II SA/Wa 1499/07
WyrokWSA w Warszawie2008-01-24
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej może ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli lokal ten został nabyty do majątku osobistego jego małżonka?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej nie może ubiegać się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli lokal ten został nabyty do majątku osobistego jego małżonka, a nie do majątku funkcjonariusza. Pomoc finansowa ma rekompensować wydatki poniesione przez strażaka na cel mieszkaniowy, a nabycie lokalu do majątku osobistego małżonka wyklucza spełnienie tej przesłanki.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wskazując na lokal nabyty przez jego małżonkę do jej majątku osobistego. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że lokal nie został nabyty przez funkcjonariusza, a także nie spełnia norm powierzchniowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że jest uprawniony do pomocy, a posiadanie lokalu przez małżonka nie wyklucza jego przyznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego: - oddala skargę
Małżonka funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej – D. S. w dniu 12 sierpnia 2005 r. umową notarialną nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w domu wielomieszkaniowym przy ul. [...] w B. należącym do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, przy czym nabycia tego prawa dokonała do swojego majątku osobistego. Następnie umową notarialną z dnia 5 października 2005 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa ustanowiła odrębną własność powyższego lokalu i przeniosła własność tego lokalu wraz z udziałami we wspólnych częściach budynku, urządzeń i gruntu na D. S., która własność tę przyjęła do swojego majątku osobistego.
R. S. w dniu 15 grudnia 2006 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wskazując na powyższe akty notarialne. We wniosku podał powierzchnię nabytego lokalu - 38,10 m2 i oświadczył, że w lokalu tym zamieszka od 27 grudnia 2006 r. wraz z żoną i trójką dzieci.
Podlaski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., na podstawie art. 80 ust. 1, art. 81, i art. 83 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez strażaków PSP (Dz. U. Nr 241, poz. 2034), odmówił przyznania przedmiotowej pomocy, uzasadniając swoje stanowisko tym, że wymieniona pomoc finansowa, wobec faktu uzyskania mieszkania do majątku osobistego D. S., faktycznie byłaby przyznana małżonkowi strażaka, a nie strażakowi w służbie stałej.
Skarżący odwołał się do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, który po rozpatrzeniu sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny PSP, wskazując na art. 33 pkt 10 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego podzielił pogląd wyrażony przez Komendanta Wojewódzkiego PSP w B., iż nabycie przedmiotowego lokalu do majątku osobistego małżonki funkcjonariusza wyklucza przyznanie takiemu funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W tym stanie faktycznym organ uznał, iż funkcjonariusz nie nabył przedmiotowego lokalu w rozumieniu przepisu art. 80 ust. 1 ustawy prgamatycznej.
Nadto Komendant Główny PSP wskazał na dodatkową przesłankę uniemożliwiającą spełnienie żądania. Z treści art. 74 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że R. S. przysługuje lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej co najmniej odpowiadającej przysługującym strażakowi normom zaludnienia określonych w § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, poz. 2035). Otóż, zdaniem organu, uzyskany przez małżonkę funkcjonariusza lokal mieszkalny nie odpowiada normom mieszkaniowym określonym w tym rozporządzeniu. Z informacji uzyskanej od [...] Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, iż lokal nr [...] położony w budynku przy ulicy [...] posiada 21,9 m2 łącznej powierzchni mieszkalnej pokoi. Tymczasem funkcjonariuszowi (zgodnie z rozporządzeniem) przysługuje lokal o łącznej powierzchni pokoi od 35 m2 do 50 m2. Zatem przedmiotowy lokal nie zapewnia funkcjonariuszowi odpowiedniej powierzchni mieszkalnej według przysługujących mu norm. Zajmując tak mały lokal, funkcjonariusz w dalszym ciągu miałby prawo do ubiegania się o lokal zgodny z normami zaludnienia, natomiast udzielona, zgodnie z wnioskiem, pomoc finansowa nie spełniłaby funkcji zastępczej w stosunku do uprawnienia funkcjonariusza do uzyskania lokalu odpowiadającego wyżej wskazanym normom .
Od powyższej decyzji Komendanta Głównego PSP R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił naruszenie przepisów art. 80 ustawy pragmatycznej oraz art. 6, art. 10, art. 35 § 3 i art. 107 § 3 Kpa. W uzasadnieniu skargi podniósł, że jest uprawniony do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz, że przepis art. 81 ustawy Państwowej Straży Pożarnej stawia na równi ewentualne posiadanie lokalu mieszkalnego przez strażaka, jak i jego małżonka. Pomoc finansowa określona w art. 80 ustawy jest niezależna od powierzchni uzyskanego lokalu i dlatego przepisy art. 74 oraz art. 75 ustawy nie mają w tej sprawie zastosowania. Zarzucił także naruszenie interesu prawnego skarżącego poprzez bezpodstawne uniemożliwienie skorzystania z ustawowych uprawnień - przyznanych strażakowi PSP - do pomocy finansowej na określone ustawą cele mieszkaniowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo funkcjonariusza do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym może być realizowane, zgodnie z treścią ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w różnych formach (najem lokalu mieszkalnego, zakup własnego lokalu lub wybudowanie domu mieszkalnego). Jednakże nie każda z tych form objęta jest pomocą finansową określoną w art. 80 ustawy pragmatycznej i przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez strażaków PSP.
Już ta wstępna uwaga wskazuje na bezzasadność tych zarzutów skargi, które nawiązują do konstrukcji art. 81 ustawy pragmatycznej.
Regulacja art. 80 ustawy, jakkolwiek stanowi w istocie konsekwencję niezrealizowania przez organ w naturze prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego i jest niejako namiastką tego prawa, to jednak rządzi się ona własną konsekwentną logiką.
Zgodnie z treścią ustępu 1 omawianego przepisu, pomoc finansową ustawodawca ograniczył jedynie do uzyskania lokalu mieszkalnego lub domu, pod warunkiem istnienia uprawnienia funkcjonariusza do uzyskania od organu lokalu mieszkalnego i niezrealizowania tego uprawnienia przez organ. Skarżący, co w niniejszej sprawie jest niesporne, warunek ten oczywiście spełnia. W przepisie tym nie chodzi o przyznanie funkcjonariuszowi środków finansowych na każdy lokal (dom mieszkalny), ale przyznanie środków, których celem będzie częściowa rekompensata poniesionych wydatków przez strażaka na uzyskanie mieszkania, lub wydatków, które na ten cel będzie ponosił w przyszłości (np. spłata kredytu budowlanego, itp.). Tak więc po stronie funkcjonariusza musi występować wydatek już poniesiony albo który wkrótce zostanie przez niego ponoszony na cel mieszkaniowy. Za taką wykładnią przepisu przemawia praktyka nieprzyznawania pomocy finansowej na mieszkanie uzyskane w drodze darowizny czy spadkobrania, albowiem brak tu wydatku poniesionego przez strażaka, bezpośrednio związanego z uzyskanym mieszkaniem (lokalem, domem mieszkalnym).
Nabycie w drodze umowy kupna-sprzedaży przez funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu i późniejsze przeniesienia na jego rzecz przez spółdzielnię odrębnej własności tego lokalu wraz z innymi prawami z tą nieruchomością związanymi, wypełnia dyspozycję art. 80 ust. 1 ustawy pragmatycznej, o ile własność spółdzielczego prawa do lokalu lub własność tego lokalu w rezultacie powyższych czynności prawnych będzie przysługiwać temu funkcjonariuszowi (prawo własności lokalu, bądź własność, a także jakakolwiek forma współwłasności tych praw).
W przedmiotowej sprawie funkcjonariusz nie uzyskał żadnego prawa własności, czy współwłasności do przedmiotowego lokalu.
Jak to wynika z treści obu aktów notarialnych, prawa takie nabyła wyłącznie małżonka funkcjonariusza i to zaliczając je do swojego majątku osobistego (dawniej majątek odrębny). Mocą powyższych aktów notarialnych oświadczyła, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nabyła do majątku osobistego, gdyż środki na zakup tego prawa pochodziły ze sprzedaży innego mieszkania stanowiącego jej majątek osobisty (niewchodzący do wspólności małżeńskiej ustawowej). Dalsze przekształcenie tego prawa spółdzielczego w odrębną własność lokalu i jego przeniesienie przez spółdzielnię na małżonkę funkcjonariusza również (w konsekwencji wcześniejszego nabycia spółdzielczego prawa do lokalu do jej majątku osobistego) dokonało się do majątku osobistego małżonki funkcjonariusza.
Zastosowanie w niniejszej sytuacji przez organ art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest tu prawidłowe, wynika wprost z treści obu aktów notarialnych. Przeniesienie z kolei takiego stanu faktycznego na grunt przepisów art. 80 ust. 1 ustawy pragmatycznej wskazuje na konieczność odmowy przyznania pomocy finansowej, albowiem, w rozumieniu tego przepisu, funkcjonariusz nie uzyskał przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
W tym stanie faktycznym sprawy dalsze wywody organu, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do powierzchni przedmiotowego lokalu, wobec braku spełnienia przez funkcjonariusza wyżej opisanej przesłanki nabycia lokalu są tu zbędne, jakkolwiek wzmacniają jedynie argumentację organu.
W takim stanie faktycznym sprawy zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Oba organy prawidłowo rozpatrzyły przedmiotową sprawę i prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz prawny. Zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie są zasadne, poza opieszałym rozpatrzeniem sprawy, jednakże fakt ten nie ma istotnego znaczenia dla wyniku rozstrzygnięcia sprawy.
Dlatego też, z przytoczonych wyżej powodów, na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło