I SA/Po 2837/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty odsetek I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję I Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. o Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 960,- zł (dziewięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/J.Ruszynski Podatnik H. S. właściciel przedsiębiorstwa "A" w [...]r. i [...]r. prowadził działalność gospodarczą, był podatnikiem podatku od towarów i usług i złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty za miesiące styczeń i luty [...]r. Decyzją z [...]r. Urząd Skarbowy powołując się na wniosek H. S. z dnia [...]r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń i luty [...]r. twierdząc, że w miesiącach tych nie wystąpiła nadpłata w myśl art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nadpłata wystąpiła za miesiąc marzec [...]r. orzeczona decyzją z dnia [...]r., którą jednocześnie odmówiono podatnikowi prawa skorygowania deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń i luty [...]r. w związku z utratą prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur nie rozliczonych w ustawowym terminie. Od powyższej decyzji odwołał się pełnomocnik H. S. do Izby Skarbowej O/Z, która decyzją z dnia [...]r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...]r. Urząd Skarbowy powołując art. 10 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 21 § 1 pkt 1 i art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej określił podatnikowi kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za miesiące styczeń i luty [...]r. oraz zawyżenie kwoty do przeniesienia w styczniu w wysokości [...]zł i w lutym w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że w rozliczeniu podatku VAT za miesiące styczeń i luty [...]r. organ przyjął kwoty podatku należnego wykazane przez podatnika w deklaracjach korygujących złożonych w dniu [...]r. Również i od tej decyzji wniósł odwołanie pełnomocnik podatnika do Izby Skarbowej, która decyzją z dnia [...]r. o odpowiednim numerze utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższą decyzję zaskarżył H.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu skargą, w której zarzucił naruszenie prawa. W wyniku skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Izba Skarbowa O/Z uwzględniła w całości skargę podatnika i w dniu [...]r. uchyliła zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z [...]r. oraz orzekła co do istoty sprawy. W uzasadnieniu decyzji Izba uznała, że podatnik miał prawo do dokonania korekty deklaracji VAT-7 zwiększającej kwotę podatku naliczonego do odliczenia za miesiące: • styczeń [...]r. o kwotę [...]zł • luty [...]r. o kwotę [...]zł. Także Izba stwierdziła, iż podatnik naruszył § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.). Zgodnie z § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w przypadku faktur wystawionych w zakresie dostaw energii elektrycznej i cieplnej, gazu przewodowego, usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 84-86 załącznika nr 3 do ustawy VAT, jeżeli faktura zawiera informacje, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy za miesiąc w którym podatnik otrzymał fakturę, uważa się miesiąc w którym przypada termin płatności określony na tej fakturze. Podatnik natomiast odliczył podatek naliczony w miesiącu fizycznego otrzymania zakwestionowanych faktur. W wyniku tego działania skarżący w deklaracjach VAT-7 za miesiąc styczeń i luty zawyżył kwotę podatku naliczonego do odliczenia: • w miesiącu styczniu o [...]zł, • w miesiącu lutym o [...]zł. Wnioskiem z dnia [...]r., który wpłynął do organu podatkowego I instancji w dniu [...]r., a nazwany "wezwaniem" podatnik H. S. domagał się zapłaty odsetek za zwłokę w zwrocie nadpłaconego podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty [...]r. W uzasadnieniu wniosku podatnik podkreślił, że na skutek decyzji Izby Skarbowej Urząd Skarbowy dokonał zwrotu na konto podatnika kwoty [...]zł tytułem stwierdzonej nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty [...]r. Zwrot wymienionej kwoty nastąpił bez odsetek za zwłokę i uważa, że powinien otrzymać rekompensatę w postaci odsetek w wysokości liczonej jak od zaległości podatkowych tj. od dnia kiedy powinien nastąpić zwrot odpowiednio podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty [...]r. do dnia rzeczywistego zwrotu tych kwot to jest do dnia [...]r. Powyższy wniosek został rozpoznany przez Urząd Skarbowy, który decyzją z dnia [...]r. odmówił podatnikowi zwrotu w/w odsetek. W uzasadnieniu decyzji organ zarzuca, że faktycznie dokonał w dniu [...]r. zwrotu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...]zł, ale za miesiące sierpień i październik [...]r., a nie za styczeń i luty [...]r. Od decyzji z [...]r. w dniu [...]r. podatnik złożył odwołanie do Izby Skarbowej O/Z, która decyzją z dnia [...]r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję i podzieliła pogląd zawarty w jej uzasadnieniu. Powyższą decyzję zaskarżył H.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu skargą, w której zarzuca, że organy podatkowe nie wyjaśniły należycie sprawy odnośnie nadpłaty za styczeń i luty [...]r. oraz, że był pozbawiony przez okres dwóch i pół roku odsetek od kwoty [...]zł, których konsekwentnie się domagał od dnia pierwszego wniosku. W konsekwencji skarżący domagał się uchylenia niekorzystnych dla niego decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa O/Z nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniem art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jak i całe postępowanie przed organami podatkowymi narusza obowiązujące przepisy prawa procesowego zawartego w Ordynacji podatkowej – ustawie z 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Na wstępie należy podkreślić, że do sądu zostały nadesłane niekompletne akta podatkowe, oraz kserokopie decyzji (brak oryginałów) odnośnie nadpłaty za miesiące styczeń i luty [...]r. Oryginalne są tylko decyzje z [...]r. organu I instancji i decyzja organu odwoławczego z [...]r., zaskarżone do sądu administracyjnego. W aktach sprawy brak jest pierwszego wniosku o stwierdzenie nadpłaty z [...]r. na który powołano się w decyzjach z [...]r. (k. 1 akt podatkowych) i z dnia [...]r. (k. 2 akt podatkowych). Z akt nie wynika, na jakiej podstawie toczyło się postępowanie podatkowe zakończone decyzją z [...]r. i decyzją organu II instancji z dnia [...]r. o nr [...]. Brak jest także skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu na decyzję Izby Skarbowej O/Z z [...]r. o nr [...]. W aktach brakuje również decyzji ustalającej nadpłatę w podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł, a także wniosku na podstawie którego organ dokonał zwrotu w/w kwoty w dniu [...]r. Brak tych dokumentów i sposób prowadzenia postępowania świadczy o tym w jaki sposób nie powinno być prowadzone postępowanie podatkowe przez organ I i II-ej instancji. Organy podatkowe w trakcie postępowania podatkowego są przede wszystkim zobowiązane do prowadzenia tego postępowania w sposób zgodny z normami Ordynacji podatkowej. Szczególną doniosłość w tym zakresie mają zasady ogólne postępowania uregulowane w art. 120-129 powołanej ustawy. Zgodnie z powszechnie akceptowanym, zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i w doktrynie prawa podatkowego, poglądem zasady ogólne są powszechnie obowiązującymi normami prawa. Są one zatem nie tylko postulatami ustawodawcy pod adresem administracji podatkowej lecz mają charakter normatywny (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2002 r. III SA 3390/00 – Przegląd podatkowy 2003/1/63). Zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów podatkowych wiążące na równi z innymi przepisami procedury. Na aprobatę zasługuje zatem pogląd, zgodnie z którym naruszenie zasad ogólnych jest naruszeniem prawa, co skutkować może eliminacją takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielić stronie niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Zasada wyrażona w art. 121 Ordynacji wynika z konstytucyjnej zasady demokratycznego Państwa prawa zawartej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. W świetle art. 2 Konstytucji i art. 121 Ordynacji podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji w przypadku gdy organ podatkowy zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia sprawy jej nie wyjaśni, a wręcz działa na szkodę strony, co w ocenie Sądu w sprawie miało miejsce. W świetle powyższych ustaleń – postępowanie organów podatkowych naruszało przepisy Ordynacji podatkowej powołane powyżej i dlatego Sąd zaskarżone decyzje wyeliminował z obrotu prawnego. W ponownym postępowaniu organy podatkowe powinny uzupełnić brakujące dokumenty i zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej rozpoznać wniosek skarżącego z jego treścią. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i art. 200 Ordynacji podatkowej orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński LF