II SA/Wa 1484/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego - oddala skargę - Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), przeniósł D.C. na stanowisko młodszego kontrolera celnego, wraz z etatem, od dnia 1 lipca 2005 r. z Izby Celnej we W. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B. W uzasadnieniu podał, iż przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało zniesienie z punktu widzenia kontroli celnej granicy z państwami będącymi członkami UE, a wschodnia granica kraju stała się zewnętrzną granicą Unii. W związku z tym w izbach celnych na południu i zachodzie kraju zmniejszyła się ilość wykonywanych zadań, zaś na izby celne położone na wschodzie nałożono dodatkowe obowiązki, dla realizacji których nastąpiła konieczność zwiększenia ich obsady etatowej. Po dokonaniu analizy aktualnych zadań Służby Celnej Szef Służby Celnej w dniu 28 października 2004 r. zatwierdził docelową obsadę etatową izb celnych. Z dokumentu tego wynikało, że zwiększeniu uległa obsada etatowa Izby Celnej w B., natomiast zmniejszeniu – Izby Celnej we W. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości, zaś wskazane względy służbowe spowodowały potrzebę przeniesienia D.C. do Izby Celnej w B. Dodatkowo Szef Służby Celnej podniósł, że podejmując decyzję, wziął pod uwagę kwalifikacje i przygotowanie zawodowe funkcjonariusza, a także kryterium określone w pkt. 4c części III Kryteriów i kolejności wyłaniania osób do procesu alokacji, a nadto fakt, iż pozostaje w służbie stałej i jest osobą bezdzietną. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D.C. zwróciła się o zmianę decyzji w części dotyczącej miejsca przeniesienia i przeniesienie jej do Izby Celnej w P. z uwagi na otrzymaną propozycję objęcia stanowiska w Urzędzie Celnym w K. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., działając na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej miejsca przeniesienia i orzekł o przeniesieniu D.C. z Izby Celnej we W. do pełnienia służby w Izbie Celnej w P., a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek jest zgodny z potrzebami Służby Celnej, bowiem zgodnie z zatwierdzoną obsadą docelową, w Izbie Celnej w P. zatrudnienie ma być zwiększone o co najmniej 150 etatów. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D.C. wniosła o jej uchylenie wobec zaistnienia nowych zasadniczych zmian w jej sytuacji rodzinnej. Powołała się na fakt przysposobienia małoletniego A. urodzonego [...] lipca 2004 r., załączając kopię postanowienia Sądu Rejonowego w J. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] czerwca 2005 r., dotyczącego zabezpieczenia postępowania o przysposobieniu poprzez ustalenie miejsca pobytu małoletniego w miejscu jej zamieszkania. Skarżąca podała ponadto, że w związku z przysposobieniem ma prawo do urlopu macierzyńskiego w wymiarze 8 tygodni, a sprawując opiekę nad dzieckiem, będzie mogła również skorzystać z uprawnień określonych w art. 178 § 2 Kodeksu pracy, w tym zakazu delegowania poza stałe miejsce pracy, którym jest obecnie Urząd Celny w Z. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podnosząc w uzasadnieniu, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji skarżącej nie przysługiwała ochrona z art. 178 § 2 Kodeksu pracy, a zatem nie było przeszkód prawnych do dokonania zmiany w jej stosunku służbowym i przeniesienia do innego urzędu. Zmiana w sytuacji rodzinnej skarżącej, która ma być w jej ocenie podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji, nastąpiła po jej wydaniu i doręczeniu. Załączone do skargi postanowienie wydane w toku postępowania o przysposobienie nosi datę [...] czerwca 2005 r., a z informacji Izby Celnej we W. wynika, że w dniu 27 czerwca 2005 r. skarżącej udzielono urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego na okres od 21 czerwca 2005 r. do 27 sierpnia 2005 r., zaś z uprawnień wynikających z art. 178 § 2 Kodeksu pracy będzie ona mogła skorzystać w Izbie Celnej w P. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż z dniem 1 sierpnia 2005 r. Urząd Celny w Z. uległ likwidacji. W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2005 r. skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że proces adopcyjny trwa nierzadko kilka lub kilkanaście miesięcy, zaś starania o przysposobienie dziecka podjęła z mężem znacznie wcześniej niż rozpoczął się proces alokacji. W związku ze zmianą sytuacji rodzinnej Szef Służby Celnej winien, jej zdaniem, uchylić zaskarżoną decyzję w trybie art. 155 kpa, ze względu na słuszny interes strony, gdyż obecnie sytuacja ta wyczerpuje kryteria z art. 178 § 2 Kodeksu pracy oraz art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Skarga oceniana w tym aspekcie nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą przeniesienia służbowego D.C. jest przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) przewidujący możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu w tej samej lubi innej miejscowości. Z użytego w tym przepisie sformułowania "można przenieść" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Sądowa kontrola takich decyzji jest ograniczona i nie obejmuje celowości zaskarżonej decyzji, natomiast sprowadza się wyłącznie do badania, czy nie nosi ona cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający nie przekroczył granic uznania administracyjnego i poprzedził swoje rozstrzygniecie wszechstronnym i dogłębnym rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Z treści powołanego art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej wynika przesłanka umożliwiająca przeniesienie funkcjonariusza do innej miejscowości, którą stanowią "ważne względy służbowe". W rozpatrywanej sprawie przesłanka powyższa została niewątpliwie spełniona, albowiem przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało, że granica polsko-niemiecka, polsko-czeska, polsko-słowacka i polsko-litewska uległy likwidacji z punktu widzenia kontroli celnej, a co za tym idzie – zmniejszeniu uległa ilość wykonywanych zadań, pociągając za sobą zmniejszenie obsady etatowej funkcjonariuszy celnych. Z kolei wschodnia granica kraju stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej i w związku z tym zwiększeniu uległa ilość obowiązków nałożonych na izby celne funkcjonujące na tym obszarze oraz w głębi kraju, co wymusiło konieczność zwiększenia ich obsady etatowej. Szef Służby Celnej w dniu 28 października 2004 r. zatwierdził docelową obsadę etatową izb celnych, w wyniku której ilość etatów w Izbie Celnej we W. zmniejszyła się o 579,5, natomiast w Izbie Celnej w B. wzrosła o 180, zaś w Izbie Celnej w P. o 198. Skoro zatem przeniesienie służbowe skarżącej wynikało z rzeczywistego zmniejszenia ilości etatów w jednostce, w której pełniła służbę, to wystąpiły ważne względy służbowe przewidziane w przepisie art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Wskazać przy tym należy, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie zachodziły przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia skarżącej wymienione w art. 19 powołanej ustawy, gdyż nie była w ciąży oraz nie sprawowała samodzielnie opieki nad dzieckiem do lat 14. Dodatkowo trzeba podkreślić, że sąd administracyjny nie jest władny do oceny celowości zmian strukturalnych i organizacyjnych w Służbie Celnej, a tym bardziej do kwestionowania zasad i trybu wyboru funkcjonariuszy przeznaczonych do przeniesienia. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z przysposobieniem małoletniego A., należy stwierdzić, iż nie jest on zasadny. Przede wszystkim należy podnieść, że okoliczność ta wystąpiła już po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz nie była podnoszona w toku prowadzonego przez organ postępowania. Wynika to z faktu, że Sąd Rejonowy w J. wydał postanowienie w sprawie o przysposobienie dopiero w dniu [...] czerwca 2005 r., a dotyczyło ono jedynie zabezpieczenia postępowania poprzez ustalenie miejsca pobytu małoletniego A. w miejscu zamieszkania D.C. do czasu zakończenia postępowania o przysposobienie. Na marginesie wypada zauważyć, że nawet, gdyby przysposobienie nastąpiło w toku postępowania dotyczącego przeniesienia służbowego, to okoliczność ta nie miałaby wpływu na treść rozstrzygnięcia organu, albowiem ochrona przewidziana w art. 19 ustawy o służbie celnej obejmuje jedynie zakaz przenoszenia funkcjonariusza celnego, bez jego zgody, samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14 i kobiety w ciąży. Z kolei zarzut niezastosowania przez Szefa Służby Celnej art. 155 kpa wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy i w związku z tym nie może być przedmiotem oceny przez Sąd. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.