I SA/Rz 819/07

WyrokWSA w Rzeszowie2008-02-12

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Maria Piórkowska, Barbara Stukan-Pytlowany

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie postępowania, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, skutkuje bezskutecznością tego doręczenia i naruszeniem przepisów postępowania, mającym wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie postępowania, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 145 § 2) i jest bezskuteczne. Takie uchybienie procesowe, niezależnie od merytorycznej zasadności sprawy, mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółdzielnia "A" wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2006, twierdząc, że część magazynu była wykorzystywana do nieodpłatnego przechowywania sprzętu obrony cywilnej, a stawki podatku zostały naliczone błędnie. Burmistrz odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając budynek za związany z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej roku 2001 i umorzyło postępowanie, a w pozostałej części utrzymało decyzję organu pierwszej instancji. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących opodatkowania nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą oraz naruszenia proceduralne, w tym brak uwzględnienia wniosków dowodowych i wadliwe doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. Sąd określił, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od SKO na rzecz Spółdzielni zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Protokolant sek.sąd. Joanna Hanus po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 12 lutego 2008r. sprawy ze skargi Spółdzielnia "A" w N.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2006 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] maja 2007 nr [...], 2) określa, że uchylone decyzje, opisane powyżej w punkcie 1, nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółdzielni "A" w N.S. kwotę 800 zł (słownie: osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2007r. [...] po rozpoznaniu odwołania "A" w N.S., zwanej dalej Spółdzielnią, od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z [...].05.2007 r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2006 w kwocie 5.394,86 zł, działając na zasadzie art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit a w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 lit c, art. 74 pkt 3 oraz art. 79 § 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową.) oraz art. 2 ust 1, art. 3 ust 1 i art. 5 ust 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm. zwanej dalej u.p.o.l..) 1) uchyliło decyzję w części w jakiej odmawia stwierdzenia nadpłaty za 2001 r. i w tej części umarzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty 2) w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wnioskiem z dnia 28.12.2006 r. Spółdzielnia zwróciła się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2006 składając jednocześnie korektę deklaracji. Zdaniem podatnika nadpłata wynika z nienależnej zapłaty kwoty podatku od nieruchomości naliczonego od magazynu o pow. 66 m2, który był wykorzystywany do przechowania sprzętu obrony cywilnej według stawek właściwych dla prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia z [...].05.2007 r. Burmistrz Miasta i Gminy odmówił Spółdzielni stwierdzenia nadpłaty. Organ podatkowy podniósł, że budynkiem związanym z działalnością gospodarczą jest budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy, co miało miejsce w sprawie. Organ wskazał, iż sprzęt obrony cywilnej przechowywany w magazynie podatnika zajmuje wyłącznie 10 m2 powierzchni, przez co nie pozbawia podatnika możliwości korzystania z pomieszczenia. Dodatkowo wskazał, iż podatnikowi nie wskazano miejsca, w którym powinien przechowywać sprzęt, a także, iż prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej na terenie Gminy N.S. wymaga utrzymywania w magazynie sprzętu do obrony cywilnej, co skutkuje związkiem pomiędzy działalnością a obowiązkiem przechowywania sprzętu. Od decyzji odwołanie złożyła Spółdzielnia reprezentowana przez pełnomocnika. W odwołaniu pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji w całości i stwierdzenie nadpłaty lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił on naruszenie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez uznanie, iż nieodpłatne przechowywanie sprzętu obrony cywilnej w magazynie Spółdzielni skutkowało związaniem tego budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podniosł, iż zgodnie z treścią tego przepisu za nieruchomości związane z działalnością gospodarczą nie można uważać budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W jej ocenie w sprawie istniał brak możliwości wykorzystywania powierzchni magazynu ze względów technicznych. Pełnomocnik zarzucił też naruszenie przepisów procesowych przez nieuwzględnianie wniosków dowodowych strony i nie zawiadamianie go o podejmowanych w sprawie decyzjach. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, jednak stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty za 2001r. nie mogło się toczyć na skutek uchybienia materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku , natomiast w stosunku do zobowiązań za lata 2002 do 2006 nie występuje nadpłata po myśli art. 72 §1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zaistniała sytuacja by podatki były pobrane bez podstawy prawnej. W świetle zarzutów podniesionych w odwołaniu rozstrzygniecie sprowadzało się do ustalenia stawek właściwych do opodatkowania nieruchomości budynkowej w postaci magazynu o pow. 66m2 stanowiącego własność Spółdzielni , w którym w okresie jaki obejmuje wniosek o stwierdzenie nadpłaty , przechowywany był sprzęt do obrony cywilnej stanowiący własność Gminy N.S. Organ II instancji wywiódł, że zgodnie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki, budowle oraz grunty lub ich części stanowiące własność osób prawnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne będące właścicielami, posiadaczami samoistnymi lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowych oraz budynkowych lub ich części. Podstawą opodatkowania jest w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., powierzchnia gruntu oraz powierzchnia użytkowa budynku. Powyższy stan prawny znajduje zastosowanie do stanu faktycznego sprawy dotyczącego badania występowania nadpłat za lata 2002-2006. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. obowiązującego od 1.01.2003r. za grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty i budynki, będące w posiadaniu przedsiębiorcy z wyłączeniem tych, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Z kolei w 2002 r. brak było tych przepisów, jednak w tym zakresie organ odwoławczy podzielił tezę sformułowaną w uchwale NSA z dnia 2.04.2001 r, sygn. akt FPK 3/00 (ONSA z 2001 r, nr 4, poz. 150), zgodnie z którą grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i dlatego w 2002 r. również podlegały opodatkowaniu wyższymi stawkami.. Nie ulega wątpliwości zdaniem organu, że zgodnie ustawą z 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U.Nr101,poz.1178 z zm.) i ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 173, poz.1807), obowiązującą od dnia 21.08.2004 r. w stanie faktycznym sprawy stronie przysługuje status przedsiębiorcy. W toku rozstrzygania sprawy rozważenia wymagało zatem, czy przedstawiona przez stronę okoliczność "niewykorzystywania" części magazynu o pow. 66 m2 stanowiącego własność Spółdzielni, z uwagi na przechowywanie w nim sprzętu do obrony cywilnej, stanowiącego własność Gminy N.S., wpływa na uznanie, iż grunty te nie "są związane z działalnością gospodarczą" ponieważ "nie są w posiadaniu przedsiębiorcy" ewentualnie, czy "nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych". Organ odwoławczy uznał, iż podniesiona przez stronę okoliczność "niewykorzystywania" na działalność gospodarczą tej części magazynu, która była zajęta na przechowywanie sprzętu, jest bez znaczenia dla okoliczności "posiadania budynku przez przedsiębiorcę". Pomimo, iż jak twierdzi strona część magazynu jest zajęta na inny niż gospodarczy cel, budynek pozostawał bowiem w latach 2002-2006 w posiadaniu przedsiębiorcy. Okoliczność posiadania budynku przez stronę jest przy tym nie kwestionowana. W ocenie organu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej jest zatem, to czyj sprzęt i jakiego rodzaju był przechowywany na 66m2 pow. magazynu. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego braku możliwości wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej powierzchni 66m2 magazynu ze względów technicznych, co zgodnie z art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., wyklucza związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, organ uznał zarzut ten za bezzasadny. Językowe znaczenie zwrotu "stan techniczny" w odniesieniu do budynku należy utożsamiać wyłącznie z aktualnym stanem jego zużycia lub technologią wykonania. Wykładnia uznająca, iż stan techniczny obejmuje wskazaną przez stronę okoliczność faktyczną wykracza poza językowe znaczenie tego terminu, co dyskwalifikuje interpretację rozszerzającą. Poza tym wykładnia taka nie znajduje oparcia w wykładni celowościowej lub systemowej. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie podatkowe w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zachowaniem zasad prawdy obiektywnej oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. W jego ocenie organ I instancji poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału i odniósł się w decyzji i piśmie przekazującym do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów. Na powyższą decyzję w części w jakiej utrzymała w mocy decyzje organu I instancji, Spółdzielnia złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej ją w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Spółdzielnia zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie , a w szczególności art. 1a ust.1 pkt.3 u.p.o.ol. poprzez ustalenie , że pomimo nie wykorzystania części magazynu do celów nie związanych z działalnością gospodarczą - brak podstawy faktycznej i prawnej do niestosowania stawki podatku od nieruchomości innej niż przewidzianej dla prowadzonej działalności gospodarczej. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą zarówno w postępowaniu przed organem I instancji jak również organem II instancji. W uzasadnieniu strona podniosła, że organy błędnie stosują art.1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l. dokonując jedynie jego językowej interpretacji. Nie można bowiem przyjąć, że skarżąca przechowując nieodpłatnie sprzęt obrony cywilnej na polecenie Szefa Obrony Cywilnej działającego w imieniu Skarbu Państwa wykorzystywała magazyn na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej ta powierzchnia magazynowa powinna być wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 2 ust.3 pkt.3 u.p.o.l. , a nie tylko opodatkowana wg. stawek dla wykorzystywania dla innych celów niż związanych z działalnością gospodarcza. Skarżąca dokonując korekty zapłaconego podatku dostosowała się do wskazań organu I instancji - Burmistrza Miasta i Gminy i jednocześnie Szefa OC. Błędne jest też ustalenie organu , że w sprawie bez znaczenia jest czyj sprzęt i na czyje polecenie był przechowywany w magazynie, gdyż z przedłożonych dowodów wynika czyj był sprzęt i kto dawał wytyczne co do jego przechowywania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej w piśmie przygotowawczym z dnia 28 stycznia 2008r. podtrzymał zarzuty podniesione w skardze. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Sąd rozstrzyga bowiem sprawę, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, zwanej dalej p.p.s.a.). Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie zaszły wadliwości natury procesowej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 72 §1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Niewątpliwie nadpłata dotyczy takich podatków, które zostały pobrane bez podstawy prawnej. Zgodnie art. 3 ust. 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym w tym grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zgodnie z treścią art.2 ust.1 u.p.o.l. obowiązującą od 1 stycznia 2003r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane : grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podstawą opodatkowania dla gruntów jest ich powierzchnia, dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa (art. 4 ust.1 pkt.1 i 2 u.p.o.l.) NSA w uchwale z 2.04.2001 sygn. akt FKP3/00 (ONSA z 2001r.nr4 poz.150) postawił tezę, że grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą. Zgodnie z art.1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l. obowiązującym od 1.01.2003r. za grunty i budynki związane z działalnością gospodarcza uważa się grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy z wyłączeniem tych, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Poza sporem jest , że Spółdzielnia w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. prawo o działalności gospodarczej i art.2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, prowadzi działalność gospodarcza i jest przedsiębiorcą. Organy podatkowe rozstrzygając sprawę, rozważyły czy przedstawiona przez podatnika okoliczność niewykorzystywania magazynu (o pow.66m2)) w budynku stanowiącym jego własność, z uwagi na przechowywanie w nim sprzętu do obrony cywilnej własności Gminy N.S., wpływa na uznanie , iż grunty te nie są związane z działalnością gospodarczą ponieważ "nie są w posiadaniu przedsiębiorcy" ewentualnie, czy "nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych". Jednak organy podatkowe nie rozważyły czy powyższa przyczyna nie wykorzystywania magazynu przez właściciela, nie stanowi podstawy do zwolnienia ustawowego od podatku od nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 7 ust.1 pkt. u.p.o.l. w stanie prawnym obowiązującym do 1.01.2003r., zwalnia się od podatku od nieruchomości – nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów i administracji samorządu terytorialnego. Od 1.01.2003r. ustawa ta w art.2 ust.3 pkt.3 stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich. Z akt sprawy wynika że m.in. w okresie objętym wnioskiem na terenie nieruchomości Spółdzielni w jej magazynie, przechowywany był na polecenie Burmistrza Gminy N.S., sprzęt na potrzeby obrony cywilnej, stanowiący własność Gminy. Burmistrz na podstawie art.17 ust.6 i ust. 7 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2002r.,nr 96,poz.850) jak i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002r w sprawie szczegółowego zakresu działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju, szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin (Dz.U. 2002r. nr 21, poz.205) działa jako terenowy organ obrony cywilnej. Do jego zakresu działania należy kierowanie oraz koordynowanie przygotowań i przedsięwzięć obrony cywilnej m.in. przez przedsiębiorców. Wynikające z ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP obowiązki w zakresie obronności kraju nie należą wprawdzie do zadań własnych gminy określonych w art.7 ustawy o samorządzie terytorialnym, jednak burmistrz zgodnie z ustawą o powszechnym obowiązku obrony, stanowi terenowy organ obrony cywilnej i jako taki realizuje zadania w ramach szeroko rozumianej administracji rządowej. W świetle powyższego rozważenia wymaga czy część nieruchomości Spółdzielni, w której przechowywany jest sprzęt gminny do obrony cywilnej, w ramach realizacji przedsięwzięć obrony cywilnej podjętych przez Szefa Obrony Cywilnej Gminy, a jednocześnie Burmistrza Gminy - stanowi zajęcie części nieruchomości na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego zgodnie z dyspozycją przepisów: art. 7 ust.1 pkt.1 u.p.o.l., ( obowiązującego do 1.01.2003r.) jak i z art. 2 ust.3 pkt. 3 u.p.o.l. (obowiązującego od 1.01.2003r.). Należy też uwzględnić w tych rozważaniach, że pojęcie "potrzeby jednostek samorządu terytorialnego" nie jest pojęciem tożsamym z pojęciem "zadania gminy". Według Słownika Języka Polskiego tom II i tom III Wydawnictwo PWN "potrzeba - to okoliczności zmuszające do postąpienia tak, a nie inaczej; to że coś jest nieodzowne, konieczne, niezbędne". Natomiast "zadania – to co należy wykonać, osiągnąć, obowiązek, polecenie". Wprawdzie we wniosku o stwierdzenie nadpłaty strona nie powoływała się na ww. przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jednakże na organach podatkowych zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej określonej w art. 122 Ordynacji podatkowej spoczywał obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym .Obowiązkiem organów podatkowych było dokonanie całościowej oceny prawnej stanu faktycznego sprawy. Nie dokonując takiej oceny organy podatkowe naruszyły art. 122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej. Poza sporem jest to, iż skarżąca Spółdzielnia występując z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2006, ustanowiła w tej sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Po mimo tego, że była reprezentowana przez pełnomocnika, w toku postępowania organ podatkowy wszelkie pisma doręczał Spółdzielni. Nie jest spornym również fakt, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia 04 maja 2007 r. nie została doręczona pełnomocnikowi Spółdzielni. Nie ulega jednak wątpliwości, iż decyzja ta została doręczona Spółdzielni będącej stroną postępowania. W ocenie Sądu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji jak i wszelkich pism wydanych przez organ I instancji w toku postępowania dokonano z naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika - pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Oznacza to, iż ustawodawca obarczył organy podatkowe obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi (por. także poglądy Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z 9 września 1993 r., sygn. akt III ARN 4/93, niepubl.). Pełnomocnik z chwilą ustanowienia ma decydującą rolę w postępowaniu. Kontrowersji ani w doktrynie, ani w orzecznictwie sądowym nie budzi pogląd, iż doręczenie pisma tylko stronie, jeśli działała ona przez pełnomocnika, jest bezskuteczne, nie ma znaczenia procesowego (por. np. wyroki NSA z: 3 sierpnia 2001 r, sygn. akt I SA/Wr 2995/98, 14 sierpnia 1996 r, sygn. akt SA/Gd 1686/95; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa Komentarz, Wyd. LexisNexis 2004 r., s. 457). Chybiony więc jest pogląd organów podatkowych wyrażony w sprawie, że organ I instancji doręczając pisma stronie nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej. Ponadto nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości i skuteczności doręczenia pism, mając na względzie znaczenie ww. normy prawnej, twierdzenie organu, iż pełnomocnik pracując u strony może zapoznać się z pismami dotyczącymi przedmiotowej sprawy. Gdy mimo braku zawiadomienia o uprawnieniach procesowych pełnomocnik przybył do siedziby organu podatkowego i zapoznał się z aktami sprawy, to okoliczności te nie zwolniały organu podatkowego z obowiązku przestrzegania art. 145 §2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu nie można relatywizować skutków procesowych niedoręczenia wszelkich pism, w tym decyzji organu I instancji pełnomocnikowi, na negatywne lub pozytywne dla strony, tak jak podnoszono w niektórych orzeczeniach sądowych (por. wyrok WSA z 11 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 130/05, LEX nr 173897). W ocenie Sądu, po pierwsze ze względu na to, iż brak takiego umocowania w obowiązujących przepisach, a po drugie przy relatywizowaniu skutków dochodziłoby do sytuacji, kiedy doręczenie dokonane w tym samych okolicznościach faktycznych i przy niezmienionym stanie prawnym, w zależności od późniejszych zdarzeń, niezwiązanych z samym aktem doręczenia, raz uważane byłoby za prawnie skuteczne, a innym razem wręcz odwrotnie ( por. wyrok WSA z dnia 30 czerwca 2006r. sygn. akt III SA/Wa 426/06, System Informacji Prawnej Lex (Lex OMEGA) 49/2007, nr 254831). Pełnomocnik, działający w sprawie, powinien mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, gdyby działała samodzielnie. Pominięcie pełnomocnika w czynnościach procesowych, co przede wszystkim dotyczy wadliwego zakresu doręczeń pism, traktuje się tak samo, jak pominięcie strony (por. B. Adamiak i inni, Ordynacja podatkowa - Komentarz 2004, wyd. Unimex Wrocław 2004 r, s. 553, także wyrok NSA z 10 lutego 1987 r, sygn. akt SA/Wr 875/86, LEX nr 9913). W wielu orzeczeniach sądowych, w tym także tych przytoczonych wyżej, wskazywano wielokrotnie, iż w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, doręczenie pisma stronie zamiast pełnomocnikowi powoduje, iż doręczenie takie nie może zostać uznane za skuteczne (por. także wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2004 r, sygn. akt V SA/Wa 2091/04, LEX nr 164695). Organ odwoławczy mimo zarzutów odwołującego dotyczących wyżej omawianej kwestii, nie poczynił w ogóle ustaleń, czy pisma w toku postępowania przed organem podatkowym I instancji, zostały skutecznie doręczone, czy też nie. Tak więc także z tych przyczyn decyzji organu drugiej instancji nie można było uznać za prawidłową, gdyż organ ten dopuścił się naruszenia art. 233 §1 pkt1 Ordynacji podatkowej, nie dostrzegając wyżej omówionych nieprawidłowości. Ponieważ Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przedwczesnym byłby odniesie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. W celu usunięcia wyżej stwierdzonych naruszeń prawa procesowego, w ocenie Sądu niezbędnym jest wyjście poza granice skargi zgodnie z dyspozycją art. 135 p.p.s.a. i uchylenie podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2007 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] maja 2007r. Sąd orzekł też po myśli art. 152 p.p.s.a. o wstrzymaniu wykonalności uchylonych decyzji do chwili prawomocności wyroku, o kosztach postępowania Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło