II SA/Łd 1098/07
WyrokWSA w Łodzi2008-01-25
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania świadczeniobiorcy, przy jednoczesnym braku zmian mających wpływ na samo prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, uzasadnia uchylenie ostatecznej decyzji przyznającej ten zasiłek w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznając pobrane świadczenie za nienależnie pobrane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania świadczeniobiorcy, przy braku innych zmian mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, nie stanowi podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej ten zasiłek w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zmiana właściwości miejscowej organu wypłacającego świadczenie nie powoduje, że świadczenie jest nienależnie pobrane, jeśli nadal istnieją przesłanki do jego otrzymania. Ponadto, organ odwoławczy nie uzyskał wyraźnej zgody strony na niekorzystną zmianę decyzji, co jest wymagane w przypadku uchylenia ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi uchylającą ostateczną decyzję przyznającą A.B. zasiłek pielęgnacyjny. Organ I instancji uchylił decyzję, uznając, że zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania skarżącej od dnia 23 marca 2006 r. powoduje, iż zasiłek pobierany po tej dacie jest świadczeniem nienależnie pobranym. Kolegium Odwoławcze podtrzymało to stanowisko. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując uznanie zasiłku za nienależnie pobrany i podnosząc brak właściwego pouczenia o obowiązku informowania o zmianie miejsca zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
II SA/Łd 1098/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 pkt 11, art. 16, art. 23 ust. 2, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) uchylił decyzję ostateczną Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] [...] przyznającą A.E. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł na okres od 1 września 2006r. do bezterminowo.
Uzasadniając organ przytoczył treść art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabywa prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Następnie wyjaśnił, iż w dniu 20 lipca 2007r. A.E. dostarczyła poświadczenie o zmianie miejsca zameldowania z Urzędu Gminy W. Podniósł, iż zgodnie art. 23 ust. 2 wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Natomiast w myśl art. 3 pkt 11 w/w ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne. Reasumując organ podkreślił, iż mając na uwadze obowiązujące przepisy i zmianę miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, zasadne było uchylenie w całości decyzji przyznającej stronie zasiłek pielęgnacyjny.
W odwołaniu A.B. (z domu E.) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że zasiłek pielęgnacyjny wypłacany w okresie od 1 kwietnia 2006r. do 31 lipca 2007r. był zasiłkiem należnym stronie. Podkreśliła, iż powyższa decyzja pozbawia ją należnego zasiłku, jednocześnie powoduje uznanie, że zasiłek pobrany w okresie od 1 kwietnia 2006r. do 31 lipca 2007r. był jej nienależny co skutkować będzie koniecznością zwrotu zasiłku pobranego za ten okres.
Uzasadniając postawione wnioski strona opisała swoją sytuację rodzinną i zdrowotną, skupiła się na wykazaniu, iż skoro zasiłek pielęgnacyjny jest wypłacany z budżetu Państwa to bez wpływu na wypłatę świadczenia winna być zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania. Zarzuciła, iż nie została pouczona o obowiązku informowania organu o zmianie miejsca zamieszkania a jedynie o tym, iż zasiłek został jej przyznany w związku z niepełnosprawnością i utrata ważności orzeczenia o niepełnosprawności może prowadzić do utraty prawa do zasiłku. Powyższe okoliczności, zdaniem strony, doprowadzą do wszczęcia postępowania zmierzającego do zobowiązania jej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia a takie działanie będzie godziło w nią jako osobę niepełnosprawną, nieporadną i niewłaściwie pouczoną przez organ w zakresie jej prawa i obowiązków.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1999r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 3 pkt 11, art. 16 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1 i ust. 2, art. 23 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W pierwszej części uzasadnienia organ przytoczył stanowisko zajmowane przez Prezydenta Miasta oraz argumentacje odwołania strony. Następnie przedstawił poczynione ustalenia faktyczne, z których wynika, iż A.B. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 18 lipca 2001r. na stałe. Wobec powyższego rozpatrując wniosek strony z dnia 10 sierpnia 2005r. o przyznanie zasiłku decyzją z dnia [...] przyznane zostało Pani B. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, na okres od 1 września 2005r. do bezterminowo. Kolejną decyzją z dnia [...] zwiększył kwotę przyznanego świadczenia do 153 zł miesięcznie na okres od 1 września 2006r., również bezterminowo. Natomiast w dniu 20 lipca 2007r. strona złożyła w organie poświadczenie o zmianie miejsca zameldowania z Urzędu Gminy W., wskazujące na zmianę miejsca zamieszkania z dniem 23 marca 2006r. a okoliczność ta miała wpływ na sytuację strony. Dalej organ odwoławczy przywołał przepisy będące podstawą przyznania stronie zasiłku tj. art. 16 ust. 1 -3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podkreślił, iż niewątpliwie strona była uprawniona do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, potwierdzeniem czego jest wydanie decyzji z dnia [...]. Następnie zaś zwiększono kwotę zasiłku do 153 zł, zgodnie z §6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, na mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].
Nie kwestionując uprawnienia strony do zasiłku organ wyjaśnił, iż w związku z dostarczeniem przez stronę oświadczenia o zmianie miejsca zamieszkania i zameldowania z dniem 23 marca 2006r. organ uchylił z dniem [...] decyzję z dnia [...] a organ odwoławczy uznał za prawidłowe takie rozstrzygnięcie.
Dalej organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że w chwili orzekania, w sprawie zakończonej uchyloną decyzją z dnia [...], organ nie miał wiedzy o zmianie miejsca zamieszkania i zameldowania strony. Natomiast w świetle art. 3 pkt 11 oraz art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach oznacza to, że Pani B. utraciła z dniem 31 marca 2006r. prawo do pobierania zasiłku, stąd pobierany po tym dniu zasiłek należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane, gdyby bowiem organ I instancji miał wiedzę o zmianie miejsca zamieszkania nie mógłby przyznać stronie zasiłku bezterminowo. W tej sytuacji uzasadnione było uchylenie w całości decyzji z dnia [...] gdyż strona nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Kolegium wyjaśniło, iż sformułowanie "nienależnie pobrane" nie oznacza, że Pani B. nie przysługiwało w dacie orzekania ustawowe prawo do zasiłku. Z powoływanych przepisów wynika jednak, iż zasiłek przyznaje organ do tego uprawniony, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Podkreśliło nadto, iż bezspornym jest, że A.B. nie zastosowała się do pouczenia umieszczonego pod oświadczeniem do wniosku o przyznanie zasiłku z dnia 10 sierpnia 2005r., z którego wynika zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało pobraniem zasiłku za okres, gdy strona mieszkała i była zameldowana już w W. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż choć zasiłek wypłacany jest z budżetu Państwa to o jego przyznaniu musi orzec organ właściwy, a w odniesieniu do Pani B. organem takim jest Wójt Gminy W.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreśliła, iż w wyniku wydania spornej decyzji obowiązana będzie zwrócić nienależnie pobrany zasiłek, w sytuacji gdy uprawniona była do otrzymania przedmiotowego świadczenia. Podtrzymała stanowisko, iż zasiłek jest wypłacany z budżetu Państwa a ponadto karta do bankomatu, jaką otrzymała po przyznaniu zasiłku jest aktywna na terenie całej Polski, zdaniem strony okoliczności te przemawiają za uznaniem, iż pobrany zasiłek nie był zasiłkiem nienależnie pobranym i po zmianie miejsca zamieszkania i zameldowania nadal mogła pobierać świadczenia. Skupiła się także na wykazaniu, iż nie została pouczona o obowiązku powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania a jedynie o wyjeździe poza granice kraju. Zdaniem strony brak takiego pouczenia naraził ją na straty i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji błędnych działań organów. Tym bardziej, iż obecnie zobowiązana będzie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia a nie może obecnie zwrócić się do MOPS w W. o przyznanie wstecznego zasiłku na okres od 1 kwietnia 2006r. do 31 lipca 2007r.
W uzupełnieniach skargi skarżąca podtrzymała wnioski i argumentację zawarte w skardze.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniło, iż zarówno w decyzji z dnia [...] jak i w decyzji z dnia [...] zamieszczone było prawidłowe pouczenie. Organ powtórzył, iż z uwagi na to, że strona nie poinformowała organu o zmianie sytuacji osobistej i miejsca zamieszkania, organ I instancji zobowiązany był ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję zgodną z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym określonym w przepisie art. 32 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Z treści art. 32 w/w ustawy wynika uprawnienie do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, uznać więc należy, że w sytuacjach ściśle opisanych w powołanej normie prawnej, przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 154 i art. 155 Kpa (por. wyrok WSA z dnia 22 lutego 2006r., sygn.akt I SA/Wa 2164/05, publ. System Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 219997). Organ właściwy może tylko wówczas wzruszyć decyzję ostateczną, gdy wykaże alternatywnie, iż uległa zmianie sytuacja rodzinna zainteresowanego, uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny zainteresowanego, w stosowanym postępowaniu ustalono, że zainteresowany pobrał świadczenie nienależnie. W niniejszej sprawie organ argumentował, iż uchylenie decyzji z dnia [...] przyznającej stronie zasiłek była okoliczność, iż skarżąca nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Jak wynika z akt administracyjnych uchyloną decyzją został stronie przyznany zasiłek w powiększonej kwocie 153 zł na okres od 1 września 2006r. do bezterminowo. Natomiast w dniu 20 lipca 2007r. strona złożyła w organie oświadczenie, z którego wynika, iż wyszła za mąż, zmieniła miejsce zamieszkania, prosi o wstrzymanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego i przesłanie całej dokumentacji do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., gdzie obecnie mieszka. Skarżąca załączyła zaświadczenie Urzędu Gminy W., z którego wynika, iż od dnia 23 marca 2006r. jest zameldowana na pobyt stały w miejscowości L. Organ ustalił, iż wobec zmiany miejsca zamieszkania z dniem 23 marca 2006r. świadczenia pobierane po tej dacie należy zakwalifikować do świadczeń nienależnie pobranych co z kolei uprawnia do zastosowania trybu z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wywiódł, iż gdyby organ I instancji posiadał wiedzę o zmianie miejsca zamieszkania strony przed wydaniem decyzji z dnia [...] wówczas takiej decyzji nie wydałby z uwagi na obowiązujący tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń, z zgodnie z którym ustalenie prawa do świadczenia oraz ich wypłata następuje na wniosek strony złożony do urzędu gminy lub miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania strony (art. 3 pkt 11 oraz art. 23 ust. 2 powoływanej ustawy.
Analiza ustalonego na podstawie akt sprawy stanu faktycznego sprawy, w świetle obowiązujących przepisów prawa nie pozwala na podzielenie stanowiska organu. Organ przyjął, iż świadczenia pobrane przez stronę po 23 marca 2006r. są świadczeniami nienależnie pobranymi gdyż wypłacał je organ niewłaściwy miejscowo. Abstrahując od badania przesłanek, których spełnienie pozwala na uznanie, iż świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym, a wymienionych w art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy jedynie podnieść, iż świadczenia wypłaconego skarżącej nie można zakwalifikować do świadczeń nienależnie pobranych. Organ dowolnie zinterpretował zaistniałą w sprawie zmianę miejsca zamieszkania. Fakt, iż zmienił się organ uprawniony do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego nie powoduje, iż zasiłek, jaki strona pobierała od dnia 23 marca 2006r. jest zasiłkiem nienależnie pobranym. Tym bardziej, iż począwszy od dnia przyznania zasiłku do teraz strona nadal spełnia przesłanki z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie, których przyznane jej zostało prawo do zasiłku. Nie można podzielić stanowiska organu, iż świadczenie wypłacone stronie jest świadczeniem nienależnie pobranym, ponieważ z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania zmienił się organ właściwy w sprawie, tym bardziej, że organ powołuje się na przepisy ustawy regulujące tryb wnioskowania o przyznanie prawa do świadczenia. Wówczas rzeczywiście zgodnie z art. 3 pkt 11 w związku z art. 23 ust. 2 powoływanej ustawy, strona winna zwrócić się do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, jednakże wymóg ten dotyczy składania wniosku o świadczenia. Natomiast w niniejszej sprawie skarżącej zostało przyznane przedmiotowe świadczenie bezterminowo i nie zaszły żadne okoliczności powodujące jego utratę, która z kolei mogłaby uzasadniać uznanie, iż świadczenie zostało nienależnie pobrane. Trudno przyjąć, iż po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia do organu właściwego, zgodnie z art. 3 pkt 11 i art. 23 ust. 2 powoływanej ustawy, strona nie mogłaby przenieść się do innego miasta gdyż wówczas utraciłaby prawo do zasiłku co skutkowałoby obowiązkiem zwrotu świadczeń wypłaconych do końca miesiąca, w którym miała miejsce wyprowadzka, jako świadczeń nienależnie pobranych. Sytuacja taka godziłaby w prawa podmiotu uprawnionego, w sytuacji, gdy nie zaistniały żadne zmiany mające wpływ na samo prawo do świadczenia, które powodowałyby, iż strona pobierała świadczenie a nie była do tego uprawniona. W niniejszej sprawie zmianie uległa wyłącznie właściwość miejscowa organu uprawnionego do wypłaty świadczenia.
Zwrócić należy również uwagę, iż organy nie uzyskały zgody skarżącej na zmianę decyzji, która to zmiana niewątpliwie była dla niej niekorzystna, zatem wywodząc a contrario z ust. 1a art. 32 powoływanej ustawy, konieczne było posiadanie takiej zgody. W aktach administracyjnych brak dokumentu, który można by utożsamić z taką zgodą. Organy wywiodły ją wyłącznie z oświadczenia złożonego do organu I instancji w dniu 20 lipca 2007r., w którym oświadczyła, iż wyszła za mąż, zmieniła miejsce zamieszkania, prosi o wstrzymanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego i przesłanie całej dokumentacji do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., gdzie obecnie mieszka. Domniemanie, z takiego sformułowania przedmiotowego pisma, zgody na niekorzystną dla skarżącej zmianę decyzji jest zbyt daleko idące ze strony organu, który powinien zwrócić się do strony z wyraźnym zapytaniem w tym zakresie. Nie jest bowiem prawnie dozwolona dowolna interpretacja stanowiska strony postępowania.
Na marginesie rozważań wyjaśnić również trzeba, iż strona na mocy art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych była zobowiązana do niezwłocznego informowania organu wypłacającego świadczenie o wszelkich zmianach w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Jednakże jak już zostało wykazane, zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania, przy bezspornym, niekwestionowanym przez organ prawie do zasiłku pielęgnacyjnego, nie stanowi okoliczności mającej wpływ na prawo do tego zasiłku. Ustawodawca w powołanym przepisie wskazał wprost, iż zmiana ma mieć wpływ na prawo do świadczenia, zatem musi być to zmiana powodująca np. całkowitą utratę prawa do zasiłku, czy konieczność skrócenia czasookresu wypłaty. Przy czym zgodzić się należy z organami, iż strona powinna zawiadomić o zmianie miejsca zamieszkania, o konieczności powiadamiania o takich zmianach była pouczona przy składaniu wniosku o zasiłek, jednak brak takiego zawiadomienia nie może prowadzić do uznania, iż miała miejsce zmiana skutkująca utratą prawa do zasiłku, zmianie uległ wyłącznie organ właściwy do wypłaty świadczenia już przyznanego i nadal przysługującego. Problem zaistniały w sprawie ma bardziej w ocenie Sądu charakter techniczny związany z podmiotem wypłacającym świadczenie, a nie odnosi się do przysługującego prawa do świadczenia wypłacanego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W toku kontroli zaskarżonych decyzji Sąd dopatrzył się również uchybień przepisów proceduralnych, w szczególności przepisów art. 11 i art. 107 §3 Kpa. Organy powinny skupić się na najważniejszych aspektach sprawy, nie jest bowiem konieczne powoływanie szeregu przepisów prawa materialnego, w sytuacji gdy wyłącznie część z nich znajduje zastosowanie w sprawie. Konieczna jest natomiast analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego i jego rozważenie, ustosunkowanie się do niego w świetle mających zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art.11 kpa), winno umożliwiać organom nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, dlatego też uzasadnienie winno zawierać m.in. prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001r., sygn.akt II SA 1095/00, LEX Nr 53441; wyrok NSA z dnia 26 maja 1981r., sygn.akt SA 810/81, publ. ONSA 1981/1/4 ).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien dokładnie wyjaśnić wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważyć ich ocenę w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wywiedzione stanowisko uzasadnić zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa, przy uwzględnieniu wszystkich powyższych uwag. Nadto rozważyć możliwość zastosowanie przepisu art. 50 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który reguluje kwestię zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne wskutek zmiany sytuacji osoby otrzymującej świadczenie.
Mając powyższe na uwadze jak i fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. zostały wydane z naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c i art. 135 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.
A.R.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło