II SA/Rz 565/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-01-30

Skład orzekający: Anna Lechowska, Jolanta Ewa Wojtyna, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne z urzędu, opierając się na piśmie strony, które nie wprost wskazywało na żądanie wznowienia, a następnie wydał decyzję umarzającą postępowanie, mimo że wznowienie postępowania było wadliwe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu było wadliwe, ponieważ organ nie przeprowadził wystarczających ustaleń co do istnienia podstaw wznowienia, a pismo strony nie było jednoznacznym wnioskiem o wznowienie. Ponadto, organ odwoławczy nie mógł umorzyć już wznowionego postępowania, gdyż naruszało to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozstrzygnięć po wznowieniu postępowania. W konsekwencji, zaskarżona decyzja i poprzedzające ją akty zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący T. P. zakwestionował powierzchnię swoich działek ewidencyjnych nr 520 i 521, wykazaną w operacie modernizacji ewidencji gruntów jako 0.96 ha, twierdząc, że powinna wynosić 1.0280 ha zgodnie ze stanem katastralnym. Prezydent Miasta wznowił postępowanie administracyjne z urzędu, uznając postanowienie Sądu Rejonowego z 1969 r. za nowy dowód. Następnie odmówił uchylenia decyzji zatwierdzającej operat. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie, wskazując na brak przesłanek do wznowienia. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i ponownego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i postanowienie Prezydenta Miasta, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Robert Sawuła Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]; II. uchyla postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego T. P. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 565/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] maja 2007r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego - po rozpatrzeniu odwołania T. P. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007r. nr [...] odmawiającej - po wznowieniu postępowania administracyjnego - uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta T. obręb M. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył wznowione postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] postępowanie organu I instancji. Jako jej podstawę prawną wskazał. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., póz. 1071 z późn. zm.), art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. Nr 240 z 2005r. poz. 2027, z późn. zm.) W uzasadnieniu decyzji podniósł, że pismem z dnia 6 lipca 2006r. T. P. zakwestionował wykazaną w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta T. obręb M. powierzchnię swoich działek nr 520 i 521 Powołując się na powierzchnię dawnej parceli gruntowej nr 483/1 wywodził, że powierzchnia działek powinna wynosić 1.0280 ha, a nie jak wykazano w operacie ewidencyjnym 0.96 ha. Jako dowód w sprawie przedłożył między innymi postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 18. 08.1969r. sygn. akt [...] Postanowieniem z dnia [...].08.2006r. nr [...] Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].08.2003r. nr [...] zatwierdzającą operat opisowo - kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta T. obręb M. Jako przesłankę wznowienia |wskazano postanowienie Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...]ocenione przez organ , jako nowa okoliczność w sprawie w sprawie ( art. 145 § 1 pkt 5 Kpa). Następnie decyzją z dnia [...].03.2007r. nr [...] Prezydent Miasta po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...].08.2003r. nr [...] W uzasadnieniu decyzji podano, że przedłożone postanowienie sądowe nie miało wpływu na powierzchnię działek nr nr 520 i 521 oraz na treść decyzji wydanej w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta T. obręb M. Od decyzji Prezydenta Miasta odwołał się T. P. zarzucając, że w 1969r. podczas pomiarów nieprawidłowo ustalono granicę pomiędzy działkami sąsiednimi nr 518 i 517 i to przyczyniło się do błędnego wykazania granicy jego działek z działką nr 519 oraz nieprawidłowej powierzchni jego gruntu. Ujawnione to zostało w czasie postępowania sądowego o rozgraniczenie przez biegłego w nim występującego a opis tej granicy pozostawiono "Geodezji". W tej sprawie skarżący zwracał się do Prezydenta Miasta ale ten uchylił się od odpowiedzi. Odwołujący zaznaczył, że zmiana granic między działkami 517 i 518 była efektem sprzedaży części działki nr 518 na rzecz właścicieli działki nr 517 przez osobę nie mającą tytułu własności do działki nr 518. Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika , że osoba ta była w chwili jej sprzedaży użytkownikiem , bo własność działki uzyskała w drodze uwłaszczenia w 1971. Mimo różnic powierzchni katastralnej między działkami pgr 484/20 (086ha) obecnie 517 (1,18ha) Geodezja w T. nic z tym nie zrobiła. Na gruncie działki 520/ 520/1 i 519 przetrwały w stanie nienaruszonym a granica miedzy nimi jest granicą katastralną. Występuje brak gruntu nie na działce 519 a 518 , z którą skarżący nie graniczy. W dalszej części odwołania, T. P. wnosi o wykazanie w operacie ewidencyjnym powierzchni jego działek zgodnie ze stanem wynikającym ze stanu katastralnego oraz zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydaną po rozpatrzeniu odwołania decyzje swa argumentował następująco : Ewidencja gruntów dla wsi M. została założona pod koniec lat sześćdziesiątych. W opracowanym wówczas operacie ewidencyjnym na rzecz M. P. zostały wykazane działki nr nr 520 i 521 o łącznej pow. 0.96 ha. Następnie wieś M. została włączona do miasta T. i obecnie działki te położone są w T. obręb M. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia 9.09.1994r. Rep. [...]właścicielem tych działek został T. P. W latach 2001 - 2003 została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków miasta T. obręb M. W opracowanym w trakcie prac modernizacyjnych operacie ewidencyjnym na rzecz T. Pióro zostały wykazane działki nr nr 520 i 521 o łącznej pow. 0.9655 ha. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków została zakończona ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Tarnobrzeg z dnia [...].08.2003r. nr [...]. Pismem z dnia 6.07.2006r. Tadeusz Pióro zakwestionował wykazaną w operacie ewidencyjnym miasta T. obręb M. powierzchnię swoich działek nr nr 520 i 521 wynoszącą 0.9655 ha i powołując się na stan katastralny wywiódł, że powierzchnia ta powinna wynosić 1 .0280 ha. Zarzucił, że na podstawie fałszywych zapisów w operacie ewidencyjnym powierzchnia działek została pomniejszona o 6 arów 80 metrów kwadratowych i dane te zostały wykorzystane w postępowaniu rozgraniczeniowym. T. P. kwestionując powierzchnię swoich działek wywodzi, iż wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg granicy jego gruntu z działką nr 519 jest błędny. Zgodnie z przepisami art. 235 § 1 Kpa skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu żądanie strony zostanie uwzględnione, gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wymienioną w art. 145 § l punkty od 1 do 8 Kpa. T. P. w swoim piśmie z dnia 6.07.2006r. nie wskazał jakiego postępowania żąda od organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że powołane przez organ I instancji postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 18 sierpnia 1969r. Sygn. akt [...]o zasiedzenie, zniesienie współwłasności i dział spadku było znane organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków jeszcze w latach siedemdziesiątych, kiedy to prowadzone było kompleksowe uwłaszczanie gospodarstw rolnych wsi M. Postanowienie to zostało powołane w opracowanym wówczas wykazie zmian gruntowych. Następnie w sporządzonym po kompleksowych uwłaszczeniach operacie ewidencyjnym M. P. został wykazany jako właściciel tych działek w oparciu o to właśnie postanowienie w związku z czym postanowienie to nie może stanowić nowego dowodu w sprawie. Zatem w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek ustawowych określonych w art. 145 Kpa do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu, w związku z czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, a wznowione przez Prezydenta Miasta postanowieniem z dnia [...].08.2006r. nr [...] postępowanie administracyjne podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie należy wskazać, że kwestionowana przez T. P. granica jego działek z działką nr 519 została ustalona w postępowaniu rozgraniczeniowym i tak ustalona granica jest dla organów prowadzących ewidencję gruntów wiążąca. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T.P. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji I instancji z zaleceniem ponownego rozpoznania sprawy poprzez potraktowanie jego pisma z dnia 6 lipca 2006r. jako wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzja z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] na podstawie art. 145 §1 pkt 1 kpa oraz zaleceniem merytorycznego rozpoznania tak wznowionego postępowania przy uwzględnieniu treści a nie tylko fizycznego istnienia postanowienia Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził , że oba organy ograniczyły się do formalnego potraktowania sprawy. Uznając, że organ I instancji prawidłowo odczytał intencje zawarte w jego piśmie z dnia 6 lipca a 2006, jako że istotnie stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania, to jednak wydając decyzję ograniczył się tylko do faktu , że opisywane postanowienie Sądu było znane organowi przy wydawaniu decyzji w postępowaniu modernizacyjnym. Okoliczność ta zdaniem skarżącego jest bez znaczenia w sytuacji gdy organ pominął jego treść , z której wynika , że w postępowaniu działowym , którego efektem jest powyższe postanowienie powierzchnia obecnych działek 520 i 521 odpowiadająca dgr 483/1wynosiła 1.02.80ha. i przyjął , że powierzchnia ta wynosi 0,96 ha. Skarżący nie wnika, co było przyczyną takiego zapisu w ewidencji, czy był to wynik pomyłki , czy czynu niedozwolonego, uważa jednak , że jego wniosek był na tyle czytelny, że organ winien go potraktować jako wniosek o skorygowanie decyzji modernizacyjnej w kierunku zwiększenia powierzchni jego działek do określonej we wspomnianym postanowieniu. Organ II instancji umarzający postępowanie dał wyraz temu , że ważne są dlań względy formalne a nie merytoryczne. Jeżeli mimo to istnieją w sprawie jego intencji jakiekolwiek wątpliwości to on oświadcza, że jego żądanie z dnia 6 lipca 2006r. było wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną decyzją modernizacyjną przy uwzględnieniu wspomnianego postanowienia określającego powierzchnie jego działek. Podkreśla przy tym po raz kolejny , że stan użytkowania na gruncie nie zmienił się od lat tak , że dane w ewidencji, co do powierzchni działki stanowią abstrakcję. Do skargi dołączył kserokopię potwierdzonego za zgodność postanowienia Sądu Powiatowego w T. z dnia 18 sierpnia 1969r. w sprawie [...] oraz arkusza posiadłości gruntowej nr 670 z 25 stycznia 1968, a także wyrysu z mapy katastralnej w skali 1;2880,Gm. Kat. M., jak również niepotwierdzoną za zgodność kserokopię szkicu polowego z pomiaru z dnia 28.03 07. dokonanego przez uprawnionego geodetę A. P. działek nr 520i 521 w granicach wskazanych przez ich właściciela W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Nadto dodał, ze szkic wykonany przez geodetę A. P. nie został wprowadzony do zasobu geodezyjnego i nie może stanowiąc podstawy do wprowadzenia zmiany w operacie ewidencyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Oznacza to, że sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę , gdy narusza ona prawo w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), zwanej dalej P.p.s.a. Przy wykonywaniu kontroli sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ( art. 134 §1 P.p.s.a) W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 kpa lub innych przepisach. Z mocy art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Dokonawszy tak określonej kontroli, sąd doszedł do wniosku , że zarówno decyzja zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja oraz postanowienie organu I instancji są dotknięte naruszeniami przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy , co obligowało go - w świetle wcześniej przywołanych przepisów- do uwzględnienia skargi, aczkolwiek z przyczyn odmiennych, niż w niej wskazane. Z akt administracyjnych przedłożonych sądowi wraz ze skargą wynika , iż prawomocnym postanowieniem Sądu Powiatowego w T. z dnia 18 sierpnia 1969r. sygn. akt [...] w sprawie z wniosku M. P. o zasiedzenie, zniesienie współwłasności i dział spadku, Sąd ten dokonał między innymi działu spadku po F. P. (dziadku skarżącego) przydzielając na poczet udziału we współwłasności i w spadku ojcu skarżącego M. P. między innymi nieruchomość oznaczaną dgr 483/1 rola o pow. 1.02.80ha lwh [...] gm. Kat. M. Parcela ta została wydzielona z parceli o tym samym nr w roku 1929 przez Mierniczego Przysięgłego w N. inż. J. L. Mapa (przezeń sporządzona) ma zamieszczony rejestr, z którego wynika, że parcela gruntowa 483/1 ma powierzchnie odmienną, tj. 0,9930 ha. Identyczną mapę podziału wykonał w roku 1932 mierniczy przysięgły inż. A. G. z T., wykazując na niej taką samą powierzchnie parceli 483/1. W protokole parcelowym natomiast wpisano powierzchnię 1.020ha, taką też powierzchnię tej parceli wpisano do arkuszy posiadłości gruntowych ( patrz; operat techniczny sporządzony do sprawy o sygn. [...] Sądu Rejonowego w T. o rozgraniczenie str. 13). W roku 1969 została założona ewidencja gruntów dla miejscowości M . W trakcie jej założenia z parceli gruntowej nr 483/1 powstały działki 520 i 521 . Łączna powierzchnia tychże działek wynosiła 0,96ha Taka też ich powierzchnia została na podstawie wspominanego postanowienia Sądu w sprawie [...]wykazana w KW [...], jako własność M. P. w roku 1988 na podstawie wniosku z dnia 11.11. 1987r. ( patrz; Operat Techniczny Zasób Bazowo - Przejściowy dla GODIK w T. sporządzony przez biegłego inż. A. C. w sprawie administracyjnej o rozgraniczenie działek nr 520 i 521 z nr 519 - odpis z księgi wieczystej k. 8). Na podstawie umowy darowizny z dnia 9 września 1994r. zawartej w formie aktu notarialnego nr rep [...] w kancelarii Notarialnej w T. przed notariuszem K. W. działki te wraz z działką 339/2 , której powierzchnia określona w tymże akcie wynosiła 029 ha zostały przekazane, jako nieruchomości o łącznej powierzchni 1, 25 ha, na własność skarżącego T. P. (k.12 i 13 akt I instancji) . Nieruchomości te zostały wpisane jako jego własność w Kw [...] z taką właśnie łączną powierzchnią (patrz: wspomniany wyżej odpis z księgi wieczystej sporządzony przez geodetę A. C.). Na zlecenie Zarządu Miasta T. została wykonana modernizacja ewidencji gruntów i budynków dla obrębu M. Projekt operatu opisowo- kartograficznego tejże modernizacji został wyłożony w dniach od 5 do 19 listopada 2001. i zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2003r.nr [...]. Z decyzji tej nie wynika , by skarżący składał uwagi do tegoż projektu. Stała się ona , o czym opiewa stosowna na niej adnotacja ostateczna w dniu 7marca 2005r., na skutek braku odwołania ( k15-21 akt I instancji). Jeszcze przed uzyskaniem przez nią tegoż waloru Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004r. wszczął z wniosku współwłaścicieli działki nr 519 A. i D. C., H. i J. Ś., J. i W. D. oraz B. i Z. K. postępowanie rozgraniczeniowe o ustalenie granicy między tą działką a działkami nr 520 i 521, które zakończyło się na etapie administracyjnym decyzją z dnia [...] listopada 2004r. o umorzeniu i przekazaniu sprawy do rozpatrzenie sądowi powszechnemu, utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] (k.29 akt I instancji). Postanowienie Sądu Rejonowego w T. ustalające granicę zapadło w dniu 6 kwietnia 2006r. w sprawie o sygn. akt [...] a walor prawomocności uzyskało 29 czerwca 2006r. ( k44 akt I instancji). Pismem adresowanym do Prezydenta Miasta Wydział Geodezji i Kartografii T. datowanym na 25 maja 2006r a więc już po wydaniu orzeczenia o rozgraniczeniu, skarżący zażądał wyjaśnienia kwestii zaboru około 7 arów gruntu z parceli katastralnej pgr 483/1 o pow.1.0280ha i wykazania w ewidencji gruntów po pomiarach w 1969r. powierzchni 0,96 ha w odpowiadających tejże parceli działkach o nr ewid.520 i 521. W razie nie dokonania zmiany wpisu poprzez zwrócenie mu brakującej powierzchni skarżący zapowiedział spór sądowy. Prezydent Miasta T. pismem z dnia 30 czerwca 2006r. nr [...] wyjaśnił, że zmiana powierzchni działek nastąpiła w roku 1969 przy założeniu ewidencji gruntów wsi M. i wynikała z bezpośredniego pomiaru granic na gruncie, na podstawie których sporządzona została mapa ewidencyjna w skali 1;2000. W wyniku tego zabiegu parcela gruntowa 483/1 zmieniła oznaczenie na działki ewid. nr 520 i 520/1 o łącznej pow. 0,96 a. Powierzchnia parceli gruntowej według rejestru opracowanego przez przysięgłego J. L. wynosiła 0,9930ha , zaś podług postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 18 sierpnia 1969r. nr [...] powierzchnia jej wynosiła 1.0280ha. Rozbieżności w tym przedmiocie są ustalane w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym w sprawie [...], dotyczącym rozgraniczenia działek 520 i 520/1 z działkami 518 i 519. Do czasu rozstrzygnięcia sporu granicznego powierzchnia działek wykazana w ewidencji pozostanie bez zmian Kolejnym pismem z dnia 6 lipca 2006r. adresowanym do Wojewody a przesłanym Prezydentowi Miasta przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z poleceniem jego rozpatrzenia i wydania stosownej decyzji w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów, T. P. ponownie zakwestionował wykazaną w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta T. obręb M. powierzchnię swoich działek nr nr 520 i 521. Powołując się na powierzchnię dawnej parceli gruntowej nr 483/1 wywodził, że powierzchnia działek powinna wynosić 1.0280 ha, a nie jak wykazano w operacie ewidencyjnym 0.96 ha. Jako dowód w sprawie przedłożył między innymi postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 18. 08.1969r. Sygn. akt[...]. oraz opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005r nr [...]. W takim stanie faktycznym Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...].08.2006r. nr [...]wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].08.2003r. nr [...]w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta T. obręb M. Jako przesłankę wznowienia wskazano pismo T. P. z dnia 6 lipca 2006r. oraz dołączone doń postanowienie Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...]ocenione przez organ , jako nowy dowód w sprawie w sprawie ( art. 145 § 1 pkt 5 Kpa). Postanowienie to, w ocenie sądu narusza przepis art. 147 w zw. z art. 7 i 77 oraz art. 16 §1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ten ostatni przepis ustanawia zasadę trwałości decyzji ostatecznych należącą do kardynalnych założeń systemu ogólnego postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania, jako jeden z nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji ostatecznej stanowi wyłom od tej zasady , stąd ścisłe przestrzeganie reguł dotyczących podstaw wznowienia, samego postępowania wznowieniowego oraz sposobu jego załatwiania ma szczególne znaczenie , jako że decyzje ostateczne dotyczą praw i obowiązków podmiotów , których sytuację regulują. Postępowanie wznowieniowe uregulowane jest odrębnym rozdziale kpa (rozdział 12 Działu II) i zawiera unormowania co do podstaw , trybu wszczęcia i prowadzenia postępowania i rozstrzygnięć jakie mogą zapaść w następstwie wznowienia. Oznacza to , że zakresie, w jakim w przepisach tego rozdziału zawarte są uregulowania postępowania tego dotyczące wyłączona jest możliwość stosowania przepisów dotyczących postępowania zwykłego. Postępowanie administracyjne może być wznowione na wniosek strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 147 kpa o odmowie wznowienia postępowania organ orzeka decyzją, postępowanie wznawia natomiast postanowieniem , które nie podlega zaskarżeniu. Jest ono natomiast poddawane kontroli w toku instancji w związku ze złożeniem odwołania od decyzji zapadłej we wznowionym postępowaniu a także w toku kontroli sądu w związku z zaskarżeniem decyzji ostatecznej. Jak już wspomniano, organ wznowił postępowanie z urzędu, choć w uzasadnieniu postanowienia powołał się na pismo skarżącego z dnia 6 lipca 2006r. Z pisma tego wynikało , że skarżący był stroną postępowania modernizacyjnego a zatem organ winien przede wszystkim rozważyć kwestię wszczęcia postępowania na jego wniosek, ustalając w sposób nie budzący wątpliwości zakres jego żądania i udzielając mu stosownych pouczeń zgodnie z art. 9 kpa. Z pisma skarżącego nie wynikało bowiem, by domagał się on wznowienia postępowania modernizacyjnego stąd organ nie mógł - bez wyjaśnień dodatkowych , co do intencji skarżącego wszcząć postępowania wznowieniowego - na wniosek. Należy jednak rozważyć, czy pismo to było wystarczające do wznowienia postępowania z urzędu. Ustawodawca w art. 147 kpa dopuszcza tę formę wznowienia postępowania, jednakowoż nadzwyczajny charakter postępowania wznowieniowego wymaga - przy uwzględnieniu zapisu art. 7kpa, ustanawiającego zasadę dążenia do prawdy obiektywnej i 77 §1 kpa , nakazującego wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w zw. art. 16 §1 kpa - przeprowadzenia przed wszczęciem takiego postępowania ustaleń , czy istotnie w sprawie zachodzą podstawy wznowienia wymienione w art. 145 §1 kpa. Już pobieżna lektura samych materiałów dołączonych do pisma skarżącego, przy uwzględnieniu faktu , że ten sam organ wydał decyzje modernizacyjną i decyzję umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe, w których to postępowaniach znajdują się materiały zawierające informacje o istnieniu i treści, uznanego w postanowieniu o wznowieniu za nieznane organowi, orzeczeniu Sądu Powiatowego w T. w sprawie [...] czynią postanowienie o wznowieniu postępowania wadliwym. Zauważyć bowiem wypadnie , że o ile w postępowaniu z terminowo złożonego wniosku strony samo powołanie przez wnioskodawcę okoliczności odpowiadającej jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 §1 kpa obliguje organ do wszczęcia postępowania wznowieniowego , o tyle w postępowaniu wznawianym z urzędu, które nie jest ograniczone terminem, co do możliwości jego wszczęcia, organ winien okoliczność istnienia podstaw do wznowienia postępowania, zakończonego tą a nie inną decyzja administracyjną, ustalić przed jego wszczęciem. Tego wymagają odeń wspomniane już wyżej zasady ogólne postępowania administracyjnego i ich gwarancje procesowe. Nie jest przy tym uzasadniony pogląd organu II instancji, iż pismo skarżącego z dnia 6 lipca 2006r. stanowiło skargę powszechną, o której wspomina art. 235 kpa. Z jego treści i materiałów postępowania wynika , że skarżący, jako właściciel działek nr 520 i 521 był stroną postępowania modernizacyjnego a nadto posiadał z mocy art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj z 2005r nr 240, poz. 2027, ze zm.) przymiot strony o w postępowaniu o wpis ( zmianę wpisu) do ewidencji gruntów i budynków i kwestionował istniejący w tejże ewidencji wpis . Ta okoliczność obligowała organ do załatwienia jego pisma jako wniosku strony . Jeśli organ miał wątpliwości , co do woli skarżącego odnośnie trybu załatwienia tego pisma winien, co już sąd zaznaczył, wezwać go do wyjaśnienia tej kwestii, zgodnie z wymogami art. 7 i 7 oraz 9 kpa. Przypomnieć przy tym wypadnie, że organ II instancji przesyłając owo pismo wskazał, iż chodzi o zmianę w operacie ewidencji gruntów, co nie następuje w trybie nadzwyczajnym a w trybie zwykłym, uregulowanym w przepisach art. 22 ustawy i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. nr 38, poz. 454). Przedmiotem skargi powszechnej, zgodnie z art. 227 kpa może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników , naruszenie praworządności lub interesów skarżących a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zgodnie z art. 233 kpa skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego powoduje jego wszczęcie . Jeśli skarga taka pochodzi o od innej osoby może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony. Przepis ten należy odczytywać łącznie z art. 235 §1 kpa , na który powołuje się organ II instancji. Stanowi on, że skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego wydana została decyzja ostateczna uważa się, zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. ( §1). W przypadkach określonych w §1, żądanie zostanie uwzględnione , gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności albo jej uchylenia lub zmiany. Z przytoczonych przepisów wynika, że skarga powszechna winna skutkować wszczęciem postępowania z urzędu także w trybach nadzwyczajnych tam wymienionych, jeśli nie pochodzi od strony postępowania a postępowanie takie może być wszczęte z urzędu i zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany. patrz; E. Mzyk , Wznowienie postępowania administracyjnego Zachodnie Centrum Organizacji 1994 str. 47, A Wróbel , M. Jaśkowska Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005 wyd. II ( art. 235 kpa. ), E. Klat Górska, L. Klat Wiertelecka, Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego S.T. 2006/7 -8/116. Przy ocenie postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, jako wadliwego, sąd nie mógł pominąć także okoliczności , że jak ze sformułowania tegoż postanowienia wynika, wznowiono postępowanie zakończone decyzją zatwierdzająca cały zmodernizowany operat, choć zarzuty skarżącego zawarte w jego piśmie z dnia 6 lipca 2006r. dotyczą wyłącznie powierzchni działek 520 i 521. Gdyby tego rodzaju postanowienie potraktować zgodnie z jego brzmieniem, stronami tego postępowania winny być wszystkie podmioty, którym służyły prawa przewidziane w art. 20 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, w stosunku do wszystkich gruntów i budynków, jakich dotyczyła decyzja modernizacyjna. Decyzja o zatwierdzeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, wobec faktu, ze zawarte w ewidencji informacje są wykorzystywane w innych postępowaniach ma wpływ na ukształtowanie praw i obowiązków wielu osób, stąd wznowienie postępowania nią zakończonego powinno się ograniczać tylko do tej jej części, która ustala dane ewidencyjne tych gruntów lub budynków, w odniesieniu do których niezbędna jest weryfikacja tej decyzji, z przyczyn wymienionych w art. 145 §1 kpa, wskazującym wady procesowe uznane przez ustawodawcę za podstawy wznowienia. Przedwczesne i wadliwe wznowienie postępowania czyniło wadliwą decyzję organu I instancji , choć odmówił on uchylenia decyzji modernizacyjnej, z uwagi na brak podstaw wznowienia z art. 145 §1 pkt 5 kpa , uznając , że istnienie wspominanego wcześniej wyroku Sądu Powiatowego w T. z roku 1969 nie stanowi istotnej okoliczności dla sprawy zakończonej decyzja modernizacyjną. Wadą dotknięta jest również decyzja organu II instancji, bowiem choć uchyla ona decyzję pierwszoinstancyjną, to jednocześnie umarza postępowanie wszczęte postanowieniem o wznowieniu. Takie rozstrzygniecie narusza art. 151 Kpa i art. 105 kpa. W decyzji tej jako przesłankę umorzenia postępowania wskazano okoliczność, iż brak było przesłanek ustawowych określonych w art. 145 kpa do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. Sąd, co wynika z jego wcześniejszych wywodów, pogląd co do braku przesłanek do wznowienia z urzędu podziela , jednak w jego ocenie organ Ii instancji nie mógł umorzyć już wznowionego postępowania. W prawdzie art. 138 §1 pkt 2 kpa uprawnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej odwołaniem decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji , jednak uwadze organu odwoławczego umknęła okoliczność , iż umorzenie w realiach sprawy dotyczy postępowania już wznowionego. Katalog decyzji możliwych do wydania po wznowieniu postępowania określa art. 151 kpa. Zgodnie z tym przepisem - po przeprowadzeniu postępowania przewidzianego w art. 149 §2 organ właściwy: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145 a ( art. 151§1 pkt 1 kpa) lub, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy ( art. 151§1pkt 2 kpa ). W wypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji dotychczasowej na skutek okoliczności , o których mowa w art.146 kpa., właściwy organ ogranicza się do wydania decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylono decyzji dotychczasowej (art. 151 §2 kpa). Przywołany w tym przepisie art. 146 wyodrębnia dwa rodzaje przesłanek wykluczających uchylenie decyzji dotychczasowej. Jednym z tych rodzajów jest przedawnienie przewidziane w art. 146 §1 kpa , zaś drugim okoliczność , że w sprawie mogłaby zapaść wyłączenie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art146 §2 kpa). W literaturze i orzecznictwie funkcjonuje pogląd, który sąd podziela, że poza tymi rozstrzygnięciami przed organem I instancji możliwe jest umorzenie postępowania już wznowionego, jednak może to z nastąpić tylko z przyczyn wskazanych w art. 105 kpa a więc w odniesieniu do postępowania wznowionego na wniosek strony w razie jego wycofania (105 §2 kpa w zw. z art. 147 kpa), jak również w razie bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego, tj. gdy brak jest jego przedmiotu ( sprawa nie jest zakończona ostateczną decyzją, ostatecznym postanowieniem, na które służy zażalenie, bądź też np. z uwagi na jej pozaadministracyjny charakter , lub brak decyzji lub postanowienia ze względu np. na ich kasację w innym trybie nadzwyczajnym). Bezprzedmiotowość postępowania wznowionego zachodzi również gdy nie istnieje podmiot postępowania ( śmierć wnioskodawcy w przypadku w przypadku, gdy przedmiotem postępowania są prawa niezbywalne i niedziedziczne); patrz; A. Wróbel, M. Jaśkowska Kpa, Komentarz Zakamycze 2005r., wyrok NSa z dnia 25 maja 1983r. S.A./Wr 185/83 ONSA 1983 nr 1, poz. 37). Jeśli te przesłanki nie zachodzą umorzenie postępowania organu I instancji jest niemożliwe. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy po przeprowadzeniu postępowania co do podstaw wznowienia okaże się, że podstaw takich nie ma, na którą to okoliczność w istocie powołał się organ w uzasadnieniu decyzji II instancji podnosząc, że dowód, który organ I instancji uznał za sobie nieznany, był mu znany . Tego rodzaju okoliczność, ustalona w prawidłowo wznowionym postępowaniu oznaczałaby wyczerpanie przesłanek art. 151 §1 pkt 1 kpa i uzasadniałby co najwyżej odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej a nie umorzenie postępowania. Wprawdzie w sprawie, w której wznowiono postępowanie z urzędu prowadzi to do odmowy uchylenia decyzji niejako samemu sobie, co stanowi pewna niezręczność językową, jednak nie może to zmienić faktu , że w sytuacji, gdy istnieje przedmiot postępowania administracyjnego (decyzja , postanowienie) wydane w postępowaniu objętym wznowieniem oraz strony zainteresowane merytorycznym załatwieniem postępowania wznowionego, umorzenie takiego postępowania narusza art. 151 §1 pkt 1 kpa. Jeśli tego rodzaju rozstrzygnięcie zapada w postępowaniu odwoławczym narusza to art. 13§1 pkt 2 kpa w zw. z art. 151 §1 pkt 1 kpa. Stanowisko sądu znajduje wsparcie w wyroku NSA z dnia 17 11 . 2006r OSK 42/06 LEX nr 291165. Wyrok ów dotyczy wprawdzie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, po uprzednim wszczęciu postępowania w tej kwestii z urzędu na skutek sprzeciwu prokuratora, jednak argumentacja w nim zawarta sprowadzająca się do stwierdzenie , iż organ odwoławczy po wszczęciu takiego postępowania z urzędu nie jest władny do jego umorzenia po ustaleniu , iż nie występuje przesłanka z art. 156 §1 pkt 2 kpa.) może mieć zastosowanie także w postępowaniu wznowieniowym. Sąd uznał przedstawione wyżej naruszenia prawa ( art. 7, 77 §1 i 9 kpa w zw. z art. 147 kpa oraz 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 151§ kpa, za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby organ prawidłowo ustalił zakres żądania skarżącego w sprawie mogłoby zapaść rozstrzygnięcie w innym trybie , bądź nawet w tym samym trybie ale o innym rozstrzygnięciu. Zauważyć bowiem wypadnie ,że skarżący adresował do organu I i Ii instancji różnego rodzaju pisma , w których odmiennie precyzował swoje wnioski, począwszy od żądania zmiany wpisu odnośnie powierzchni działek 520 i 521, kwestionowania granic działek nie należących do niego oznaczonych nr 519 i 518 i 517, zaś w skardze wprawdzie domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzja modernizacyjną , jednak wskazał jako podstawę wznowienia art. 145 §1pkt 1 kpa a dodatkowo na rozprawie przed sądem twierdził iż jego ojciec usiłował dokonać zmiany powierzchni ewidencyjnej działek 520 i 521, co jednak nie przyniosło pożądanego skutku W postępowaniu ponownym organ I instancji wezwie skarżącego do sprecyzowania żądania a w szczególności do wyjaśnienia , czy domaga się on wznowienia postępowania zakończonego decyzją modernizacyjną, lub innego a jeśli tak, to z jakich z jakich podstaw i wykazania wymogów formalnych skuteczności takiego wniosku , czy też domaga się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w trybie przewidzianym art. 24 ustawy i § 46 rozporządzenia i w odniesieniu do jakich działek, albo wszczęcia innego postępowania w trybie nadzwyczajnym i jakiego i w zależności do sprecyzowanego żądania przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne i przepisom wykonawczym i rozstrzygnie sprawę w sposób odpowiadający poczynionym ustaleniom i obowiązującym przepisom prawa. Z przytoczonych wyżej względów, sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję , poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007r. nr [...]oraz jego postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006r., o tym samym numerze. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło