwierdzonego badaniami, bez wskazania daty ich wykonania, oraz obowiązek dostarczenia opisu okoliczności, które mają uprawdopodobnić, że sprawcą był inny podmiot powoduje,
że w rozstrzyganej sprawie dotyczącej zgłoszenia, wskazanie jako sprawcy zanieczyszczenia C. SA (inny podmiot), dodatkowo dowodzi, że zanieczyszczenie nastąpiło przed dniem 7 września 1999 r., tj. przed datą wykreślenia C. z rejestru handlowego.
Dodatkowo podniesiono, że udowodnienie tego faktu poprzez przedstawienie wyników badań laboratoryjnych datowanych przed 7 września 1999 r. nie jest możliwe z uwagi na brak do dnia 9 września 2002 r. regulacji prawnych określających kryteria oceny jakości gruntów. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165, poz.1359) umożliwiło ocenę stanu środowiska gruntowego w sposób szczegółowy tj. poprzez określenie wartości stężeń substancji stanowiących zanieczyszczenie dopiero we wrześniu 2002 r. Z powyższego wywnioskowano, że zapis art. 12 ust.2 ustawy wprowadzającej zobowiązuje
do przedstawienia wyników badań np. naocznych, lub wyników analiz laboratoryjnych, ale wykonanych po dacie wejścia w życie ustawy wprowadzającej. W związku z powyższym, dołączone do wniosku na wezwanie organu badania spełniają ustawowy warunek, natomiast nie stanowią dowodu o sprawcy zanieczyszczenia. Ustalenie czasu, w którym powstało przedmiotowe zanieczyszczenie gruntów jest z technicznego punktu widzenia trudne należało, więc oprzeć się na dowodach pośrednich - wnioskowaniu opartym na logicznym rozumowaniu i ocenie materiału dowodowego opartego na tych samych zasadach. Wskazano, że zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, jeżeli za czasów funkcjonowania C. [...], to jest przez ponad 40 lat, na nieruchomości istniała stacja paliw, to można przyjąć, że zanieczyszczenia przedostały się do środowiska w proporcji do czasu, jaki nieruchomość była w posiadaniu skarżącej Spółki w stosunku do czasu posiadania przez C. [...].
Pełnomocnik Spółki wskazał, że [...] O. S.A. jest cywilnoprawnym następcą C. [...] S.A. natomiast w sferze prawa publicznego doszło do następstwa prawnego jedynie w takim zakresie, w jakim dopuścił to ustawodawca. Wskazano, że na gruncie art. 82 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego nie obciążał każdoczesnego nabywcy rzeczy, ale pozostawał obowiązkiem sprawcy, w myśl zasady "zanieczyszczający płaci". Dopiero na gruncie ustawy Prawo Ochrony Środowiska obowiązkiem rekultywacji obciążony został cywilnoprawny nabywca rzeczy (art. 102 ust. l wspomnianej ustawy), tym samym w miejsce zasady odpowiedzialności sprawcy wprowadzono zasadę domniemania odpowiedzialności władającego. Z powyższego wywiedziono, że art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej ma charakter gwarancyjny, chroni prawa nabyte osób, które nabyły nieruchomości przed wejściem 1 października 2001 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Powyższe w ocenie pełnomocnika Spółki potwierdza, że [...] O. S.A. nie jest na gruncie prawa publicznego odpowiedzialny za szkody w środowisku wyrządzone przez C. [...] oraz wszystkich cywilnoprawnych poprzedników prawnych tej spółki pod tytułem ogólnym i szczególnym. W związku z powyższym podniesiono, że odrzucenie zgłoszenia (po zapoznaniu się z interpretacją Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2004r.) jedynie na tej podstawie, że [...] O. S.A nie jest objęty dyspozycją art. 12 ust. l ustawy wprowadzającej, ponieważ jest następcą prawnym C. [...] S.A. uznać należy za niedopuszczalne.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo podnosząc, że przedmiotem rozważań Kolegium w niniejszej sprawie było również rozstrzygnięcie czy skarżąca Spółka ma prawo skorzystać z regulacji zawartej w art. 12 ustawy wprowadzającej ustawę Prawo ochrony Środowiska pozwalającej uwolnić się od obowiązku rekultywacji gruntu.
W świetle przeprowadzonych rozważań dotyczących zakresu następstwa prawnego na podstawie art. 465 §3 i art. 285 § 3 Kodeksu handlowego przyjęto,
że skarżąca Spółka jest następcą prawnym C. SA, także w zakresie praw
i obowiązków administracyjnych. W tym stanie rzeczy C. [...] SA, jako poprzednik prawny [...] O. S.A. nie może być traktowana, jak inny podmiot w stosunku do skarżącej Spółki. W związku z powyższym Kolegium uznało, że istniały podstawy do odrzucenia zgłoszenia złożonego przez skarżącą Spółkę. Kolegium wskazało, że stanowiska tego nie podważa przyjęcie w Prospekcie Emisyjnym [...] O. S.A że będzie ona musiała ubiegać się od nowa o niektóre zezwolenia z zakresu ochrom środowiska udzielone C. S.A., z uwagi na fakt, że prospekt jest wyrazem poglądów jago autorów w powyższej kwestii, natomiast znane są przekłady odmiennego ujęcia problemu.
Ponadto Kolegium podniosło, że skarżąca Spółka nie wywiązała
się z wynikającego z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy wprowadzającej ustawę Prawo ochrony środowiska, wprowadzającej obowiązek wykazania, że sprawcą zdarzeń powodujących zanieczyszczenie powierzchni ziemi była C. SA. Wskazano,
że znajdująca się w aktach ocena zanieczyszczenia gruntu nastąpiła na podstawie próbek pobranych 22 września 2004 r. a przejęcie stacji paliw nastąpiło w 1999 r. oraz, że ocena nie określa czasu, w jakim powstało stwierdzone zanieczyszczenie powierzchni ziemi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjne został wyposażony
w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza,
że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa
(art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem
i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Z treści art.12 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy- Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) wynika, że na władającym powierzchnią ziemi, ciążył obowiązek:
• zgłoszenia, w terminie do 30 czerwca 2004 r., zanieczyszczenia dokonanego przed dniem l października 2001 r. potwierdzonego badaniami
(bez wskazania jednak daty ich wykonania), oraz
• dostarczenia opisu okoliczności, które mają uprawdopodobnić, że sprawcą był inny podmiot niż władający.
Należy zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącej Spółki, że brak do dnia 4 października 2002r. (data Dz. U. Nr 165, w którym pod poz. 1359 opublikowano rozporządzenie Min. Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w prawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi) regulacji prawnych określających kryteria oceny jakości gruntów uniemożliwiał określenie wartości stężeń substancji stanowiących zanieczyszczenie przed tą datą w tym na dzień wykreślenia C. S.A. z rejestru w roku 1999, jak też na dzień 1 października 2001r. tj. na dzień wejścia w życie ustawy. Tym samym należy uznać, że dołączone do wniosku na wezwanie organu badania zanieczyszczeń ziemi sporządzone we wrześniu 2004 r. spełniają ustawowy warunek potwierdzający zanieczyszczenie ziemi, nie stanowią przy tym dowodu potwierdzającego sprawcę zanieczyszczenia.
Z treści wspomnianego przepisu wynika, że fakt spowodowania zanieczyszczeń przez inny podmiot niż władający gruntem należało jedynie uprawdopodobnić poprzez dołączenie opisu okoliczności, w których doszło do zanieczyszczeń. W ocenie Sądu zwrot "uprawdopodobnić" należy rozumieć, jako wskazanie istnienia faktów i okoliczności, które pozwolą na wyciągnięcie wniosku, że istnieje duże prawdopodobieństwo (a nie pewność), że zanieczyszczenia dokonał inny podmiot.
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka zgłosiła fakt zanieczyszczenia ziemi ostatniego dnia terminu wyznaczonego w cytowanym wyżej art. 12 ustawy.
Do zgłoszenia nie dołączono wyników badań zanieczyszczeń ( wg Spółki wyniki badań naocznych zawarto w treści zgłoszenia uznając, że wymaganie od strony, aby wyłączyła oświadczenie w tym zakresie do osobnego dokumentu byłoby zbędnym formalizmem), a w jego treści wyjaśniono, że sprawcą zanieczyszczeń była C. [...], wykreślona z rejestru handlowego 7 września 1999 r., która prowadziła działalność od lat 40 ubiegłego stulecia. Z wyjaśnień Skarżącej Spółki wynikało, że stacje paliw na nieruchomościach istniały od dawna tj. na działce położonej w P. P. od 1977 r., a na działkach położonych w J. od 1962 r., w związku, z czym przyjęto, iż zanieczyszczenia przedostały się do środowiska w proporcji do czasu, jaki nieruchomość była w posiadaniu skarżącej Spółki w stosunku do czasu jej posiadania przez C. [...]. Na wezwanie organu prowadzącego sprawę zostały dostarczone dokumenty dotyczące oceny zanieczyszczeń ziemi. Organ pierwszej instancji uznał jednak, że strona uzupełniła zgłoszenie po terminie oraz
nie przedstawiła wystarczających dowodów na okoliczność, iż lokalne zanieczyszczenia gruntów przedstawione w "Ocenach zanieczyszczenia", dotyczące stacji paliw spowodował inny podmiot, a także nie udowodniła, iż zanieczyszczenie nastąpiło przed przejęciem wyżej wymienionych, stacji przez [...] O. S.A. oraz, że zgłoszenie nie dokumentowało braku następstwa prawnego po C. [...].
W świetle powyższego zasadny jest zarzut pełnomocnika skarżącej Spółki,
że jeżeli w przekonaniu organu okoliczności sprawy nie zostały jednoznacznie wyjaśnione, to jego zadaniem było wszechstronne wyjaśnienie sprawy poprzez dopuszczenie innych dowodów. Takiego postępowania nie przeprowadzono. Z tego też powodu zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ja decyzja Starosty Ł. narusza postanowienia art. 7 kpa (zasady prawdy obiektywnej) załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i postanowienia art. 77 kpa, w myśl których organy administracji w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego powinny w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy.
Dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w cyt. art. 12 ustawy o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw, w ocenie Sądu, ma na celu umożliwienie uwolnienia się od odpowiedzialności za zanieczyszczenie ziemi lub gleby przez podmiot, który przejął władanie obszarem ziemi już zanieczyszczonej przez poprzednio władającego. Skład orzekający w sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 187/05, w którym Sąd stwierdził, że "Przyjęcie stanowiska, iż sukcesja generalna wyłącza możliwość stosowania art. 12 omawianej ustawy, prowadziłoby
do znacznego ograniczenia jego stosowania. Literalne brzmienie tego przepisu uprawnia do możliwości skorzystania z niego przez wszystkich "władających" powierzchnią w dniu wejścia w życie ustawy bez wyłączenia następców prawnych." Dlatego też odrzucenie zgłoszenie złożonego przez [...] O. S. A. z tego powodu, że Spółka jest następcą prawnym C. S.A. (sprawcy zanieczyszczeń) na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), i uznanie na podstawie oficjalnych wyjaśnień Ministerstwa Środowiska i Ministerstwa Skarbu Państwa, że złożony przez [...] O. S.A. wniosek nie kwalifikuje się do przyjęcia należy uznać za nieprawidłowe. Organ odwoławczy nie odniósł się do powyższych kwestii następstwa prawnego (zrobił to dopiero w odpowiedzi na skargę), które jak wynika z uzasadnienia decyzji Starosty Ł. było jednym z powodów odrzucenia zgłoszenia, co czyni zasadnym zarzuty skargi o naruszeniu prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego - art. 7 i 77 kpa. Kwestie te powinny być wyjaśnione i ocenione przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów
art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy- Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) poprzez błędna wykładnię oraz przepisów proceduralnych
(art. 7 kpa w związku z art. 77 kpa), Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo - o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję
i poprzedzającą ją decyzję Starosty Ł. w części odrzucającej zgłoszenie zanieczyszczenia ziemi na działkach położonych w obrębie miasta J. - stacja paliw nr [...]. Natomiast w związku z tym, że przedłożona "Ocena zanieczyszczenia gruntu" na terenie Stacji Paliw SP nr [...] w P. P. nie wykazała zawartości substancji, wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby i standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165. poz. 1359) w ilościach przekraczających standardy decyzję w części odrzucającej zgłoszenie zanieczyszczenie ziemi na jej terenie utrzymał w mocy.
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie
art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło