II SAB/Bk 35/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. zobowiązuje Burmistrza S. do wydania w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego wyroku - decyzji rozstrzygającej o wniosku J. B. z dnia [...] listopada 2004 r., II. zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargą złożoną [...] kwietnia 2005 roku pan J. B. zarzucił Burmistrzowi S. bezczynność polegającą na niezałatwieniu w terminie jego wniosku z dnia [...] listopada 2004 roku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] października 1987 roku nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonych w S. w rejonie ulic: G., B., P., G. i K. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącego o stwierdzenie wygaśnięcia opisanej wyżej decyzji złożony został w dniu [...] listopada 2004 roku. Starostwo Powiatowe w S. postanowienie z dnia [...] listopada 2004 roku przekazało tenże wniosek Burmistrzowi S., wskazując iż takie decyzje należą do organu gminy. Następnie dwukrotnie w dniach [...] grudnia 2004 roku oraz [...] stycznia 2005 roku na podstawie art. 36 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 roku nr 98 poz. 1071 ze zm.), Burmistrz S. postanowieniem wyznaczał nowy termin do załatwienia wniosku skarżącego. Uzasadniając te postanowienia organ wskazywał, iż akta sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., celem rozpatrzenia skargi pana J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie nieważności projektu podziału nieruchomości. Jednocześnie organ w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2005 roku wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] marca 2005 roku, z możliwością jego przedłużenia przed upływem terminu, w wypadku nie otrzymania w tym terminie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., po rozpatrzeniu skargi. Ponieważ organ nie podjął czynności w sprawie, pan J. B. wywiódł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w dniu [...] stycznia 2005 roku zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza S. wniosku z dnia [...] listopada 2004 roku, które postanowieniem z dnia [...] marca 2005 roku zostało uznane za nieuzasadnione. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż zgodnie z art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, sprawa powinna być załatwiona bez nieuzasadnionej zwłoki. W przypadku zaś sprawy wymagającej przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego można przyjąć, że postępowanie powinno być zakończone w terminie nawet dwóch miesięcy (art. 35 § 3 kpa). Wskazano również, iż do terminu załatwienia sprawy nie zalicza się – zgodnie z art. 35 § 5 kpa - okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. O konieczności dłuższego niż jeden miesiąc załatwienia sprawy strony winne być jednak powiadomione (art. 36 § 1 i 2 kpa). Powiadomienie natomiast w tej sprawie zostało dwukrotnie dokonane. Odnosząc się do złożonego zażalenia organ podniósł, iż przysługuje ono stronie wyłącznie w przypadku, gdy organ nie załatwił sprawy ani w terminie ustawowym, ani w wyznaczonym dodatkowo terminie (art. 37 § 1 kpa). Organ zaś nie ma możliwości podjęcia działania w sprawie z uwagi na to, że nie otrzymał dotąd akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., a są one niezbędne przy podjęciu stosownej decyzji. Toczące się natomiast postępowanie sądowe będzie miało znaczenie dla prowadzenie sprawy z wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] października 1987 roku nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonych w Sokółce w rejonie ulic: G., B., P., G. i K.. Wskazał również na możliwość rozważenia przez organ I instancji możliwości ewentualnego zastosowania w sprawie przepisu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Postanowieniem z dnia 30 marca 2005 roku Burmistrz S. ponownie wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy na dzień [...] maja 2005 roku, z tych samych względów co we wcześniejszych postanowieniach. W dniu [...] kwietnia 2005 roku skarżący wywiódł niniejszą skargę na bezczynność Burmistrza S. zarzucając mu obrazę art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.) w związku z art. 36 § 1 kpa poprzez uznanie, że organ administracyjny, który nadużywa instytucji przedłużenia rozpoznania sprawy w terminie dopuszcza się bezczynności. Wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] marca 2005 roku bądź też uznanie, że Burmistrz S. dopuścił się bezczynności i zobowiązanie go do niezwłocznego załatwienia sprawy w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy od daty wydania wyroku w I instancji. Burmistrz S. wniósł o oddalenie skargi. Jeszcze raz podniósł, iż rozpatrzenie sprawy wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] października 1987 roku nie jest możliwe w przypadku braku akt sprawy, znajdujących się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w B.. Nie było też potrzeby – w ocenie organu - zawieszania postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 kpa, w sytuacji gdy wyznaczona była na dzień [...] kwietnia 2005 roku rozprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału. Nadto sprawa ta nie dotyczy uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego wskazanego w tym artykule. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skardze na bezczynność organu nie można odmówić słuszności. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (vide: pogląd wyrażony w Komentarzu do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa T. Wosia, H. Krysiak-Malczyk i M. Romańskiej, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest przy tym, czy organ nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla jej załatwienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1987r., sygn. SAB 23/87-ONSA 1988, Nr 1, poz. 13). Ponadto skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy zaś załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 roku nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa. Przekroczenie tych terminów jurysdykcyjnych (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 kpa) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Podkreślić również należy, że przesłanką dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność polegającą na niewydaniu w terminie decyzji oraz postanowień, od których służy zażalenie jest wniesienie przez skarżącego zażalenia do organu administracji publicznej w trybie art. 37 kpa. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W dniu [...] listopada 2004 roku skarżący pan J. B. wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] października 1987 roku nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonych w S. w rejonie ulic: G., B., P., G. i K. Mając na uwadze wniosek skarżącego Burmistrz S. trzykrotnie w dniach: [...] grudnia 2004 roku, [...] stycznia 2005 roku oraz [...] marca 2005 roku na podstawie art. 36 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 roku nr 98 poz. 1071 ze zm.), postanowieniem wyznaczał nowy termin do załatwienia wniosku skarżącego. Za każdym razem uzasadniając swoją decyzję opierał się na tożsamej argumentacji, a mianowicie na tym, iż akta sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., celem rozpatrzenia skargi pana J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w kwestii nieważność projektu podziału nieruchomości. Ponieważ organ nie podjął czynności w sprawie, pan J. B. wywiódł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w dniu [...] stycznia 2005 roku zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Burmistrza S. jego wniosku. Tym samy spełnił warunek formalny do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu. W niniejszej sprawie Burmistrz S. niewątpliwie pozostaje bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2004 roku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Przede wszystkim należy podkreślić, iż fakt przekazania akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. nie uzasadnia bezczynności organu administracji do czasu zwrotu akt. Tak też w tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 października 1999 roku w sprawie sygnatura akt IV SAB 46/99 (LEX nr 47851) wskazując w uzasadnieniu wyroku, że "jeżeli organ uzna, iż zachodzą okoliczności określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, czyli że to od orzeczenia sądu administracyjnego zależy rozpoznanie odwołania (wniosku w przypadku niniejszej sprawy), powinien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania, co umożliwiłoby skarżącemu ewentualne wniesienie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie w celu skontrolowania jego legalności. W wypadku natomiast, gdy sprawy będące przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny nie mają bezpośredniego wpływu na rozpoznanie powyższego odwołania (na co wskazywał również w odpowiedzi na skargę organ), a jedyną przeszkodą jest pozostawanie akt w Sądzie, organ właściwy do rozpoznania odwołania obowiązany jest podjąć czynności zmierzające do pozyskania wymaganej do rozpoznania sprawy dokumentacji, poprzez np. wystąpienie o nadesłanie akt w celu ich wykorzystania do wydania orzeczenia, względnie sporządzenia odpisów niezbędnych dokumentów. Bierne natomiast oczekiwanie na załatwienie sprawy przez sąd administracyjny i zwrot akt może być ocenione tylko jako bezczynność organu". Bezczynność burmistrza nie ustała również po wydaniu w dniu [...] maja 2005 roku wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]10.1987 roku nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w S. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonych w S. w rejonie ulic: G., B., P., G. i K., przy czym faktycznie do daty orzekania przez sąd, do załatwienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w formie przewidzianej prawem nie doszło. Opisane wyżej zdarzenia wskazują w oczywisty dla sądu sposób, stan bezczynności organu I instancji, nie usunięty do momentu wyrokowania o skardze na bezczynność. Z tych przyczyn Sąd zmuszony był zobowiązać organ do wydania w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego wyroku - decyzji załatwiającej wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2004 roku, stosownie do treści art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Konsekwencją uwzględnienia skargi na bezczynność było orzeczenie przez sąd o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Kierując się tym przepisem sąd uznał, iż skarżący wykazał fakt poniesienia wydatków związanych z przyjazdem do sądu – łącznie 25 złotych i wpisu sądowego w sprawie w kwocie 100 zł. Niemniej jednak w dniu 10 stycznia 2006 roku skarżący stawił się do Sądu w związku z wezwaniem na rozprawę w niniejszej sprawie i w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Bk 37/05 i w tej też sprawie Sąd zasądził całą kwotę wydatków związanych z przejazdem do sądu, nie rozdzielając już jej na obie sprawy. Przechodząc natomiast do kwestii równowartości utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w sądzie w kwocie 81, 39 złotych należy wskazać, iż kwestie te reguluje dekret z 26 października 1950 roku o należności świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz.U. nr 49, poz. 455 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 1990 roku w sprawie wysokości należności świadków i stron w postępowaniu sądowym (Dz.U. nr 48, poz. 284 ze zm.). W art. 2 ust. 1 tegoż dekretu wskazano, iż świadkowi na jego żądanie może być przyznane odszkodowanie za zarobek utracony z powodu stawiennictwa na wezwanie sądu. Ust. 2 ponadto dodaje, iż wynagrodzenie za utracony zarobek przyznaje się świadkowi w wysokości udowodnionej jego przeciętnego dziennego zarobku, nie więcej jednak niż 81,39 złotych (taka kwota wynika z cytowanego powyżej rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie natomiast skarżący w żadnej mierze nie udowodnił, iż doszło do utraty zarobku z uwagi na stawiennictwo w sądzie. Wskazał jedynie, iż przebywał poza domem 5 godzin, a jedna roboczo – godzina pracy ciągnika wynosiła w 2005 roku 80 złotych. Nie przedstawił jednak jakie czynności związane z pracą na roli wykonywałby ciągnikiem, gdyby nie stawił się do sądu. Stąd przyznane koszty sąd ustalił na kwotę 100 złotych.-