II SA/Gl 440/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-01
Skład orzekający: Sędzia Łucja Franiczek, Sędzia Elżbieta Kaznowska, Sędzia Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy realizacja robót budowlanych w oparciu o nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może rozpatrywać merytorycznie zarzutów dotyczących niezgodności decyzji organu pierwszej instancji z przepisami prawa budowlanego, a właściwe do oceny legalności obiektu budowlanego i ewentualnego doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem są organy nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący E. i R.J. domagali się uchylenia decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] r., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią biurową dla inwestora A.K. oraz umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji. Skarżący podnosili, że budowa została zrealizowana na podstawie nieostatecznej decyzji, pomimo postanowienia o wstrzymaniu wykonania, co stanowi samowolę budowlaną, a lokalizacja budynku narusza ich interesy. Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia Rafał Wolnik, Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. J., R.J. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią biurową wraz z przyłączami w C. przy ulicy [...], nr ew. gruntów [...] obręb C. ark. [...] dla inwestora M. U.
Decyzja ta, po złożeniu odwołania przez R. i E.J., została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Ś. z dnia [...] r., która z kolei została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2001 r., wobec naruszenia art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim braku ustalenia w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości faktu dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, w związku z cofnięciem przez skarżących oświadczenia o wyrażeniu zgody na usytuowanie garaży na ich nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ś., powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję ( z dnia [...] r.) oraz decyzję nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. przenoszącą decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. za zgodą M.U. na rzecz A. K. i orzekł, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) o zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z projektem zamiennym opracowanym w [...] r. dostosowującym planowaną inwestycję do wymogu planu miejscowego w zakresie zapewnienia 100 % miejsc parkingowych i o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z częścią biurową wraz z przyłączami elektroenergetycznym, gazowym, wewnętrzną instalacją gazową, wodno-kanalizacyjną, elektryczną oraz kotłownią gazową w C. przy ulicy [...] dla A.K. W uzasadnieniu wyjaśniono, że lokalizacja budynku w granicy nieruchomości wynika nie tyle z postanowień organu ile z zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C., który przewiduje lokalizację w pierzejach ulic. Ustalenia miejscowego planu wskazują ponadto na konieczność budowy parkingów w ilości 100 % potrzeb, w tym 50 % na własnej działce. W celu zabezpieczenia tego wymogu, dokonano zmian w pierwotnie przedłożonym projekcie w związku z wycofaniem zgody państwa J. na usytuowanie garaży na ich działce, a tym samym przedstawiony nowy projekt budowlany zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy.
W wyniku wniesionej skargi na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2003 r. stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja Wojewody Ś. z dnia [...] r. wydana na podstawie art. 40 prawa budowlanego, wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisów prawa budowlanego i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem decyzja ta zmieniała nieprawomocną decyzję z dnia [...]r. ( wskutek uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001 r. decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji – właśnie decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. ) Natomiast obowiązek przeniesienia pozwolenia na budowę na inną osobę może odnosić się jedynie do decyzji ostatecznej, gdyż tylko taka decyzja tworzy prawa nabyte dla strony. Dodatkowo zauważył, że decyzja przenosząca pozwolenie na budowę na osobę A. K., wobec nie wniesienia od niej środka odwoławczego, była decyzja ostateczna, zatem organ odwoławczy wydając w dniu [...] r. decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mógł uchylić decyzji ostatecznej. Nadto zauważył, że decyzja ta wydana została także z naruszeniem art. 32 ust. 2 pkt 1 i art. 33 ust. 2 pkt 1 – 3 Prawa budowlanego ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ).
W nowym postępowaniu, Wojewoda Ś., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] r. postanowił stwierdzić nieważność decyzji nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. orzekającej o przeniesieniu decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego na terenie działki przy ulicy [...] w C. nr ew. gruntów [...] k.m. [...] za zgodą M. U. na rzecz A.K., a decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji wyjaśnił, że uwzględniając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r. oraz zmianę stanu faktycznego i prawnego, należało stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta C. o przeniesieniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na nowego inwestora – A.K.. Potwierdził także fakt, iż nowym właścicielem nieruchomości przy ulicy [...] w C. jest Instytut A w C. W związku zaś z ustaleniem, że inwestycja została już w znacznej części zrealizowana, rozpatrywanie odwołania celem udzielenia pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe, zatem postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Wskazał, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem będą organy nadzoru budowlanego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona została ostatnia decyzja Wojewody Ś., tj. decyzja z dnia [...] r.
W skardze E. i R.J. wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do meritum sprawy, podnosząc, że budowa zrealizowana została na podstawie nieostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, nadto była realizowana pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, zatem pozostaje samowolą budowlaną. Skarżący podnieśli, że nie zostały wzięte pod uwagę zgłaszane przez nich okoliczności a przede wszystkim organy nie odniosły się do usytuowania budynku w granicy działki, a lokalizacja taka narusza ich interesy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem, wbrew stanowisku skarżących, naruszenia prawa procesowego, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącym, że sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) dokonują jej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając obecną skargę skład orzekający stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany oceną prawną wyrażoną w wydanych w sprawie orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego – tj. wyroku z dnia 5 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 132/00 i wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 2901/01.
Planowana inwestycja polegać miała na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z częścią biurową w C. przy ulicy [...]. Z akt sprawy wynika, że obiekt ten został co najmniej w stanie surowym zrealizowany w oparciu o decyzję organu pierwszej instancji – decyzję Prezydenta Miasta C. – która nie posiadała przymiotu ostateczności.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że decyzja o pozwoleniu na wykonanie określonych robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie została wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę ( zob. wyrok NSA z 15 listopada 2000 r. nr Lex 53387). Oznacza to, iż nie można uznać zarzutu skarżących, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, za uzasadniony.
Dlatego też podnoszone przez skarżących okoliczności niezgodności z przepisami prawa budowlanego decyzji organu pierwszej instancji o pozwoleniu na budowę nie mogły w tych okolicznościach być przedmiotem rozważań merytorycznych przez organ odwoławczy, skoro roboty budowlane w przeważającym zakresie zostały wykonane.
Jednakże nie oznacza to, że postępowanie w niniejszej sprawie nie będzie prowadzone i że nie zostaną rozpatrzone argumenty zgłaszane przez skarżących. Postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu budowlanego, ewentualne doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem powinno być przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego, które będą właściwe w tym zakresie. Mogą one na podstawie art. 51 prawa budowlanego doprowadzić do wykonania niezbędnych robót budowlanych prowadzących do stanu zgodnego z prawem.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło