III SA/Lu 138/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. - przedstawiciela ustawowego S. B. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : odmowy uchylenia orzeczenia o niepełnosprawności p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] 2006 r. nr [...] na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił uchylenia orzeczenia o niepełnosprawności S. B. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. E. B., przedstawiciel ustawowy S. B. wystąpiła o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia niepełnosprawności jej córki zakończonego orzeczeniem z dnia [...] 2006 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu ww. sprawy stwierdzono, że nie występuje żadna z przesłanek art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. jeżeli po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 ww. ustawy zostanie stwierdzony brak podstaw do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności E. B., przedstawiciel ustawowy S. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że Sąd Rejonowy w dniu [...] 2005 r. zmienił częściowo zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu i ustalił, że S. B. wymaga stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia i rehabilitacji. Taką samą opinię wydał biegły sądowy, który badał S. B. w dniu [...] sierpnia 2005 r., co jest zgodne z § 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. Orzeczenie organu z dnia [...] stycznia 2006 r. - zdaniem skarżącej – narusza prawo, gdyż nie w pełni realizuje wyrok Sądu Rejonowego – VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że w dniu [...] 2003 r. E. B. złożyła do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniosek o ustalenie niepełnosprawności córki S. B. W dniu [...] marca 2004 r. Miejski Zespół wydal orzeczenie, w którym zaliczył S. B. do osób niepełnosprawnych na okres do 31 marca 2005 r. E. B. wniosła odwołanie od ww. orzeczenia, żądając zmiany brzmienia pkt 8 wskazań dotyczącego konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W związku z tym, że Wojewódzki Zespół orzeczeniem z dnia [...] 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Zespołu, E. B. złożyła odwołanie do Sądu Rejonowego – VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wyrokiem z dnia [...] 2005 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy zmienił częściowo zaskarżoną decyzję i ustalił, że S. B. wymaga stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia i rehabilitacji. W dniu [...] 2006 r. Wojewódzki Zespół wydał orzeczenie o niepełnosprawności, w którym stosownie do sentencji wyroku dokonał zmiany treści pkt 8 wskazań dotyczących konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji na "wymaga". Jak wynika ze skargi skierowanej do sądu, E. B. zarzuca Wojewódzkiemu zespołowi, że orzeczenie wydane w dniu [...] 2006 r. nie w pełni wykonuje wyrok sądu. Twierdziła bowiem, ze orzeczenie to zmienia jedynie pkt 8 wskazań, nie dokonano zaś zmiany okresu, na jaki wydane zostaje orzeczenie. Wskazany wyżej wyrok sądu jest jednak jednoznaczny – zmienia zaskarżoną decyzję wyłącznie co do konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji czyli pkt 8 wskazań. Sentencja wyroku mówiąca, że dziecko wymaga "stałego" współudziału opiekuna w procesie leczenia i rehabilitacji dotyczy bowiem jedynie zakresu wymaganej opieki, a nie okresu na jaki wydaje się orzeczenie. Wojewódzki Zespół nie miał więc żadnych podstaw, by wykonując go dokonać jakichkolwiek innych zmian w orzeczeniu. W dniu [...] 2006 r. E. B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie jej córki zakończonego orzeczeniem z dnia [...] 2006 r. Po rozpatrzeniu ww. sprawy stwierdzono, że nie występuje żadna z przesłanek art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga skarżącej E. B. wniesiona w dniu [...] 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2006 r. nr [...] o odmowie uchylenia orzeczenia o niepełnosprawności S. B. z dnia [...] 2006 r. jako wniesiona z naruszeniem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego jest w świetle przepisów obowiązującego prawa niedopuszczalna. Stosownie do art. 175 ust. 1 Konstytucji wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Zgodnie z art. 6c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. nr 123, poz. 776 ze zm.) od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie w art. 66 cyt. ustawy ustawodawca ustanowił obowiązek odpowiedniego stosowania w sprawach nieuregulowanych w ustawie – Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksu cywilnego i Kodeksu pracy. Z powyższego należy wnioskować, że od orzeczeń merytorycznych w przedmiocie niepełnosprawności, tj. rozstrzygających o niepełnosprawności co do istoty, stronom służy odwołanie do sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, o którym mowa w art. 6c ust. 8 cyt. ustawy, natomiast postanowienia procesowe wydane w toku postępowania administracyjnego przed zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności należą do spraw z zakresu administracji publicznej i podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego jako orzeczenie odmawiające uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej. Jak wspomniano, tryb wznowienia postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznaczona jest zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1992 r., sygn. akt SA/Wr 534/92, ONSA 1993, z. 4, poz. 92). Decyzja wydana w trybie art. 151 k.p.a. ma zatem charakter rozstrzygnięcia o istocie sprawy – decyzji merytorycznej (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 898, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 340). Skoro więc przedmiotem dotychczasowego orzeczenia ostatecznego jest ustalenie niepełnosprawności danej osoby, a merytoryczne orzeczenie w tym przedmiocie jest objęte kontrolą, o jakiej mowa w art. 6 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, to decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym, na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., odmawiająca uchylenia powyższego ostatecznego orzeczenia merytorycznego – jest także orzeczeniem merytorycznym (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, ONSA 2003/3/86). Wywnioskować stąd należy, że wydane w następstwie wznowienia postępowania administracyjnego merytoryczne orzeczenie w przedmiocie uchylenia bądź odmowy uchylenia orzeczenia dotychczasowego, poddane uprzednio instancyjnej kontroli administracyjnej (odwołanie do organu odwoławczego lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) – podlega odwołaniu do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Przywołać w tym miejscu należy również postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2001 r. (sygn. akt I SA 2585/00, OSP 2002/1/11), według którego ze względu na odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy uznać, że formę "orzeczenia" będzie miało każde rozstrzygnięcie zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, dla którego kodeks przewiduje formę decyzji (art. 104 § 2 k.p.a.), i to bez względu na fakt, czy rozstrzygnięcie to wywołuje jednocześnie skutki materialnoprawne i procesowe, czy też ogranicza się jedynie do zakończenia postępowania w danej instancji (skutek procesowy). Jeżeli zatem przepis art. 6c ust. 8 ustawy stanowi, iż od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych i to niezależnie od tego, w jaki sposób rozstrzygnięto sprawę, to konsekwentnie należy przyjąć, że każde orzeczenie tego zespołu, niezależnie od tego, czy rozstrzyga sprawę co do jej istoty, czy też jedynie kończy postępowanie w sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania. W konsekwencji powyższego, oceniając dopuszczalność skargi, sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Skarga w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego na podstawie 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tych względów działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji postanowienia.