II SA/Gd 521/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-11-09
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Andrzej Przybielski, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemcy lokali mieszkalnych posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmienia przeznaczenie terenu, na którym znajdują się wynajmowane przez nich budynki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący najemcami lokali mieszkalnych, nie posiadają interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Interes prawny musi być własny, zindywidualizowany i bezpośrednio wynikający z przepisu prawa, a nie oparty na stosunkach cywilnoprawnych z innym podmiotem (właścicielem nieruchomości) ani na interesie ogólnym (actio popularis).Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zmieniając przeznaczenie terenu z dotychczasowego na zabudowę mieszkaniową i hotelowo-pensjonatową. Skarżący, będący najemcami lokali mieszkalnych na tym terenie, wezwali radę do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wnieśli skargę, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wojewody. Twierdzili, że uchwała narusza ich interes prawny jako mieszkańców i najemców. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skarg R. M., G. S., W. Ż. i P. A. na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Rada Miasta podjęła w dniu 29 grudnia 2004r. uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru działki oznaczonej numerem geodezyjnym 150, położonego w H. przy ul. [...] (obręb H., karta mapy 4). Jako podstawę prawną uchwały organ wskazał art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W §1 uchwały wskazano, że obszar przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową i hotelowo-pensjonatową, wraz z usługami towarzyszącymi (zamiast dotychczasowego przeznaczenia na tereny specjalne). Podano również, że plan sporządzono zgodnie z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta", zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 25 kwietnia 2003r. oraz Uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 22 stycznia 2003r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i stanowi on prawo miejscowe dla obszaru w granicach określonych tym planem.
R. M., W. Ż., P. A. oraz G. S. w dniu 29 kwietnia 2005r. wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego przyjęciem powyższej uchwały.
Przewodniczący rady Miasta pismem z dnia 25 maja 2005r. poinformował P. A., że Rada Miasta uznała powyższe wezwanie za bezzasadne.
W dniu 6 czerwca 2005r. R. M., W. Ż., P. A. oraz G. S. wnieśli skargę na powołaną wyżej uchwałę Rady Miasta, której zarzucili:
1. naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 1, 4, 5 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie w studium uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu, stanu środowiska i wymogów jego ochrony, warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia;
2. naruszenie art. 11 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie rozpatrzenie wniosków skarżącego
do uchwały z dnia 22 stycznia 2003r. w sprawie przystąpienia
do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3. naruszenie art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniechanie wprowadzenia do planu zagospodarowania przestrzennego zmian wynikających z uzyskanej opinii Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 19 stycznia 2004r.;
4. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3, 4, 8 i 11 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie zawarcie w planie miejscowym jego obowiązkowych składników, a mianowicie: zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym, sposobu i terminu tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów;
5. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się lokalizowania i budowy nowych domów letniskowych;
6. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 7 lit. a i b rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się lokalizowania nowych budynków i budowli na gruntach leśnych i w odległości mniejszej niż 30 m od granicy lasu;
7. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się lokalizowania nowych budynków w oderwaniu od zwartej zabudowy wsi;
8. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na inne cele;
9. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się biwakowania poza miejscami przeznaczonymi na ten cel.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący podnieśli, że zaskarżona uchwała jest nieważna. Wskazali, że ich interes prawny polega na tym, że jako mieszkańcy Miasta i A Parku Krajobrazowego mają prawo do przebywania
w środowisku naturalnym, w którym zasady korzystania z dóbr przyrody zostały określone wyżej wymienionymi przepisami prawa. Zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących mających prawo do korzystania z przyrody w sposób normatywnie określony.
Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi wskazując, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem w ramach kompetencji rady miasta.
Na rozprawie w dniu 19 października 2006r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że na działce nr 150, która jest przedmiotem uchwały mieszkają wszyscy skarżący. Podniósł, że mieszkania te należą do zasoby mieszkaniowego gminy. Zdaniem pełnomocnika interes prawny skarżących polega na tym, że zmiana dotychczasowego planu zagospodarowania terenu przeznaczonego na budownictwo mieszkaniowe na cele turystyczne narusza prawa skarżących jako najemców gwarantowane ustawa o ochronie praw lokatorów.
Przewodniczący Rady Miasta na rozprawie w dniu 19 października 2006r. wyjaśnił, że na etapie uchwalania planu zagospodarowania terenu przeprowadzane były konsultacje z mieszkańcami i były wyjaśniane zamierzenia gminy. Nadto oświadczył, że podjęte będą działania do uzyskania mieszkań z mienia wojskowego lub będzie wybudowany nowy budynek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem.
Zgodnie z przepisem art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skargę na uchwałę gminy z zakresu administracji publicznej-a taką jest zaskarżona uchwała- można wnieść po wykazaniu posiadania legitymacji do jej zaskarżenia. Przesłanką legitymacji skargowej jest naruszenie przez skarżoną uchwałę własnego interesu prawnego skarżących. To naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi występować obiektywnie i odnosić się do rzeczywiście istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Powinien to być interes własny, o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany, wynikający ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (por. wyrok NSA z 9 maja 2002r., sygn. akt IV SA 2526/01). Podkreślenia wymaga tu to, że uprawnienie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis (opartej na interesie ogółu, interesie publicznym). Wobec tego nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza konkretnego prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżących (por. wyrok NSA z 14 marca 2002r., sygn. akt II SA 2503/01). Sama przynależność do wspólnoty samorządowej i przekonanie o niesłuszności i niecelowości uchwał podejmowanych przez organy samorządowe nie stanowią legitymacji do wniesienia skargi w rozumieniu przepisu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (por. wyroki NSA z 13 grudnia 1999r.,sygn. akt IV SA 872/99, SN z 7 marca 2003r., sygn. akt III RN 42/02). W tej sytuacji powołanie się w skardze na to, że skarżący mają prawo do korzystania z przyrody w sposób normatywnie określony nie dawało im legitymacji do zaskarżenia do sądu administracyjnego przedmiotowej uchwały.
Odnieść się nadto trzeba do sprecyzowanego na rozprawie przez pełnomocnika skarżących ich interesu prawnego, który polega na tym, że "zmiana dotychczasowego planu zagospodarowania terenu przeznaczonego pod budownictwo mieszkaniowe na cele turystyczne narusza prawa skarżących jako najemców gwarantowane ustawą o ochronie praw lokatorów". Z pisma skarżącego R. M. z dnia 30 października 2006r. (k.56 akt) wynika, że budynki, w których skarżący zamieszkują w wynajętych lokalach przeznaczone są do rozbiórki, a teren przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.
Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że skarżący posiadają interes faktyczny w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały lecz nie posiadają własnego interesu prawnego. Takiego interesu nie mogą skarżący wywodzić jako najemcy z cywilnoprawnej umowy najmu lokali, ani z ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego ( tj. Dz. U. z 2005r., Nr 31, poz. 266 ze zm.). Interes prawny bez wątpliwości posiada właściciel nieruchomości wynajmujący skarżącym lokale mieszkalne. Wszak interes prawny musi być "własny", a nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu nawet wówczas, gdy związki między podmiotami (wynajmujący – najemca) miałyby charakter nie tylko faktyczny ale i prawny (umowa cywilnoprawna najmu). Reasumując należy przyjąć, że nie można stać się stroną postępowania w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym tylko z powodu stosunków prawnych z innym podmiotem mającym przymiot strony.
Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło