I SA/Rz 801/07
WyrokWSA w Rzeszowie2008-01-24
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Maria Piórkowska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest określenie zobowiązania w podatku od towarów i usług od importu towarów, gdy podstawa opodatkowania została powiększona o kwotę długu celnego, która nie została wcześniej doręczona stronie w odrębnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne mogą określić podatek od towarów i usług w odrębnej decyzji, nawet jeśli decyzja dotycząca długu celnego, który stanowi podstawę opodatkowania, nie została jeszcze doręczona stronie. Podkreślono, że zobowiązania z tytułu długu celnego i podatku od towarów i usług powstają z mocy prawa w tym samym czasie, a decyzje organów celnych mają charakter deklaratoryjny, określając już istniejący dług lub podatek. W przypadku, gdy decyzje organu II instancji w przedmiocie długu celnego były ostateczne w dacie wydania decyzji podatkowych, a ustalenia dotyczące długu celnego były wiążące dla organu podatkowego, oddalenie skarg było uzasadnione.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" importowała towary z Bułgarii, deklarując preferencyjne pochodzenie z Turcji i stosując zerową stawkę cła oraz podatek VAT. Bułgarskie władze celne zakwestionowały pochodzenie towarów, stwierdzając fałszywość deklaracji eksportera. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje określające prawidłowe wysokości podatku od towarów i usług, powiększając podstawę opodatkowania o kwoty długu celnego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał te decyzje w mocy. Spółka złożyła skargi do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak doręczenia decyzji o długu celnym przed wydaniem decyzji podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skarg spółki z o.o. "A" z siedzibą w T. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2007r., nr nr: [...], [...], [...], [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., nr nr: [...], [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r., nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], w przedmiocie określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług od importu towarów - oddala skargi -
I SA/Rz 801/07
UZASADNIENIE
Naczelnik Urzędu Celnego:
czterema decyzjami z dnia (...) maja 2007 r. nr (...), nr (...),(...),(...),
dwoma decyzjami z dnia (...) marca 2007r. nr (...), nr (...) sześcioma decyzjami z dnia (...) marca 2007r. nr nr (...),(...),(...),(...),(...),(...)skierowanymi do spółki z o.o. ‘A’ z siedzibą w T.:
- określił prawidłowe wysokości podatku od towarów i usług dla towarów importowanych objętych zgłoszeniami celnymi z dnia 25 kwietnia 2006r. nr OGL 402050/00/003140, nr OGL 402050/00/003136, nr OGL 402050/00/003135, z dnia 24 kwietnia 2006r. nr OGL 402050/00/003105, z dnia 7 listopada 2005r. nr OGL 402050/002682, nr OGL 402050/002681, z dnia 18 kwietnia 2006r. nr OGL 402050/002923, z dnia 19 kwietnia 2006r. nr OGL 402050/002936, nr OGL402050/002934, nr OGL 402050/002981, nr OGL 402050/002980, z dnia 21 kwietnia 2006r. nr OGL 402050/00/003027 odpowiednio w kwotach: 5.726 zł, 5.215 zł, 5.765zł, 5.478 zł, 3.172 zł, 3.386 zł, 5.506 zł, 5.537 zł, 5.295 zł, 5.604 zł, 3.238 zł, 4.892zł,
- określił niedobór podatku od towarów i usług odpowiednio w kwotach: 597 zł, 561 zł, 614 zł, 567 zł, 312 zł, 319 zł, 588zł, 588 zł, 530 zł, 600 zł, 325 zł, 505 zł, stanowiących różnicę pomiędzy kwotami tego podatku wykazanymi i uiszczonymi według wymienionych wyżej zgłoszeń celnych a kwotami określonymi w prawidłowej wysokości.
Dyrektor Izby Celnej– po rozpatrzeniu odwołań spółki ‘A’ od powyższych decyzji:
czterema decyzjami z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...),
dwoma decyzjami z dnia (...) sierpnia 2007r. nr (...),
jedną decyzją z dnia (...) sierpnia 2007r. nr (...),
pięcioma decyzjami z dnia (...) sierpnia 2007r. nr (...)
utrzymał w mocy zaskarżone decyzje /jedynie decyzją z dnia (...) sierpnia 2007r. nr (...) uchylono decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy materialnej prawnej i wskazano tę podstawę a w pozostałej części utrzymano w mocy/ wskazując jako podstawę prawną przepisy art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i 15, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn.zm.).
W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w dniach 25 kwietnia 2006r., 24 kwietnia 2006r.,7 listopada 2005r, 18 kwietnia 2006r., 19 kwietnia 2006r. i 21 kwietnia 2006r. spółka ‘A’ -w imieniu której, jako przedstawiciel bezpośredni działała upoważniona agencja celna – dokonała dwunastu zgłoszeń celnych, wnosząc o objęcie procedurą wprowadzenia na rynek krajowy towarów w ramach handlu między Wspólnotą a krajami połączonymi ze Wspólnotą unią celną tj. Turcją, a w części spraw o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru przywiezionego z Bułgarii – przy czym we wszystkich przypadkach towar został importowany z Bułgarii. Określiła przy tym należności celne stosując stawkę zerową oraz obliczyła podatek od towarów i usług od przedstawionych wartości celnych. Do zgłoszeń tych dołączone zostały między innymi faktury handlowe nr nr: 045/23.04.2006, 091/23.04.2006, 063/23.04.2006, 062/21.04.2006, 119/03.11.2005, 171/03.112005, 038/13.04.2006, 082/14.04.2006, 039/14.04.2006, 085/16.04.2006, 041/16.04.2006, 086/19.04.2006 zawierające dowód pochodzenia tj. deklaracje eksportera wykazujące, że towary mają tureckie preferencyjne pochodzenie. Organ I instancji przyjął powyższe zgłoszenia celne, przeprowadził ich częściową weryfikację i rewizję celną towaru, które nie wykazały nieprawidłowości, strona złożyła stosowne zabezpieczenia. Następnie pismami z dnia 2 czerwca, 12 grudnia 2005r. i 14 czerwca 2006r. zwrócono się - na podstawie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego UE-Bułgaria o weryfikację tych dowodów pochodzenia /deklaracji na fakturach/ do bułgarskich władz celnych. W odpowiedzi bułgarskie władze celne poinformowały, że towary wymienione w przedmiotowych fakturach zostały zaimportowane do Bułgarii z Turcji, nie zostały podane obróbce ani przetworzeniu ale wykazany w tureckich fakturach eksporter tj. firma "B" nie istnieje i wobec powyższego deklaracje sporządzone przez tę firmę na fakturach są fałszywe a towary nie [podlegają zasadom preferencyjnym / pisma z 5 września 2006r. nr 99/786, z 11 września 2006r. nr 99/8 i z 25 września 2006r. nr 99/900/.
W związku z tym organ I instancji postanowieniami z dnia (...) listopada 2006 r. wszczął z urzędu postępowania w przedmiocie prawidłowego określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, natomiast we wszczętych w tej samej dacie postępowaniach w przedmiocie długu celnego organ I instancji wydał w dniach (...) maja 2007r., (...) marca 2007r. i (...) marca 2007r. r. decyzje określające prawidłowe kwoty tego długu. Biorąc pod uwagę zmianę podstaw opodatkowania na skutek decyzji w przedmiocie długu celnego, organ I instancji wymienionymi na wstępie decyzjami określił w prawidłowej wysokości podatek od towarów i usług. Organ odwoławczy, uznając stanowisko organu I instancji za prawidłowe wskazał na treść art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, określających przedmiot opodatkowania (import towarów) oraz podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy i moment powstania tego obowiązku z mocy prawa (chwila powstania długu celnego). Organ odwoławczy stwierdził także, iż według art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło i wobec tego koniecznym było w rozpatrywanych sprawach uwzględnienie w tejże podstawie cła określonego wymienionymi wyżej decyzjami. Przy określaniu tego podatku zastosowano stawki obowiązujące w datach powstania obowiązku podatkowego, w oparciu o art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie (Dz. U. Nr 87, poz. 826 ze zm.). Ponadto organ podkreślił, że decyzje organu celnego I instancji w przedmiocie długu celnego zostały utrzymane w mocy decyzjami organu II instancji.
Organ odwoławczy wskazał także, że skoro zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, organ I instancji może w jednej decyzji określić zarówno kwotę długu celnego, jak i podatku od towarów i usług, to może także wydać w tym zakresie dwie odrębne decyzje w tym samym czasie. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że warunkiem wydania decyzji w przedmiocie podatku jest wcześniejsze doręczenie stronie decyzji w przedmiocie długu celnego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego, organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty te dotyczą kwestii będących przedmiotem postępowań celnych i ustosunkował się do nich w decyzjach w przedmiocie długu celnego.
Spółka ‘A’ złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od towarów i usług, wnosząc o ich uchylenie w całości. Skarżąca spółka zarzuciła, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r.– Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 120, art. 123 § 1 w związku z art. 165 § 1, art. 122 w związku z art. 187, art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 194 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i art. 229 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skarg skarżąca spółka podniosła, że w istocie w niniejszych sprawach toczyły się dwa rodzaje postępowań: postępowania zainicjowane przez spółkę złożeniem zgłoszeń celnych i postępowania wszczęte przez organ I instancji z urzędu w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług.
W tych drugich postępowaniach organ I Instancji wykorzystał ustalenia z postępowań celnych bez włączenia do akt " podatkowych" jakichkolwiek dowodów z poczynionych tam ustaleń. Postępowania w przedmiotowych sprawach organ celny wszczął doręczając skarżącej spółce postanowienia z 10 listopada 2006r. a więc – przy uwzględnieniu treści art. 165 § 1, § 2, § 4, art. 120, art. 123 § 1 Ordynacji – dopiero po doręczeniu tego postanowienia mogły być podejmowane przez organ celny stosowne czynności wywołujące skutki prawne.
Faktycznie jednak organ celny w niniejszych sprawach wcześniej zwrócił się do bułgarskiej administracji celnej w sprawie weryfikacji świadectw przewozowych a mianowicie pismami z 2 czerwca 2006r., 12 grudnia 2005r. oraz 14 czerwca 1006r. i uzyskał odpowiedzi z dnia 5 września 2006r. nr 99/786, z 11 września 2006r. nr 99/8 oraz z 25 września 2006r. nr 99/900. Podjął więc czynności na długo przed formalnym wszczęciem postępowania, nie poprzedzonego wszczęciem żadnego innego postępowania: podatkowego, sprawdzającego lub kontrolnego. O prowadzeniu tej weryfikacji przez bułgarskie władze celne oraz o jej wynikach, organ celny nie poinformował skarżącej spółki. Bez przeprowadzenia jakichkolwiek innych dowodów wydano następnie decyzje w przedmiocie długu celnego a także w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżąca spółka podniosła też, że żadne przepisy, a w szczególności przepisy ustaw – Prawa celnego i Ordynacji podatkowej, nie wyłączają procedury weryfikacji dokumentów celnych spod działania regulacji działu IV tej Ordynacji. Organy celne zobowiązane więc były do ich stosowania w swoim "całym" postępowaniu. Organ celny inicjujący weryfikację świadectw przewozowych, z mocy art. 165 Ordynacji, obowiązany był do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu i doręczenia go stronie. Tylko wówczas strona miałaby zapewnioną ochronę proceduralną, a w szczególności możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu (art. 123 § 1). Postanowienie takie oddziela postępowanie podatkowe od innych czynności, tj. czynności kontrolnych i sprawdzających. Nawet jednak i te postępowania muszą być poprzedzone doręczeniem stronie stosownego upoważnienia do ich przeprowadzenia. Inaczej, wszystkie podjęte wcześniej działania organu nie wywołują żadnych skutków prawnych. Wydając decyzję organ musi odnieść się do tych dowodów, które zebrał w toku prawidłowo wszczętego postępowania; dowodem może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji). Zasady postępowania podatkowego określone w art. 120, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obligują organy celne do zebrania zupełnego materiału dowodowego i jego oceny; organy nie mogą korzystać z dowodów zebranych w innym postępowaniu albo poza postępowaniem prawidłowo wszczętym. Nie mogą także przerzucać na stronę obowiązku wskazywania i zbierania dowodów. Mają obowiązek rozważyć wszelkie dowody zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla strony. Wątpliwości powinny być natomiast rozstrzygane na korzyść podatnika. W ocenie skarżącej spółki, w postępowaniach: weryfikacyjnym, celnym i podatkowym, spółka została pominięta i nie mogła bronić swoich praw oraz interesów. Organy celne nie przedstawiły żadnego dowodu od kompetentnych, właściwych rzeczowo i miejscowo władz celnych, zaprzeczającego lub potwierdzającego istnienie eksportera tureckiego. Skarżąca spółka zwróciła uwagę, że stwierdzenie władz celnych bułgarskich, iż eksporter turecki nie istnieje, nie oznacza, że nie istniał w dacie wystawienia tureckich świadectw przewozowych; podmiot ten po dokonaniu przedmiotowych transakcji mógł zmienić siedzibę, mógł też zaprzestać prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. W związku z powyższym wnioski organów celnych wyprowadzone na podstawie odpowiedzi władz celnych bułgarskich są nieuprawnione i pozostają w sprzeczności zarówno z przepisami prawa, jak i z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Podniosła też, iż bułgarskie władze celne mogą weryfikować tylko te dowody pochodzenia towaru, które są wystawione przez te władze albo przez eksportera mającego siedzibę na terytorium Bułgarii; nie mają natomiast żadnych uprawnień do wypowiadania się na temat eksportera tureckiego i dokumentów tureckich. W rozpatrywanych sprawach nie została też ujawniona procedura kontrolna dotycząca weryfikacji dowodów pochodzenia między Bułgarią i Turcją, zaś polskie organy celne nie podjęły żadnych działań w celu rzetelnego wyjaśnienia sprawy w tym względzie.
W zakresie podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, skarżąca spółka podniosła, że kwota długu celnego włączona do podstawy opodatkowania musi być kwotą należną, czyli taką, o której importer został powiadomiony przez doręczenie stosownej decyzji. Jeśli więc decyzje w przedmiocie długu celnego oraz w przedmiocie podatku od towarów i usług zostały wydane i doręczone spółce w tym samym dniu, to oczywistym jest, że w chwili wydania decyzji podatkowych nie było podstaw do zwiększania podstawy opodatkowania o kwotę długu celnego, bo kwota tego długu nie była jeszcze kwotą należną. O kwocie tego długu strona nie została bowiem wcześniej powiadomiona. W rozpatrywanych sprawach podatkowych wszelkie istotne ustalenia dowodowe dokonane zostały w odrębnych postępowaniach celnych i przeniesione, bez formalnego włączenia dowodów, do postępowań podatkowych, przez co strona pozbawiona została ochrony proceduralnej. Ponadto, organ celny dokonał błędnej oceny posiadanej dokumentacji i w konsekwencji błędnej oceny stanu faktycznego oraz prawnego. Skarżąca spółka zarzuciła także, iż organ odwoławczy nie jest związany treścią odwołania i rozstrzyga sprawę ponownie. W rozpoznawanych sprawach organ ten ograniczył się jednak tylko do zaaprobowania działań organu I instancji.
W odpowiedziach na skargi, Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.
Rozpoznając wniesione skargi – po połączeniu spraw do łącznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia - Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z ustaleń organów celnych oraz zgromadzonych w aktach dokumentów, wydanie w niniejszej sprawie decyzji określających skarżącej spółce prawidłowe kwoty podatku od towarów i usług od importu towaru dokonanego według wymienionych wyżej zgłoszeń celnych, jest następstwem ustaleń dokonanych przez te organy w zakresie prawidłowych wysokości kwot wynikających z długu celnego i wydania decyzji w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego na skutek obliczenia tego długu w określonych kwotach, podczas gdy w zgłoszeniach celnych wykazane były w tym zakresie kwoty zerowe.
Decyzje organu celnego I instancji w niniejszej sprawie tj. w przedmiocie podatku od towarów i usług wydane zostały w tych samych dniach, co decyzje tego organu w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego /(...) maja, (...) marca i (...) marca 2007r./, natomiast decyzje organu II instancji w przedmiocie podatku wydane zostały po doręczeniu skarżącej spółce decyzji tego organu w przedmiocie długu celnego /decyzje w przedmiocie długu celnego doręczone zostały w dniach (...) i (...) sierpnia 2007r., zaś decyzje w przedmiocie podatku wydane zostały w dniach (...),(...),(...) i (...) sierpnia 2007r./. Podnoszone w skargach zarzuty odnośnie przebiegu postępowania celnego / tj. w przedmiocie długu celnego/ były przedmiotem oceny Sądu w sprawach sygn. I SA/Rz 769-772/07, 773-776/07, 765-768/07 w których skargi skarżącej spółki zostały wyrokami z dnia 6 i 20 grudnia 2007r. oddalone i wobec tego nie zachodzi potrzeba uzasadnienia zajętego tam stanowiska.
Natomiast w niniejszych sprawach ocenie podlega zasadność wydania przez organy celne decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, przy uwzględnieniu okoliczności podniesionych w skargach tj. że o kwotach długu celnego wliczonych do podstawy opodatkowania, skarżąca spółka jako dłużnik nie była wcześniej powiadomiona, ponieważ uprzednio nie doręczono jej decyzji organu I instancji w przedmiocie tego długu. Import towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług / art. 5 ust.1 pkt. 3 w związku z art. 2 pkt.5 i pkt. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług – Dz.U. nr 54 poz. 535 z późn. zm./ a podatnikami tego podatku są między innymi osoby fizyczne na których ciąży obowiązek zapłaty cła, również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną /art. 17 ust.1 pkt. 1 cyt. ustawy/. Według regulacji zawartych w rozporządzeniu Rady /EWG/ nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny /Dz.U. L 302 z 19 października 1992r./, dług celny w przywozie powstaje w sytuacjach określonych w art. 201-205, 212, dłużnikami są podmioty wskazane w powyższych przepisach odnośnie poszczególnych przypadków powstania długu celnego , dotyczy to także długu celnego zaksięgowanego retrospektywnie /art. 220 ust.1/. Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego /z wyjątkami niemającymi znaczenia w niniejszej sprawie/ a podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło /art. 19 ust.7, art. 29 ust.13 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług/. Podatnicy podatku od towarów i usług mają obowiązek obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku według obowiązujących stawek /art. 33 ust. 1 cyt. wyżej ustawy/ i tak uczyniła spółka składając przedmiotowe zgłoszenia celne. Jeśli jednak organ celny stwierdzi, że kwota podatku obliczona w zgłoszeniu celnym jest nieprawidłowa, to organ ten /naczelnik urzędu celnego/ wydaje decyzję określającą ten podatek w prawidłowej wysokości, przy czym określenie podatku może nastąpić w decyzji dotyczącej należności celnych /art. 33 ust.2/, również sam podatnik może – po przyjęciu zgłoszenia celnego – wystąpić do naczelnika urzędu celnego o wydanie decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości /art. 33 ust.3/ . Konstrukcja przepisów powołanych bezpośrednio wyżej wskazuje na to, że określenie przez organy celne prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług w decyzji dotyczącej należności celnych może nastąpić tylko w przypadku, gdy organ ten z urzędu dokonuje weryfikacji zgłoszenia celnego, natomiast w sytuacji, gdy działa na wniosek podatnika, powinien orzec w tej kwestii w oddzielnej decyzji. Jednakże cyt. przepis art. 33 ust.2 daje organowi celnemu możliwość orzekania w jednej decyzji o należnościach celnych i podatkowych, co a contrario oznacza, że organ ten ma także inną możliwość tj. orzekania w tych przedmiotach w odrębnych decyzjach. W przepisach powołanej ustawy o podatku od towarów i usług /a w szczególności w przepisach wyżej powołanych/ nie występuje pojęcie "należnej /wymagalnej/" kwoty podatku – jak przyjmuje w skargach spółka skarżąca- lecz prawidłowa lub nieprawidłowa wysokość kwoty podatku. Natomiast – jak wskazano wyżej – w art. 29 ust.13 cyt. wyżej ustawy mowa jest włączeniu do podstawy opodatkowania "należnego" cła. Według art. 4 WKC cło mieści się w pojęciu należności celnych /pkt.10, 11/ oraz w pojęciu długu celnego /pkt.9/, który to dług powstaje z mocy prawa w momentach określonych w przepisach prawa celnego, a jeśli w przedmiocie tego długu wydane zostaną decyzje organu celnego, to mają one charakter określający wysokość tego długu już powstałego. Taka sama konstrukcja dotyczy zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu tj. – jak wynika z przepisów powołanych wcześniej – zobowiązanie to powstaje z mocy prawa z chwilą powstania długu celnego i również w przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniających obliczenie wysokości tego podatku w innej kwocie, organ celny wydaje decyzję jedynie określającą wysokość kwoty podatku co do którego zobowiązanie powstało już wcześniej. Kwota należna wynikająca z długu celnego podlega zaksięgowaniu /art. 217 ust.1 , art. 218 ust.1, ust.3 WKC/ i według art. 221 ust.1 WKC dłużnik powinien być o jej wysokości zawiadomiony niezwłocznie a czas dokonania tej czynności jest o tyle istotny, że – niezależnie od wiążących się z tym terminów płatności - powiadomienie to nie może nastąpić po upływie trzech lat od powstania długu celnego /przedawnienie/. Z powyższej regulacji wynika, że powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego jest czynnością następczą w stosunku do powstania długu celnego tj. dług w sytuacjach określonych przepisami powstaje z mocy prawa i dopiero potem następuje jego zaksięgowanie a następnie powiadomienie dłużnika - a więc ani zaksięgowanie, ani powiadomienie nie są czynnościami kreującymi dług celny.
W nawiązaniu do przytoczonych wyżej okoliczności, w ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że wskazane w art. 29 ust.13 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie "należne" cło dotyczy cła wymagalnego /tj. według strony skarżącej określonego w prawidłowo doręczonej decyzji/, bo skoro obydwa zobowiązania tj. w zakresie długu celnego i podatku powstają z mocy prawa w jednakowym czasie a jedynie ich wysokość może być w późniejszym czasie korygowana, to organ celny będący równocześnie organem podatkowym może albo w jednakowym albo w różnym czasie może te zobowiązania określać. W niniejszej sprawie organy powołały się na decyzje wydane w przedmiocie długu celnego, które istotnie nie były jeszcze wówczas doręczone skarżącej spółce / jeśli chodzi o decyzje "celne" organu I instancji/ a więc ze względu na uregulowanie zawarte w art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 8 poz. 60 z 2005r. z późn. zm./ nie były jeszcze wiążące, jednakże - jak wynika ze wskazanych wyżej dat doręczeń decyzji organu II instancji w przedmiocie długu celnego oraz dat wydania decyzji w przedmiocie podatku – w dacie wydania decyzji podatkowych przez organ II instancji, decyzje w przedmiocie długu celnego były decyzjami ostatecznymi. Wynik postępowania podatkowego w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu pozostaje - jak wskazano wyżej - w ścisłej zależności od wyniku postępowania w przedmiocie należności celnych. Te względy przesądziły m.in. o uprawnieniu naczelnika urzędu celnego do prowadzenia jednego postępowania kończącego się decyzją wymierzającą należność celną w prawidłowej wysokości i – równocześnie – określającą kwotę podatku od towarów i usług w imporcie albo postępowań równoległych kończących się odrębnymi decyzjami w zakresie każdego z tych zobowiązań. Poprawnie w badanych sprawach podatkowych przyjęto za podstawę opodatkowania wartość celną towaru zadeklarowaną w wymienionych na wstępnie zgłoszeniach celnych powiększoną o należne cło określone w ostatecznych decyzjach wydanych w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego. Właściwie zastosowano także stawki podatku od towarów i usług tj. 7% w stosunku do odzieży niemowlęcej oraz 22% w stosunku do odzieży damskiej i męskiej - w oparciu o art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r.w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług w imporcie /Dz.U. nr 87 poz. 826 z późn. zm./.
Nie mogą w granicach rozpoznawanej sprawy podlegać badaniu przez Sąd sformułowane w skardze zarzuty wymierzone w legalność decyzji, jakie Dyrektor Izby Celnej wydał w sprawach długu celnego. Te bowiem argumenty podlegać mogą badaniu wyłącznie w postępowaniach sądowych objętych sygn. akt I SA/Rz 769-772/07, 773-776/07, 765-768/07. Skarżąca spółka pominęła okoliczność, iż w postępowaniu w sprawie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, orzekający organ jest związany własnymi ustaleniami co do elementów stosunków z zakresu prawa celnego ustalonych w toku równolegle prowadzonego postępowania celnego. Z tych też względów w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług organ podatkowy nie może ponownie dokonywać oceny elementów ukształtowanego już stosunku z zakresu prawa celnego, w tym także badać poprawności zastosowanej stawki celnej, poprawności postępowania dowodowego w sprawie celnej oraz dopuszczalności oparcia się przez orzekający organ na informacjach uzyskanych od władz celnych obcych państw w zakresie wyników weryfikacji dowodów pochodzenia w postaci deklaracji na fakturach (dowodów korzystania przez towar z preferencyjnej, zerowej, stawki celnej). Przy odmiennym założeniu mogłoby dojść do ponownego załatwienia sprawy z zakresu długu celnego w odrębnej decyzji wydanej w postępowaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu, organ rozstrzygający sprawy podatku od towarów i usług nie był zobowiązany do formalnego "włączania" materiału dowodowego spraw celnych, aby móc powoływać się na skutki wymierzenia należności celnych w wysokości wyższej niż pierwotnie zadeklarowana w zgłoszeniach. Poprawnie zatem przytoczono w zaskarżonych decyzjach rezultaty postępowań w sprawach celnych, nie dopuszczając się naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Z naprowadzonych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm./ oddalił skargi jako nieuzasadnione.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło