I SA/Wa 1299/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2005 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Niniejsze postępowanie jest dalszym ciągiem i konsekwencją postępowania dokładnie opisanego w sprawie sygn. akt I SA/WA 1300/7. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymano w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w której stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1951 roku odmawiające H. H. B. i M. C. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul.[...], oznaczonej nr [...], w części wchodzącej obecnie w skład działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, jednakże ze względu na wywołanie przez nie nieodwracalnych skutków prawnych odmówiło stwierdzenia jego nieważności w tej części, natomiast w stosunku do części przedmiotowej nieruchomości gruntowej wchodzącej obecnie w skład działek oznaczonych nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...] stwierdziło nieważność tego orzeczenia. W dniu 24 marca 2005 r. J. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. – w trybie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa. Powoływała się na treść pisma z Biura Geodezji Urzędu W. z dnia 5 listopada 2004 r. z którego wynika, że dla nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] urządzona jest księga wieczysta KW [...]. Część tej nieruchomości o powierzchni [...] m² pochodzi z dawnej nieruchomości hipotecznej [...]. Obecnie stanowi ona własność Skarbu Państwa zaś użytkownikiem wieczystym tego gruntu i właścicielem budynków jest D. Sp. z o. o. z siedzibą w W. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego w/w decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością wznowienia postępowania - zakończonego wydaniem przez Kolegium decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] - ze względu na uchybienie przez stronę miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 148 § 1 kpa). Z wniosku oraz wyjaśnień nadesłanych przez J. C. wynika, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § pkt 5 kpa – wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. O okolicznościach do wznowienia, wnioskodawczyni dowiedziała się z pisma Biura Geodezji Urzędu W. z dnia 5 listopada 2004 r., które otrzymała w listopadzie 2004 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero w dniu 24 marca 2005 r. – a więc z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, co powoduje niemożność wznowienia przez Kolegium postępowania. W dniu 27 października 2005 r. J. C. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. W piśmie tym zawarła również wniosek o ewentualne przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Podnosiła, że skoro Kolegium odmówiło sprostowania oczywistej omyłki w trybie art. 113 kpa, to wobec tego powinno potraktować jej pismo z dnia 25 listopada 2004 r., w którym domagała się sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] - jako wniosek o wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z dnia [...] września 2005 r. Na powyższą decyzję J. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 842/06 uchylił zaskarżoną decyzję uzasadniając to faktem, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło merytorycznie sprawę bez uprzedniego rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd zalecił Kolegium, aby rozpoznając ponownie sprawę, w pierwszej kolejności rozpatrzyło wniosek J. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z [...] marca 2007 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła J. C. wskazując, że skoro jej wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki nie został rozpatrzony pozytywnie, to Kolegium powinno to pismo uznać za wniosek o wznowienie postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia [...] marca 2007 r. o odmowie przywrócenia terminu. Ponieważ postanowienie o odmowie przywrócenia terminu było ostateczne, to Kolegium mogło przystąpić do rozpoznania wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. , nr [...] - o odmowie wznowienia postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy wyżej wskazaną decyzję z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie dopatrzył się nieprawidłowości w swojej decyzji z dnia [...] września 2005 r. o odmowie wznowienia postępowania, jak również w poprzedzającym wydanie tej decyzji postępowaniu. Stan faktyczny tej sprawy został wystarczająco wyjaśniony, zaś decyzja wyczerpująco uzasadniona. Przepis art. 145 § 1 pkt. 5 kpa stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zaś zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Podanie w tej sprawie - w myśl art. 148 § 1 kpa - wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek J. C. o wznowienie postępowania został załatwiony odmownie ze względu na uchybienie przez nią miesięcznemu terminowi do jego złożenia - art. 148 § 1 kpa. Ponadto w niniejszej sprawie nie ma podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że nie ma on obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. W niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję - nie zaistniała zatem przesłanka wznowienia postępowania określona w przepisie art. 145 § 1 pkt. 5 kpa.. Omyłki wskazanej przez wnioskodawczynię nie sposób uznać za taką przesłankę, nie mają one bowiem wpływu na rozstrzygnięcie (oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi również nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu przepisów kpa). Pismem z dnia 12 lipca 2007 r. (data prezentaty) J. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r., nr [...] – podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 147 kpa w związku z art. 7 i 77 kpa oraz art. 8 i 9 kpa. Ponadto zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w szczególności z następujących powodów: - decyzje zawierają błędy dotyczące włączenia dawnej nieruchomości hip. [...] w skład czterech a nie pięciu działek z obrębu [...] a ponadto nieprawidłowe ustalenie, iż działka nr [...] stanowi własność R. Sp. z o. o. w W., podczas gdy wymieniona spółka jest jedynie użytkownikiem wieczystym działki, a nie jej właścicielem, - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.: • rozpoznając wniosek skarżącej z 25 listopada 2004 r. o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej uznało, że okoliczności przytoczone we wniosku nie mogą zostać uznane za błąd czy omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 kpa, • odmówiło sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej uznając, że ujawnione błędy są na tyle istotne, że mogą skutkować zmianą decyzji, • nie wykonało płynącego z art. 147 w związku z art. 7 i 77 kpa obowiązku wznowienia postępowania z urzędu, • odmówiło wznowienia postępowania na skutek wniosku złożonego przez stronę, - skarżącej zarzuca się brak starannego działania a nawet niedbalstwo, podczas kiedy ona, jako jedyna dołożyła starań w dążeniu do należytego wyjaśnienia i prawidłowego załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiająca wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest uzależnione od łącznego spełnienia trzech przesłanek: - przedmiotowej - w sprawie istnieje decyzja ostateczna, - podmiotowej - żądanie wznowienia pochodzi od strony postępowania, jeżeli nie jest wszczynane z urzędu, - podanie o wznowienie zostało wniesione w terminie wskazanym w art. 148 § 1 kpa. Wystąpienie tych trzech przesłanek uprawnia dopiero do wznowienia postępowania i prowadzenia go co do przyczyny wznowienia i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty - jak wynika z art. 149 § 2 kpa. Brak którejkolwiek z przesłanek uniemożliwia wznowienie postępowania powodując wydanie decyzji odmownej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt I SA 2336/02). W niniejszej sprawie kwestia zaistnienia dwóch pierwszych przesłanek nie budzi żadnych wątpliwości. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że nie została spełniona trzecia przesłanka. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek J. C. o wznowienie postępowania został wniesiony w dniu 24 marca 2005 r. z powołaniem się na zaistnienie przesłanki z art. 145 § pkt. 5 kpa - wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zaś o okolicznościach - mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania -skarżąca dowiedziała się z treści pisma Biura Geodezji Urzędu W. z dnia 5 listopada 2004 r., które otrzymała w listopadzie 2004 r. Zatem prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało - a Sąd w całości podzielił jego stanowisko - że J. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem 1 miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, co powoduje niemożność wznowienia postępowania. Należy również podkreślić, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania został załatwiony odmownie ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], zaś skarga J. C. na powyższe postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w sprawie sygn. akt I SA/WA 1300/07. Z treści art. 147 kpa wynika, iż wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek, z tym że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję – nie zaistniała zatem przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § pkt. 5 kpa. Omyłki wskazane przez skarżącą nie sposób uznać za taką przesłankę, nie mają bowiem one wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zatem prawidłowo Kolegium nie znalazło podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Decyzja w tym zakresie została podjęta przez organ w ramach uznania administracyjnego i nie sposób przyjąć, że odmawiając wznowienia postępowania z urzędu, Kolegium wydało decyzję z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Konkludując, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi się kierowało przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniło przekonująco swoje decyzje, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji