II SA/Bk 83/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w Sz. na uchwałę Rady Gminy Sz. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zmniejszenie zatrudnienia radnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Gminy Sz. na rzecz skarżącej Spółdzielni kwotę 555 (pięćset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej w Sz. w dniu [...] lipca 2005r. podjęła uchwałę o wypowiedzeniu warunków pracy i płacy Prezesowi Zarządu W. J., w ten sposób, że zmniejszono jego wymiar czasu pracy z całego etatu na 1/2 etatu. Uchwała została podjęta ze względu na ograniczenie kosztów utrzymania zasobów mieszkaniowych spółdzielni. Jako, że W. J. jest jednocześnie radnym w Gminie Sz., Spółdzielnia Mieszkaniowa pismem z dnia 15 lipca 2005r. zwróciła się do Rady Gminy o zajęcie stanowiska w przedmiocie zmiany jego umowy o pracę. Uchwałą z dnia [...] września 2005r. nr [...] Rada Gminy Sz. nie wyraziła zgody na zmniejszenie zatrudnienia na ½ etatu dla radnego W. J. W odpowiedzi na powyższe Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej w Sz. pismem z dnia 25 listopada 2005r. zwróciła się do Rady Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego Spółdzielni i uchylenie tejże uchwały. Oświadczeniem z dnia 29 grudnia 2005r. Rada Gminy Sz. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w uprzednio podjętej uchwale. Wobec powyższego Rada Nadzorcza Spółdzielni uchwałą z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] postanowiła zaskarżyć uchwałę Rady Gminy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 8 kp i art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że podstawą wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy radnego były względy ekonomiczne spółdzielni i nie miało to żadnego odniesienia do wykonywanego przez Prezesa Zarządu Spółdzielni mandatu radnego. Dlatego też w ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zastosowania procedury ochronnej przewidzianej w treści art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Podnosząc powyższe skarżąca Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Sz. wskazała, że zapis art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym obliguje radę do omowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym wówczas, gdy podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia, związane z wykonywanym przez niego mandatem. W sytuacji jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, a więc zmniejszenia wymiaru czasu pracy radnego ze względów ekonomicznych pracodawcy, rada co prawda nie ma obowiązku nie wyrażenia zgody ale uprawienie, z którego to uprawnienia w niniejszej sprawie skorzystano. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminny, rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest on członkiem. Rada gminy odmawia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą jego rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub jej odmowa pozostawiona jest uznaniu rady gminy, a okoliczności rozwiązania tego stosunku, wskazane w piśmie pracodawcy, podlegają jej ocenie (wyrok NSA z 12 października 1990r., SA/Lu 663/90, ONSA 1990, nr 4 poz. 6). Pozostawienie rozstrzygnięcia uznaniu rady gminy nie oznacza wszakże, iż rozstrzygnięcia uznaniowe mogą być samowolne, czy arbitralne. Podejmowana uchwała wymaga przeanalizowania wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, co powinno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętej uchwały. Co jednak charakterystyczne zarówno uchwała Rady Gminy z [...] września 2005r. nie wyrażająca zgody na zmniejszenie zatrudnienia dla radnego, jak i oświadczenie tej Rady z 29 grudnia 2005r. o podtrzymaniu swojego stanowiska, nie zawierają uzasadnienia. Brak uzasadnienia uchwały pozwala Sądowi stwierdzić, że zaskarżona uchwała została podjęta bez przeanalizowania wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny ( w uzasadnieniu wyroku NSA z 26 maja 2003r., II SA/Kr 363/03), w demokratycznym państwie prawa obowiązuje zasada związania organów administracji publicznej prawem, wyrażona w art. 7 Konstytucji RP. Rodzi to obowiązek uzasadnienia każdego rozstrzygnięcia organu publicznego przez odwołanie się do prawa. Ponieważ norma prawna zwiera hipotezę oraz dyspozycję, powstaje obowiązek organu publicznego wykazania, że stosuje on normę w okolicznościach wskazanych hipotezą podstawy prawnej oraz, że czyni to w sposób określony dyspozycją podstawy prawnej. Stanowisko Sądu spotkało się z aprobatą doktryny- glosa do wyroku opublikowana w Samorządzie Terytorialnym nr 12/2003r. Prawny obowiązek sporządzenia uzasadnienia uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego wynika także z konstytucyjnej funkcji sądownictwa administracyjnego. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu. Organ jednostki samorządu terytorialnego podejmujący uchwałę ma obowiązek sporządzenia uzasadnienia uchwały, gdyż takie uzasadnienie warunkuje kontrolę sprawowaną przez sąd administracyjny. Brak uzasadnienia zaskarżonej uchwały oznacza, że uchwała została podjęta z naruszeniem art. 7 Konstytucji RP oraz art. 7, art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).