IV SA/Po 110/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski KP Wnioskiem złożonym w Urzędzie Miejskim w K. [...] listopada 2005r. J. S. zwróciła się o przyznanie zasiłku rodzinnego na syna I. J. i J. S. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem I. J. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Do wniosku dołączono zaświadczenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., z których wynika, że w roku podatkowym 2004, P. S. uzyskał dochód w wysokości [...].203 zł 51 gr., a J.S. [...]zł 97 gr. Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z [...] r. wydaną na podstawie art. 4, art. 5, art. 23 ust. 1-4 i art. 24 ust. 1-3 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., nr 228, poz. 2255 ze zm., dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Organ stwierdził, że ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę, wyniósł w 2004r. 751 zł 95 gr. Zatem zdaniem organu przekroczono określoną w ustawie kwotę 504 zł na osobę uprawniającą do otrzymania zasiłku rodzinnego, o kwotę wyższą niż 43zł odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, na okres, na który był ustalony. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że ustalając dochód rodziny za 2004r. uwzględnił dochód utracony w wysokości 6.879 zł 53 gr. w związku z uzyskaniem urlopu wychowawczego na syna I. J. zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca podniosła, że nie został uwzględniony fakt, że związek małżeński z obecnym mężem P. S. zawarła [...] września 2004r. Skarżąca wskazała, że jej obecny małżonek wcześniej nie pozostawał z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, wobec czego organ przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie za rok 2004r., nie powinien był doliczać dochodów P. S. sprzed dnia [...] września 2004r. Do odwołania skarżąca dołączyła odpis skrócony aktu małżeństwa nr [...] z [...] 2004r. (k. 11 akt administracyjnych). W piśmie z [...] grudnia 2005r. przekazującym odwołanie skarżącej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji stwierdził, że dochód męża skarżącej za cały 2004r. został doliczony do dochodu rodziny, ponieważ w momencie składania wniosku skarżąca była już mężatką, wobec czego zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, małżonek był członkiem rodziny. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...] wydaną [...] r. orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć zaświadczenie każdego członka rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Natomiast art. 3 pkt 2 wskazanej ustawy określa, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, doliczenie całego dochodu osiągniętego w 2004r. przez męża skarżącej, jest zgodne z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z [...] stycznia 2006r., skarżąca podtrzymała podnoszone wcześniej argumenty, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do niewadliwie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, oraz trafność wykładni tych przepisów. Bezspornym jest, że P. S. dopiero od [...] września 2004r. tworzył wraz ze skarżącą i jej dziećmi rodzinę. Rozbieżność dotyczy natomiast kwestii obliczenia dochodu rodziny za rok 2004r., co jest niezbędne dla ustalenia, czy spełnione jest ustawowe kryterium ustalone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji.. Punktem wyjścia dla rozważań winna być w tej materii definicja pojęcia "dochód rodziny". Ustawodawca w słowniczku ustawy o świadczeniach rodzinnych, w art. 3 pkt 2 określił, że przez dochód rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Analizując wskazany przepis w oparciu o art. 3 pkt 16 określający definicję rodziny i mając na uwadze materiał zgromadzony w sprawie, należy wskazać, że skład rodziny skarżącej po [...] września 2004r. uległ zmianie. Do tej daty w jej skład nie wchodził P. S.; który został członkiem rodziny dopiero na skutek zawarcia związku małżeńskiego ze skarżącą. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że zmiany osobowe w składzie rodziny miały swoje odbicie w jej dochodzie. Inny był dochód rodziny przed [...] września 2004r. gdy w jej skład wchodziła tylko skarżąca i jej dzieci z pierwszego małżeństwa, a inny, gdy członkiem rodziny został P. S. Jednocześnie w tym miejscu należy podkreślić, że żaden organ - ani pierwszej, ani drugiej instancji - nie poczynił ustaleń, które pozwalałby przyjąć, że obecny mąż skarżącej przed zawarciem małżeństwa był członkiem rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sytuacji, gdy P. S. w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zaliczkowy, był członkiem rodziny przez niewiele ponad dwa miesiące, nie sposób jest wliczać jego całego dochodu do dochodu rodziny. Zdaniem Sądu przeciwko takiej interpretacji przepisu art. 3 pkt 2 sprzeciwia się jego literalne brzmienie. Skoro ustawodawca użył określenia "przeciętny miesięczny dochód" w roku kalendarzowym, to trudno przyjąć, że rozstrzygnięcia podjęte w niniejszej sprawie przez organy administracyjne, mieszczą się z zakresie tych pojęć. Zdaniem Sądu w sytuacji, w której doliczony do dochodu rodziny zostaje całoroczny dochód osoby, która została członkiem ten rodziny na nieco ponad 3 miesiące przed upływem okresu wynikającego z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie można mówić o kryterium przeciętności dochodu. W sytuacji braku podstaw do przyjęcia, by przed [...] września 2004r. P. S. był członkiem rodziny skarżącej w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to choćby z tego względu dochód przez niego uzyskany przed tą datą nie może zostać uznany za część dochodu rodziny. Zdaniem Sądu pomimo tego, że w przepisach obowiązujących w dacie wydania decyzji nie przewidziano kazuistycznie sytuacji, w której skład rodziny jest inny w chwili składania wniosku, niż w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, to nie można przyjąć interpretacji przedstawionej przez organy. W szczególności nieuprawnione jest twierdzenie, jakoby z tego, że w chwili wydania decyzji mąż skarżącej był członkiem rodziny, wynikała konieczność doliczenia pełnej wysokości jego dochodu za rok 2004. Oczywistym jest, że organ orzekając o zasiłku rodzinnym zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z mocy tych przepisów ustala i analizuje stan faktyczny w roku kalendarzowym poprzedzającym wydanie decyzji. Żaden z tych przepisów nie upoważnia jednak organów do przyjmowania fikcji, a właśnie takie cechy ma założenie, zgodnie z którym doliczono dochód męża skarżącej za cały 2004r. Jedynie ubocznie stwierdzić należy, że nawet gdyby organy w postępowaniu administracyjnym ustaliły, że P. S. przyczyniał się do utrzymania rodziny skarżącej przed [...] września 2004r., to i tak jego dochód w okolicznościach sprawy należy uznać jako dochód osoby spoza rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16; a zatem nie mógłby zostać wliczony do dochodu rodziny. Słuszne wydaje się jedynie takie obliczenie dochodu rodziny, w którym dochód obecnego męża skarżącej zostałby uwzględniony jedynie w wysokości, w jakiej został uzyskany przez niego po [...] września 2004r. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, że zarówno decyzja [...] z [...]r. jak i poprzedzająca ją decyzja nr [...] z [...]r. wydane zostały w wyniku naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ P. Miładowski KP