II SA/Rz 577/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia (...) Nr (...) Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r.[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ] /SKO ]/ utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. /GOPS w W./ z dnia [...] grudnia 2006 r., GOPS [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku i dodatków do zasiłku dla K. L. zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] października 2006 r., [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji Kierownika GOPS w W. wynikało z tego, że decyzja ta jest zgodna z prawem. W szczególności organ podkreślił, że niezależnie od samej zasadności wznowienia postępowania, w sprawie mogła zapaść tylko decyzja odmawiająca wznowienia, gdyż w realiach rozpoznawanej sprawy nie byłoby podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia[...] października 2006 r. [...]. Stanowisko takie wynika, zdaniem SKO z analizy wskazanej przez odwołującego przesłanki wznowienia. Powołanie się przez K. L. na nowy dowód jako okoliczność nieznaną organowi, a uzasadniającą wznowienie jest działaniem chybionym. Przedstawiana jako ten dowód umowa dzierżawy nie miała wpływu na ustalenie dochodu rodziny jak podstawy ustalenia zasiłku rodzinnego, zatem ta okoliczność była bez znaczenia dla rozstrzygnięcia odmawiającego ustalenia zasiłku rodzinnego, a to oznacza, że nie mogła prowadzić do skutecznego wznowienia postępowania. Przy takiej argumentacji własnego stanowiska SKO uznało odwołanie K. L. za niezasadne. Z decyzją SKO nie zgodził się K. L. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił decyzji naruszenie art. 147 § 1 k.p.a. przez przyjęcie błędnej wykładni tego przepisu, uznającej poprawność liczenia terminu do złożenia podania o wznowienie w sposób, który prowadzi do upływu 1 miesięcznego terminu jeszcze przed wszczęciem postępowania wznowieniowego. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 146 § 2 k.p.a. przez nieuzasadnione i przedwczesne przyjęcie, że na skutek wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca decyzji ostatecznej. Wreszcie skarżona decyzja pozostaje zdaniem skarżącego w sprzeczności z art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 139, z 2006 r., poz. 992/. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący przyjmuje, że mają one walor rażących i z tego powodu wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie w całości. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie przedstawiając argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami podstawą prawną ani formułowanym przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga K. L. zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela zarzut w niej podniesiony wskazujący na naruszenie art. 146 § 2 k.p.a. oraz art. 147 § 1 k.p.s.a Zdaniem Sądu naruszenia te muszą być ujmowane jak kwalifikowany typ naruszeń prowadzący do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Stanowisko Sądu znajduje oparcie w istniejącej regulacji odnoszącej się do wznowienia postępowania, zatem utrzymanie w mocy przez SKO decyzji, która te reguły narusza jest niezrozumieniem obowiązującej w tej materii regulacji. Podkreślić należy, że skarżona decyzja odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydana została po wznowieniu postępowania. Akta sprawy potwierdzają, że w dniu [...] listopada 2006 r. Kierownik GOPS w W. wydał postanowienie wznawiające postępowanie zakończone decyzją własną z dnia [...] października 2006 r. Sąd pomija w tym miejscu tryb wydania postanowienia, choć należałoby w uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia jednoznacznie wykazać, że spełnione są przesłanki z art. 148 k.p.a. Jeżeli jednak wznowiono postępowanie na żądanie strony to po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego należało je zakończyć. W zasadzie powinno to nastąpić przez wydanie decyzji merytorycznej, opartej o treść art. 151 k.p.a. W niektórych sytuacjach mogłaby wchodzić w rachubę decyzja umarzająca postępowanie, wznowieniowe, aczkolwiek ten sposób zakończenia postępowania wznowieniowego jest traktowany jako kontrowersyjny. W żadnym razie wszczęte postępowanie wznowieniowe nie może być zakończone odmową wznowienia postępowania. Bez jakiejkolwiek analizy takie połączenie obu instytucji jest alogiczne. Zatem skarżona decyzja nigdy nie mogła pojawić się we wznowionym postępowaniu. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych albo gdy żądanie strony zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie /tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W-wa 1996, s. 653./. W rozpoznawanej sprawie postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte, zatem domniemywać należy, że żadna ze wskazanych okoliczności nie nastąpiła. Oznacza to, że brak było podstaw do rozstrzygania, które zaaprobowane zostało w decyzji SKO. Wydanie decyzji przez Kierownika GOPS w W. i późniejsze jej zaaprobowanie przez SKO, nastąpiło w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc z rażącym naruszeniem art. 149 § 3 k.p.a. Stwierdzenie tego faktu musiało skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika GOPS w W. z obrotu prawnego. Dodać należy, że wskazane naruszenie jest konsekwencją wadliwego zastosowania art. 146 k.p.a. przy czym rzeczą oczywistą jest, że ten przepis wiąże się z merytorycznym rozstrzygnięciem podnoszonych przez skarżącego argumentów. W orzeczeniu Sądu te kwestie nie mogły być przedmiotem szczegółowej analizy, gdyż skarżone decyzje nie rozstrzygały tej kwestii, a tylko odnosiły się do samej możliwości wszczęcia postępowania. Tak wyznaczony zakres sprawy nie znalazł odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, które w zasadzie poświęcone jest roztrząsaniu kwestii merytorycznej sprawy. Rozważania te pozostają jednak poza przedmiotem objętym postępowaniem dlatego Sąd nie czynił przedmiotem rozważań zarzutu skargi wskazującego na błąd w rozumieniu pojęcia dochodu rodziny jako podstawy przyznania zasiłku rodzinnego. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 2 pkt p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.