I SA/Wa 1743/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie : WSA Jolanta Rudnicka Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. G. i T. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania M. i T. G., od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] wpisującej do rejestru zabytków budynek mieszkalny, wybudowany w II połowie XIX w, położony w W. przy ul. [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków budynek mieszkalny, wybudowany w II połowie XIX w, położony w W. przy ul. [...], a także otoczenie w/w zabytkowego budynku w granicach działki nr ew. [...] z obrębu [...] w celu ochrony wartości widokowych oraz ochrony przed oddziaływaniem szkodliwych czynników zewnętrznych. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi pozostałość terenu dawnego Folwarku [...] wydzielonego w k. XIX w. z Dóbr [...], a położony w jej obszarze dom jest obecnie jedynym zachowanym budynkiem z zespołu historycznych zabudowań. W ocenie organu budynek ten odpowiada definicji legalnej zabytku zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.), z uwagi na zachowane wartości artystyczne oraz historyczne – jako unikalny przykład stosunkowo dobrze zachowanej, oryginalnej substancji zabytkowej architektury ziemiańskiej II poł. XIX w. Nie zgadzając się z niniejszą decyzją M. i T. G. – właściciele nieruchomości przy ul. [...] złożyli odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a także naruszenie prawa materialnego poprzez wpisanie do rejestru zabytków budynku nie będącego dziełem architektury i budownictwa, w bardzo złym stanie technicznym. Rozpoznając niniejsze odwołanie, decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z powinnością organów ochrony zabytków oraz doktryną konserwatorską. Organ podkreślił, iż organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję dysponował stosownym materiałem dowodowym, potwierdzającym wystarczające wartości zabytkowe przedmiotowej kamienicy. Otóż z wniosków końcowych specjalistycznej opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji z dnia 7 listopada 2005 r., dotyczącej oceny wartości zabytkowych tej nieruchomości z uwzględnieniem stanu zachowania budynku, wynika, iż przedmiotowy budynek wraz z działką przy ul. [...] ma wartość historyczną, artystyczną – architektoniczną i naukową, a w związku z powyższym w pełni uzasadnione jest wpisanie przedmiotowego obiektu do rejestru zabytków. Odnosząc się do zarzutu, podniesionego w odwołaniu, dotyczącego nierozpatrzenia przez organ pierwszej instancji całego materiału dowodowego sprawy, organ uznał, iż jest on bezzasadny, gdyż stronom wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu tej sprawy. Ponadto – wbrew twierdzeniom skarżących - organ pierwszej instancji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia odniósł się do wykonanej na zlecenie właścicielki nieruchomości opinii konserwatorsko – budowlanej, opracowanej w maju 2002 r., czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "c" powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące w szczególności dziełami architektury i budownictwa. W związku z powyższym zły stan zachowania obiektu nie stanowi przeszkody do dokonania wpisu do rejestru zabytków. Ponadto zdaniem organu, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z treścią art. 4 pkt 2 i 3, mówiącego, iż ochrona zabytków polega w szczególności na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań, mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż obecni właściciele budynku podejmują działania zmierzające do jego wyburzenia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. i T. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7 , 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy całości materiału dowodowego oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit "c" powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez nieuwzględnienie faktu, że przedmiotowy obiekt nie może być uznany za dzieło architektury czy budownictwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki ustawowe umożliwiające wpisanie tego obiektu do rejestru zabytków przy uwzględnieniu jego zniszczenia i bardzo złego stanu technicznego, jak również przy wydawaniu decyzji naruszono przepisy procedury administracyjnej, poprzez rozpatrzenie sprawy w sposób bardzo jednostronny, z pominięciem części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, naruszając tym samym słuszny interes strony. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd w pełni podziela stanowisko organów odnośnie faktu, że uzasadnione jest wpisanie przedmiotowego budynku do rejestru zabytków. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ww. ustawy zabytkiem nieruchomym jest nieruchomość, jej cześć lub zespół nieruchomości będących dziełem człowieka lub związanych z jego działalnością i stanowiących świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Przy czym stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. "c" powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące w szczególności dziełami architektury i budownictwa. Wniosek zaś, iż z przyczyn techniczno-ekonomicznych najwłaściwsza byłaby rozbiórka, nie może przesądzać o utracie wartości zabytkowej obiektu. Dopiero sytuacja, kiedy zabytek uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru (art. 13 tej ustawy.). W przedmiotowej sprawie uznanie przedmiotowego budynku za spełniający definicję zabytku, nastąpiło po zasięgnięciu opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji dotyczącej oceny wartości zabytkowych tej nieruchomości z uwzględnieniem stanu zachowania budynku. Z opinii tej wynika, iż przedmiotowy budynek wraz z działką przy ul. [...] ma wartość historyczną, artystyczną – architektoniczną i naukową, a w związku z powyższym w pełni uzasadnione jest wpisanie przedmiotowego obiektu do rejestru zabytków. Natomiast z opinii budowlano-konstrukcyjnej sporządzonej w dniu 10 maja 2006 r. przez mgr inż. A. K. wynika, że uszkodzenia budynku nie stanowią zagrożenia dla samego obiektu. Nie można zatem w żadem sposób negować wartości historycznej budynku. Dysponując bowiem takimi jednoznacznym ustaleniami biegłych organ był zdaniem Sądu zobowiązany do wpisania przedmiotowego budynku do rejestru zabytków. Przy tym, jak zostało to stwierdzone wyżej, zły stan budynku nie stanowi żadnej przeszkody do wpisania budynku do rejestru zabytków. W zasadzie między innymi temu powinna służyć ochrona zabytków tj. narzucaniu szczególnej ochrony zaniedbanych i podniszczonych zabytków, których stan się pogarsza, aby zapobiec ich całkowitemu zniszczeniu. W trakcie prowadzonego postępowania zachowana została przewidziana w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz Kodeksie postępowania administracyjnego opisana wyżej procedura oraz uprawnienia strony skarżącej. Nie można zatem zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia prawa uzasadniającego jej uchylenie. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.