II SA/Sz 1174/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-04-13
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu braku linii rozgraniczających tereny o różnych funkcjach lub zasadach zagospodarowania, nieprecyzyjnego określenia przeznaczenia terenów, braku nieprzekraczalnych linii zabudowy oraz innych uchybień?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, stwierdzając, że większość zarzutów podniesionych przez Wojewodę dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowiła istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały. Sąd uznał, że dopuszczenie wielofunkcyjności terenów, brak szczegółowego określenia rodzaju zabudowy mieszkaniowej na niektórych terenach, czy nieprecyzyjne określenie stref ochronnych nie są na tyle doniosłe, aby skutkować nieważnością całego planu. Sąd podkreślił, że nie każde naruszenie prawa jest podstawą do stwierdzenia nieważności, a jedynie naruszenia istotne.Stan faktyczny
Gmina podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, zarzucając szereg istotnych naruszeń przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak linii rozgraniczających tereny o różnych funkcjach, nieprecyzyjne określenie przeznaczenia terenów, brak nieprzekraczalnych linii zabudowy oraz wewnętrzne sprzeczności uchwały. Gmina zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę merytoryczną uchwały, twierdząc, że zarzucane uchybienia nie mają charakteru istotnego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody i stwierdził, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, II. stwierdza, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu.
Rada Gminy [...] w dniu [...] r. podjęła uchwalę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] na całym obszarze z wyłączeniem działek: obręb [...] : nr ew. [...], obręb [...]: nr ew. [...], obręb [...]: nr ew. [...], obręb [...]: nr ew. [...].
Podstawę prawną podjętej uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj.Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591, ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139, ze zm.), w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80 poz. 717, ze zm.) oraz w związku z uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] na całym obszarze zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]r. Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność opisanej wyżej uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] r. o Nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda [...] podniósł, że ocena zgodności z prawem przedmiotowej uchwały dokonana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn zm.). Przepisy tej ustawy, która wprawdzie w dniu podjęcia uchwały Nr [...] już nie obowiązywała, stosuje się do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia planu do publicznego wglądu, a postępowanie nie zostało zakończone przed dniem [...] r., tj. przed terminem wejścia w życie ustawy z dnia 7 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późno zm.) - stosownie do art. 85 ust. 2 tej ustawy. Dalej organ nadzoru podniósł, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w miejscowym planie określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Podejmując kwestionowaną uchwałę Nr [...] Rada Gminy [...] wymogu powyższego nie dopełniła. Linie, które powinny rozgraniczać tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania nie zostały wprowadzone na rysunku planu, w zakresie dotyczącym poniższych ustaleń:
- na terenach, przeznaczonych na lokalizację parkingów samochodowych, oznaczonych w tekście oraz na rysunku planu symbolem KS - § 47 ust. 1 uchwały, dopuszczono lokalizację obiektów celu publicznego, jednak nie rozgraniczono tych terenów;
- na terenach mieszkaniowych oznaczonych symbolem MNU - § 48 uchwały - nie wydzielono linią rozgraniczającą terenów o innym przeznaczeniu lub sposobie zagospodarowania, nie oddzielono bowiem zabudowy związanej z produkcją rolną, zabudowy usług nieuciążliwych, dróg wewnętrznych, obiektów celu publicznego;
- na terenach infrastruktury technicznej oznaczonych w tekście i na rysunku planu symbolem OT - § 52 uchwały - dopuszczona została lokalizacja obiektów celu publicznego, jednak tereny te nie zostały wydzielone liniami rozgraniczającymi.
Brak linii rozgraniczających tereny o różnym sposobie zagospodarowania jest istotnym naruszeniem art. 10 ust. 1 pkt l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co zostało potwierdzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt: [...].
Ponadto Wojewoda wskazał nieprawidłowości, które wystąpiły w tekście przedmiotowej uchwały Rady Gminy [...].
Na terenach zabudowy mieszkaniowej, oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolami [...], o których mowa w § 50 uchwały, nie wprowadzono określenia rodzaju zabudowy mieszkaniowej. Nie zostało ustalone, czy na wskazanych terenach będzie zlokalizowana zabudowa jednorodzinna czy też zagrodowa, a każda z tych form zabudowy mieszkaniowej ma inny sposób zagospodarowania - inne wielkości działek wyznacza się dla zabudowy jednorodzinnej, inne dla zagrodowej czy wielorodzinnej. Brak powyższego szczegółowego ustalenia powoduje, że nie zostało określone przeznaczenie terenu, co jest niezgodne z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W § 69 uchwały Rada postanowiła, że tereny oznaczone w planie symbolem ZW stanowią tereny związków wyznaniowych. Na terenach tych dopuszcza się realizację dróg wewnętrznych oraz obiektów celu publicznego wraz z niezbędną infrastrukturą i zagospodarowaniem. Określenie przynależności określonego terenu do wskazanego podmiotu nie jest jednoznaczne z ustaleniem podstawowego przeznaczenia danego terenu. Stanowi to naruszenie § 10 ust.1 pkt 1 ustawy.
Organ nadzoru wskazał również, że w wielu przepisach uchwały Nr [...] występuje niezgodność wewnętrzna aktu, polegająca na tym, że postanowienia zawarte w tekście nie są spójne lub nie mają odzwierciedlenia w części graficznej uchwały.
I tak, w § 9 ust. 1 uchwały zapisano, że ustala się nieprzekraczalne linie zabudowy, określone na załączniku graficznym. Jednakże na rysunku planu takie linie nie istnieją. Brak linii zabudowy powoduje, iż niemożliwe jest określenie usytuowania zabudowy na terenach funkcjonalnych, która stosownie do § 9 ust. 2 uchwały musi być zgodna z tymi liniami, a tym samym powoduje sprzeczność postanowień planu z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W § 29 uchwały Rada postanowiła, że w odległości 50 metrów wokół cmentarzy oznaczonych symbolem ZC zabrania się lokalizowania wszelkiej zabudowy mieszkalnej, zakładów żywienia zbiorowego, zakładów przechowujących żywność oraz studzien, służących do czerpania wody. Natomiast według rysunku planu, na arkuszu A4, do terenu cmentarza przylegają bezpośrednio tereny zabudowy mieszkaniowej oznaczone symbolem [...] oraz usług [...]. Zatem sprzeczność tekstu planu z załącznikiem graficznym jest ewidentna, a naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy - istotne.
Zgodnie z § 30 ust. 1 pkt 3 uchwały strefa ochronna dla elektrowni wiatrowych ustalona została na obszarze znajdującym się w odległości 400 metrów od elektrowni.
Postanowienie to nie znajduje jednak potwierdzenia w dalszej części zapisów uchwały, ani na rysunku planu. Z treści § 57 ust. 2 pkt 2 uchwały oraz z rysunku planu wynika, że na terenach oznaczonych symbolem [...] przeznaczonych do zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką dopuszcza się lokalizację elektrowni wiatrowych. Tym samym uznać należy, że Rada dopuściła możliwość lokalizacji siłowni wiatrowych na terenie przeznaczonym na lokalizację zabudowy zagrodowej, którą można realizować bez żadnych ograniczeń. Jednocześnie nie określono nieprzekraczalnej linii lokalizacji wieży, co pozwala na jej budowę przy samej granicy terenu. Brak linii zabudowy powoduje, że nie można ściśle ustalić zasięgu strefy oddziaływania wież wiatrowych, a przede wszystkim powoduje niezgodność planu z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W § 49 ust. 2 pkt 1 uchwały Rada postanowiła, że na terenach oznaczonych symbolami [...], które zgodnie z przepisami ogólnymi uchwały (§ 7), przeznaczone zostały pod zabudowę mieszkaniowo - rekreacyjną nie wolno realizować budynku mieszkalnego, rekreacyjnego lub mieszkalno - rekreacyjnego w granicy działki budowlanej. Wprowadzenie takiego zapisu pozostaje w oczywistej sprzeczności z pkt 7 ust. 2 tegoż § 49 uchwały, który stanowi, że dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub rekreacyjnej należy zapewnić minimalnie 1 miejsca parkingowe na 1 lokal mieszkalny lub rekreacyjny.
Ponadto Wojewoda [...] podnosi, że ustalony w § 5 ust. 1 pkt 3 uchwały sposób określania maksymalnej wysokości zabudowy jest niezgodny z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późno zm.). Powyższy przepis rozporządzenia precyzyjnie określa od jakiego najniższego poziomu i do jakiej najwyższej płaszczyzny, krawędzi lub powierzchni mierzy się wysokość budynku. Uchwała zaś stanowi, że pomiaru wysokości budynku dokonuje się poprzez ustalenie największej odległości w rzucie prostopadłym pomiędzy najwyższym punktem dachu budynku, a gruntem rodzimym. Zatem definicja "maksymalnej wysokości zabudowy" zawarta w uchwale wymaga uściślenia i doprecyzowania stosownie do § 6 ww. rozporządzenia.
W § 37 uchwały Rada postanowiła, że granice strefy ochronnej obiektu technicznego "W", ustala się zgodnie z oznaczeniem na załączniku graficznym. Z treści planu nie wynika jednak, co należy rozumieć przez obiekt techniczny " W", nie został on w żaden sposób zdefiniowany. Umieszczanie niezrozumiałych, niezdefiniowanych pojęć, oznaczeń, symboli w tekście planu jest niedopuszczalne, powoduje bowiem niemożność właściwej interpretacji zapisów planu przez potencjalnych adresatów uchwały.
Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w mieniu Rady Gminy [...] Wójt Gminy, żądając uchylenia rozstrzygnięcia jako niezgodnego z prawem. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ograniczenie uprawnień Gminy w zakresie władztwa planistycznego i przyjęcie obligatoryjnego określenia w planie wszystkich ustaleń wymienionych w art. 10 ust. 1 niezależnie od potrzeb planistycznych i przedmiotu planu określonego w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia planu,
- art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez stwierdzenie nieważności uchwały mimo braku przesłanek wymienionych w tym przepisie.
- art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez orzeczenie nieważności całej uchwały Rady Gminy [...] w sytuacji braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia w postaci istotnego naruszenia prawa,
- art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 61 § 1 i § 4 Kpa poprzez niezawiadomienie Gminy [...] o wszczętym postępowaniu dotyczącym unieważnienia uchwały Rady Gminy [...], co miało wpływ na wynik sprawy, tj stwierdzenie nieważności uchwały wobec braku przesłanek do tego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że brak zawiadomienia organu gminy o wszczęciu postępowania stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewoda [...] nie zawiadamiając Gminy [...] o wszczętym postępowaniu nadzorczym uniemożliwił Gminie [...] ustosunkowanie się do zarzutów stawianych przez organ nadzoru oraz wyjaśnienie ewentualnych niejasności. Należy zauważyć, że przyczyną stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są zastrzeżenia, co do zawartości merytorycznej planu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym treść planu ustala się według potrzeb. Udział Gminy [...] w postępowaniu nadzorczym pozwoliłby na wyjaśnienie organowi nadzoru przesłanek jakimi się kierowano przy wprowadzaniu do planu konkretnych rozwiązań merytorycznych oraz jakie są potrzeby Gminy [...] w zakresie planowania przestrzennego. Powyższe stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, że zarzuty rozstrzygnięcia nadzorczego nie dotyczą istotnego naruszenia prawa przez przepisy uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ nadzoru naruszył w tym zakresie przepisy art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie powinien stwierdzić nieważności uchwały, a ograniczyć się do wskazania, iż uchwałę podjęto z naruszeniem prawa. Jeżeli więc nawet zgodzić się z organem nadzoru, co do istnienia nielicznych uchybień w przedmiotowym planie, to uchybienia te nie mają charakteru istotnego i nie uzasadniają stwierdzenia nieważności całego planu. Wojewoda [...], uchybienia te określa jako nieprawidłowości, brak spójności, wewnętrzną niespójność, nie odnosząc się w najmniejszym nawet stopniu do rangi tych uchybień. Nie określa ich jako istotne.
Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie Wojewody [...] rażąco narusza art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 26 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy te przyznają władztwo planistyczne gminie.
Organ nadzoru nie powinien wkraczać w zakres kompetencji gminy i oceniać zakresu
merytorycznego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i celowości
przyjętych rozwiązań.
Wojewoda [...] jako główną podstawę stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] uznał naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku ustaleń dla terenów oznaczonych symbolem [...]. Organ nadzoru uznał, że brak linii rozgraniczających tereny o różnych przeznaczeniach lub różnych zasadach zagospodarowania stanowi istotne naruszenie przepisów prawa. Powodem naruszenia jest wprowadzenie na tych terenach różnych funkcji wspólnie. Według rozstrzygnięcia nadzorczego niedopuszczalne jest wprowadzenie na jednym terenie funkcjonalnym kilku funkcji. Rada Gminy [...] podnosi, że treść tego przepisu stanowi, że przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania ustala się w zależności od potrzeb. Potrzeby należące do zadań własnych gminy określone są w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zatem o zakresie tych potrzeb decyduje samorząd gminny. Zatem ustalenie terenów, na których możliwa jest realizacja kilku funkcji, nie narusza przepisów prawa. Przywoływany przez organ nadzoru wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 5 maja 2004 r. sygn. akt. [...], dotyczy innego stanu faktycznego i prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w tym rozstrzygnięciu, że skoro w uchwale w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ gminy zdecydował, iż ustalenia planu obejmują przeznaczenie terenu i linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, to powyższe ustalenia powinny być wprowadzone i uwzględnione w uchwale o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podstawą nieważności jest w tym przypadku niezgodność ustaleń planu z uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia planu. Uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] roku. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] na całym obszarze stwierdza, że zakres miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustala się zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie Gminy [...] nie zawiera szczegółowego zakresu przedmiotu ustaleń planu.
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. nie określa kategorii przeznaczenia terenów, które w planie miejscowym powinny być oddzielone od siebie liniami rozgraniczającymi. Ustawa pozostawia tę decyzję organowi samorządu terytorialnego jakim jest Rada Gminy. W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] kategorie funkcjonalne przeznaczenia terenów określone zostały ogólnie w § 7 uchwały oraz szczegółowo dookreślone w Rozdziale 7 w §§ 46 - 76. Przeznaczenie poszczególnych terenów w planie ma w większości charakter wielofunkcyjny, czego cytowana wyżej ustawa nie zabrania. Wyznaczone w planie gminy [...] linie rozgraniczające oddzielają od siebie poszczególne - na ogół wielofunkcyjne - tereny.
W tej kwestii strona skarżąca przytacza fragmenty odpowiedzi udzielonych przez Ministerstwo Infrastruktury (Minister Infrastruktury jest ministrem kierującym m.in. działem administracji rządowej - budownictwo, gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa) dotyczących zasad ustalania przeznaczenia terenu w planach miejscowych.
Rozstrzygnięcie nadzorcze zarzuca, że na terenach zabudowy mieszkalnej oznaczonych symbolami [...], o których mowa w § 50 uchwały, nie wskazano czy na tych terenach będzie zlokalizowana zabudowa mieszkalna jednorodzinna, czy też zagrodowa, a w związku z tym nie określono przeznaczenia terenu. Przeznaczenie terenu zgodnie art. 10 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustala się w miarę potrzeb. Brak jest przesłanek, zdaniem strony skarżącej by kwestionować możliwość istnienia terenów o przypisanych w planie różnych funkcjach. Na terenach oznaczonych symbolem [...] może być realizowana zarówno zabudowa jednorodzinna, jak i zagrodowa. Powyższe rozwiązanie spełnia oczekiwania mieszkańców Gminy[...] i wypełnia potrzeby Gminy. Powyższy zapis w planie zawiera więc, wbrew temu co twierdzi organ nadzoru, określenie przeznaczenia terenu.
Rozstrzygnięcie nadzorcze zarzuca, że w § 69 planu nie określono przeznaczenia terenów oznaczonych symbolem [...] i w związku z tym niezgodność z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Organ gminy uznaje, że oznaczenie terenu jako terenu związków wyznaniowych ustala jego przeznaczenie funkcjonalne. Treść § 69 uchwały nie określa przynależności terenu do wskazanego podmiotu, jak to sugeruje rozstrzygnięcie nadzorcze.
Stosownie m.in. do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 26 poz. 319 z późno zm.) związki wyznaniowe oprócz pełnienia funkcji religijnych mogą również prowadzić szeroką działalność m.in. oświatowo-wychowawczą i charytatywno opiekuńczą w ramach której zakładają i prowadzą szkoły, przedszkola i inne placówki oświatowo-wychowawcze, szpitale, zakłady lecznicze, żłobki, schroniska. Mogą też prowadzić działalność prasową i wydawniczą, jak również kulturalną i artystyczną, w ramach której zakładają instytucje kultury. Tereny te mogą służyć zatem wykonywaniu wyżej wymienionych i innych zadań przez związki wyznaniowe.
Rozstrzygnięcie nadzorcze zarzuca naruszenie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie ustalenie w planie nieprzekraczalnych linii zabudowy. Strona skarżący uważa ten zarzut za wadliwy. § 9 ust. 2 uchwały stanowi, że "Wszelka zabudowa na terenach funkcjonalnych, na których wyznaczono nieprzekraczalne linie zabudowy musi być sytuowana zgodnie z tymi liniami".
W podjętej uchwale nieprzekraczalne linie zabudowy zostały określone w stosunku do tych terenów, dla których taka potrzeba zachodziła. W pozostałych przypadkach obowiązują zasady sytuowania obiektów określone w powszechnie obowiązujących przepisach (np.:§§ 11-13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art.85 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne [Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.], rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze [Dz.U. Nr 52, poz. 315]). Organ gminy uważa, iż nie jest uzasadnione twierdzenie Wojewody, "iż niemożliwe jest określenie usytuowania zabudowy na terenach funkcjonalnych.
Rozstrzygnięcie nadzorcze zarzuca również istotne naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i sprzeczność planu z załącznikiem graficznym. Spowodowane to jest ustaleniem bezpośredniego sąsiedztwa terenu cmentarza z terenami przeznaczonymi do zabudowy oznaczonymi [...] oraz [...]. Odnosząc się do tego zarzutu strona skarżąca wskazuje, że plan w § 29 ustala, że: "W odległości 50 m wokół cmentarzy oznaczonych symbolem przeznaczenia [...] zabrania się za wyjątkiem inwestycji uzgodnionych przez właściwe organy ochrony środowiska i zdrowia ludzi, lokalizowania wszelkiej zabudowy mieszkalnej, zakładów żywienia zbiorowego, bądź zakładów przechowujących żywność oraz studzien służących do czerpania wody do celów konsumpcyjnych i potrzeb gospodarczych.". Zatem wprowadzenie zabudowy w pasie 50 m wokół cmentarza po spełnieniu wymagań określonych planem i innymi przepisami jest możliwe. Sprzeczność nie występuje. Strona skarżąca dodaje, że nie można traktować pojęcia terenu zabudowy z zabudową zamiennie. W skład terenów zabudowy wchodzą również tereny niezabudowane służące zabudowie na poszczególnych terenach np. parkingi, zieleń towarzysząca itp., które mogą być realizowane w pasie 50 m od cmentarza. W kwestionowanym przypadku § 29 uchwały zabrania lokalizowania w odległości 50 m od cmentarza zabudowy. Fakt, że do granic cmentarza przylegają tereny funkcjonalne ( w tym tereny zabudowy mieszkaniowej), nie wyklucza możliwości sytuowania zabudowy na tych terenach, jeśli zostaną spełnione warunki określone w tym paragrafie. A warunki te wynikają wprost z tekstu § 29 uchwały, który w rozstrzygnięciu nadzorczym nie został przytoczony w pełnym brzmieniu. Ustalenie zawarte w § 29 są zgodne z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze.
Organ gminy podnosi, że nie przekroczono również przepisów dotyczących lokalizowania wież wiatrowych. Ustalenia zostały sformułowane zgodnie z potrzebami jakie w tym zakresie posiadała gmina. Do ustaleń tych nie wniesiono żadnych protestów i zarzutów. Dotyczy to również terenów leżących w bezpośrednim sąsiedztwie terenów [...]. Dopuszczenie, treścią §57 ust. 2 pkt 2 uchwały, sytuowania elektrowni wiatrowych na terenach oznaczonych symbolem [...] przeznaczonych dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką należy, rozumieć jako możliwość uwarunkowaną ustaleniami zawartymi w §30 ust. 1 pkt 3 i ust.2, z których wynika, że w 400-metrowej strefie ochronnej od elektrowni wiatrowej zakazuje się:
1) lokalizowania miejsc stałego przebywania ludzi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, turystyczną, rekreacyjną,
2) lokalizowania budynków mieszkalnych i wymagających szczególnej ochrony, jak szpitale, internaty, żłobki, przedszkola i podobne.
Odnosząc się do dalszych zarzutów rozstrzygnięcia nadzorczego podniesiono, że przepis § 49 ust. 2 pkt. 1 uchwały nie wprowadza generalnego zakazu realizacji na terenach oznaczonych symbolem [...] budynku mieszkalnego, rekreacyjnego lub mieszkalno-rekreacyjnego, jak sugeruje Wojewoda [...], lecz jedynie wprowadza zakaz realizacji budynku na granicy. Przyjęcie takiego rozwiązania w planie pozostaje w zgodzie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który określa minimalne odległości usytuowania budynku od granicy z sąsiednią działką budowlana. Stylistyczna niezręczność sformułowania § 49 ust. 2 pkt 1 została tu nieżyczliwie potratowana jako niezgodność z prawem. Brak jest zatem sprzeczności pomiędzy § 49 ust. 2 pkt 1, a § 49 ust.2 pkt 7 uchwały.
Ustalenie innej definicji maksymalnej wysokości zabudowy nie stanowi naruszenia prawa. W praktyce planistycznej powszechne jest umieszczanie własnej definicji wysokości zabudowy w planie zagospodarowania przestrzennego i nie jest to kwestionowane przez organy nadzoru. Zasady techniki prawodawczej nie wykluczają możliwości definiowania pojęć na potrzeby określonego aktu prawnego. W przypadku planu miejscowego gminy [...] definicję "maksymalnej wysokości zabudowy" (§ 5 ust. 1 pkt 3 uchwały) poprzedzono niezbędnym w takiej sytuacji zwrotem: "Ilekroć w przepisach niniejszej uchwały jest mowa o:".
Wojewoda [...] zarzuca umieszczenie w § 37 planu pojęcia niezdefiniowanego i niezrozumiałego "W". Z zasad poprawnej legislacji wynika, że w aktach prawnych definicji wyrażeń, które maja ustalone znaczenie i jeżeli nie nadaje się temu wyrażeniu nowego brzmienia. Dlatego też nie istniała potrzeba umieszczenia definicji obiektu technicznego "W". "W" jest to obiekt wojskowy- stacja radiolokacyjna kontroli rejonu lotniska. Wojewoda naruszył przepis art.27 ust 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiącym, że "Naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych wart. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części." Przepis ten nie upoważnia wojewodę do stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie planu miejscowego z powodu uchybień merytorycznych, jeśliby nawet takie w uchwale stwierdził. Powołanie się w podstawie prawnej rozstrzygnięcia nadzorczego na przepis art.91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w tym przypadku nie ma zastosowania, gdyż art. 27 ust 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym powinien być traktowany jako lex specialis wobec art. 91 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 91 ust.5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym w związku z art. 61 § 1 i 4 Kpa jest zdaniem organu nadzoru niezasadny.
Żaden z przepisów ustawy o samorządzie gminnym nie stanowi, iż organ nadzoru, wszczynając postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy, ma obowiązek go o tym powiadomić. Obowiązek ten można ewentualnie wyprowadzić z treści art. 91 ust. 5 tej ustawy w związku z art. 61 § 4 Kpa - sam brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego nie może jednak powodować wadliwości rozstrzygnięcia wyłącznie z tego powodu. Do sądu administracyjnego będzie więc należała każdorazowa ocena, czy brak zawiadomienia organu gminy o wszczęciu postępowania nadzorczego pozbawił go możliwości potrzebnego uczestniczenia w postępowaniu i czy miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 91 ust.1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru wywodzi, że zakwestionowane w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisy uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. W sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] stanowią istotne naruszenie prawa, którego skutkiem było stwierdzenie nieważności uchwały. Pozostawienie w obrocie prawnym części uchwały, jedynie z wyeliminowaniem niezgodnych z przepisami powszechnie obowiązującego prawa postanowień, powodowałoby niespójność i nieczytelność całego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Mnogość stwierdzonych w rozstrzygnięciu nadzorczym istotnych nieprawidłowości spowodowała konieczność stwierdzenia nieważności całej uchwały Nr [...] Rady Gminy [...].
Odnosząc się do treści merytorycznej zarzutów przedstawionych przez Gminę [...] w przedłożonej skardze na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...], organ ten podniósł, że art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, p oz. 139 z późn. zm.) zawiera liczne ustalenia, które "w zależności od potrzeb" powinny być zamieszczone w planie miejscowym. Z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że nie chodzi o obligatoryjny katalog spraw, które muszą być objęte planem, jednakże wprowadzenie do planu konkretnych ustaleń może rodzić obowiązek posłużenia się ustaleniami, o których mowa w tym przepisie. Jeżeli zatem plan obejmuje tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, to konieczne jest między innymi wyznaczenie linii rozgraniczających te tereny. Oznacza to tym samym brak dowolności Rady Gminy w zakresie konstruowania ustaleń planu.
Zdaniem organu nadzoru dopuszczalna jest lokalizacja na jednym terenie różnych funkcji, lecz na warunkach określonych przepisami prawa. W rozpoznawanym przypadku dla spełnienia wymogów ustawy koniecznym było rozdzielenie różnych funkcji na danym terenie, poprzez wprowadzenie na rysunku planu linii rozgraniczających.
W tej sytuacji więc wprowadzone do planu ustalenia, dotyczące określenia poszczególnych terenów, oznaczonych w tekście i na rysunku planu symbolami:
- [...]
bez ich rozdzielenia liniami rozgraniczającymi jako tereny o różnych funkcjach, powoduje naruszenie art. 10 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Odnosząc się do treści § 50 ust. 1 zakwestionowanej uchwały Wojewoda wskazał, iż tereny oznaczone w planie symbolem [...] od 1 do 2 przeznaczone zostały między innymi na lokalizację zabudowy mieszkaniowej, bez bliższego określenia rodzaju tej zabudowy. Z nadesłanej skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wynika, iż na wskazanym terenie dopuszcza się zarówno zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, jak i zabudowę zagrodową. Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Natomiast w skład zabudowy zagrodowej stosownie do § 3 pkt 3 rozporządzenia wchodzą w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Różny sposób zagospodarowania oraz połączenie obu wyżej wymienionych rodzajów zabudowy na jednym terenie, bez wydzielenia ich liniami rozgraniczającymi jest jednak niedopuszczalne. Brak jest podstaw do uznania, iż poprzez takie uregulowanie - na wskazanym terenie - chodzi o jedną, czy też jednorodną co do przeznaczenia lub zasad zagospodarowania funkcję.
Organ nadzoru podtrzymuje swoją argumentację zawartą w rozstrzygnięciu nadzorczym, dotyczącą braku określenia przeznaczenia terenu, oznaczonego w § 69 uchwały symbolem [...] jako tereny związków wyznaniowych. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Rada powinna jednoznacznie ustalić przeznaczenie danego terenu poprzez precyzyjne wskazanie jakie jest podstawowe, elementarne jego przeznaczenie, z ewentualnym określeniem dodatkowych funkcji uzupełniających, oddzielonych odpowiednimi liniami rozgraniczającymi.
Organ nadzoru wskazuje, że analiza § 29 uchwały prowadzi do wniosku, iż w odległości 50 metrów od cmentarza Rada dopuściła nie tylko możliwość lokalizacji inwestycji, uzgodnionych z właściwymi organami ochrony środowiska i zdrowia ludzi, ale także, co nastąpiło wbrew przepisom § 3 ust. 1 rozporządzenia, wyraziła zgodę na bezpośrednią z granicą cmentarza lokalizację zabudowy mieszkaniowej i usług - potwierdza to przedstawiona na załączniku graficznym (arkusz Nr 4) lokalizacja zabudowy i usług, oznaczonych symbolami [...] oraz [...]. Wprowadzenie do planu powyższych ustaleń (tj. niezachowanie wymaganej przepisami prawa odległości) spowoduje, iż niemożliwa będzie realizacja zabudowy mieszkaniowej na terenie sąsiadującym wokół cmentarza. Analogiczna sytuacja występuje również na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem [...] (załącznik Nr [...]), gdzie zabudowa mieszkaniowa uniemożliwia realizację cmentarza.
Organ nadzoru podtrzymuje nadal swoje stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym, dotyczące braku określenia na rysunku planu linii zabudowy dla lokalizacji wież wiatrowych. Brak ustalenia linii zabudowy uniemożliwia jednoznaczne określenie granicy strefy oddziaływania elektrowni wiatrowych. Tym samym Rada Gminy [...] nie wprowadziła zakazu usytuowania wieży przy samej granicy terenu [...], co w konsekwencji uniemożliwi realizację ustaleń planu na terenach sąsiednich w odległości mniejszej niż 400 metrów.
Organ nadzoru podtrzymuje stanowisko, iż postanowienia § 49 ust. 2 uchwały są sprzeczne wewnętrznie.
W pozostałych kwestiach, dotyczących sposobu ustalenia w uchwale maksymalnej wysokości zabudowy (§ 5 ust. 1 pkt 3) oraz posługiwania się w planie zagospodarowania przestrzennego niezdefiniowanym pojęciem "W" organ nadzoru również podtrzymuje swoją argumentację z rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skargę uznać należy za zasadną, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie.
Podzielić należy stanowisko Wojewody [...], iż sam brak zawiadomienia strony skarżącej o wszczęciu postępowania nadzorczego nie może powodować wadliwości rozstrzygnięcia wyłącznie z tego powodu. Z akt sprawy wynika jednak, że Wójt Gminy [...] wiedział, iż takie postępowanie zostało wszczęte.
Potwierdza to skierowane do organu nadzoru pismo Wójta z dnia [...] r., którym zwraca się on do Wojewody [...] "o pozytywne załatwienie uchwały Rady Gminy [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego."
Zdaniem Sądu nie można też przyjąć poglądu Gminy [...], że kompetencja Wojewody do stwierdzenia rozstrzygnięciem nadzorczym nieważności uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest ograniczona wyłącznie do przesłanek z art. 27 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu.
Oznaczałoby to, że tylko w przypadku naruszenia trybu postępowania lub naruszenie właściwości organów określonych w art. 18 tej ustawy wojewoda może stwierdzić nieważność uchwały.
Sąd nie podziela też stanowiska skarżącej, że art. 27 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi lex specialis wobec art. 91 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990r. /t.j.Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./.
Zgodnie z art. 171 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej, ustawa z 2 kwietnia 1997r. /Dz.U. Nr 78, poz. 483/ wojewoda jest organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. Nadzór ten jest sprawowany z punktu widzenia legalności.
Kompetencje wojewody zostały określone następnie m.in. w art. 91 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym w myśl, którego uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, a o nieważności w tym przypadku orzeka wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały.
Pojęcie nieważności w art. 91 ustawy o samorządzie gminnym ma znacznie szerszy zakres pojęciowy niż nieważność określona w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest nieważność z mocy prawa i o takiej sytuacji można również mówić w przypadku, o którym mowa w art. 27 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Nieważność zachodzi tu z mocy przepisów prawa materialnego, nie oznacza to jednak, że Wojewoda nie może stwierdzić, iż uchwała jest sprzeczna z prawem z powodu naruszenia innych przepisów prawa niż wymienione w art. 27 ust.1.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej wskazać należy na treść art. 91 ust.4 ustawy z dnia 8 marca 1990r, o samorządzie gminnym.
Zgodnie z w/w przepisem w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. A zatem, nie każde naruszenie prawa, jakiego dopuścił się organ gminy stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności, ale tylko takie, które organ nadzoru uzna za istotne. "Nieistotność" naruszenia prawa uchwałą zatem stanowi negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy i pozytywną przesłankę wskazania, iż uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Nieistotne naruszenie prawa jest przykładem zwrotu nieostrego. Kategoria nieistotnych naruszeń prawa obejmuje naruszenia drobne, mało znaczące, niedotyczące istoty zagadnienia. Za nieistotne naruszenie prawa należy uznać takie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak: nieścisłość prawna, czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść będącego przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego aktu organu gminy.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tj. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ przepisem art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 ustalenie przeznaczenia zagospodarowania terenu powierza gminom jako ich zadanie własne, wykonywane w formie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w razie jego braku - w decyzjach o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi o przeznaczeniu i zasadach zagospodarowania.
Plan taki powinien w związku z tym być tak formułowany, aby nie dopuszczać do dowolności w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu i jego zagospodarowania.
Z przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika w szczególności, iż w zależności od potrzeb w planie ustala się nie tylko przeznaczenie terenów, ale również tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, a w pkt 2 stanowi się, że w planie ustala się linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi.
Art. 26 w/w ustawy precyzuje, że to rada gminy uchwala miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz jego zmiany.
W swoim rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda [...] uznał, iż Rada Gminy [...] podejmując uchwałę Nr [...] naruszyła przepisy art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym . Linie które powinny rozgraniczać tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania nie zostały wprowadzone na rysunku planu, zakresie dotyczącym ustaleń:
- na terenach, przeznaczonych na lokalizację parkingów samochodowych, oznaczonych w tekście oraz na rysunku planu symbolem [...] - § 47 ust. 1 uchwały, dopuszczono lokalizację obiektów celu publicznego, jednak nie rozgraniczono tych terenów;
- na terenach mieszkaniowych oznaczonych symbolem [...] - § 48 uchwały - nie wydzielono linią rozgraniczającą terenów o innym przeznaczeniu lub sposobie zagospodarowania, nie oddzielono bowiem zabudowy związanej z produkcją rolną, zabudowy usług nieuciążliwych, dróg wewnętrznych, obiektów celu publicznego;
- na terenach infrastruktury technicznej oznaczonych w tekście i na rysunku planu symbolem [...] - § 52 uchwały - dopuszczona została lokalizacja obiektów celu publicznego, jednak tereny te nie zostały wydzielone liniami rozgraniczającymi.
Organ nadzoru stwierdził, że naruszeniem art. 10 ust.1 pkt 1 jest również i to, że na terenach zabudowy mieszkaniowej, oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolami [...], o których mowa w § 50 uchwały, nie wprowadzono określenia rodzaju zabudowy mieszkaniowej. Nie zostało ustalone, czy na wskazanych terenach będzie zlokalizowana zabudowa jednorodzinna czy też zagrodowa. Rada Gminy naruszyła również w/w art. 10 ust.1 pkt 1, w § 69 uchwały gdzie postanowiła, że tereny oznaczone w planie symbolem [...] stanowią tereny związków wyznaniowych. Na terenach tych dopuszcza się realizację dróg wewnętrznych oraz obiektów celu publicznego wraz z niezbędną infrastrukturą i zagospodarowaniem. Określenie przynależności określonego terenu do wskazanego podmiotu nie jest jednoznaczne z ustaleniem podstawowego przeznaczenia danego terenu.
Z powyższym stanowiskiem organu nadzoru nie można się zgodzić. Organ gminy sporządzając projekt planu miejscowego w zależności od potrzeb za pomocą linii rozgraniczających wydziela tereny, dla których przewiduje różne ustalenia co do przeznaczenia lub sposobu zagospodarowania terenu.
Jednocześnie ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie określa kategorii przeznaczenia terenów i sposobów łączenia poszczególnych funkcji w ramach jednego obszaru. Przepisy nie zabraniają ustalenia dla jednego terenu więcej niż jednej funkcji. Szereg funkcji może się wzajemnie uzupełniać i współistnieć. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] kategorie funkcjonalne przeznaczenia terenów określone zostały w § 7 uchwały oraz szczegółowo dookreślone w Rozdziale 7 w § 46-76.
Przeznaczenie poszczególnych terenów w planie ma w większości charakter wielofunkcyjny. Zatem uznać należy, że zakwestionowane przez organ nadzoru ustalenia zawarte w § 47 ust.1, § 48 i § 52 przedmiotowej uchwały nie naruszają art. 10 ust.1 pkt ustawy o zagospodarowaniu przestrzenny. Nie ma podstaw prawnych do uznania, że dopuszczenie przez plan miejscowy różnego sposobu użytkowania w ramach jednego obszaru stanowi rażące naruszenie prawa.
Skoro co wskazano już wyżej zgodnie z treścią art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy przeznaczenie terenu ustala się w miarę potrzeb, to brak jest przesłanek, by kwestionować możliwość istnienia terenów o przypisanych w planie różnych funkcjach. Na terenach oznaczonych symbolem [...] może być realizowana zarówno zabudowa jednorodzinna jak i zagrodowa.
Przytoczenie przez organ nadzoru jako uzasadnienie swojego stanowiska tezy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r.,s sygn. akt [...] nie mogło okazać się słuszne. Powyższy wyrok dotyczy innego stanu faktycznego i prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w tym rozstrzygnięciu, że skoro w uchwale w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ gminy zdecydował, iż ustalenia planu obejmują przeznaczenie terenu i linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, to powyższe ustalenia powinny być wprowadzone i uwzględnione w uchwale o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podstawą nieważności jest w tym przypadku niezgodność ustaleń planu z uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia planu.
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Wojewoda [...] w rozstrzygnięciu nadzorczym zarzuca, że w § 69 planu nie określono przeznaczenia terenów oznaczonych symbolem i w związku z tym niezgodność z art. 10 ust.1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym .
Podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że treść § 69 uchwały nie określa przynależności terenu do wskazanego podmiotu. Pod określeniem "związki wyznaniowe" nie należy rozumieć konkretnego podmiotu. Pojęcie to należy rozumieć jako zbiór organizacji religijnych prowadzących działalność w Kościołach, klasztorach, synagogach, meczetach i innych miejscach przeznaczonych do tego rodzaju praktyk.
Działalność ta jest działalnością usług religijnych, tereny oznaczone symbolem [...] są przeznaczone pod te usługi.
Stosownie m.in. do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 26 poz. 319 z późn. zm.) związki wyznaniowe oprócz pełnienia funkcji religijnych mogą również prowadzić szeroką działalność m.in. oświatowo-wychowawczą i charytatywno opiekuńczą w ramach której zakładają i prowadzą szkoły, przedszkola i inne placówki oświatowo-wychowawcze, szpitale, zakłady lecznicze, żłobki, schroniska. Mogą też prowadzić działalność prasową i wydawniczą, jak również kulturalną i artystyczną, w ramach której zakładają instytucje kultury. Tereny te mogą służyć zatem wykonywaniu wyżej wymienionych i innych zadań przez związki wyznaniowe. Ograniczenie ewentualnych, trudnych w chwili planowania do przewidzenia potrzeb tych związków mogłoby naruszyć ich uprawnienia czy interes prawny Ponadto dopuszcza się na tych terenach możliwość lokalizacji obiektów celu publicznego wymienionych w § 8 pkt 4, 5, 6, 8, 9 planu, wraz z niezbędną infrastrukturą. Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przeznaczenie terenu ustala się w zależności od potrzeb.
Art. 10 ust.1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb lokalne warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym również linie zabudowy, gabaryty obiektów, a także maksymalne lub minimalne wskaźniki intensywności zabudowy.
§ 9 ust.2 uchwały stanowi, że wszelka zabudowa na terenach funkcjonalnych, na których wyznaczono nieprzekraczalne linie zabudowy musi być usytuowana zgodnie z tymi liniami. Rada Gminy [...] określiła nieprzekraczalne linie zabudowy w stosunku do tych terenów dla których tak potrzeba zachodziła np. na rysunku planu na arkuszach [...]. W pozostałych przypadkach Rady Gminy uznała ,że obowiązują zasady usytuowania obiektów określone w powszechnie obowiązujących przepisach. Nie stanowi to sprzeczności z § 9 ust.1 uchwały, gdzie zapisano, że ustala się nieprzekraczalne linie zabudowy, określone na załączniku graficznym.
Zatem wbrew twierdzeniom Wojewody możliwe jest określenie usytuowania zabudowy na terenach funkcjonalnych.
Rozstrzygnięcie nadzorcze zarzuca również naruszenie cytowanego wyżej przepisu art. 10 ust.1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie ustalenie w planie linii zabudowy dla wież wiatrowych dopuszczonych do zabudowy na terenach oznaczonych symbolem [...] .
Zdaniem Sądu dopuszczenie, treścią § 57 ust. 2 pkt 2 uchwały, sytuowania elektrowni wiatrowych na terenach oznaczonych symbolem [...] przeznaczonych dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką należy, rozumieć jako możliwość uwarunkowaną ustaleniami zawartymi w §30 ust. l pkt 3 i ust.2, z których wynika, że w 400metrowej strefie ochronnej od elektrowni wiatrowej zakazuje się:
l) lokalizowania miejsc stałego przebywania ludzi w związku z prowadzoną
działalnością gospodarczą, turystyczną, rekreacyjną,
2) lokalizowania budynków mieszkalnych i wymagających szczególnej ochrony, jak szpitale, internaty, żłobki, przedszkola i podobne.
Z uwarunkowań tych wynika, że w odległości do 400m od terenów, na których zgodnie z planem przewidziana jest lokalizacja w/w obiektów, sytuowanie elektrowni wiatrowych nie jest dopuszczone. Również nie jest możliwe usytuowanie takich elektrowni w odległości 400 m od istniejącej zabudowy o funkcjach jak wyżej, czego gwarancją będzie efekt postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jakie przed ewentualnym wnioskiem o pozwolenie na budowę, musiałoby być przeprowadzone zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska. Ustalenie w tekście uchwały 400-metrowej strefy ochronnej należy traktować jako równoznaczne z ustaleniem nieprzekraczalnej linii zabudowy dla siłowni wiatrowych.
Niezależnie od powyższego podnieść należy, że wskazane przez organ nadzoru uchybienie nie stanowi tak istotnego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzenie nieważności uchwały.
Do nieistotnych naruszeń prawa zaliczyć również należy wewnętrzną niezgodność postanowień § 49 uchwały pomiędzy § 49 ust.1 pkt 1, a § 49 ust.2 pkt 7.
Przy ocenie przez organ nadzoru uchwały rady gminy dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego nie jest słuszne odwoływanie się przez organ nadzoru do przepisów techniczno-budowlanych, wydanych w celu realizacji przepisów innej ustawy - prawa budowlanego. Dotyczy to zakwestionowanego przez organ nadzoru § 5 ust.1 pkt 3 uchwały.
Art. 10 ust.1 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb szczególne warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego, zasobów wodnych i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych. Naruszenie tego przepisu i sprzeczność planu z załącznikiem graficznym stanowiły podstawę zakwestionowania § 29 uchwały.
Spowodowane to jest ustaleniem bezpośredniego sąsiedztwa terenu cmentarza z terenami przeznaczonymi do zabudowy oznaczonymi [...]oraz [...]. § 29 ustala, że: "W odległości 50 m wokół cmentarzy oznaczonych symbolem przeznaczenia ZC zabrania się za wyjątkiem inwestycji uzgodnionych przez właściwe organy ochrony środowiska i zdrowia ludzi, lokalizowania wszelkiej zabudowy mieszkalnej, zakładów żywienia zbiorowego, bądź zakładów przechowujących żywność oraz studzien służących do czerpania wody do celów konsumpcyjnych i potrzeb gospodarczych.". Zatem należy uznać, że wprowadzenie zabudowy w pasie 50 m wokół cmentarza po spełnieniu wymagań określonych planem i innymi przepisami jest możliwe. Sprzeczność nie występuje. Fakt, że do granic cmentarza przylegają tereny funkcjonalne ( w tym tereny zabudowy mieszkaniowej), nie wyklucza możliwości sytuowania zabudowy na tych terenach, jeśli zostaną spełnione warunki określone w tym paragrafie. A warunki te wynikają wprost z tekstu § 29 uchwały. Ustalenie zawarte w § 29 są zgodne z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. Nr 52, poz. 315).
Przedłożone na rozprawie opisane mapy wskazują, że arkusz Nr 4 - dotyczy miejscowości [...].
Teren [...] przyległy do cmentarza ma długość 62,5 m i poza strefą 50 m od cmentarza jest teren o szerokości 12,5 m, który spełnia warunki do zabudowy, natomiast w strefie 50 m może być zlokalizowana zieleń lub teren przechowywania sprzętu rolniczego, itp. natomiast teren [...] jest to istniejąca zabudowa zabytkowa m.in. obiekt remizy strażackiej, zagrody.
Natomiast z arkusza Nr 20 wynika, że jest to nieczynny cmentarz zabytkowy z ruinami kościoła, pomnikiem poległych w I wojnie światowej wraz z terenem zieleni. Teren byłego pochówku (cmentarz) jest w odległości większej niż 50 m od terenu od istniejącego obiektu mieszkalnego.
Mapki wykonane zostały w skali 1:5000 tzn. 1 mm na rysunku tj. 5 metrów w terenie. Nie stanowi to naruszenia postanowień ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewoda [...] zarzuca w rozstrzygnięciu nadzorczym umieszczenie w § 37 planu pojęcia niezdefiniowanego i niezrozumiałego "W". Obiekt techniczny "W" jest obiektem wojskowym usytuowanym na terenach specjalnych. JS będących terenami zamkniętymi, zastrzeżonymi ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa. Nie zdefiniowane więc tak specyficznego obiektu w planie nie mogło stanowić podstawy do jego unieważnienia , tym bardziej, że wyznaczenie strefy ochronnej wokół niego nastąpiło na wniosek uprawnionych organów wojskowych, a więc ustalenia dla tego obiektu zostały określone zgodnie z potrzebami w tym zakresie - art. 10 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym .
Mając powyższe rozważania na uwadze, należało skargę uwzględnić i stosownie do art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Praw o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uchylić akt nadzoru.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło