IV SA/Po 190/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus NSA Paweł Miładowski Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. ze skarg J.M.D. S.A. w K. na decyzje Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie refundacji wydatków na szkolenie oddala skargi /-/ P. Miładowski /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz- Frymus AT Starosta C. decyzją z dnia [...].06.2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku J.M.D. Sp. z.o.o w P.- odmówił zrefundowania wydatków na szkolenie uczniów ze środków Funduszu Pracy za okres od września do grudnia 2003 r. w łącznej wysokości [...] zł. Decyzją z tej samej daty i o tym samym numerze, Starosta C. odmówił J.M.D. Sp. z.o.o w P. zrefundowania wydatków na szkolenie uczniów ze środków Funduszu Pracy, za okres od stycznia do sierpnia 2004 r. w łącznej wysokości [...] zł. Ta druga decyzja po rozpatrzeniu odwołania zakładu pracy- decyzją Wojewody nr [...] z dnia [...] została uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy z upoważnienia Starosty C. ponownie odmówił zrefundowania wydatków na szkolenie uczniów ze środków Funduszu Pracy za okres od stycznia do sierpnia 2004 r. i wydał decyzję dnia [...].10.2005 r. o nr [...]. U podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji legły następujące ustalenia i wywody: W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie uzupełnił wniosku w terminie o niezbędny druk z zakresu pomocy publicznej zgodnie z § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń młodocianym pracownikom oraz składki na ubezpieczenie społeczne. Nadto organ powołał się na art 76 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. nr 99, poz. 1001 z 1 maja 2004 r. ), który stanowi, że roszczenia pracodawców i jednoosobowych przedsiębiorców z tytułu refundacji z Funduszu Pracy należnych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 12 miesięcy od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Uznając więc, że roszczenie uległo przedawnieniu za 2003 r. i za miesiące stycznia do czerwca 2004 r. organ I instancji odmówił przyznania świadczeń z tytułu refundacji. Akta administracyjne nie zawierają odwołania od decyzji Starosty C. z dnia [...].06.2005 r. nr [...] za okres od IX do XII 2003 r. jakkolwiek skoro organ II instancji rozpoznał je oznacza to, że firma J.M.D. SA z siedzibą w K. ( po przekształceniu) takowe złożyła. Organ odwoławczy wprawdzie na żądanie Sądu dostarczył do akt odwołanie z [...].07.2005 r. dotyczy ono jednak wniosku i decyzji odmawiającej refundacji za okres od [...].01.2004 r. do [...].08.2004 r. Natomiast w odwołaniu od decyzji z dnia [...].10.2005 r. [...] dotyczącego refundacji za okres od [...].01.2004 do [...].08.2004 r zarzucono organom administracyjnym naruszenie art. 28 ust. 5 ustawy z 14.12.1991 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, naruszenie § 7 i 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie refundowania ze środków funduszu pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom ( Dz. U. 190, poz. 1951) poprzez ich niezastosowanie naruszenie art. 139 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez niewłaściwą wykładnie i zastosowanie, naruszenie art. 9, 64 § 2 i 77 § 1 i 107 KPA. W konkluzji skarżący żądał uchylenia decyzji I instancji i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy poprzez przyznanie środków z Funduszu Pracy zgodnie z wnioskiem. W wyniku rozpoznania obu odwołań Wojewoda - decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] i - decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] uchylił obie zaskarżone decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniach identycznych dla obu decyzji organ stwierdził, że: zgodnie z art. 139 ust. 6 ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20.12.2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. z 2003 r. , Nr 6, poz. 65) stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem jej wejścia w życie, nie dłużej jednak niż do 30.06.2005 r. Ustawa z 20.12.2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz Ustawa o systemie oświaty, o której mowa w ww. art. 139 ust. 6 ustawy weszły w życie 06.02.2003 r. stąd do refundacji wynagrodzeń i składek miały zastosowanie przepisy obowiązujące przed tym dniem. Można było stosować te przepisy do 30.06.2005 r. Przepis art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest przepisem przejściowym i umożliwiał zakończenie refundacji prowadzonych przez starostów, ale tylko do tego dnia. Po dniu 30.06.2005 r. starosta nie jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie refundacji, ponieważ brak jest podstawy prawnej do rozstrzygania w tym przedmiocie. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawach nie można było zastosować przepisów art. 146 ww. ustawy, ponieważ dotyczy on spraw, w których wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym przed dniem wejścia w życie ustawy i promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tj, przed dniem 01.06.2004 r. Zgodnie z art. 6 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego – organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. W sytuacji braku przepisów prawa organy administracji działać nie mogą i wówczas organ ma do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, która skutkuje zgodnie z art. 105 § 1 Kpa umorzeniem postępowania w sprawie. Organ II instancji podkreślił, że powyższy pogląd jest zgodny z interpretacją art. 139 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sformułowaną przez Dyrektora Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w piśmie z dnia [...].01.2006 r. nr [...] w związku z pytaniem organu odwoławczego. W identycznych skargach od obu decyzji, a różniących się jedynie okresem za jaki żądano refundacji (w jednej od [...].09.2003 r. do [...].12.2003 r. w drugiej od [...].01.2004 r. do [...].08.2004 r.) J.M.D. SA z siedzibą w K., zarzucił Wojewodzie naruszenie norm postępowania z art. 6 i 105 § 1 KPA poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i żądał stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie. Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm) zarządził połączenie spraw rejestrowanych pod sygnaturami IV SA/Po 190/06 i IV SA/Po 191/06 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i sprawę prowadzono dalej i zakończono pod sygnaturą IV SA/Po 190/06 ( k. 33, 57, 58). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi należało oddalić z uwagi na obowiązujące przepisy prawa materialnego w dacie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Nie znaczy to jednak by Sąd kontrolując niniejsze sprawy nie zauważył uchybień jakich dopuściły się organy administracji publicznej rozstrzygające sprawy. I tak niespornym jest, że wniosek o refundację wynagrodzeń wypłacanym młodocianym pracownikom zatrudnionym przez pracodawców na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanych wynagrodzeń za okres od [...] września 2003 r. do [...] grudnia 2003 r. wpłynął do organu I instancji [...] maja 2004 r. Zawierał on zestawienie zbiorcze za ten okres zestawienia szczegółowe za poszczególne miesiące, zestawienia przelewów bankowych do ZUS za poszczególne miesiące, zaświadczenia ZUS o nie zaleganiu ze składakami na ubezpieczenie społeczne. Na wezwaniu organu o uzupełnienie dokumentów z [...] maja 2004 r. wnioskodawca w dniu [...] lipca 2004 r. przedłożył umowy o pracę z uczniami oraz aneks do umowy dotyczący uczucia A.M. Natomiast wniosek o refundację za okres od stycznia do sierpnia 2004 r. wpłynął [...].10.2004 r. Łącznie wnioski dotyczyły okresu od [...].09.2003 r. do [...].08.2004 r., a więc miało do nich zastosowanie rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 r. ( Dz. U. 2003 r. nr 100 poz. 931), a nie rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 31.08.2004 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom ( Dz. U. z 2004 r. nr 190, poz. 1951). Organ I instancji bezpodstawnie więc jako powód odmowy wskazał brak uzupełnienia wniosku o wymogi z rozporządzenia 2004 r. Do umów za okres od [...].09.2003 do [...].04.2004 r. miały zastosowanie Ustawa z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 nr 58 poz. 514 ze zm) oraz ustawa z 20.12.2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. z 2003 nr 6, poz. 65 ze zm.). Nie miały również zastosowania – przywołanie w decyzji I instancji przepisy art. 76 ust. 4 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 nr 99 poz. 1001 ze zm) dotyczące przedawnienia roszczeń i to zarówno z uwagi na to, że roszczenia te nie były przedawnione – bowiem istotnym jest to kiedy zostanie ono zgłoszone, a nie kiedy zostanie wydana decyzja, jak i z uwagi na uregulowania zawarte w rozdziale 22 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zatytułowanym "przepisy przejściowe". Na te wszystkie uchybienia organu I instancji nie zwrócił uwagi organ II instancji, który również wydał wadliwą decyzję [...].10.2005 r. nr [...],uchylając po raz pierwszy i przekazując do ponownego rozpoznania sprawę, która dotyczyła wniosku za okres od stycznia 2004 do sierpnia 2004 r. ( vide k. 143 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny – dostrzegając powyżej wyeksponowane uchybienia organów administracji publicznej, a także przewlekłość w załatwieniu spraw – na którą to stronie służyła skarga na bezczynność, z której to skargi J.M.D. SA w K. nie skorzystała- musiał jednak brać pod uwagę przepisy prawa materialnego, które miały zastosowanie w niniejszej sprawach. Otóż ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 nr 99, poz. 1001 ze zm), która weszła w życie dnia 1 czerwca 2004 r., a więc ponad 1 miesiąc po złożeniu przez skarżącą spółkę pierwszego wniosku, zawiera w rozdziale 22 przepisy przejściowe. I tak art. 139 ust. 6 stanowi, że "do refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o prace w celu przygotowania zawodowego zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 nr 6 poz. 65) stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem jej wejścia w życie, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2005 r. Ta sytuacja dotyczyła jedynie dwoje uczniów zatrudnionych u skarżącej, a mianowicie K.J. i K.B. zatrudnionych od [...].09.2001 r. natomiast pozostali uczniowie i to J.K., K.W., I.W., A.M. byli zatrudnieni od [...] września 2003 r. Do nich odnosi się kolejny ustęp 7 art. 139, który stanowi, że dnia 30 czerwca 2005 r powiatowe urzędy pracy refundują na dotychczasowych zasadach wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń za młodocianych pracowników zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego na podstawie umów zawartych do dnia 31 sierpnia 2004 r. Art. 139 ust. 8 stanowi wreszcie, że od dnia 1 lipca 2005 r. Ochotnicze Hufce Pracy stają się z mocy prawa stroną umów o refundacje wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne zawartych do dnia 31 sierpnia 2004 r. przez Starostów z pracodawcami lub organizacjami pracodawców." Powyżej przytoczone przepisy w sposób jednoznaczny determinowały rozstrzygnięcia organu II instancji skoro decyzja dotycząca refundacji za rok 2003 ( od IX do XII) zapadła w ostatnim dniu kiedy Starosta jako organ I instancji mógł rozstrzygać tj. 30.06.2005 r., natomiast decyzja dotycząca refundacji za 2004 r. ( od I do VIII) po ponownym rozpoznaniu zapadła [...].10.2005 r. – a więc w dacie, kiedy sprawy refundacji należały już do właściwości innych organów. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. Stąd też jeżeli w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a rozpatrzeniem odwołania uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe ( vide: wyrok NSA z 21.04.1983 r. II SA 163/82, RNGA 1985 nr 3 s. 47) Przepisy przejściowe ustawy z 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2004 r. nr 99 poz. 1001 ze zm) jako datę graniczną w której organem właściwym był Starosta jako organ refundujący wynagrodzenia i składki na ubezpieczenie społeczne wskazywał dzień 30 czerwca 2004 r. Art. 139 ust 8 ustawy wskazuje, że od dnia 1 lipca 2005 r. Ochotnicze Hufce Pracy stają się z mocy prawa stroną umów o refundację wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne zawartych do dnia 31 sierpnia 2004 r. przez starostów z pracodawcami lub organizacjami pracodawców. Taka regulacja wskazuje, że nawet, przy uwzględnieniu skargi, dotychczasowe organy administracji publicznej nie mogłyby rozpoznać wniosków. Ponieważ refundacja następuje na wniosek pracodawcy to do inicjatywy skarżącej należało skierowanie wniosków do odpowiedniego organu, tym bardziej, że nie może mieć miejsce przekazanie sprawy na etapie rozpoznawania odwołania. Z tych też powodów nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszania art. 6 i 105 § 1 KPA, gdyż przepisy przejściowe nie tylko regulują przepisy mające zastosowanie w sprawie ale również wskazują inny organ właściwy do rozstrzygania przedmiotowych spraw. Za zasadny należy uznać zarzut skarżącej przewlekłego załatwienia sprawy, należy jednak zauważyć, że również skarżąca spółka znając regulację art. 139 przez okres 1 roku mogła inicjować postępowanie ze skarg na bezczynność organów. Z tej możliwości J.M.D. SA nie skorzystała. W niniejszych sprawach organ odwoławczy stwierdził brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i w takiej sytuacji zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 KPA. Nie można więc podzielić zarzutu skarżącej, iż w sprawie zachodzi naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 KPA. W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm) skargi należało oddalić. /-/ P. Miładowski /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz- Frymus AT