II SA/Rz 899/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-06-19
Skład orzekający: Anna Lechowska, Stanisław Śliwa, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, uwzględniając częściowo zarzuty stron, a częściowo utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy, zwłaszcza w kontekście prawidłowości ustalenia przebiegu dróg gminnych i powierzchni działek?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej niektórych skarżących, uznając, że organy administracji nie zebrały pełnego materiału dowodowego i nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących przebiegu dróg gminnych oraz rozbieżności w danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni i granic działek. W pozostałym zakresie skargi zostały oddalone, uznając, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a przyznane działki poprawiają warunki gospodarowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która częściowo uchyliła i przekazała do ponownego rozpatrzenia decyzję Zarządu Gminy zatwierdzającą projekt scalenia gruntów, a w pozostałym zakresie utrzymała ją w mocy. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego wytyczenia dróg gminnych kosztem ich nieruchomości, pomniejszenia powierzchni działek, błędnego oszacowania wartości gruntów oraz niezgodności danych ewidencyjnych z faktycznym stanem posiadania. Sąd rozpoznał skargi dziesięciu skarżących.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Gminy w części dotyczącej niektórych skarżących, a w pozostałym zakresie oddalił skargi. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej uczestników scalenia wymienionych w punktach I i II wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi W. J., B. i M. D., B. W., D. Z., J. W., J. C., R. C., T. D. następcy prawnego J. D., W. R., Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Gminy z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w części dotyczącej D. Z., W. J., J. C., R. C. oraz M. i B. D.; II. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Gminy z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w części w której organ II-giej instancji utrzymał w mocy decyzję organu I-szej instancji dotyczącą W. R.; III. oddala skargi B. W., J. W., T. D. następcy prawnego J. D. i Z. R.; IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej uczestników scalenia wymienionych w punktach I i II wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; V. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. C., R. C. i W. R. kwoty po 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/, na rzecz D. Z. kwotę 287 zł /słownie: dwieście osiemdziesiąt siedem złowych/, na rzecz M. i B. D. solidarnie kwotę 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/, a na rzecz W. J. kwotę 285 zł /słownie: dwieście osiemdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
do wyroku z dnia 19 czerwca 2007 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 3 KPA oraz art. 1, art. 3 ust 1, art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz.U. Nr 58 z 1989 r., poz. 349 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań W. Ż., S. P., K. M., S. C., Z. R., L. S., E. C., M. i M. P., K. D., K. D. i A. D., J. R., D. Z., G. K., T. M., B. i J. S., J. C., B. K., W. R., M. R., W. J., E. S., W. i M. M., J. K., M. C., T. W., J. D., C. B., B. W., J. D., J. W., T. M., W. i B. P., H. G., L. S., W. D., Z. K., B. i M. D., A. i C. R., M. Z., R. C., M. S., K. W., I. S., J. T., J. K. od decyzji Zarządu Gminy z dnia [...] maja 2002 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S. gm. S. o ogólnym obszarze 898,96 ha - zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz rejestrze szacunkowym gruntów wydzielonych w wyniku scalenia przez upoważnionego geodetę J. K.
I. uchyliło i przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia zaskarżoną decyzję w części:
1- dotyczącej przyznania T. M. działki nr 511 położonej w S. o powierzchni 0,7689 ha
2- dotyczącej ustalenia dopłat od Pana T. M.,
3- dotyczącej utworzenia łącznika z drogi gminnej nr 1611 na rzecz E. M. kosztem nieruchomości nr 1742 stanowiącej własność H. G.,
4- dotyczącej wydzielenia nieruchomości i ustalenia dopłat dla Pani T. W.,
5- dotyczącej wydzielenia nieruchomości i ustalenia dopłat dla J. D.,
dotyczącej ustalenia przebiegu drogi gminnej nr 1209 w południowej części na odcinku przylegającym do działki nr 1442 stanowiącej własność E. S.,
dotyczącej utworzenia drogi gminnej nr 1474,
8- dotyczącej ustalenia wysokości dopłat dla E. S. z tytułu pomniejszenia gospodarstwa,
9- dotyczącej wydzielenia i przyznania W. Ż. i S. P. działki nr 436 położonej w S. o pow.0,2517 ha
10- dotyczącej ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla W. R. z tytułu pomniejszenia gospodarstwa
11- w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podano, że procedura postępowania scaleniowego we wsi S. została przeprowadzona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie grantów (Dz.U. Nr 58 z 1989 r., poz. 349 ze zm.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i przebiegała w następujący sposób. W dniu [...] marca 1993 r. do Kierownika Urzędu Rejonowego w S. wpłynął wniosek z dnia [...] marca 1993 r. o dokonanie scalenia grantów wsi S. Wniosek został podpisany przez sołtysa wsi S. i zawierał listę podpisanych posiadaczy grantów o obszarze 400 ha położonych we wsi S. Na ogólną liczbę 232 właścicieli gospodarstw rolnych, oświadczenie w sprawie zgody na przeprowadzenie scalenia złożyło 135 właścicieli gospodarstw rolnych. Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów wsi S. zostało wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. w dniu [...] lutego 1995 r., Nr [...]. Wszczętym postępowaniem scaleniowym zostało objęte 763 ha powierzchni wsi S. bez kompleksu leśnego o powierzchni 126 ha. Jak wskazano w postanowieniu wniosek o wszczęcie postępowania scaleniowego wypełniał obie przesłanki zawarte w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów: podpisany został zarówno przez większość właścicieli gospodarstw rolnych położonych na projektowanym obszarze scalenia jak i większość właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni obszaru scalenia. Uzasadnieniem wszczęcia niniejszego postępowania scaleniowego był fakt, że grunty we wsi S. usytuowane są w uciążliwej szachownicy i postępowanie to ma na celu racjonalne ukształtowanie rozłogu gruntów. Postanowienie zostało odczytane na zebraniu wiejskim [...].03.1995 r. i wywieszone na tablicy ogłoszeń we wsi S. w Urzędzie Gminy S. i w Urzędzie Rejonowym w S. [...].08.1995 r. odbyło się Zebranie Ogólne uczestników scalenia gruntów wsi S. zwołane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. trybie art. 31 ustawy o scalaniu i wymianie grantów. Na zebraniu dokonano wyboru Rady uczestników scalenia w liczbie 9 osób. Rada uczestników scalenia zgodnie z art. 9 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów jest społecznym organem doradczym wybieranym i odwoływanym przez uczestników scalenia. W dniu [...].10.1995 r. odbyło się II zebranie uczestników scalenia, na którym podjęto Uchwałę określającą zasady szacunku porównawczego gruntów i określono wartości punktów dla poszczególnych klas bonitacyjnych.
Od 1 stycznia 1999 roku w związku z reformą administracji publicznej zadania z zakresu scalania i wymiany gruntów przeszły do kompetencji gmin a organem właściwym do wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów został zarząd gminy. Prowadzenie postępowania scaleniowego przeszło do kompetencji Zarządu Gminy S. Uczestnicy scalenia zostali zapoznania w dniu [...].10.1999 r. na zebraniu uczestników scalenia z wynikami szacunku porównawczego scalanych gruntów oraz wartością części składowych. Następnie szacunek porównawczy gruntów został udostępniony uczestnikom scalenia od [...].10.1999 r. do [...].11.1999 r. do publicznego wglądu zgodnie z art. 12 ustawy scaleniowej. W okresie od [...].02.2000 r. do [...].04.2000 r. uczestnicy scalenia mogli zapoznać się z powierzchnią i wartością szacunkową posiadanych gruntów oraz składać życzenia do opracowywanego projektu scalenia gruntów. W grudniu 2000 r. do obszaru scalenia włączone zostało mienie wiejskie wsi S.
[...].03.2001 r. Zarząd Gminy S. działając w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów powołał Komisję do pełnienia funkcji doradczej dla wykonawcy prac przy opracowywaniu projektu scalenia gruntów objętych mniejszym postępowaniem. W czerwcu 2001 r. Zarząd Gminy S. wystąpił do Sądu Rejonowego w S. z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników postępowania scaleniowego. Postanowienie w tej sprawie zostało wydane w dniu [...] marca 2002 r. i ustanowiony został przedstawiciel dla wskazanych nieobecnych uczestników postępowania scaleniowego. Odbywało się również okazanie uczestnikom scalenia opracowanego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia gruntów. Zgłoszone przez uczestników scalenia zastrzeżenia zostały zaopiniowane przez Komisję Scaleniową a następnie rozpatrzone przez Zarząd Gminy S. przed zatwierdzeniem projektu scalenia.
Projekt scalenia gruntów wsi S. gm. S. został zatwierdzony decyzją Zarządu Gminy S. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...].
Od decyzji tej odwołania złożyły osoby wymienione w początkowej części uzasadnienia. Rozpatrując odwołania SKO odwołało się do art. 138 § 3 KPA z którego wynika ograniczenie możliwości wydania decyzji merytorycznej przez organ II instancji w wyniku rozpatrywania odwołania od decyzji wydanej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w ramach uznania administracyjnego. Decyzja scaleniowa jest decyzją o ograniczonym zakresie uznania, wynika to z wielu przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Przyznanie w wyniku scalenia działek gruntowych o określonej powierzchni i w określonym miejscu następuje właśnie w ramach ograniczonego uznania. Z tych przyczyn doszukując się w części rozstrzygnięć naruszeń prawa organ ograniczył się jedynie do wydania decyzji kasacyjnej, tj. uchylającej decyzję Zarządu Gminy S. i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w części w pozostałej części utrzymując ją w mocy.
Szczegółowe zarzuty pod adresem zaskarżonej decyzji oraz powody uwzględnienia bądź braku uwzględnienia odwołań co do osób, które wniosły następnie skutecznie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiono poniżej.
1. W odwołaniu D. Z. wyraziła swój sprzeciw wobec ustanowienia kosztem nieruchomości stanowiących jej własność drogi gminnej i przeprowadzenia scalenia niezgodnie z przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutu niezgodności z prawem przeprowadzonego postępowania scaleniowego we wsi S. to przepisy stanowiące podstawę prawną wszczęcia i prowadzenia objętego odwołaniem postępowania scaleniowego już zostały wskazane i uzasadnione w decyzji. D. Z. przed scaleniem posiadała nieruchomości o łącznej powierzchni 2,83 ha i wartości punktowej 188,50 na którą składały się 24 działki w rozrzuconej konfiguracji. Po scaleniu przydzielone jej nieruchomości obejmują 10 działek o łącznej powierzchni 2,8834 ha i wartości punktowej 190,61. Obecne działki w części pokrywają się z poprzednio posiadanymi a ich konfiguracja w terenie uległa poprawie, gdyż w większości tworzą zwarty ciąg nieruchomości. Jeżeli chodzi o zarzut bezprawnego zagarnięcia części działki budowlanej na rzecz drogi gminnej to w świetle zestawienia stanu gruntów przed i po scaleniu nie wynika by odbyło się to z pokrzywdzeniem odwołującej się. Sprawa zasadności poprawy bądź utworzenia nowych ciągów komunikacyjnych celem ułatwienia gospodarowania uczestnikom scalenia ma znaczenie ogólnospołeczne i odpowiada celom scalenia.
2. W. J. wyraziła w swym odwołaniu sprzeciw wobec ustanowieniu drogi gminnej nr 1071 biegnącej bezpośrednio obok jej zabudowań oraz sprzeciw wobec pomniejszenia jej działki na drogę gminną o 0,04 ha. Jak wynika z ewidencji gruntów działka W. J. przed scaleniem posiadała oznaczenie 308/2 i pow. 0,15 ha. Z wypisu ewidencji gruntów przedłożonego przez stronę wynika, iż działka posiadała pow. 0,19 ha.W wyniku scalenia działka przyjęła oznaczenie 1070 i powierzchnię 0,1631 ha. Sprawa usytuowania obok zabudowań drogi gminnej została wyjaśniona przez organ I instancji w uzupełnionej dokumentacji dowodowej. Wynika z niej iż droga nr 1071 biegnąca obok zabudowań W. J. zachowała swój dotychczasowy przebieg i nie ma możliwości innego jej usytuowania, a jest ona niezbędna dla celów komunikacji publicznej. Jeżeli zaś chodzi o kwestie zmiany powierzchni działki nr 308/2 , to została ona faktycznie jeszcze pomniejszona przed scaleniem na rzecz utworzenia drogi gminnej. W. J. może ubiegać się o odszkodowanie z tego tytułu od Gminy S. w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 póz.872 ze zm.) składając stosowny wniosek o odszkodowanie do Gminy S. do dnia [...] grudnia 2005 r.
3. B. W. w odwołaniu podniósł, iż pozbawiony został działki blisko domu i wnioskuje o przywrócenie mu własności tej działki. Ponadto wskazał, iż droga dojazdowa do jego nieruchomości rolnych jest zbyt wąska i ma trudności z dojazdem ciągnikiem. Jak wynika z akt sprawy B. W. przed scaleniem posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni 0,37 ha i wartości 26,20 punktów. Na wniosek o powiększenie gospodarstwa rolnego przyznano mu za dopłatą nieruchomości o łącznej powierzchni 3,3978 ha i wartości 255,00 punktów. Nieruchomości te zostały przydzielone w dwóch zwartych kompleksach z zapewnionym dojazdem. B. W. nie kwestionuje przydzielonych w wyniku scalenia nieruchomości i związanych z tym dopłat. Z tych też powodów brak podstaw do uchylenia decyzji w tym zakresie. Sprawa przyznania działki pod jarzyny może zostać załatwiona w drodze zgodnej zamiany działek pomiędzy stronami postępowania i w tym zakresie decyzja może zostać przez organ I instancji zmieniona. Brak jest podstaw do uchylenia decyzji w zakresie ustanowienia dróg dojazdowych do pól, gdyż zasadność ich utworzenia nie budzi zastrzeżeń a ewentualny problem sprowadza się wyłącznie do ich poszerzenia. Sprawa ta może zostać załatwiona na drodze ugodowej pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości, którzy też muszą mieć zapewniony dogodny dojazd lub poprzez poszerzenie drogi gminnej za stosownym odszkodowaniem dla właścicieli obciążonych nieruchomości.
4. J. W. wyraziła swoje niezadowolenie z pomniejszenia nieruchomości stanowiącej jej własność na rzecz drogi gminnej celem poszerzenia zakrętu. Ponadto wskazała, iż odebrana jej w wyniku scalenia działka została przekazana na rzecz członka rady scalenia z jej pokrzywdzeniem. J. W. przed scaleniem posiadała nieruchomości o powierzchni 0,96 ha i wartości 96,90 punktów, składała się ona z 7 działek częściowo w oddaleniu od siebie i poprzedzielanych działkami innych właścicieli .W wyniku scalenia J. W. przydzielone zostały nieruchomości o łącznej powierzchni 0,9766 ha i wartości 92,22 punktów. Różnica wartości przydzielonych działek mieści się w 3% "odchyłce" dopuszczalnej art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej. Przydzielone działki położone są w zwartym ciągu tworzącym całość gospodarczą oraz w bliskiej odległości od siedliska. W związku z powyższym odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma podstaw do uznania, iż wydanie decyzji w tym zakresie dokonane zostało z naruszeniem prawa. Kwestia zmniejszenia uskoku na działce budowlanej utworzonego w związku z poszerzeniem drogi gminnej również nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na fakt, iż projektowana przebudowa drogi ma na celu poprawę komunikacji i bezpieczeństwa ruchu, a decyzja w tym względzie należy do zarządcy drogi gminnej.
5. J. D. wyraziła swój sprzeciw wobec likwidacji w wyniku scalenia drogi dojazdowej stanowiącej jej wyłączną własność i ustanowienia nowej drogi gminnej o nieco odmiennym przebiegu. J. D. przed scaleniem posiadała nieruchomości o łącznej powierzchni 1,42 ha i wartości 130,40 punktów. W wyniku scalenia przydzielone nieruchomości posiadają powierzchnie 1,3796 ha i wartość 125,48 punktów. Działki przyznane w wyniku scalenia za wyjątkiem usytuowania drogi odpowiadają działkom przedscaleniowym. Wartość szacunkowa gospodarstwa po scaleniu nie narusza dyspozycji art.8 ust. 1 ustawy scaleniowej, różnica nie przekracza dopuszczalnych 3%. Odnosząc się do zarzutu bezprawnego - zdaniem odwołującej się - pozbawienia jej własności drogi dojazdowej, to celem postępowania scaleniowego jest zapewnienie poprawy warunków gospodarowania, a w tym zapewnienie dogodnego dojazdu do nieruchomości objętych scaleniem oraz utworzenie odpowiednich ciągów komunikacyjnych. Działki nr 1272 i nr 1296 stanowiące własność odwołującej się posiadają odpowiedni i dogodny dojazd, zaś utworzenie drogi gminnej w miejsce drogi prywatnej zapewni bezkonfliktowy dojazd dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.
6. W. R. podniósł w swym odwołaniu szereg zarzutów odnośnie sposobu wydzielenia działek po scaleniu, w szczególności pomniejszenia jego działek budowlanych na rzecz drogi gminnej oraz jej usytuowaniu. Wyraził wątpliwość co do prawidłowego naliczenia ekwiwalentu z tytułu pomniejszenia gospodarstwa. W. R. przed scaleniem posiadał 8 działek o powierzchni 2,24 ha i wartości punktów 197,80. Po scaleniu nieruchomości odwołującego się składają się z 5 działek o powierzchni 2,1207 ha i wartości punktów 185.63. Odnosząc się do zarzutów dotyczących przydzielonych działek po scaleniu to nieruchomości te odpowiadają w znacznej części usytuowaniu nieruchomości przed scaleniem. Kwestia ustanowienia przebiegu dróg dojazdowych kosztem nieruchomości odwołującego się nie budzi zastrzeżeń a przebieg dróg odpowiada celom scalenia i ułatwia komunikację w terenie. Wątpliwości w zaskarżonej decyzji budzi natomiast i w tym zakresie odwołanie zasługuje na uwzględnienie - sposób naliczenia dopłat dla odwołującego się i ustalona przez organ I instancji kwota ekwiwalentu. Jest ona zbyt niska przy tak znacznej różnicy punktowej gospodarstwa przed i po scaleniu. Z tych też powodów w tej części należało decyzję uchylić i sprawę dopłat przekazać do ponownego rozpatrzenia.
7. Z. R. w odwołaniu podał, iż rezygnuje z przyznanej mu działki nr 1000/1428 o pow. 37,85 a, gdyż ze względu na podmokły teren nie nadaje się na pole orne. Zakwestionował również naliczenie odpłatności za przyznaną działkę o pow. 18,31 a nr 800/133. Jak wynika z dokumentacji geodezyjnej przyznana Z. R. działka o powierzchni 0,3785 a posiada nr ewidencyjny 855 i na niniejszą nieruchomość składa się grunt rolny klasy IV b - o pow. 0,3636 ha, pastwisko klasy IV o pow. 0,0129 ha i droga o po-w. 0,0020 ha. Jak z powyższego wynika jest to grunt dobrej klasy a jego usytuowanie znajduje się w pasie dotychczas posiadanej przez Z. R. działki nr 2460/36 o pow.0,10 ha. Sporna działka posiada dostęp do drogi dojazdowej i usytuowanie w pobliżu przydzielonej odwołującemu się działki nr 842. Jeżeli chodzi o wniosek ponownego naliczenia odpłatności za przydzielona działkę nr 842 to brak jest podstaw do jego uwzględnienia, gdyż organ odwoławczy badając zarzuty stron w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym ogranicza się do uchylenia decyzji w zaskarżonym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w przypadku wad i błędów. W przypadku działki nr 842 jej wartość szacunkowa została dokonana w sposób prawidłowy w oparciu o zasady szacunku uchwalone uchwałą uczestników scalenia z dnia [...].10.1995 r. i ceny żyta z daty zatwierdzenia projektu scalenia.
8. J. C. zarzucił, iż w przyznanym pasie działek po scaleniu nr 28/2 i 1507/2 są niezgodności. Zarzucił też niezgodność w działkach leśnych. J. C. przyznano po scaleniu między innymi działki nr 510/1, 510/2 (działka w trakcie postępowania spadkowego) i 719/2. Działki te odpowiadają posiadanym przed scaleniem działkom nr 28/12, nr 1507/17 i nr 1507/20. Różnica jedynie wynika z niewielkiej zmiany przebiegu dawnej działki nr 1507/17 ze względu na likwidację uskoku i wyprostowaniu jej przebiegu. Podniesiona przez odwołującego się kwestia przyznania działek gorszej jakości nie ma potwierdzenia w dokumentach - przyznane działki tworzą całość gospodarczą, w znacznej części pokrywają się z gruntami posiadanymi przed scaleniem a grunty rolne są tej samej klasy. Zarzuty pod adresem niezgodności pomiaru działek leśnych odwołujący się podnosił już w zastrzeżeniach wnoszonych do komisji scaleniowej a odniesienie się organu do powyższego znajduje się w pkt 118 decyzji. Zmiana powierzchni działek leśnych wynika z pomiaru bezpośredniego i jest wynikiem wprowadzenia danych z operatu leśnego.
9. R. C. wyraziła swe niezadowolenie z ustanowionej konfiguracji w terenie przydzielonej działki o pow. 0,08 ha a także ustanowienie drogi kosztem jej nieruchomości nie zaś mienia wiejskiego. Ponadto wskazała, iż dzierżawiony przez nią grunt został przyznany innym uczestnikom scalenia. Jak wynika z map ewidencyjnych przydzielona po scaleniu sporna działka nr 1093 odpowiada usytuowaniu działki dotychczas stanowiącej współwłasność rodziny R. C. Wydzielona droga dojazdowa została ustanowiona w sposób odpowiedni dla potrzeb zapewnienia dogodnego dojazdu do pól uczestników scalenia. Kwestia nieprzydzielenia odwołującej się gruntu dotychczas dzierżawionego nie stanowi podstawy do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
10. B. i M. D. wnieśli o unieważnienie decyzji scaleniowej z uwagi na nieuwzględnienie w pomiarach ich działek nr 582/7 i nr 582/8 przez co nie został doliczony areał o powierzchni 0,07 ha. Ponadto zarzucili bezprawne wybudowanie kosztem ich nieruchomości drogi powiatowej. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu podzielono stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji scaleniowej w pkt 10 - gdzie nie uwzględniono zgłoszonych zastrzeżeń państwa D. Działka nr 1842 powstała z połączenia dawnych działek nr 585, 586, 582/8, 582/7, 582/9 i 587/4. Działka ta w stosunku do dokumentów własnościowych jest o 0,07 ha mniejsza. Pomniejszenie zostało dokonane w latach 70- tych w związku z budową drogi, która w 1999 r. stała się drogą powiatową - Powiatu S. Kwestia odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne została uregulowana w przepisach art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Odszkodowanie z tytułu zajęcia gruntu pod drogę powiatową przysługuje od Skarbu Państwa, a stosowny wniosek w tej sprawie należy składać do Starosty Powiatu S. w terminie do dnia [...] grudnia 2005 r. Pomniejszenie nieruchomości nie nastąpiło w związku z postępowaniem scaleniowym i brak jest podstaw do żądania przyznania ekwiwalentu za grunt zajęty pod drogę powiatową. Gmina S. jest właścicielem wyłącznie dróg gminnych.
Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyli D. Z., W. J., B. W., J. W., J. D., W. R., Z. R., J. C., R. C. oraz M. i B. D.
1. D. Z. w skardze nie wskazała kierunku weryfikacji przedmiotowej decyzji. W jej uzasadnieniu podała, że w wyniku przeprowadzenia scalenia została pozbawiona działki budowlanej, którą wcześniej posiadała. Chodzi jej o działkę nr 206, która pierwotnie miała być podzielona na dwie części. Część przy drodze miała otrzymać A. Ł., a pozostałą część skarżąca. Ostatecznie działką nr 206 otrzymała A. Ł. Skarżąca zaproponowała kilka wariantów podziału działek 206, 267 i 517 celem zażegnania sporu.
2. W. J. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w części, w której dotyczy jej odwołania. W uzasadnieniu skargi podała, że nie zgadza się z argumentacją organu II instancji, że działka nr 308/2 o pow. 0,19 ha przyjęła oznaczenie 1070 i pow. 0,1631 ha, a ustanowiona droga gminna nr 1071 zachowała swój dotychczasowy przebieg i nie ma możliwości innego jej usytuowania. Nie polega na prawdzie twierdzenie, że działka nr 308/2 została pomniejszona jeszcze przed scaleniem na rzecz drogi gminnej. Nie jest prawdą, że nie ma możliwości innego usytuowania przebiegu drogi. Możliwość taka istnieje, bo budynki usytuowane na działkach leżących po przeciwnej stronie drogi tj. 309/1 i 309/3 są oddalone od tej drogi, a ukształtowanie terenu pozwala na poszerzenie drogi gminnej ich kosztem. Wydzielenie z działki skarżącej powierzchni pod drogę gminną stanowi nadużycie prawa. Wyznaczenie tej drogi w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych narusza słuszny interes strony.
B. W. domaga się uchylenia decyzji w części, w której dotyczy ona działki o powierzchni l0a (przyznana została A. S.) oraz działki o pow. 46a przez którą przebiega potok. Działka o pow. 10 a jest skarżącemu niezbędna w związku z planowanym rozwojem hodowli. Ma on dogodny dojazd do tej działki bez względu na porę roku i warunki atmosferyczne. Działka o pow. 46 a ma nieregularny kształt, a to utrudnia jej uprawianie.
J. W. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podała, że dokonując zamiany jej działki na działkę P. stwierdzono, że otrzyma ona całą działkę z wyjątkiem małego uskoku przeznaczonego na drogę gminną. Na drogę tę zabrano jednak duży areał. Nie potrafi podać jego obszaru, jednak droga gminna ma szerokość 12 m, podczas kiedy inne drogi mają szerokość 5 m. Uważa, że szerokość drogi winna wynosić 5 m.
5. J. D. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że nie zgadza się z likwidacją drogi dojazdowej stanowiącej jej własność i ustanowieniem drogi gminnej w miejsce prywatnej. Nie zmieni to sposobu korzystania z drogi, więc nie jest prawdą, iż rozwiązanie takie zapewni bezkonfliktowy dojazd właścicieli sąsiednich nieruchomości. Sąsiedzi mają bezpośredni dostęp do drogi. Skarżąca nie wyraża zgody na takie rozporządzenie jej własnością.
6. W. R. nie wskazał kierunku weryfikacji decyzji. W jej uzasadnieniu podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło trzech złożonych przez niego zarzutów. Po pierwsze nie zgadza się on na wytyczenie nowej drogi gminnej przez jego działki budowlane oraz zmianę ich kształtu i powierzchni. Wytyczenie drogi spowodowało, że działka pod zabudowę zmniejszyła się z 14 a do 10 a i ma kształt klina, co czyni ją bezużyteczną. Takie działanie pomniejsza wartość jego działek, a powiększa wartość działek innych osób. Skarżący domaga się przyłączenia do jego działki nr 1387 drogi dojazdowej. Po drugie zlikwidowaną drogę przyłączono w całości do działki sąsiada A. a on musi utrzymywać drogę polną wzdłuż działki nr 1936. Domaga się poszerzenia działki zgodnie z decyzją lub wytyczenia ponownie drogi gminnej. Po trzecie Kolegium nie podjęło decyzji, co do wytyczenia działki nr 2265.
Z. R. nie wskazał kierunku weryfikacji decyzji. Podał w uzasadnieniu, że w wyniku scalenie otrzymał działkę nr 1000/1428 o pow. 37,85 a (w decyzji dz. Nr 855). Nie zgodził się na jej przyjęcie. Na gruncie skarżącemu wskazano złą działkę. On ją obrobił, a okazało się, że jest własnością sąsiada. Przyznana skarżącemu działka przedstawia, jego zdaniem, niewielką wartość. Skarżący nie zna granic swoich działek rolnych ani granic działek leśnych. Przed scaleniem gospodarstwo skarżącego było w "7 kawałkach" a po scaleniu jest w 9 miejscach. Skarżący rezygnuje z działek nr 855 i 842. Domaga się ponownego rozliczenia jego gruntu, naliczenie należności bez działek 842 i 855, zastabilizowania granic działki 477 i wskazania działek leśnych.
J. C. nie wskazał kierunku weryfikacji decyzji. W uzasadnieniu skargi podał, że organ winien był doprowadzić do wyjaśnienia w pasie działek 28/2 - 1507/2 powierzchni działek, działka 2246/2 została dopisana innej osobie. W rzeczywistości skarżący użytkuje tę działkę. Nie jest również prawidłowa powierzchnia działki leśnej nr 2589/8.
Działki, które zostały przyznane skarżącemu w wyniku scalenia są podmokłe i zakrzaczone. Oczekuje przyznania mu działek, które użytkował przed scaleniem.
9. R. C. nie wskazała kierunku weryfikacji decyzji. W uzasadnieniu podała, że nie zgadza się na przydzielenie działki o pow. 8 a, bowiem jest podmokła. Komisja nie przyznała jej prawa pierwokupu działki o pow. 1 ha, mimo że dzierżawiła ją przez 15 lat. Komisja nie załatwiła sprawy dojazdu od drogi asfaltowej do działek budowlanych.
10. M. i B. D. domagali się "unieważnienia decyzji Kolegium". W uzasadnieniu skargi podali, że w pomiarach geodezyjnych nie uwzględniono działek nr 582/7 i 582/8 w wyniku czego pomniejszony został ogólny obszar ich gruntów z 51 a do 44 a. Kosztem ich działki nr 582/8 wybudowano drogę powiatową. Organ II instancji stwierdził, że w skład obecnej działki nr 1842 weszły między innymi wskazane wyżej działki, jednak nie jest to prawdą.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do ich zarzutów odnośnie poszczególnych skarżących podało :
1) Co do skargi J. D. wskazano, iż skarżąca ponowiła zarzut bezprawnego zagarnięcia drogi prywatnej i utworzenia w to miejsca drogi gminnej. Odnosząc się do tego zarzutu wskazano, że celem postępowania scaleniowego jest zapewnienie poprawy warunków gospodarowania, a w tym zapewnienie dogodnego dojazdu do nieruchomości objętych scaleniem oraz utworzenie odpowiednich ciągów komunikacyjnych. Działki nr 1272 i nr 1296 stanowiące własność skarżącej posiadają odpowiedni i dogodny dojazd, zaś utworzenie drogi gminnej w miejsce drogi prywatnej zapewni bezkonfliktowy dojazd dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.
2) D. Z. wskazała w skardze, że "nie ma pretensji do orzeczenia Kolegium", a zarzuty podniesione w skardze stanowią w zasadzie nowe wnioski odnośnie propozycji przydziału działek w wyniku scalenia. Skarżąca podnosi, iż pozbawiona została działki budowlanej nr 206, posiadanej przed scaleniem. D. Z. posiadała przed scaleniem dwie działki budowlane nr 794/8 i nr 243/3 w wyniku scalenia nadal przyznana jej została działka nr 243/3, która posiada obecnie oznaczenie nr 1437, zaś w zamian za działkę nr 794/8 zostały skarżącej przyznane inne grunty. Skarżąca przed scaleniem posiadała nieruchomości o łącznej powierzchni 2,83 ha a w wyniku scalenia przydzielone nieruchomości posiadają powierzchnię 2,8834 ha . Przydzielone grunty usytuowane są w podobnej konfiguracji jak przed scaleniem z zapewnionym dojazdem i ciągami komunikacyjnymi.
3) Skarżąca W. J. zarzuciła, iż w wyniku scalenia bezprawnie został zagarnięty jej grunt na poszerzenie drogi gminnej w sytuacji gdy jest możliwe inne jej usytuowanie. Sprawa usytuowania obok zabudowań drogi gminnej została skarżącej dokładnie wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Droga nr 1071 biegnąca obok jej zabudowań zachowała swój dotychczasowy przebieg i nie ma możliwości innego jej usytuowania, a jest ona niezbędna dla celów komunikacji publicznej. Jeżeli chodzi o kwestie zmiany powierzchni działki nr 308/2, to została ona faktycznie jeszcze pomniejszona przed scaleniem na rzecz utworzenia drogi gminnej. Skarżąca może ubiegać się o odszkodowanie z tego tytułu od Gminy S. w trybie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz.872 ze zm.) składając stosowny wniosek o odszkodowanie do Gminy S. do dnia [...] grudnia 2005.
4) Skarżący B. W. wnosi o przydzielenie mu działki posiadanej przed scaleniem a w wyniku scalenia przyznanej A. G. oraz korektę geodezyjną powierzchni przyznanej działki nr 1923 . Nie kwestionuje przydzielonych w wyniku scalenia nieruchomości i związanych z tym dopłat. Z tych też powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organów I i II instancji w tym zakresie. Sprawa zmiany przydzielonych działek może zostać załatwiona w drodze zgodnej zamiany działek pomiędzy stronami postępowania i w tym zakresie decyzja może zostać przez organ I instancji zmieniona.
5) J. W. zarzuca, iż w wyniku scalenia gruntów kosztem jej nieruchomości zbędnie został wydzielony zbyt duży areał na poszerzenie drogi gminnej. Wnioskuje o jego pomniejszenie. Kwestia zmniejszenia uskoku na działce budowlanej utworzonego w związku z poszerzeniem drogi gminnej nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na fakt, iż projektowana przebudowa drogi ma na celu poprawę komunikacji i bezpieczeństwa ruchu na tym odcinku drogi gminnej a decyzja w tym względzie należy do zarządcy drogi gminnej.
6) Skarżący W. R. podnosi zarzuty ustanowienia z jego pokrzywdzeniem drogi gminnej i uczynienia nieużytecznej działki budowlanej nr 1387 i działki 1622. Wyraża również swe niezadowolenie z kształtu działki nr 1936. Przydzielone skarżącemu w wyniku scalenia nieruchomości odpowiadają w znacznej części usytuowaniu nieruchomości przed scaleniem, co odzwierciedla dokumentacja geodezyjna. Kwestia ustanowienia przebiegu dróg dojazdowych kosztem nieruchomości odwołującego się nie budzi zastrzeżeń a ich przebieg odpowiada celom scalenia i ułatwia komunikację w terenie.
7) Zarzuty podniesione w skardze Z. R. odnoszą się do przydzielenia mu w wyniku scalenia gruntów - jego zdaniem nieodpowiednich i usytuowanych mniej korzystnie od posiadanych przed scaleniem. Jak wynika z dokumentacji geodezyjnej przyznana działka o powierzchni 0,3785 a posiada nr 855 i na nieruchomość tę składa się grunt rolny klasy IV b - o pow. 0,3636 ha, pastwisko klasy IV o pow.0,0129 ha i droga o pow. 0,002 ha. Jak z powyższego wynika jest to grunt dobrej klasy a jego usytuowanie znajduje się w pasie dotychczas posiadanej przez działki nr 2460/36 o pow.0,10 ha. Sporna działka posiada dostęp do drogi dojazdowej i usytuowanie w pobliżu przydzielonej odwołującemu się działki nr 842. Skarżący posiadał przed scaleniem 5 działek jako właściciel i udział we współwłasności 4 działek. W wyniku scalenia przyznano skarżący jest właścicielem 6 działek.
8) Skarżący J. C. zarzuca, iż w przyznanym pasie działek po scaleniu nr 28/2 i 1507/2 są niezgodności. Zdaniem skarżącego jest też niezgodność w działkach leśnych. J. C. przyznano po scaleniu miedzy innymi działki nr 510/1, 510/2 (działka w trakcie postępowania spadkowego), nr 719/2. Działki te odpowiadają posiadanym przed scaleniem działkom nr 28/12, nr 1507/17 i nr 1507/20. Różnica jedynie wynika z niewielkiej zmiany przebiegu dawnej działki nr 507/17 ze względu na likwidację uskoku i wyprostowaniu jej przebiegu. Podniesiona przez skarżącego kwestia przyznania działek gorszej jakości nie ma potwierdzenia w dokumentach - przyznane działki tworzą całość gospodarczą, w znacznej części pokrywają się z gruntami posiadanymi przed scaleniem a grunty rolne są tej samej klasy. Zarzuty pod adresem niezgodności pomiaru działek leśnych skarżący podnosił już w zastrzeżeniach wnoszonych do komisji scaleniowej a odniesienie się organu do powyższego znajduje się w pkt. 118 decyzji organu I instancji. Zmiana powierzchni działek leśnych wynika z pomiaru bezpośredniego i jest wynikiem wprowadzenia danych z operatu leśnego.
9) Skarżąca R. C. wyraziła w skardze swe niezadowolenie z ustanowionej konfiguracji w terenie przydzielonej działki o pow. 0,08 ha a także ustanowienie drogi kosztem jej nieruchomości nie zaś mienia wiejskiego. Ponowiła zarzut, iż dzierżawiony przez nią grunt został przyznany innym uczestnikom scalenia. Odniesienie się do powyższego znajduje odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji Kolegium. Jak wynika z map ewidencyjnych przydzielona po scaleniu sporna działka nr 1093 odpowiada usytuowaniu działki dotychczas stanowiącej współwłasność rodziny R. C. Wydzielona droga dojazdowa została ustanowiona w sposób odpowiedni dla potrzeb zapewnienia dogodnego dojazdu do pól uczestników scalenia. Kwestia nieprzydzielenia skarżącej gruntu dotychczas dzierżawionego nie stanowi podstawy do wzruszenia decyzji organu I instancji.
10) W skardze D. i M. D. ponawiane są zarzuty podniesione już w odwołaniu. Zarzucili nieuwzględnienie w pomiarach ich działek nr 582/7 i nr 582/8 przez co nie został doliczony areał o powierzchni 0,07 ha. Ponawiają zarzut wybudowania bez ich wiedzy kosztem ich nieruchomości - drogi powiatowej. Działka nr 1842 powstała z połączenia dawnych działek nr 585, 586, 582/8, 582/7, 582/9 i 587/4 .Działka ta w stosunku do dokumentów własnościowych jest mniejsza o 0,07 ha. Pomniejszenie zostało dokonane w latach 70-tych w związku z budową drogi, która od 1999 r. stała się drogą powiatową Powiatu S. Kwestia odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne została uregulowana w przepisach art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną ( Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.). Pomniejszenie nieruchomości stanowiących własność skarżących nie nastąpiło w związku z postępowaniem scaleniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Procedura przeprowadzania postępowania scaleniowego w analizowanej sprawie nie została naruszona. Scalenie we wsi S, jeżeli idzie o realizację poszczególnych czynności, zostało przeprowadzona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz.U. z 1989 r., Nr 58, poz. 349 ze zm.).
W dniu [...] marca 1993 r. do Kierownika Urzędu Rejonowego w S. wpłynął wniosek z dnia [...] marca 1993 r. o dokonanie scalenia gruntów wsi S. Wniosek o wszczęcie postępowania scaleniowego wypełniał przesłania zawarte w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów: podpisany został zarówno przez większość właścicieli gospodarstw rolnych położonych na projektowanym obszarze scalenia jak i większość właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni obszaru scalenia. Uzasadnieniem wszczęcia postępowania scaleniowego był fakt, że grunty we wsi S. usytuowane były w uciążliwej szachownicy i postępowanie to ma na celu racjonalne ukształtowanie rozłogu gruntów.
Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów wsi S. zostało wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. w dniu [...] lutego 1995 r., Nr [...]. Wszczętym postępowaniem scaleniowym zostało objęte 763 ha powierzchni wsi S. bez kompleksu leśnego o powierzchni 126 ha. Postanowienie zostało odczytane na zebraniu wiejskim [...].03.1995 r. i wywieszone na tablicy ogłoszeń we wsi S. w Urzędzie Gminy S. i w Urzędzie Rejonowym w S.
[...].08.1995 r. odbyło się Zebranie Ogólne uczestników scalenia gruntów wsi S. zwołane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. w trybie art. 31 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Na zebraniu dokonano wyboru Rady uczestników scalenia. W dniu [...].10.1995 r. odbyło się zebranie uczestników scalenia, na którym podjęto uchwałę określającą zasady szacunku porównawczego gruntów i określono wartości punktów dla poszczególnych klas bonitacyjnych.
Uczestnicy scalenia zostali zapoznania w dniu [...].10.1999 r. na zebraniu uczestników scalenia z wynikami szacunku porównawczego scalanych gruntów oraz wartością części składowych. Następnie szacunek porównawczy gruntów został udostępniony uczestnikom scalenia od [...].10.1999 r. do [...].11.1999 r. do publicznego wglądu zgodnie z art. 12 ustawy scaleniowej. W okresie od [...] .02.2000 r. do [...].04.2000 r. uczestnicy scalenia mogli zapoznać się z powierzchnia i wartością szacunkową posiadanych gruntów oraz składać życzenia do opracowywanego projektu scalenia gruntów. W grudniu 2000 r. do obszaru scalenia włączone zostało mienie wiejskie wsi S.
[...].03.2001 r. Zarząd Gminy S. działając w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów powołał Komisję do pełnienia funkcji doradczej dla wykonawcy prac przy opracowywaniu projektu scalenia gruntów objętych mniejszym postępowaniem. Odbywało się również okazanie uczestnikom scalenia opracowanego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia gruntów. Zgłoszone przez uczestników scalenia zastrzeżenia zostały zaopiniowane przez Komisję Scaleniową a następnie rozpatrzone przez Zarząd Gminy przed zatwierdzeniem projektu scalenia.
Projekt scalenia gruntów wsi S. gm. S. został zatwierdzony decyzją Zarządu Gminy z dnia [...] maja 2002r. Nr [...], a odwołania od tej decyzji zostały rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sądu uznał, że organ prowadzący postępowanie nie naruszył przepisów dotyczących procedury przewidzianej przez przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów.
Odnosząc się kolejno do sposobu rozstrzygnięcia decyzją co do kształtu nieruchomości poszczególnych uczestników scalenia uzyskanego po przeprowadzonym postępowaniu wskazać należy następujące okoliczności.
1) Co do skarżącej D. Z. Skarżąca ta miała przed scaleniem nieruchomości o łącznej powierzchni 2,83 ha w 24 działkach o wartości szacunkowej 188,5 jedn. szac. W wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego otrzymała ona nieruchomości o łącznej powierzchni 2,8834 ha w 10 działkach i wartości 190,61 jedn. Okoliczności te wskazują w sposób jednoznaczny, że skarżąca ma korzystniejsze warunki gospodarowania, poprawiono strukturę obszarową jej gospodarstwa, a przez to i jego funkcjonalność. Wzrosła nieznacznie również jego wartość szacunkowa. Wzrost wartości szacunkowej nie przekracza 3 % więc z uwagi na regulację zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy scaleniowej przyjmuje się, że nieruchomości tej skarżącej według stanu sprzed scalenia i stanu po scaleniu posiadają równą wartość szacunkową. Dodać również należy, że w znacznej części przyznane w wyniku scalenia działki odpowiadają położeniu działkom sprzed scalenia.
Pretensje skarżącej sprowadzają się do problemu pozbawienia jej działki budowlanej. Zgodnie z rejestrem szacunku porównawczego stanu przed scaleniem i po scaleniu w skład nieruchomości skarżącej wchodził teren budowlany o powierzchni 18 a oznaczony, jako działka nr 243/3 i wartości 36 jedn. szac. W wyniku przeprowadzonego postępowania scaleniowego D. Z. otrzymała w terenie budowlanym działkę o pow. 18,18 a, o wartości szac. 36,36 jedn. Zgodnie z załączoną do akt sprawy kserokopią mapki przedscaleniowa działka 243/3 odpowiada poscaleniowej działce 1437. Granice tych działek w pełni się pokrywają.
Skarżąca w stanic przedscaleniowym posiadała również w terenie budowlanym działkę oznaczoną nr 794/8 o pow. 9 a i wartości szac. 18 jedn. Z rejestru szacunku porównawczego stanu przed scaleniem i po scaleniu nie wynika, że skarżąca otrzymała w wyniku scalenia tę nieruchomość lub jakąś inną działkę położoną w terenie budowlanym. Oczywistym jest, że przepisy ustawy o scalaniu gruntów nie nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązku przyznawania za działkę położoną w terenie budowlanym innej działki położonej w terenie budowlanym. Prawdą jest także, że porównując grunty skarżącej sprzed scalenia z gruntami poscaleniowymi ich wartość szacunkowa jest równa, jednak w sprawie nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny wszystkich okoliczności, zwłaszcza w zakresie wewnętrznych sprzeczności w materiale dowodowym. Przede wszystkim organ I instancji w decyzji z dnia [...].05.2002 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia rozpoznając zastrzeżenia D. Z. pisze o jej wniosku dotyczącym zmiany usytuowania działek 1593 i 1798. Z przedstawionego Sądowi materiału nie wynika w żaden sposób, żeby działki te w stanie przedscaleniowym lub poscaleniowym stanowiły własność skarżącej. Inną okolicznością wymagającą wyjaśnienia, a pominiętą milczeniem przez organ II instancji jest fakt, że w wyniku scalenia D. Z. otrzymała działkę 1758 o pow. 0,4312 i wartości szacunkowej 33,34 jedn. Z mapki znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy akt D. Z. oznaczonych numerem 27 wynika, że otrzymała ona oprócz działki 1758 również działkę znajdującą się powyżej niej, na której albo numeru nie wpisano albo jest ona częścią działki 1758. Z legendy znajdującej się na tej mapce, gdzie stan poscaleniowy oznaczono kolorem czerwonym wynika, że w skład tej działki wchodzi przedscaleniowa działka na 794/8, czemu zdaje się zaprzeczać treść skargi i odpowiedzi na skargę.
Bez wyjaśnienia przez organ tych nieścisłości w materiale dowodowym niemożliwym jest ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutów skargi.
Ponownie rozpatrując sprawę organ wyjaśni w sposób jednoznaczny wskazane wyżej rozbieżności w materiale dowodowym sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, co do skargi D. Z. na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
2) Co do skarżącej W. J. Skarżąca ta miała przed scaleniem nieruchomości o łącznej powierzchni 1,37 ha w 10 działkach o wartości szacunkowej 122,1 jedn. szac. W wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego otrzymała ona nieruchomości o łącznej powierzchni 1,3376 ha w 6 działkach i wartości 121,01 jedn.
Zarzuty skarżącej dotyczą problemu wytyczenia kosztem jej działki drogi oznaczonej nr 1071. Powoduje to -jej zdaniem - ubytek pasa gruntu o szerokości ok. 4 m, co stanowi ok. 1/3 szerokości działki. Na działce skarżącej nr 1070 stoi budynek od którego planowana droga przebiegać będzie w odległości ok. 1,5 m. Proponuje zabranie pod drogę mniejszej części jej działki kosztem działki sąsiada p. G. Pozwoliłoby to na oddalenie drogi od jej budynku na około 3,5 i 4 m. Wadliwe jest stanowisko organu II instancji - zdaniem skarżącej - że nie ma możliwości innego przeprowadzenia drogi. Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że w wyniku scalenia jej działka traci na powierzchni ok. 5 a, a nie 2,69 a jak to przyjmuje organ. W toku scalenia dokupiła 68m2 do działki (dawny numer 380/2) i organ obliczał ubytek powierzchni z częścią dokupioną. Poza tym do tej działki scaleniowej doliczono jej powierzchnię potoku, co zwiększa ubytek powierzchni.
Postępowanie w zakresie działki stanowiącej własność W. J. zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 KPA. Nie została przez organy w sposób jednoznaczny wyjaśniona kwestia przebiegu drogi oznaczonej według skarżącej nr 1071. Skarżąca domaga się przesunięcia tej drogi w kierunku nieruchomości p. G., co pozwoliłoby zwiększyć jej odległość od zabudowań W. J. Organy stwierdziły, że droga przebiega według stanu dotychczasowego i nie ma możliwości jej przesunięcia. W aktach sprawy znajduje się "opinia do celowości usytuowania dróg gminnych" sporządzona przez Wójta Gminy S. z której wynika jedynie ogólnikowo, że przebieg drogi jest ograniczony istniejącą zabudową, wysokimi brzegami i trwałym ogrodzeniem. Z materiału dowodowego nie wynika w żaden sposób których działek dotyczy określenie istniejącej zabudowy, wysokich brzegów i trwałego ogrodzenia. Oczywistym jest, że przy określaniu działek poscaleniowych organ orzekający kieruje się uznaniem administracyjnym. Uznanie nie oznacza jednak dowolności. W uzasadnieniu decyzji organ musi wskazać, dlaczego kierując się uznaniem administracyjnym przyjął taką, a nie inną koncepcję przebiegu drogi. A przecież z uzasadnienia decyzji ani ze wskazanej wyżej "Opinii..." nie wynikają odległości zabudowy działek po obu stronach drogi, nie jest podana wysokość brzegów drogi i których odcinków ta okoliczność dotyczy. Nie jest wskazane wreszcie której działki i na jakim odcinku dotyczy "trwałe ogrodzenie". Organy rozstrzygając taką kwestię muszą jednoznacznie wskazać określone wyżej parametry i dopiero potem , kierując się uznaniem administracyjnym rozstrzygnąć, które argumenty przemawiają za takim, a nie innym określeniem przebiegu drogi. Dodać należy, że drogi publiczne, do których zalicza się również drogi gminne spełniać muszą parametry odległościowe od sąsiadujących z nimi budynków określone przez właściwe przepisy.
Co do problemu powierzchni działki to zgodnie z art. 20 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych w ewidencji gruntów. Dane te muszą być zaktualizowane, o ile przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia do zmian w zakresie wskazanych wyżej czynników doszło. Powierzchnia posiadanych przez skarżącą działek rzutuje na powierzchnię należnych jej działek poscaleniowych oraz na ewentualne dopłaty pieniężne. Kwestia ta została w sposób ogólnikowy wyjaśniona w decyzji organu II instancji, a organ I instancji nie zajmował nią się wcale.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uzupełni postępowanie dowodowe w kierunku precyzyjnego wyjaśnienia możliwości zmiany przebiegu drogi 1071, a kierując się stanem ewidencyjnym wyjaśni kwestię powierzchni gruntów posiadanych przez skarżącą przed i po scaleniu. Dokonane ustalenia i wyciągnięte na ich podstawie wnioski znajdą odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organy muszą również zbadać kwestię prawdziwości zarzutu W. J. o objęciu scaleniem zabudowanej działki nr 1070 bez jej zgody.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, co do skargi W. J. na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
3) Co do skarżącego B. W. Skarżący ten miał przed scaleniem nieruchomości o łącznej powierzchni 0,37 ha w 7 działkach o wartości szacunkowej 26,2 jedn. szac. W wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego i wskutek wniosku o powiększenie gospodarstwa rolnego otrzymał on nieruchomości o łącznej powierzchni 3,3978 ha w 5 działkach i wartości 255,00 jedn. szac. Nieruchomości te położone są w trzech kompleksach. Wartość szacunkowa nieruchomości skarżącego wzrosła z uwagi na złożenie przez niego wniosku o powiększenie gospodarstwa rolnego. Wzrost wartości szacunkowej przekracza 3 % więc z uwagi na regulację zawartą w art. 8 ust. 2 i 3 ustawy scaleniowej skarżący zobowiązany został do uiszczenia dopłaty w kwocie 6.706,82 zł.
Zarzuty skarżącego dotyczą problemu nieprzydzielenia mu działki o powierzchni l0a (przyznana została A. S.) oraz działki o pow. 46a przez którą przebiega otok. Działka o pow. 10 a jest skarżącemu niezbędna w związku z planowanym rozwojem hodowli. Ma on dogodny dojazd do tej działki bez względu na porę roku i warunki atmosferyczne. Działka o pow. 46 a ma nieregularny kształt, a to utrudnia jej uprawianie.
Zarzuty skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. Okoliczności sprawy wskazują w sposób jednoznaczny, że skarżący ma korzystniejsze warunki gospodarowania, poprawiono strukturę obszarową i powierzchnię jego gospodarstwa, a przez to i funkcjonalność.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, że skarżącym poprawiono warunki gospodarowania zmniejszając liczbę posiadanych działek mimo znacznego zwiększenia powierzchni jego gospodarstwa, nadano działkom regularny i odpowiadający wymogom racjonalnej gospodarki kształt. Nie polega na prawdzie, że działka nr 1923 o pow. 46 a ma nieregularny kształt. Zgodnie z kserokopią mapy znajdującej się w aktach oznaczonych nr 26 dotyczących B. W. działka ta ma w przybliżeniu kształt prostokąta. Owszem jest stosunkowo długa i wąska, jednak nie będzie to utrudniać w zasadniczy sposób jej uprawiania.
Ocena okoliczności w toku postępowania scaleniowego należy do organu prowadzącego je i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organy prowadzące scalenie gruntów uprawnione są bowiem do przyjęcia jednego z kilku możliwych rozwiązań dotyczących wydzielenia ekwiwalentu i przyznania działek w przypadku powiększania gospodarstwa w związku z tym nie popadają w kolizję z prawem byle dokonana przez nie ocena nie była dowolna i nie zawierała błędów logicznych. Dotyczy to również działki 10 arowej, przyznanej A. S., którą chciałby otrzymać skarżący. Organy przeprowadzające postępowanie scaleniowe muszą w miarę możliwości uwzględniać interesy wszystkich uczestników scalenia. Przyznając przedmiotową działkę A. S. organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej B. W. nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił jego skargę.
4) Co do skarżącej J. W. Skarżąca ta miała przed scaleniem nieruchomości o łącznej powierzchni 0,96 ha w 7 działkach o wartości szacunkowej 96,90 jedn. szac. W wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego otrzymała ona nieruchomości o łącznej powierzchni 0,9766 ha w 4 działkach i wartości 92,22 jedn. położonych w dwóch zwartych kompleksach.
Pretensje skarżącej dotyczą problemu wytyczenia kosztem jej działki drogi, która według niej jest zbyt szeroka oraz przekazania jej działki przedscaleniowej p. P. Działka ta jej zdaniem jest zbyt wartościowa.
Zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że skarżącej poprawiono warunki gospodarowania zmniejszając liczbę posiadanych działek i przydzielając je w zwartych kompleksach. Działki mają regularny i odpowiadający wymogom racjonalnej gospodarki kształt.
Ocena okoliczności w toku postępowania scaleniowego należy do organu prowadzącego je i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organy prowadzące scalenie gruntów uprawnione są bowiem do przyjęcia jednego z kilku możliwych rozwiązań dotyczących przyznania działek i w związku z tym nie popadają w kolizję z prawem w przypadku niezadowolenia uczestnika scalenia, byle dokonana przez nie ocena nie była dowolna i nie zawierała błędów logicznych. Organy przeprowadzające postępowanie scaleniowe muszą w miarę możliwości uwzględniać interesy wszystkich uczestników scalenia, stąd też nie można przyjąć, że przydzielenie w wyniku scalenia działki skarżącej p. P narusza prawo. Co do kwestii szerokości drogi, która jest podstawą zasadniczych zarzutów J. W. pod adresem decyzji scaleniowej stwierdzić należy, że poprawa warunków komunikacyjnych pomiędzy poszczególnymi częściami gospodarstw rolnych jest jednym z celów postępowania scaleniowego. W tym zakresie potrzeby w zakresie szerokości drogi określa zarządca drogi kierując się między innymi warunkami lokalnymi, wymogami bezpieczeństwa itp. Stanowisku organów opierających się właśnie o takie kryteria nie można zarzucić dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Pod tym względem stwierdzić należy, że stanowisko organów zasługuje na aprobatę.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej J. W. nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił jej skargę.
5) Co do skarżącego T. D. następcy prawnego J. D.. Skarżąca ta miała we współwłasności z A. D. przed scaleniem nieruchomości o łącznej powierzchni 1,42 ha w 4 działkach o wartości szacunkowej 130,40 jedn. szac. W wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego otrzymała ona nieruchomości o łącznej powierzchni 1,3796 ha w 4 działkach i wartości 125,48 jedn.
Zarzuty skarżącej dotyczą problemu likwidacji drogi dojazdowej stanowiącej jej własność i ustanowieniem drogi gminnej w miejsce prywatnej. Twierdzi, że nie zmieni to sposobu korzystania z drogi, więc nie jest prawdą iż rozwiązanie takie zapewni bezkonfliktowy dojazd właścicieli sąsiednich nieruchomości. Sąsiedzi mają bezpośredni dostęp do drogi. Skarżąca nie wyraża zgody na takie rozporządzenie jej własnością.
Ocena okoliczności w toku postępowania scaleniowego należy do organu prowadzącego je i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organy prowadzące scalenie gruntów uprawnione są bowiem do przyjęcia jednego z kilku możliwych rozwiązań dotyczących przyznania działek i w związku z tym nie popadają w kolizję z prawem w przypadku niezadowolenia uczestnika scalenia, byle dokonana przez nie ocena nie była dowolna i nie zawierała błędów logicznych. Organy przeprowadzające postępowanie scaleniowe muszą w miarę możliwości uwzględniać interesy wszystkich uczestników scalenia, stąd też nie można przyjąć, że ustanowienie na przedscaleniowej drodze stanowiącej własność J. D. drogi gminnej narusza prawo. Oczywistym jest, że ustanowienie drogi gminnej zabezpieczy sąsiadom skarżącej dojazd do ich działek w sposób bezkonfliktowy bez względu na obecne i przyszłe stanowisko T. D. w tej materii. Stanowisku organów opierających się właśnie o takie kryterium nie można zarzucić dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Pod tym względem stwierdzić należy, że stanowisko organów zasługuje na aprobatę. Skarżąca biorąc udział w postępowaniu scaleniowym zgodziła się na ewentualną ingerencję w swoje prawo własności w granicach określonych przez ustawę z dnia 26.03.1982 r. o scalaniu i wymianie nieruchomości. Przydzielone skarżącej działki po-scaleniowe nie przekraczają dopuszczalnej granicy różnicy - przewidzianej w art. 8 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów - pomiędzy wartością szacunkową działek przedscale-niowych i poscaleniowych. Dodać należy, że zgodnie z przepisem art. 17 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów - grunty wydzielone pod drogi przechodzą na własność gminy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej T. D. nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił jego skargę.
6) Co do skarżącego W. R. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że decyzja organu I instancji w części dotyczącej ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla W R. została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skasowana. Skarżący miał przed scaleniem nieruchomości o łącznej powierzchni 2,24 ha w 8 działkach o wartości szacunkowej 197,80 jedn. szac. W wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego otrzymał on nieruchomości o łącznej powierzchni 2,1207 ha w 5 działkach i wartości 185,63 jedn.
Pretensje skarżącego dotyczą problemu wytyczenia kosztem jego działki budowlanej nowej drogi gminnej oraz zmianę ich kształtu i powierzchni. Wytyczenie drogi spowodowało, że działka pod zabudowę zmniejszyła się z 14 a do 10 a i ma kształt klina, co czyni ją bezużyteczną. Takie działanie pomniejsza wartość jego działek, a powiększa wartość działek innych osób. Skarżący domaga się przyłączenia do jego działki nr 1387 drogi dojazdowej. Zlikwidowaną drogę przyłączono w całości do działki sąsiada p. A. a on musi utrzymywać drogę polną wzdłuż działki nr 1936. Domaga się poszerzenia działki zgodnie z decyzją lub wytyczenia ponownie drogi gminnej. Ponadto Kolegium nie podjęło decyzji, co do wytyczenia działki nr 2265.
Postępowanie w zakresie działek stanowiących własność W. R. zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 KPA. Nie została przez organy w sposób jednoznaczny wyjaśniona kwestia takiego właśnie przebiegu dróg wyznaczonych na jego działkach. Organy nie podały, dlaczego taki właśnie przebieg dróg uznały za najbardziej korzystny. Oczywistym jest, że przy określaniu działek poscaleniowych organ orzekający kieruje się uznaniem administracyjnym. Uznanie nie oznacza jednak dowolności. W uzasadnieniu decyzji organ musi wskazać, dlaczego kierując się uznaniem administracyjnym przyjął taką a nie inną koncepcję przebiegu drogi. A przecież z materiału dowodowego wynika, że przed scaleniem drogi miały nieco inny, bardziej zadowalający skarżącego przebieg. Być może, że kierując się jakimiś względami organy uznały, że nowy przebieg dróg jest korzystniejszy jednak nie odzwierciedliły tego w uzasadnieniu decyzji. W zależności od wyjaśnienia i sposobu rozstrzygnięcia przebiegu dróg przez działki skarżącego organ wyjaśni czy istnieje możliwość przyłączenia do działki nr 1387 drogi dojazdowej, jak tego w skardze domaga się skarżący.
W pozostałym zakresie dotyczącym wyliczenia ekwiwalentu decyzję organu I instancji uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uzupełni postępowanie dowodowe w kierunku precyzyjnego wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności. Dokonane ustalenia i wyciągnięte na ich podstawie wnioski muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, co do skargi W. R. na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
7) Co do skarżącego Z. R. Skarżący przed scaleniem posiadał gospodarstwo rolne składające się z 5 działek o łącznej powierzchni 1,12 ha o wartości szacunkowej 127,50 jedn. szac. Posiadał także 4 działki o łącznej powierzchni 34 a i wartości szacunkowej 18 jedn. we współwłasności W wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego otrzymał on nieruchomości o łącznej powierzchni 1,7093 ha w 6 działkach i wartości 173,12 jedn.
Zarzuty Z. R. odnoszą się do przydzielenia mu w wyniku scalenia gruntów - jego zdaniem - działek nieodpowiednich i usytuowanych mniej korzystnie od posiadanych przed scaleniem. Zarzuty dotyczą działki nr 855, 842 oraz działki określanej przez niego jako "budowlana". Zarzuca również, że przed scaleniem miał gospodarstwo w 7 "kawałkach", a po scaleniu położone jest ono w 9 miejscach. Domaga się ponownego oszacowania swojego gruntu, bez działek 855 i 842, zastabilizowania działki nr 477 i wskazania działek leśnych.
Skarga Z. R. nie może zostać uwzględniona. W wyniku przeprowadzonego scalenia poprawiła się struktura gospodarstwa skarżącego. Mimo powiększenia powierzchni gospodarstwa ilość działek, które się na nie składała zmniejszyła się z 9 do 7. Wartość szacunkowa gospodarstwa poscaleniowego w stosunku do przedscale-niowego wzrosła. Na działkę oznaczoną nr 855 o powierzchni 0,3785 ha składa się grunt rolny klasy IV b - o pow. 0,3636 ha, pastwisko klasy IV o pow.0,0129 ha i droga o pow. 0,002 ha. Jak widać jest to grunt dobrej klasy a jego usytuowanie znajduje się w pasie dotychczas posiadanej przez działki nr 2460/36 o pow.0,10 ha. Działka posiada dostęp do drogi dojazdowej i usytuowanie w pobliżu przydzielonej odwołującemu się działki nr 842.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że działka leśna oznaczona uprzednio nr 2460/22 o pow. 0,04 ha obecnie jest oznaczona nr 272 i jest umiejscowiona dokładnie w granicach poprzedniej działki 2460/22. Jak przyznaje Z. R. w skardze nastąpiło okazanie mu przyznanych w wyniku scalenia działek.
Ocena okoliczności w toku postępowania scaleniowego należy do organu prowadzącego je i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organy prowadzące scalenie gruntów uprawnione są do przyjęcia jednego z kilku możliwych rozwiązań dotyczących przyznania działek i w związku z tym nie popadają w kolizję z prawem w przypadku niezadowolenia uczestnika scalenia, byle dokonana przez nie ocena nie była dowolna i nie zawierała błędów logicznych. Organów uznają że przyznane skarżącemu w wyniku postępowania scaleniowego działki realizują cel scalenia, którym jest tworzenie korzystnych warunków gospodarowania w rolnictwie i poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych. Organom opierającym się właśnie o takie kryterium nie można zarzucić dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Pod tym względem stwierdzić należy, że stanowisko organów zasługuje na aprobatę.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej Z. R. nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił jego skargę.
8) Co do skarżącego J. C. Zarzucił on, że nie została wyjaśniona powierzchnia działek w pasie działek 28/2 - 1507/2. Działka 2246/2 została dopisana innej osobie. W rzeczywistości skarżący użytkuje tę działkę. Nie jest również prawidłowa powierzchnia działki leśnej nr 2589/8. Działki, które zostały przyznane skarżącemu w wyniku scalenia są podmokłe i zakrzaczone. Oczekuje przyznania mu działek, które użytkował przed scaleniem.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w analizowanym zakresie została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 KPA. Organy nie zebrały bowiem pełnego materiału dowodowego w sprawie. Podstawę do określenia powierzchni działek w postępowaniu scaleniowym określa się według danych ewidencji gruntów (art. 20 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów). Przedłożone do akt sprawy wypisy z ewidencji gruntów nie pozwalają na skonfrontowanie w sposób jednoznaczny zarzutów skarżącego z danymi ewidencyjnymi. Organ II instancji rozpoznał odwołanie nie dysponując danymi z ewidencji gruntów, bo stosowne wypisy zostały przedłożone dopiero na żądanie Sądu. Dane zawarte w operacie ewidencji gruntów nie mają charakteru wiążącego i mogą być również w trakcie postępowania scaleniowego aktualizowane. Dotyczy to zwłaszcza stanu własności, stanu posiadania działek, czy ich powierzchni, bowiem ma to niewątpliwy wpływ na reprezentację strony w postępowaniu, czy na określenie wartości szacunkowej nieruchomości. W tej materii uzasadnienia decyzji organów obu instancji mają charakter zbyt ogólnikowy.
Brak wypisów z ewidencji gruntów w aktach organu II instancji stanowi istotny brak w materiale dowodowym sprawy i powoduje, że organ ten w sposób precyzyjny nie mógł odnieść się do zarzutów odwołania, a tym samym Sąd nie może odnieść się do zasadności zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących tego odwołania. Odmienne postawienie sprawy powodowałoby konieczność prowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd, zamiast przez organy.
Ponownie prowadząc postępowanie organy przeprowadzą dowód z wypisu z ewidencji gruntów w zakresie działek należących do J. C. Dokonają następnie porównania danych ewidencyjnych z danymi przyjętymi w rejestrze przedscaleniowym. W przypadku stwierdzenia, zgodnie z twierdzeniami J. C. rozbieżności między tymi danymi należy dokonać stosownej korekty. Dokonane przez organy ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu ich decyzji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, co do skargi J. C. na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
9) Co do skargi R. C. Stwierdziła ona, że nie zgadza się na przydzielenie działki o pow. 8 a, bowiem jest podmokła. Zarzuciła, że komisja nie przyznała jej prawa pierwokupu działki o pow. 1 ha, mimo że dzierżawiła ją przez 15 lat i nie załatwiła sprawy dojazdu od drogi asfaltowej do działek budowlanych.
R. C. posiada działki we współwłasności między innymi z J. C. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w granicach określonych art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że w aktach sprawy organów administracji brak jest wypisów z ewidencji gruntów stanowiących podstawę do określenia stanu własnościowego, posiadania, czy powierzchni działek w postępowaniu scaleniowym. Ten istotny brak w materiale dowodowym sprawy powoduje, że Sąd nie może poddać zaskarżony akt pełnej kontroli. Podnoszone przez J. C., a określone w poprzednim punkcie zarzuty dotyczące niezgodności powierzchni niektórych działek i stanu ich posiadania ze stanem ewidencji gruntów mogą dotyczyć również działek będących we współwłasności R. C.
Ponownie prowadząc postępowanie organy przeprowadzą dowód z wypisu z ewidencji gruntów w zakresie działek będących we współwłasności R. C. Dokonają następnie porównania danych ewidencyjnych z danymi przyjętymi w rejestrze przedscałeniowym. W przypadku stwierdzenia rozbieżności między tymi danymi należy dokonać stosownej korekty. Dokonane przez organy ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu ich decyzji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, co do skargi R. C. na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
10) Co do skarżących M. i B. D. Zarzucają oni w swojej skardze, że w pomiarach geodezyjnych nie uwzględniono działek nr 582/7 i 582/8 w wyniku czego pomniejszony został ogólny obszar ich gruntów z 51 a do 44 a. Kosztem ich działki nr 582/8 wybudowano drogę powiatową. Organ II instancji stwierdził, że w skład obecnej działki nr 1842 weszły między innymi wskazane wyżej działki, jednak nie jest to prawdą.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w analizowanym zakresie została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 KPA. Organy nie zebrały bowiem pełnego materiału dowodowego w sprawie. Podstawę do określenia powierzchni działek w postępowaniu scaleniowym określa się według danych ewidencji gruntów (art. 20 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów). W aktach sprawy - w oparciu o które rozpoznano odwołanie - brak było wypisów z ewidencji gruntów, które pozwoliłyby na skonfrontowanie zarzutów skarżących z danymi ewidencyjnymi. Sytuacja taka dotyczy zarówno powierzchni działek 582/7 i 582/8, jak i określenia jej posiadacza, czy właściciela. Dane zawarte w operacie ewidencji gruntów nie mają charakteru wiążącego i mogą być również w trakcie postępowania scaleniowego aktualizowane. Dotyczy to zwłaszcza stanu własności, stanu posiadania działek, czy ich powierzchni, bowiem ma to niewątpliwy wpływ na reprezentację strony w postępowaniu, czy na określenie wartości szacunkowej nieruchomości. Działki należące do M. i B. D. nie zostały określone również w rejestrze szacunku porównawczego stanu przed scaleniem i po scaleniu. Na żądanie Sądu organ I instancji przedstawił do akt sprawy kserokopię rejestru gruntów i kserokopię rejestru szacunku gruntów po scaleniu. W aktach sprawy brak jest jednak graficznego przedstawienia działek przedscaleniowych i poscaleniowych należących do skarżących, co uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności przedmiotowej decyzji. Akta takie przygotowano co do innych skarżących w niniejszej sprawie, a odnośnie M. i B. D. nie.
Wskazane wyżej istotne braki w materiale dowodowym sprawy powodują, że Sąd nie może odnieść się do zasadności zarzutów podniesionych w skardze i poddać prawidłowej kontroli decyzję, bowiem nie może zidentyfikować przedmiotowych działek i porównać ich granic przed i po scaleniu.
Ponownie prowadząc postępowanie organy przeprowadzą dowód z wypisu z ewidencji gruntów w zakresie działek należących do M. i B. D. Dokonają następnie porównania danych ewidencyjnych z danymi przyjętymi w rejestrze przedscaleniowym i przedstawią w rejestrze szacunku porównawczego sposób szacowania nieruchomości skarżących. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego we wskazanym wyżej kierunku organy wydadzą stosowną do poczynionych ustaleń decyzję, a przedstawiając akta Sądowi w przypadku ewentualnej skargi dołączą część graficzną pozwalającą na pełną kontrolę zasadności wydanej decyzji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, co do skargi M. i B. D. na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło