I GZ 228/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 172/07 w zakresie cofnięcia prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 172/07 cofnął A. M. przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy pranego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na rozprawie 21 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego - ustanowiony z urzędu na mocy postanowienia Sądu z dnia 27 marca 2007 r. i wyznaczony w sprawie - podniósł zarzut błędnego doręczenia decyzji organów celnych bezpośrednio skarżącemu, zamiast jego pełnomocnikowi. Wyjaśnił przy tym, że udzielone mu przez skarżącego pełnomocnictwo z dnia [...] października 2004 r. przez cały czas obowiązuje i nie zostało wypowiedziane. Sąd po przeprowadzeniu dowodu z akt I SA/Bk 200/04 ustalił, że ww. pełnomocnictwo obejmuje umocowanie radcy prawnego K. D. do reprezentowania interesów A. M. "w sprawie sporu z Dyrektorem Izby Celnej w B. dotyczącego wymiaru cła, podatku akcyzowego i podatku VAT". Wyjaśniono przy tym, że w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 200/04 WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. Cofając skarżącemu przyznane prawo pomocy WSA w B. stwierdził, że w chwili orzekania o ustanowieniu dla skarżącego radcy prawnego nie była znana Sądowi okoliczność, że pozostaje on w stosunku prawnym zlecenia z pełnomocnikiem z wyboru. Taka okoliczność, zgodnie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wykluczała ustanowienie w ramach pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadnia to, na podstawie art. 249 p.p.s.a., cofnięcie przyznanego prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. A. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się zmiany tego postanowienia poprzez utrzymanie przyznanego prawa pomocy ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w B. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik A. M. przyznał, że został ustanowiony pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym i sądowym, sprawa była rozpoznawana co najmniej trzykrotnie przez WSA w B., jednakże skarżący nigdy nie ponosił z tego tytułu żądanych kosztów, były one pokrywane przez Fundację na Rzecz Pomocy Penitencjarnej "S." w B. W zażaleniu zarzucono nadto, że Sąd nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy, skarżący był obecny osobiście na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2007 r. jednak Sąd nie spytał go o stosunek prawny łączący go z radcą prawnym K. D. w chwili składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik podniósł też, że pełnomocnictwo, które powołał Sąd nie było w tym czasie wykonywane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z wyżej wskazanymi osobami. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z kolei z treści art. 249 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. W tym stanie rzeczy ustalenie przez Sąd I instancji, że w dacie przyznawania prawa pomocy, ustanawiania i wyznaczania pełnomocnika z urzędu A. M. pozostawał w stosunku prawnym z radcą prawnym - uzasadnia cofnięcie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Podkreślenia wymaga, że z akt wynika, iż sprawa o sygn. akt I SA/Bk 200/04, do której załączono pełnomocnictwo z [...] października 2004 r., oraz przedmiotowa sprawa dotyczą postępowania celnego toczącego się w związku z wprowadzeniem na polski obszar celny bez objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu i bez uiszczenia należności celnych i podatkowych samochodu Mazda 626 o niespornych numerach. Pełnomocnik A. M. przyznał, że udzielone mu pełnomocnictwo nie zostało wypowiedziane, potwierdzanie tej okoliczności przez skarżącego - wbrew zarzutom zażalenie - było zatem zbędne. Bez znaczenia w sprawie jest też to, że skarżący nie ponosił kosztów z tytułu świadczonej usługi prawnej a w dacie ustanawiania pełnomocnika z urzędu pełnomocnictwo to nie było wykonywane. Powyższe nie zmienia bowiem faktu, że A. M. pozostawał w stosunku prawnym z radcą prawnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego cofnięcie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego było zatem w pełni uzasadnione. Świadczy to o braku naruszenia prawa przez WSA w B. przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia i o bezzasadności zażalenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.