II OSK 148/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 892/07 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierząt oddala skargę kasacyjną 1. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r., IV SA/Wa 892/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2007, nr [...] w przedmiocie obciążenia właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierząt. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podał następujący przebieg postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego: a) Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Prezydent Miasta Otwocka obciążył M. S. kwotą 42 568,39 zł z tytułu kosztów transportu oraz utrzymania w okresie od 1 września 2005 r. do dnia 31 października 2005 r. psów, odebranych stronie czasowo na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Otwocka: nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak: [...] i nr [...] z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] oraz kosztami leczenia tychże psów. Jako podstawę wskazano art.7 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 roku, nr 106, poz.1002 z późn. zm.). b) Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Otwocka z dnia [...] grudnia 2005 r. Decyzje o odebraniu psów, należących do M. S. nie zostały zaskarżone i stały się ostateczne. Część psów została umieszczona w schronisku, pozostała cześć psów, których przyjęcia odmówiły schroniska została umieszczona w tym hotelu dla zwierząt, który je przyjął. Zwierzęta zostały umieszczone w ośrodku prowadzonym przez specjalistów z dziedziny weterynarii i w szpitalu (trzy psy i jedna suka), w których zostały poddane koniecznemu fachowemu leczeniu, a w przypadkach beznadziejnych, zwierzęta zostały poddane eutanazji. W ocenie organu nie naruszono w decyzji przepisów prawa materialnego ze względu na umieszczenie części zwierząt w hotelu, skoro schroniska nie wyraziły zgody na ich przyjęcia, a przepisy ustawy o ochronie zwierząt jako nadrzędny cel ustawy nakazują organom administracji publicznej podejmowanie działań na rzecz ochrony zwierząt. c) W skardze na powyższą decyzję M. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt, przez bezzasadne przyjęcie, że uzasadnionym było umieszczenie 26 psów w hotelu dla zwierząt, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż zwierzęta takie mogą być przekazane jedynie schronisku dla zwierząt, w razie braku ich zgody innemu podmiotowi. Przekazanie to winno jednak nastąpić nieodpłatnie. Umieszczenie zwierząt w hotelu dla zwierząt spowodowało znaczne zawyżenie kosztów utrzymania psów w okresie wskazanym w decyzji. Skarżący zarzucił również organem administracyjnym brak dokładnego wyjaśnienia sprawy (art.7 w zw. z art.77 K.p.a.) oraz niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu (art.10 K.p.a.). 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r. IV SA/Wa 892/07 oddalił powyższą skargę. W postępowaniu w sprawie obciążenia skarżącego kosztami transportu psów, ich leczenia oraz utrzymania nie ocenia się zasadności odebranie psów skarżącemu. Sprawę tę załatwiły inne ostateczne decyzje. "Schroniskiem dla zwierząt" (art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt) jest każde miejsce, w którym można umieścić zwierzę nad którym znęcano się zadając mu ból lub cierpienie, w tym także —hotel dla psów. Umieszczenie w nim psów odebranych skarżącemu było uzasadnione brakiem miejsc w schroniskach dla zwierząt. Prawidłowo organy administracji obciążyły skarżącego kosztami odebrania mu zwierząt. Podstawą były rachunki przedstawione przez podmioty wykonujące te czynności. Brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia go powyższymi kosztami i zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy – były uchybieniami, które nie spowodowały pozbawienia skarżącego możliwości udziału w postępowaniu. 3. W skardze kasacyjnej M. S. wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w według norm przepisanych. Skarga kasacyjna zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt, tj. uznanie za zgodne z prawem odpłatne umieszczenie ich w hotelu dla zwierząt, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż przekazanie zwierząt może nastąpić jedynie nieodpłatnie. Zwierzęta domowe powinny być przekazane w pierwszej kolejności do schroniska dla zwierząt, a w razie braku ich zgody - innemu podmiotowi. Przekazanie powinno jednak być nieodpłatne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zawiera tylko jeden zarzut, tj. naruszenie art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt przez jego błędną wykładnię. Sąd I instancji stanął na stanowisku (według słów skargi kasacyjnej), że zwierzęta odebrane właścicielowi mogą być odpłatnie umieszczone w hotelu dla zwierząt, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, iż przekazanie zwierząt może nastąpić jedynie nieodpłatnie. Skarga kasacyjna powołała się na komentarz do ustawy o ochronie zwierząt pod redakcją Wojciecha Radeckiego, (wyd. Towarzystwo Naukowe Prawa Ochrony Środowiska, Wrocław 2003, str. 48). Zarzut jest nieuzasadniony i nie może być uwzględniony. Sąd nie naruszył prawa materialnego (art.7 ust.4 ustawy o ochronie zwierząt) akceptując dopuszczalność wydania decyzji obciążającej skarżącego koszami odłowienia, transportu, leczenia i pobytu w miejscach do których zostały one dostarczone. Powołany przepis nie pozostawia żadnej wątpliwości na temat wyposażenia organu administracyjnego w taką kompetencję. Z tego punktu widzenia nie ma znaczenia czy zwierzęta umieszczono w schronisku czy w hotelu dla zwierząt bądź szpitalu. Gdyby było inaczej i nałożenie takiego obowiązku w ogóle nie byłoby przewidziane prawem, to należałoby stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, a nawet skarżący takie zarzutu nie podnosił w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ani w skardze kasacyjnej. Bezzasadność takiego zarzutu byłaby absolutnie oczywista. Nie można uznać trafności tego zarzutu również w takim przypadku, jeżeli ma być on rozumiany jako kwestionowanie dopuszczalności umieszczenia zwierząt w miejscu innym niż schronisko dla zwierząt tylko z tego względu, że pobyt zwierzęcia w hotelu dla zwierząt jest o wiele bardziej kosztowny dla byłego właściciela. Precyzyjnie wypowiedział się na ten temat Sąd I instancji i dlatego warto przytoczyć in extenso odpowiednią część uzasadnienia zaskarżonego wyroku. "Przez użyte w art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt sformułowanie schronisko dla zwierząt należy rozumieć nie tylko placówkę, która spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2004 roku, w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt (Dz.U. nr 158, poz.1657) lecz każde miejsce, w którym można umieścić zwierzę nad którym znęcano się zadając mu ból lub cierpienie. Takim miejscem jest również hotel dla psów. Umieszczenie w nim psów skarżącego było uzasadnione brakiem dla nich miejsc w schroniskach dla zwierząt. (...) To zachowanie skarżącego polegające na znęcaniu się nad zwierzętami skutkowało koniecznością podjęcia tych czynności i poniesienia w związku z tym określonych kosztów i brak jest podstaw, by koszty z tym związane ponosiło społeczeństwo." Gdyby zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym w skardze kasacyjnej, to należałoby uznać, że umieszczenie zwierząt w hotelach dla zwierząt w ogóle nie było dopuszczalne (mimo, że schroniska dla zwierząt nie zgodziły się ich przyjąć) tylko z tego powodu, że termin "hotel dla zwierząt" w ogóle nie został użyty w ustawie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że trudno doszukać się naruszenia przepisów prawa materialnego w umieszczeniu w hotelu tych zwierząt, których schroniska nie zgodziły się przyjąć. Nadrzędnym celem ustawy jest ochrona zwierząt i organ administracji publicznej nie może jej zaniechać tylko dlatego, że zwiększyłby się ciężar finansowy nałożony na stronę, która swoim działaniem zmusiła organy do przejęcia od strony troski o zwierzęta. Dla porządku można jedynie odnotować, że skarżący w żadnym momencie postępowania administracyjnego, ani sądowoadministracyjnego nie wskazał alternatywnego miejsca pobytu zwierząt, po ich odebraniu skarżącemu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).